• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

7 UDHËTIMET E REPORTERIT REUBEN HENRY MARKHAM NËPËR SHQIPËRI RRËFYER NË GAZETËN AMERIKANE MË 1931 — PJESA E TRETË : “TIRANA ËSHTË QYTETI MË TRIUMFUES NË KËTË PJESË TË BOTËS…”

May 6, 2023 by s p


Reuben Henry Markham (1887 – 1949)
Reuben Henry Markham (1887 – 1949)

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 6 Maj 2023

“The Christian Science Monitor” ka botuar, të hënën e 2 marsit 1931, në ballinë dhe në faqen n°4, rrëfimin e tretë të reporterit amerikan Reuben Henry Markham rreth 7 udhëtimeve që ai ka realizuar asokohe nëpër Shqipëri, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet blogut të tij “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

Shqiptarët i kapërcejnë hendeqet e gjuhës dhe traditës me besnikëri të reja të përbashkëta

Burimi : The Christian Science Monitor, e hënë, 2 mars 1931, ballinë dhe faqe n°4
Burimi : The Christian Science Monitor, e hënë, 2 mars 1931, ballinë dhe faqe n°4

Tirana, kryeqyteti, del nga mjerimi

Muret e baltës dhe shtëpitë e errëta të rrafshuara në metamorfozë që transformojnë kombin 

Nga R. H. MARKHAM

Korrespondenti i stafit të The Christian Science Monitor

Tiranë, Shqipëri — Tirana, kryeqyteti i Shqipërisë, forcon besimin tek vendi dhe te kombi. Ajo po i mban premtimet e saj. Ka marrë përsipër një detyrë të madhe dhe po e realizon. Dje ishte kryeqytet vetëm në letër. Sot është një kryeqytet i vërtetë, që paralajmëron Shqipërinë e së ardhmes.

Rruga nga Shkodra në Tiranë, 80 milje e gjatë, përshkon një fushë të ngushtë midis detit Adriatik dhe maleve të larta në brendësi të vendit.

Rruga është shumë e vrazhdë, që kërkon një udhëtim jashtëzakonisht të ngadaltë, por kjo nuk është një tregues i neglizhencës nga ana e Qeverisë. Përkundrazi, pikërisht kjo rrugë, sado e vrazhdë, ngjall besim tek shteti i ri, sepse është e pajisur në mënyrë të shkëlqyer me ura shumë të konsiderueshme dhe kanale të forta, të cilat janë absolutisht të reja dhe të parat e ndërtuara ndonjëherë këtu.

Ndërtimi i rrugëve në Shqipëri është shumë i vështirë, sepse vendi është i mbushur me përrenj, të cilët herë pas here janë gurë të vegjël, përsëri përrenj të furishëm dhe jo rrallë liqene të ashpra. Ky zgjerim dhe tkurrje e lumenjve ka bërë që ndërtimi i urave adekuate të jetë shumë i kushtueshëm.

E ndërtuar mbi bazament të fortë

Si pasojë e kësaj nuk ka pasur kurrë një rrugë tokësore të vazhdueshme midis Shkodrës dhe pjesës tjetër të vendit, por sot ura të gjata çimentoje të forta lidhin veriun me Shqipërinë qendrore si në mot të lagësht ashtu edhe në të thatë në stinët e thatësirës dhe të përmbytjeve. Pra, populli e konsideron gungëzimin e vazhdueshëm të rrugës një defekt të vogël në krahasim me fitoren triumfuese ndaj lumenjve dhe përrenjve.

Çdo kanal çimentoje të bardhë duket si ogur i qëndrueshmërisë së themelit të Shqipërisë së re. Ato janë dëshmi të prekshme se hendeqet e gjuhëve, feve, traditave dhe paragjykimeve të ndryshme që kanë përçarë prej kohësh shqiptarët janë kapërcyer nga ura të besnikërisë së përbashkët dhe idealeve të përbashkëta, të cilat asnjë shkulm nuk do të mund t’i shkatërrojë.

Shqipëria kapërcen hendeqet e vjetra me anë të besnikërisë së përbashkët

Dhe kjo përshtypje përforcohet teksa ne rikthehemi në Tiranë pas gjashtë orësh kërcim. Tirana është qyteti më triumfues në këtë pjesë të botës. Sofja, Beogradi, Zagrebi, Bukureshti, Selaniku dhe Athina gjithashtu kanë përjetuar rritje fenomenale që nga lufta. Dhe u bënë qytete shumë të bukura, jashtëzakonisht superiore ndaj Tiranës së vogël, kryeqytetit të Shqipërisë së vogël. Megjithatë, asnjë nuk ka filluar me fillime kaq të pakta ose nuk ka pësuar një ndryshim kaq të plotë në karakter.

Në fund të Luftës Botërore, Tirana ishte një fshat lindor i mjerë, i varfër dhe i mërzitshëm me shtëpi prej balte, rrugë të çrregullta, mure të shkatërruara, letargji dhe dëshpërim.

Hapat e metamorfozës

Dukej se ishte vendi më i papërshtatshëm që mund të kishin zgjedhur shqiptarët për kryeqytetin e tyre. Ajo ishte një nga qytetet më të varfra e të prapambetura të Shqipërisë. Shkodra në veri, Elbasani në qendër, Korça në juglindje dhe Vlora në jugperëndim ishin sigurisht superiore në të gjitha, përveç vendndodhjes qendrore dhe shumë ishin ata që parashikuan se Tirana e mjerë nuk mund ta bënte veten mbretëreshë të qyteteve shqiptare.

