Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Corona Virusi, Shqiperia shenon vdekjen e pare, Kosova, merr masa parandaluese

by

-Qeveria e Kosovës në mbrëmjen e sotme në Mbledhjen e 7-të: Aprovohen masat parandaluese në funksion të mbrojtjes nga Corona Virus COVID-19/

-Shqipëri, shënohet vdekja e parë nga koronavirusi /

PRISHTINË, 11 Mars 2020-Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë/ Qeveria e Republikës së Kosovës, e udhëhequr nga kryeministri Albin Kurti, ka mbajtur sot në mbrëmje mbledhjen e shtatë, të jashtëzakonshme, në të cilën është marrë vendimi për masat parandaluese në funksion të mbrojtjes nga Corona Virus COVID-19.

Këto janë masat parandaluese të miratuara nga Qeveria e Kosovës:

1.      Ndërprerja e procesit edukativo arsimor në institucionet arsimore publike dhe private në të gjitha nivelet deri 27 mars 2020. Me rekomandim që të lirohet njëri prind nga puna (kjo masë nuk vlen për punëtorët shëndetësorë dhe për punëtorët në sektorin e sigurisë);

2.      Pezullimi i përkohshëm i linjave të udhëtimit ajror dhe tokësor nga vendet me risk të lartë dhe të mesëm (deri në një vendim tjetër).

3.      Kontroll i obliguar i udhëtarëve nga ekipet mjekësore të QKMF-ve në të gjitha hyrje daljet e Kosovës me mbështetjen e Policisë së Kosovës të të gjithë qytetarëve që vijnë nga zonat epidemike, për detektimin e rasteve me COVID-19 dhe ndërmarrjen e masave parandaluese.

4.      Vetëkarantinim i detyruar për të gjithë qytetarët që hyjnë në Republikën e Kosovës nga zonat epidemike me rrezik të lartë dhe të mesëm, në përputhje me udhëzimet e OBSH-së (moszbatimi i dënueshëm sipas Ligjit për Parandalimin e Sëmundjeve Ngjitëse). Në rast se personat e caktuar nuk mund të vetëkarantinohen rekomandohen të vendosen në karantinat e përbashkëta të caktuara nga Qeveria e Republikës së Kosovës.

5.      Aktivitetet publike dhe jopublike mund të zhvillohen të mbyllura/pa praninë e publikut si: ngjarje/tubime sportive, tubime, koncerte, konferenca, tryeza të rrumbullakëta deri në një vendim tjetër.

6.      Të ndalohet veprimtaria e restoranteve, klubeve të natës, palestrave, pishinave pas orës 23:00.

7.      Të ndalohet eksporti i pajisjeve, materialeve dhe medikamenteve mjekësore nga ana e operatorëve ekonomik dhe prodhuesve, përveç me Vendim të Qeverisë.

8.      Të gjitha institucionet qeveritare, si dhe ndërmarrjet publike dhe private detyrohen të ndërmarrin masa për mbrojtje dhe dezinfektim në të gjitha institucionet sipas udhëzimeve nga Ministria e Shëndetësisë, të cilat kanë të bëjnë me masat e përforcuara higjienike.

9.      Të gjitha ndërmarrjet publike dhe kompanitë private që kryejnë transport publik të udhëtarëve, obligohen të bëjnë dezinfektim të rregullt të mjeteve transportuese.

10.  Të ndalohet transporti i organizuar ndërkombëtar (autobus, minibus dhe të ngjashme) drejt vendeve me rrezik të lartë dhe anasjelltas.11.  Personat fizik dhe juridik të cilët nuk i respektojnë dhe i shkelin rekomandimet do të ndëshkohen në përputhje me legjislacionin në fuqi.