Dhe deri pesë vjet më pare, ajo kishte bërë pak përparim, sepse deri pesë vjet më pare, Shqipëria si një shtet i stabilizuar përgjithmonë nuk ekzistonte. Ajo ishte gjithmonë në trazira, viktimë e vazhdueshme e revolucioneve dhe pre e komploteve.

Në fakt, ajo u krijua kur Mbreti aktual u bë zotëria i saj. Dhe pikërisht atëherë Tirana filloi metamorfozën e saj. Dhe përparimi i saj është simbolik. Ajo ka kapërcyer vështirësitë fizike, teknike dhe financiare dhe është bërë qendra e një shteti të bashkuar. Atë që ka bërë Tirana e gjithë Shqipëria do ta bëjë përfundimisht.

Hyjnë drita dhe ajri

Dhe kurrë në historinë e tij qyteti nuk ka bërë një përparim të tillë si gjatë gjashtëmujorit të fundit. Rrugët e gjera dhe të drejta janë shtyrë nëpër lagjet e vjetra në çdo drejtim. Vendi është hapur. Muret e izoluara prej balte të shekujve janë shkatërruar. Qindra shtëpi të vogla të errëta janë zhdukur. Një Shqipëri e re dhe e zgjuar po ecën, me hapa të shpejtë, përmes këtij grupi kasollesh të grumbulluara, duke sjellë ajër dhe dritë nga Perëndimi.

Tirana është bërë disi si një rrotë e madhe. Në mes është një qendër nga e cila rrezatojnë shtatë rrugë. Dhe të gjitha janë të mbushura me shtëpi dhe dyqane të konsiderueshme. Shteti dhe kompanitë private konkurrojnë me njëri-tjetrin në ndërtim. U shfaqën parqe të vogla. Legata e re e bukur amerikane, e para në botë, sapo është përuruar.

E gjithë zemra e qendrës së mjerë të tregut të vjetër është pastruar — xhamia e vjetër, hoteli i vjetër dhe të gjitha — dhe një pjesë e madhe e ndërtesave të reja shtetërore imponuese është afër përfundimit. Nuk ka lagje në qytet ku të mos ketë banesa të reja. Aerodromi i madh është kompletuar dhe pikturuar në modele fantastike moderniste. Hotelet, restorantet, ndërtesat e zyrave dhe shtypshkronjat janë të reja.

Mjerimi u fshi

Dhe ndërtesat janë të qëndrueshme dhe mesatarisht të larta. Tirana thjesht e ka ngritur veten lart. Ajo ngjitet në ajër. Ju e shihni atë nga larg. Ka veshur rroba të reja. E ka fshirë mjerimin. Ajo ka pushuar së uluri këmbëkryq në dysheme mbi një filxhan kafeje dhe është vënë fuqishëm në punë. Po e bën veten të denjë të jetë kryeqyteti i Shqipërisë.

Ka ende një rrugë të gjatë për të bërë. Po ashtu edhe Shqipëria. Shqipëria e vogël sigurisht që po përballet me më shumë vështirësi se çdo shtet tjetër në Europë. Është shekuj pas. Është e varfër. Ajo kishte deri dje një rend mesjetar ekonomik, social dhe politik. Ishte e detyruar të fillonte gjithçka nga fundi. Më keq se kaq, ajo madje duhej të prishej para se të ndërtohej.

Shumë dyshuan nëse mund të bëhej. E quajtën Shqipërinë një institucion diplomatik, një shtet komedi muzikore. Thanë se Tirana ishte kryeqytet në letër. Por tani Tirana ekziston në çimento dhe tulla, dhe Shqipëria gjithashtu po bëhet një shtet i vërtetë. Është një sipërmarrje madhështore dhe heroike.

Pjesa e parë : “Arritjet e Shqipërisë nuk duhet të krahasohen me Zvicrën apo Holandën, të cilat kanë qenë të lira për shekuj, por me atë që ajo vetë ishte dje dhe pardje”

Pjesa e dytë : “Shkodra dhe lumi që “ngacmon” të gjithë zonën. Quhet Drin, por mendoj se duhet të quhet Drin Pasha, pasi u ngjan pushtuesve të egër…”

Filed Under: Reportazh Tagged With: Aurenc Bebja

Dalip Greca, njeriu i kohës së përbashkët

May 3, 2023 by s p

Mark Mrnaçaj/

Në promovim të veprave të Dalip Grecës, unë fola pak fjalë e thjesht nga pozita e një miku të tij, të cilin kam mundur ta ndjek nga afër në pjesën më të madhe të kohës, mbas vendosjes së tij në Shtetet e Bashkuara, dhe në veçanti gjatë periudhës thuajse 12 vjeçare, kur Dalip Greca e drejtoi me mjaft profesionalizëm Gazetën “Dielli”. Kjo ka ndodhur edhe për faktin se ne kemi kaluar një kohë të përbashkët, në vende të përbashkëta, sigurisht me eksperienca të ndryshme jete, po gjithnjë në të njëjtin qytet, atë të Lushnjes… ku zënë fill edhe kontributet e tija të para, si gazetar i Shkëndijës…

Kur mora vesh se Dalip Greca ka ardhur te Vatra, dhe do të merrej me drejtimin e Gazetës “Dielli”, m’u bë qejfi, dhe gradualisht jemi bërë miq me të. E kam vlerësuar në vazhdimësi punën dhe kontributet e tij, po edhe ai ka dëshmuar mjaft respekt ndaj meje. Ai bën pjesë te ato personalitete që ka pasur një përkushtim shembullor dhe është pikërisht ky përkushtim i tij, që na ka mbledhur të gjithëve ne sot, ndaj unë kam dëshirë të ndalem e të rrëfej diçka shkurt dhe thjesht personale…