Shqipëri, shënohet vdekja e parë nga koronavirusi /

Në Shqipëri u rregjistrua me 11 Mars rasti i parë i një personi që humbet jetën pas infektimit nga koronavirusi. Ministria e Shëndetësisë njoftoi se zonja 73 vjeçare, që vuante nga disa patologji kronike, ishte kthyer para disa ditësh në Durrës, pas një udhëtimi në Itali në zonën e Bolonjës….

ministria konfirmoi zbulimin edhe të tre rasteve të reja, që i bashkohen dy të tjerave të konfirmuara po sot. Prej tyre 4 janë kontakte të rastit të parë të zbuluar mesnatën e së dielës, ndërsa një tjetër është një i moshuar në Lushnje (78 vjeçar) me histori udhëtimi me Italinë. Deri tani nga të 15 rastet, 4 janë persona që nuk kanë lidhje me njëri tjetrin, dhe të gjithë me histori udhëtimi në Itali, ndërsa 11 të tjerët rezultojnë të gjithë të jenë persona me lidhje të ngushta me 28 vjeçarin që u zbulua i pari.

Në total deri në mbrëmjen e së mërkurës, sipas njoftimit zyrtar “janë estuar 241 të dyshuar për COVID-19. Katër persona janë të shtruar në spitalin Infektiv në gjendje të qëndrueshme shëndetësore, ndërsa 10 prej personave të identifikuar COVID-19 pozitiv janë në vetëizolim pa shenja klinike të infeksionit respirator. 104 persona, kontakte të personave të identifikuar me COVID-19 janë në vetëkarantinim”.
Në dy ditët e fundit, Shqipëria ndërmori masa të forta shtrënguese, menjëherë pas zbulimit të rasteve të para. Autoritetet urdhëruan mbylljen për dy javë gjithë sistemin arsimor, stadiumet sportive dhe qendrat kulturore, ku mblidhen një numër i madh qytetarësh. Po ashtu në të gjithë vendin janë mbyllur dhe pub-et, klubet e natës, diskotekat, pishinat dhe palestrat.

Ditën e sotme autoritetet njoftuan për masa të reja shtrënguese. Ministrja e Shëndetësisë bëri të ditur se ka propozuar “mbylljen deri në një njoftim të dytë, të të gjitha bareve, lokaleve restoranteve dhe klubeve, në Tiranë dhe Durrës fillimisht; caktimin e një gjobe në masën 5 mijë euro, për të gjithë ata qytetarë që vijnë nga zonat e prekura dhe nuk zbatojnë urdhrin e vetëkarantinimit të detyrueshëm apo ata qytetarë që nuk zbatojnë vetkarantinimin pas konfirmimit të diagnozës; caktimin e një gjobe në masën 20 milionë lekë të vjetra për të gjithë baret, restorantet, lokalet apo klubet që nuk e zbatojnë këtë Vendim dhe rihapen në shkelje të tij; vendosjen e distancës së sigurisë mes punonjësve, prej 1.5 metra, në të gjitha bizneset që nuk mund të mbyllen për arsye të zinxhirit ekonomik si dhe reduktimin në maksimum të personelit të call center-ave, dhe garantimin e distancave dhe të kushteve mbrojtëse për çdo punonjës”.

Në mbrëmje, siç kishte njoftuar dhe kryeministri Edi Rama, kanë nisur të paktën në Tiranë, kontrolle me postoblloqe në rrugët kryesore të kryeqytetit nga policia dhe njësitë e ushtrisë, për verifikimin e personave që mund të kenë shmangur vetkarantinimin.

WHAT COULD EXPOSE YOU TO PHONE HACKING

by

Protect your privacy and data from phone hackers Start by knowing what could expose you to an attack, like vacation clues, hotel Wi-Fi and inadequate verification procedures 

In the last two years, security experts have seen a steady increase in simple schemes to get into accounts, like phishing, as well as more complicated campaigns to gain control over a victim’s financial life, like taking over a phone or a computer. The scariest threats yet may be the plots in which criminals impersonate an adviser, an employee or even a family member to get approval for a transaction. The ease with which hackers can gain access to someone’s phone and life is worth-noting. Hackers are using more surreptitious ways to gain access to people’s financial lives and threaten their wealth. Given the randomness of phishing, anyone can be a target. The big prey are going to be attacked in a more focused and persistent way. Experts say that social media not only presents an opportunity for criminals, it provides them with more personal details about you, which allows them to create the mosaic they can use to impersonate you. Protecting yourself starts with knowing how you are open to attack. Here are some common vulnerabilities and solutions for each.