Shpesh më ka ndodhur që për punët e mia të kaloja tek qendra ku janë zyrat e Vatrës. Në më të shumtat e herëve nga rruga e shihja ndezur dritën e redaksisë së Diellit. Jam ndalur dhe kam hyrë në zyrë, ku e gjeja Dalipin të përqëndruar në tastierë duke punuar. I thoja, se po e pres nëse donte që ta çoja në shtëpi, mbasi kishte mjaft raste që ishte shi, ishte orë e vonë, apo jashtë binte borë… Me falenderonte me atë mirësinë e tij karakteristike, dhe më thoshte se i duhej ta mbaronte edhe atë punë që kishte në dorë e më pas do të shkonte vetë në shtëpi, mbasi nuk donte të më vononte…

Prandaj në këtë promovim të veprës së tij, unë do të kujtoj me respekt njeriun dhe gazetarin Dalip Greca, të cilit kurrë nuk i doli koha për t’i mbaruar punët që ai kishte vënë vetes, në atë përkushtimin shembullor ndaj komunitetit dhe përmes profesionalizmit të tij që do të na mbledhë edhe herë të tjera…

Filed Under: Reportazh Tagged With: Mark mrnacaj

Ministri i Administrimit të Pushtetit Lokal, dhe katër kryetarët të komunave Junik, Shtime, Pejë dhe Gjilan, u pritën në Nju Jork, nga veprimtari Harry Bajraktari

May 2, 2023 by s p

Nga Beqir SINA/

Slideshow : https://youtu.be/D91bC8fuyrg

New York City : Gjatë qendrimit në Nju Jork, në vazhdim të një vizite disa ditore në SHBA, delegacioni nga Kosova, me në krye Elbert Krasniqin, Ministër i Administrimit të Pushtetit Lokal, Gazmend Muhaxheri, Kryetari i Komunës së Pejës, Alban Hyseni, Kryetari i Komunës së Gjilan, Qemajl Aliu, Kryetari i Komunës Shtime, dhe Ruzhdi Shehu, Kryetari i Komunës Junik, bashkë me stafet e tyre politike, zhvilloi një takim në lokalin “Allora” në Manhattan – NYC, me disa pjestar të komunitetit shqiptar, me ftesë të veprimtarit Harry Bajraktari.

Në këtë pritje për nder të mysafirve të nderuar nga Kosova, ishin të ftuar edhe dy përfaqësuesit diplomatik, të, të dy shteteve tona, Kosovës, dhe Shqiprisë, shefi i Misionit të Përherëshm të Shqipërisë, në OKB, Ambasador Ferit Hoxha, dhe Konsulli i Përgjithshëm i Republikës së Kosovës, në SHBA, Ambasador Blerim Reka, z. Mark Gjonaj, Kryetar i KKD-së & njëkohësisht ish-këshilltar i Bashkisë së New York-ut, zoti Haxhi Dauti, Kryetar i Këshillit Shqiptar Amerikan, Vedat Gashi ish kandidat për kongresist, biznesmeni i suksesshem Rustem Geci, dhe veprimtar të tjerë të komunitetit.

Vizita e këtij delegacioni nga pushteti vendor në SHBA, nisi në fillim të javës me takime zyrtare në Uashington, ku Ministri i Administrimit të Pushtetit Lokal, tha se kishte diskutuar për qeverisjen lokale, zhvillimin ekonomik lokal, rezultatet dhe sfidat në transformimin dhe digjitalizimin local në Kosovë.

Në pritjen, që u dha mbrëm në Nju Jork, nga veprimtari i dalluar Harry Bajraktari, u diskutua gjërësisht për veriun e Kosovës, dhe përfundimin e suksesshëm të zgjedhjeve lokale në pjesën veriore të Kosovës. “Zgjedhje, të cilat tha Ministri Krasniqi, u mbajtën konform Kushtetutës dhe ligjeve të Kosovës, ndërkohë, që ato janë në procesin e konstituimit të organeve të reja komunale”.

Po ashtu në pritjen në Nju Jork, me Ministrin e Administrimit të Pushtetit Lokal, dhe katër kryetarët të komunave Junik, Shtime, Pejë dhe Gjilan, u diskutua gjerësisht mbi sfidat me të cilat ballafaqohet Kosova sot, duke u ndalur respektivisht në ikjen e profesionistëve, dhe të rinjëve, punësimin, mënyrën e rritjes së pagave, reformën në drejtësinë, si dhe forcimin e mbrojtejs së shtetit të Kosovës. Gjithashtu, u fol edhe për modelume për investimet e diasporës nga Amerika, si dhe u diskutua pëciptazi edhe për rifillimin e dialogut Prishtinë – Beograd.

Mikëpritësi, i këtij takimi aktivisti i njohur Harry Bajraktari, mbas fjalës së mirëseardhjes shpjegoi rëndësinë e madhe këtyre takimeve, në SHBA, me politikanët dhe udhëheqësit lokal nga Kosova, që vinë në vizita në SHBA, dhe gjejnë rastin të takohen edhe me komunitetin shqiptar, për të diskutuar dhe ngritur më lart, tha ai “nëpërmjet kontributit historik të shqiptarve të Amerikës, forcojmë miqësinë dhe marrëdhëniet mes SHBA,& Shqiperise e Kosoves, rrisim lidhjet me Uashingtonin dhe Nju Jorkun”.

Harry Bajraktari, në cilësinë e mikëpritësit të këtij takimi, faleminderojë përzëmërsisht për prezencën e tyre në këtë pritje, mysafirët e nderuar nga Kosova, si dhe të dy ambasadorët e të dy shteteve tona, Ambasador Blerim Reka, Konsull i Përgjithshëm i Republikës śë Kosovës, dhe Ambasador, Ferit Hoxha shefi i Misionit të Përherëshëm të Shqipërisë në OKB.

Ai tha : “Diplomatët tanë janë ata që po e përfaqësojnë denjësisht diplomacinë tonë në Nju Jork, dhe Uashington, madje, tha Bajraktari, Ambasadori Hoxha, në Këshillin e Sigurimit ka përfaqësuar edhe Kosovën, njësojë sikur Kosova do të kishte qenë anëtare e Këshillit të Sigurimit”.

Zoti Bajraktari, në vazhdim të fjalës së tij preku me shumë shqetësim fenomenin e largimit të shqiptarve, nga Kosova dhe Shqipëria, trevat shqiptare, të cilat tha ai është kthyer në një trend të “hidhët”, që duhet punuar nga të dy shtetet tona, qeveritë e Prishtinës dhe Tiranës, që të ndalet ky trend emigrimi I mërgatës.

“Megjithse, Kosova sot nuk ka qenë ndonjëher më mirë, tha Bajraktari, por mendoj unë tha ai, ajo (qeveria Kurti), duhet të punojë më shumë për t’i dhënë më shumë qytetarëve të saj mirëqënje, barazi ligjore, të zhvillojë ekonominë dhe rrisi punësimin dinjitoz të kosovarve. T’ju krijojë atyre një jetë më të sigurt për të ardhmen e familjeve dhe fëmijve të tyre, që ata të mos e lëshojnë më Kosovën.”

Duke folur për rolin dhe kontributin e diasporës, për vendorigjinën e tyre, Kryetari i Këshillit Kombëtar të Diasporës, z. Mark Gjonaj, tha se dihet se ai është historik.

“Vendorigjina jonë e ka nderuar këtë diasporë për gjithçka që ajo ka bërë në të mirë të vendit të tyre, dhe diaspora ja ka kthyer me kontributin e saj. Por, sot kjo diaspor është koha që diaspora ka aq shumë nevojë për vendorigjinën e saj, aqsa ka nevojë edhe vedlindja e tyre për diasporën”, tha ai.

Gjonaj, u shpreh po ashtu se :“ Diaspora, është diçka e shenjët, ajo është që nuk njeh kufinjët shqiptaro-shqiptar, sepse, në se ndahemi mes njëritjetrit, simbas shteteve, krahinave, bindjeve tona, përkatësive, at’here theksojë Kryetari i Këshillit Kombëtar të Diasporës, z. Mark Gjonaj, është shumë e dëmshme për diasporën, por, edhe Shqipërinë, Kosovën dhe trojet shqiptare.”

Z.Elbert Krasniqi, Ministër i Administrimit të Pushtetit Lokal në fjalën e tij foli për sfidat me të cilat është duke u ballafaquar Kosova, ndërsa tregoi sukseset e shtetit të Kosovës dhe bëri thirrje për investime të diasporës për zhvillimin e Kosovës.

“Sigurisht, që Kosova sot ka shumë sfida,” tha ai, duke përmendur se një prej atyre sfidave që po merr një kohë të kosiderueshme, është dialogu mes Prishtinës dhe Beogradit: “Jemi të ndërgjegjëshëm dhe në një moment vendimtar “ose ne e kemi “fajë”, ose ne jemi në rrugë të drejtë. Unë si ministër i kësaj qêverie me besimin më të plot te Kryeministri Kurti, mund të them se ai është në rrugë të drejtë, duke vepruar edhe në harmoni edhe me miqt tanë.”

Ministri i Administrimit të Pushtetit Lokal, foli edhe për interesin e qytetarvë të Republikës së Kosovës, duke e pranuar se veriu I saj është në një situatë krejt tjetër.

“Atje në pjesën veriore sapo i përfunduam suksesshëm zgjedhjet lokale të cilat u mbajtën konform Kushtetutës dhe ligjeve të Kosovës, si dhe është duke u zhvilluar procesi I konstituimit të organeve të reja komunale. Sigurisht, që ne i fituam zgjedhjet, fituam katër kryetar duke treguar se ne si qeveri dhe si shtet tani mundë të tregojmë, që ne nuk shantazhohemi as nga Beogradi, por as edhe nga organet ilagale që veprojnë në veri, ku çdo qytetar duhet të jetë për të respektuar Kushtetutën dhe ligjet e Republikës së Kosovës”.

Ndërsa, duke folur për pushtetin lokal të cilin ai e drejton në kabinetin e qeverisë Kurti, Ministri Krasniqi, nënvizojë se për ti çuar përpara disa procese shumë të rëndësishme, në komunat e Kosovës, duhet të jemi koshijent se Kryetari është figura kryesore, ku qytetarët mund të drejtohen, ngase Kryeministri nuk mundet të takohet çdo ditë.

Mirëpo, sidoqoft këto ditë do të fillojë një proces i ri i dialogue, ku ne si ministri shpresojmë se do të jet një proces i mirëkordinuar per të marr vendime, gjithmon në interes të qytetarve dhe stabilitetit të Kosovës. “Unë mendojë, tha ai se Kryetarët e komunave kan gjithmon të drejt, sepse janë ata që përfaqësojnë një numër të konsiderueshëm të qytetarëve, ata janë shqetësimet e hallet e qytetarëve.”

Ministri foli edhe për regjistrimin i cili pritet të fillojë në shtator.

:”Pasi të përfundojmë censuesin, që është planifikuar për në shtator do të fillojmë edhe një finalizim të programeve. Por së parit duhet me ditë sa qytetar janë dhe si jan të ndarë në bazë komunash, dhe në bazë të këtyre rezultateve të këtij censusi, Ministria e Administrimit të Pushtetit Lokal, të cilën unë e drejtojë do të planifikojë edhe decentralizmin financiar dhe mbështetjen e tyre financiare”.