On-line Posts

In this share-all age, those instant posts do more than alert bad guys that you’re not home. They tell criminals about your likes and dislikes and help them create a fuller portrait of who you are and what might be lurking in your email should they hack it. Vacations in general are fraught with risk. The hotel Wi-Fi network should never be used, because it exposes your devices to hacking. Use the hot spot on your phone instead, and never log into your financial accounts on a public network. Some Wi-Fi hotel networks are outright fakes. Syncing your phone with a rental car is a risk. It’s not just that your contacts will be stored in the car. Thieves can plant malware in the car to gain access to more than your most-called list. Similarly, never charge your phone with a charging station in a hotel room. That also can allow access to your data.

Limit Screen Time for Children

Children post too much, they can also be distracted and impulsive, two characteristics of adolescence that hackers can exploit to get them to swipe on all kinds of things. Like a phishing email that appears to leave a hair on the screen of a mobile phone — except it’s not a hair but a link that opens to a malware program that takes over the phone.  Put time limits for children and stronger encryption of their data. 

Work Relationships and Human Protocol 

Much has been made of “deepfake” videos and their ability to trick viewers into thinking they are real. These doctored videos can be created using clips of public figures who have been filmed extensively and have words, mannerisms and verbal tics that are easy to appropriate. It can be used in a work or office environment. There is no simple way to counteract it. One possible defense is to set up a system when you call back to that individual, who ‘asked’ you to do a wire- transfer.  A proliferation of deepfake videos is less worrisome because of the level of technology required to create one. There is more concern about simpler tricks that trap employees. 

Simpler still is a scheme in which a hacker calls and asks for the corporate Wi-Fi password. Another scheme, particularly in family offices or places where various people have authority to move money, conveys a sense of urgency to try to rush a wire transfer. Take time to train people who work for you, as well as friends and relatives, to understand there needs to be a stronger verification process.

Verify the Middleman

Sometimes the people hired to help you, like accountants and lawyers, can innocently provide a way into your financial life. In the “man-in-the-middle fraud,” a hacker intercepts emails to you, gaining access to your financial information. There is no fixed protocol on how to handle such thefts. The best that people can do is verify everything through basic human interaction that will slow and eventually thwart hackers.

World Health Organization decides Coronavirus is not a Global Emergency

by

An emergency committee convened by the World Health Organization decided not to declare a global health emergency. It planned to meet again within 10 days, acknowledging the ‘urgency’ of the situation.

Agency officials explained that although the disease has reached beyond China, the number of cases in other countries is still relatively small, and the disease does not seen to be spreading within the countries that have been affected. W. H. O has called on the Chinese government to share more information on how it is handling the crisis. The first confirm death outside of the epicenter was announced after a victim died on Wednesday in the Hebei province – more than 600 miles north of the city where the outbreak first began. Wuhan is a major port city of 11 million in the province of Hubei, where all of 17 previously reported deaths have taken place. The authorities have expanded travel restrictions to several Chinese cities near Wuhan hours after announcing that the death toll and number of cases had risen sharply. Currently, at least 18 victims have been confirmed dead and more than 600 infected. The Chinese authorities closed off Wuhan by canceling flights and trains leaving the city, and suspending buses, subways and ferries within it. Late on Thursday, the local authorities also announced that they would suspend for hire-vehicles and limit taxis, beginning Friday noon. Roughly 30,000 people fly out of Wuhan on an average day, according to air traffic data. Many more leave using ground transportation like trains and cars. The new virus, which first emerged at the end of December, has sickened people in Taiwan, Vietnam, Japan, Thailand, Singapore, South Korea and the United States. It has raised the specter of a repeat of the SARS epidemic, which broke out in China in 2002 and 2003 and spread rapidly while officials obscured the seriousness of the crisis. That virus eventually killed more than 800 people worldwide.

Coronaviruses are named for the spikes that protrude from their membranes, which resemble the sun’s corona. They can infect both animals and people, and cause illnesses of the respiratory tract, ranging from the common cold to severe conditions like S.A.R.S.