Z.Gazmend Muhaxheri Kryetari i Komunës së Pejës, foli për mbështetjen financiare që pritet të jepet nga qeveria.

Ai foli në mënyrë eskluzive për çështjet e infrastrukturës, në komunën e Pejës, sepse tha kryetari Muhaxheri, “Nëse pushteti qëndror e “zgjidh kuletën” me buxhetin e saj për komunat, atëhere sigurisht që do të kemi edhe më shumë zhvillimin e saj dhe Komunës, tonë, që do të thotë të kemi lëvizje më të madhe të njerëzve dhe bizneseve në mes fqinjëve tanë, sidomos ato me Malin e zi, me të cilin ne si komunë kemi lidhje të drejtpërdrejt infrastukturore. Prandaj, tha ai ne duhet të krijojmë mundësi që në të ardhmen dhe të fokusohemi edhe më shumë drejt fuqizimit të zhvillimit ekonomik, të komunave, punësimin e mirëqenjen, rritjen e pagave për të minimizuar edhe atë plagën e “pashërueshme” të ikjes nga vendi i tyre, të qytetarve tanë, në emigrim”.

Ndërsa,z.Alban Hyseni Kryetari i Komunës së Gjilanit, deklaroi se e kaluara duhet t’í hapë rrugën së ardhmes së Kosovës, e jo të bëhet ajo pengesë e së ardhmes.

Z.Qemajl Aliu Kryetari i Komunës Shtime, foli moi mënyrat sesi mund të “shërohen” plagët e dhimbëshme të largimit të qytetarëve nga Kosova, duke marrë si shembull e profesionin e tij të doktori, më të sëmurin, ” duke e filluar gjithçka nga zanafilla tha ai e jo nga plaga”.

Z. Ruzhdi Shehu, Kryetari i Komunës Junik, mori se shembull të “artë” kontributin e disaporës, shqiptare në Amerikë, sidomos me lobimin dhe investimet në Kosovë, dhe veçojë investimet e Harri Bajraktarit e Rustem Gecit.

Ai theksoi se bashkëpunimi me lobistët e shquar, aktivistët dhe organizatat patriotike në mërgatës këtu në SHBA, është i domosdoshëm dhe primar , sidomos në komunat tona që kemi nja pjes të mirë të mërgimtarve nëpër botë: “ Qeveria e Kosovës duhet të punojë më shumë që të rritet fuqia dhe mbështetja e mërgatës në dobi të çështjes së Kosovës, dhe mirëqënies së popullit në Kosovës” tha ai.

Në diskutime u përfshinë, edhe shefi i Misionit të Përherëshm të Shqipërisë, në OKB, Ambasador Ferit Hoxha, Konsulli i Përgjithshëm i Republikës së Kosovës, në SHBA, Ambasador Blerim Reka, zoti Haxhi Dauti, Kryetar i Këshillit Shqiptar Amerikan, biznesmeni i suksesshem Rustem Geci, politikani Vedat Gashi dhe veprimtar të tjerë të komunitetit.

Filed Under: Reportazh Tagged With: Beqir Sina

Atë e Albë

April 29, 2023 by s p

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Astrit Lulushi/

Përpara të gjithëve ishin pellazgët, me qytetet Atikë e Albë. Pastaj erdhën Thezeu dhe Romuli, të cilët kishin shumë veçori të përbashkëta, thotë Plutarku. Të dy, të lindur jashtë martese, kishin reputacionin e të ardhurve nga perënditë. Të dy vepruan me fuqinë e trupit dhe mendjes; njëri bëri që Athina të banohej dhe tjetri ndërtoi Romën. Dhe nga fundi i jetës të dy qeshën me të madhe, nëse mund t’i marrim historitë e tyre si udhërrëfyes drejt së vërtetës.

Prejardhja e Thezeut, filloi me Erëtheun dhe banorët e parë të Atikës. Nga ana e nënës, ai ishte pasardhës i Pelopës. Sepse Pelops ishte më i fuqishmi nga të gjithë mbretërit e Peloponezit, jo aq për nga pasuria sesa nga numri i madh i fëmijëve që kishte. Njëri prej tyre quhej Pittheus, gjyshi i Thezeut. Ai ishte guvernator i qytetit të vogël të Troezanës (Trojezënës) dhe kishte reputacionin e një njeriu me dijen dhe mençurinë më të madhe të kohës së tij. Pittheu shquhej kryesisht për maksima të thella, kishte shkruar edhe një libër. Ashtu si Hesiodi që mori famën me poemat. Në fakt, midis tyre është një që ia atribuojnë Pittheut. Por një miku i mjafton një çmim i përcaktuar, siç e përmend edhe Aristoteli. Edhe Euripidi, duke e quajtur Hipolitin “dijetar i Pittheut të shenjtë”, tregon mendimin që bota kishte për të.

Pse qyteti i Romës, një emër kaq i madh në lavdi dhe i famë në gojën e të gjithë njerëzve, u quajt kështu? Autorët e lashtë nuk janë dakord me arsyen.

Disa janë të mendimit se pellazgët, duke u endur në pjesën më të madhe të botës së banueshme dhe duke nënshtruar shumë kombe, u fiksuan këtu dhe e quajtën qytetin Romë. Të tjerë thonë se me rënien e Trojës, disa pak që shpëtuan u hodhën në det. Të shtyrë nga erërat, ata mbërritën në brigjet italiane dhe arritën të ankoroheshin në grykën e lumit Tiber. Gratë të lodhura nga deti, i dogjën anijet pa pyetur burrat, dhe e quajtën bregun Toskanë (toka nga kishin ardhur); qytetin që ngritën për të jetuar e quajtën Romë (të rrojmë).

Me këtë akt burrat në fillim u zemëruan, por pasi e panë vendin shumë të mirë dhe njerëzit të sjellshëm, u qetësuan. Nga kjo ka zbritur zakoni në Romë që gratë të përshëndesin të afërmit dhe burrat e tyre me puthje; sepse këto gra, pasi kishin djegur anijet, përdorën puthjet për të qetësuar burrat e tyre.

Disa thonë se Roma, bija e Telefit, ishte e martuar me Askanin, djalin e Eneas. Të tjerë thonë se qytetin e ndërtoi Romani, i biri i Uliksit dhe Circes. Ka edhe nga që thonë se qyteti u krijua nga Romus, mbret i latinëve, pasi dëboi tirrenët, të cilët kishin ardhur nga Thesalia. Edhe ata autorë, të cilët thonë se Romuli i dha emrin qytetit, ndryshojnë në lidhje me lindjen dhe familjen e tij. Romuli ishte djali i Eneas dhe Dexithes, dhe bashkë me vëllain e tij Remin, në fillimet e tyre, u transportuan në Itali, thotë një legjendë. Duke qenë në lumë, kur filloi përmbytja, të gjitha anijet u shkatëruan, përveç asaj ku ndodheshin dy vëllezërit, të cilët u ulën butësisht në një breg. Të dy u shpëtuan dhe prej tyre vendi u quajt Romë.

Disa thonë se Roma, vajzë trojane, ishte martuar me Latinin, djalin e Telemakut dhe u bë nëna e Romulit; të tjerët japin thjesht fabula të origjinës së tij. Tarchetius, mbreti i Albës, kishte parë një vegim i çuditshëm. Kur e pyeti orakullin e Tethit në Toskanë për shpjegim, ai mori përgjigjen, se me një virgjëreshë do të lindte një djalë, i cili do bëhej shumë i njohur – i shquar për trimëri, pasuri dhe forcën e trupit – me emrin Romul.

Photo:https://commons.m.wikimedia.org/…/File:The-Old-City-Of…

Filed Under: Reportazh Tagged With: Astrit Lulushi

“NËSE KËTA DO TË HESHTIN, GURËT DO TË KLITHIN!”(LK 19,40)

April 26, 2023 by s p

Shkruan: Don Lush Sopi/

Në këto kohëra të turbullta dhe tejët shqetësuese për vendin tonë, si dhe për kombin tonë në përgjithësi, mendja dhe shpirti i njeriut nuk mund të qëndron i qetë dhe indiferent ndaj ngjarjeve që po ndodhin, të cilat po nxisin dhe po tentojnë të shkaktojnë përçarje e destabilizim në shoqërinë tonë, si në aspektin kombëtar gjithashtu në ate fetar. Mohimi i historisë sonë të lavdishme, fyerjet ndaj personaliteteve të mëdha kombëtare dhe fetare të cilët kanë lën gjurmë të pashlyeshme në historinë tonë të lashtë,  fyerjet dhe kërcënimet ndaj historianëve, akademikëve, hulumtuesëve dhe studiuesëve tanë,  pa asnjë kundërargument në bindjet dhe vlerësimet e tyre historike dhe aktuale, të bazuara dhe të argumentuara nga arkivat më të rëndësishëm botëror, fyerjet dhe kërcënimet ndaj atyre që shprehen kundër dukurive negative që e rrezikojnë identitetin tonë kombëtar dhe kulturor, fyerja dhe përbuzja e Flamurit kombëtar, deklarata të pa matura dhe të pa argumentuara, me qëllime të caktuara, që janë ushqim helmues apo kancer për shoqërinë tonë, nuk më lenë shpirtin të qetë. Andaj, mu kujtua një pjesë e Shkrimit Shenjt ku shkruan: Atëherë i thanë (Jezusit) disa farisenj që ishin në popull: “Mësues, qortoji nxënësit e tu!” Ai iu përgjigj: “Nëse këta do të heshtin, gurët do të klithin!” Kur u afrua dhe e pa qytetin, qau mbi të e tha: “O po ta kuptoje edhe ti në këtë ditë çka ta sjell ty paqen! Por tashti është e fshehur per sytë e tu! E do të vijë dita, kur armiqtë e tu do të të rrethojnë me llogore, do të bëjnë rrethim e do të të shtrëngojnë nga çdo anë. Do të të përplasin për tokë ty e fëmijët e tu në ty dhe s’do të lënë në ty as gur mbi gur, sepse nuk e bëre për gjë kohën kur Hyji erdhi të të ndihmojë.” Këto fjalë të Krishtit, jo vetëm që më inspirojnë dhe frymëzojnë, por edhe më obligojnë t’i paraqes  nga këndëvështrimi im, pikëpamjet e mia për temat të cilat po shkaktojnë huti dhe përçarje në shoqërinë tonë.

Shoqëria jonë është në krizë të thellë, ndoshta si kurrnjë herë më parë. Situata e tanishme në Kosovë, në çdo aspekt, si në aspektin politik, ekonomik, fetarë edukativë, kulturor…është jo stabile, e tensionuar dhe pa perspektivë për një të ardhme më të mirë, sepse të ardhmën e saj po e pengojmë vet. Historia e popullit shqiptar është histori e të gjithë shqiptarëve, pa dallim të përcaktimit shpirtëror apo fetar të tyre. Kjo histori është shkruar me shkronja të arta, përmes flijimeve dhe sakrificave, përndjekjeve dhe torturave të ndryshme, persekutimeve dhe martirizimeve të shumta  nga sundues,  ideologji dhe okupator të ndryshëm gjatë shekujve. Këtë histori nuk mund ta zhbëj askush, as ta ndryshoj sepse është shkruar jo vetëm me shkronja të arta, por edhe me gjak të derdhur nëpër shekuj.  Është histori që e njeh e gjithë bota e civilizuar. Personalitetet që kanë lenë gjurmë të mëdha në historinë tonë të lavdishme, Rilindasit Kombëtar dhe Fetarë gjatë shekujve, personalitetet e mëdha edhe të kohës sonë që dhanë gjithçka për të arritur ku jemi sot, si dhe të gjithë ata që dhanë jetën për lirinë dhe Pavarësinë e Kosovës, nuk mund t’i  zhvlerësoj askush, pavarësishtë tendencave dhe investimeve të mëdha të shteteve armike të Kosovës,(me dritë të gjelbërt nga ne), për t’ia arritur këtij qëllimi, edhe pse paraqesin rrezik potencial që  lakmimet apo apetitet e tilla shumë lehtë të përfundojnë si lakmia e Judë Iskariotit i cili veq tjerash tha: “Çka po më jepni e unë po jua dorëzoj?” Ata i caktuan tridhjetë sikla të argjendta për  ta tradhtuar Mësuesin e vet. (Mt 26, 15).

Pra, fyerja e  Flamurit kombëtar nga kushdo qoftë, veçanërisht nga prijësit fetar, është akt i shëmtuar dhe ofendues për miliona njerëz të vdekur të cilët kanë dhënë jetën për Flamurin Kuq e Zi, dmth. për Pavarësinë e popullit dhe Shtetit Shqiptar, si dhe fyerje dhe ofendim për miliona shqiptar të cilët bashkohen dhe betohen po në këtë Flamur. Flamuri kombëtar i bashkoj në të kaluarën dhe do t’i bashkoj edhe në të ardhmën të gjithë shqiptarët kudo në botë.

Nuk urrej dhe nuk fyej njeri, sepse nuk është në natyrën e edukatës sime familjare, aq më tepër, nuk më lejon përkushtimi im shpirtëror si klerik i besimit monoteist i kishës universale. Por, nuk mund të pajtohem me personat të cilët bëjnë deklarata kontraverse apo veprime të pamatura dhe të dëmshme kur është në pyetje identiteti ynë kombëtar dhe kulturor, pavarësisht pozitave që mbajnë.

Deklarata: “Kush s’mund me i pa xhamitë në Kosovë, le t’ia mësynë Beogradit”, është deklaratë e rëndë, e nxituar, dhe jo e nivelit të duhur. Kjo deklaratë, apo ky mllef…mund të kuptohet në mënyra të ndryshme, sepse në thelb ajo përmban  kuptim të gjerë dhe të dëmshëm për shoqërinë tonë. Nëse e kuptojmë në kontekstin e thënë, ajo mund të kuptohet dhe “përkthehet” edhe në këtë mënyrë: Kush s’mund të pajtohet me historinë e vërtet të popullit shqiptar, kush s’mund me i pa kishat katolike në Kosovë, kush s’ mund t’i ndëgjon emrat e personaliteteve të mëdha kombëtare dhe fetare, nga të cilët kemi gjuhën, kulturën, traditën, emancipimin dhe civilizimin Evropian, si dhe shumë çka tjetër… t’i themi t’ia mësynë Beogradit!!! Jo, asesi, sepse është derdhur shumë gjak me shekuj, për ta gëzuar këtë tokë martire të gjithë shqiptarët pa dallim besimi dhe bindje. Çfarë t’ju themi atyre të cilët fyejnë Shën Nënë Terezën (të cilën e gjithë bota e thërret Nënë) duke e quajtur serbe, që e fyejnë edhe shenjtërinë e saj duke deklaruar se ajo e ka vendin në ferr! Çfarë t’ju themi atyre të cilët Gjergj Kastriotin Skenderbeun, Heroin tonë Kombëtar e quajnë serb, sepse paska luftuar kundër vëllezërve të tyre turq! Çfarë t’ju themi atyre  që deklarojnë se Perandoria Osmane na ka ruajtur identitetin tonë kombëtar! Çfarë t’ju themi atyre që deklarojnë se turkun e kanë vëlla! Çfarë t’ju themi atyre që deklarojnë se “gjaku i jobesimtarëve (jo muslimanëve) është pija më e mirë për muslimanët!” Çfarë t’ju themi atyre që deklarojnë se “Katoliku është shtatë herë më i keq se shkau (serbi)! Çfarë t’ju themi atyre që deklarojnë: “Ma mirë me të vdekë qika (vajza) se me u martu me katolik!” e sa e sa deklarata tjera tërësisht antikombëtare, të cilat me shumë vështërësi po duhet me i përpi për hir të interesit tonë kombëtar. Çfarë t’ju themi këtyre njerëzve? T’ju themi t’ia mësynë Beogradit, Turqisë, Arabisë…! Jo, asesi, sepse me këtë logjikë Kosova shpejtë do të zbrazej nga shqiptarët, për t’ju mundësuar dhe plotësuar dëshirën të tjerëve ta gëzojnë këtë tokë martire, për të cilën popullli shqiptar ka derdhur gjak me shekuj. Adn-ja e gjakut shqiptar nuk përcakton përkatësinë fetare, por përkatësinë kombëtare. Prandaj, të bashkuar, duhet të kontribuojmë, të udhëzojmë dhe të këshillojmë të gjithë shqiptarët, pa dallim besimi, që ta ruajmë si sytë e ballit identitetin tonë kombëtar, ta duam historinë tonë, t’i nderojmë dhe respektojmë personalitetet që kanë lënë gjurmë të mëdha në historinë e kombit tonë shqiptar, ta duam Kosovën ashtu me tempujt tanë fetarë (kisha dhe xhamia) ta duam dhe ta respektojmë njëri-tjetrin sepse jemi vëllezër dhe motra të një toke, të një gjuhe dhe të një gjaku. Gjatë gjithë historisë, të mirat dhe të këqiat i kemi ndarë së bashku dhe do të vazhdojmë t’i ndajmë së bashku, sepse rrugë tjetër nuk kemi.

Përpos deklaratave të sapërmendura, tentohet që edhe në aspektet tjera t’i jipen meritat njërit apo tjetrit, për ate që është arritur bashkërisht, në emër të kombit. Shumë herë kam ndegjuar deklaratat: “Pse ne kalojmë mirë me njëri-tjetrin, merita është e muslimanëve” apo: “Merita për tolerancë fetare ndër shqiptarë ju takon muslimanëve”, si dhe deklarata tjera të ngjajshme në këtë kontekst, veçanërisht kur ato vijnë nga persona publik që bartin përgjegjësi, janë të dëmshme për shoqërinë. Njerëzit që nuk e njohin historinë, që nuk lexojnë, mund ta kuptojnë në një kontekst krejt ndryshe. Meritat për tolerancë fetare nuk ju takojnë as muslimanëve as katolikëve, por përgjithësisht ju takojnë Shqiptarëve. Toleranca (vr. i. mirëkuptimi dhe dashuria ndaj njëri-tjetrit), nuk ka filluar me ne, por shekuj më parë,  dhe jo vetëm  toleranca fetare, por asgjë nuk ka filluar dhe nuk do të përfundon me ne. Deklaratat e tilla kryesisht bazohen në shumicë (shqiptarë të besimit islam) dhe pakicë (shqiptarë të besimit krishterë), por mos të harrojmë se dikur ka qenë e kundërta. Prandaj e thekësova që meritat ju takojnë shqiptarëve në përgjithësi, sepse në Kosovë besimtarët (pa dallim) jane pakicë, ndërsa Shqiptarët  janë shumicë.  Këtë duhet ta kuptojnë të gjithë. Me bindje të thellë, por me dhembje në shpirtë e themë, që populli ynë shqiptarë gjatë gjithë historisë së vet, kurrnjë herë nuk ka qenë më i ndjeshëm për temat që prekin besimin, se sot. Sot, po të varej toleranca fetare nga muslimanët dhe katolikët, ajo do t’ishte rrezikuar si asnjë herë më parë në historinë tonë, siç po rrezikohet edhe identiteti ynë kombëtar, kultura jonë e lashtë, nderi dhe morali familjar nga grupe dhe individë, të cilët nuk kursejnë asgjë për t’i arritur qëllimet e tyre. Prandaj, duhet të kemi shumë  kujdes dhe të jemi maksimalisht të maturuar në çdo veprim, duke mos lejuar per asnjë çmim devijimin nga identiteti ynë kombëtar dhe kulturor, nga vlerat morale, njerëzore dhe Hyjnore që e kanë karakterizuar familjen dhe shoqërinë tonë në përgjithësi.

Popull i im i dashur Shqiptar, vëllezër dhe motra, këtë mesazh meditimi-reflektimi e shkrova nga zemra dhe shpirti, me të vetmin qëllim, që të ecim sy hapur, të bashkuar si vëllezër dhe motra, në dritën e lirisë së vendit tonë të dashur, Kosovës sonë martire, për të sotmën dhe të nesërmen më të mirë, më të ndritur dhe më të sigurtë për të gjithë.

Përndryshe, do të na mallkoj historia, do të na mallkoj kjo tokë martire, do të na mallkoj gjaku i derdhur ndër shekuj i bijëve dhe bijave tona shqiptare, por, mbi te gjitha do ta mallkojmë vetveten. Ndërsa, mallkimi (dënimi) i vetvetes është gjëja më e tmerrshme dhe më tragjike që mund t’i ndodhë njeriut dhe shoqërisë në përgjithësi.

Zoti e bekoftë Kosovën tonë martire.

Zoti e bekoftë popullin tonë shqiptarë, si dhe gjithë qytetarët e Shtetit tonë të dashur.

Filed Under: Reportazh

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 79
  • 80
  • 81
  • 82
  • 83
  • …
  • 173
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • NJЁ SURPRIZЁ XHENTЁLMENЁSH E GJON MILIT   
  • Format jo standarde të pullave në Filatelinë Shqiptare
  • Avokati i kujt?
  • MËSIMI I GJUHËS SHQIPE SI MJET PËR FORMIMIN E VETEDIJES KOMBËTARE TE SHQIPTARËT  
  • MES KULTURES DHE HIJEVE TE ANTIKULTURES
  • Historia dhe braktisja e Kullës së Elez Murrës – Një apel për të shpëtuar trashëgiminë historike
  • Lirizmi estetik i poetit Timo Flloko
  • Seminari dyditor i Këshillit Koordinues të Arsimtarëve në Diasporë: bashkëpunim, reflektim dhe vizion për mësimdhënien e gjuhës shqipe në diasporë
  • Ad memoriam Faik Konica
  • Përkujtohet në Tiranë albanologu Peter Prifti
  • Audienca private me Papa Leonin XIV në Selinë e Shenjtë ishte një nder i veçantë
  • PA SHTETFORMËSINË SHQIPTARE – RREZIQET DHE PASOJAT PËR MAQEDONINË E VERIUT
  • “Ambasador i imazhit shqiptar në botë”
  • “Gjergj Kastrioti Skënderbeu në pullat shqiptare 1913 – 2023”
  • Albanian American Educators Association Igli & Friends Concert Delivers Electrifying Evening of Albanian Heritage and Contemporary Artistry

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT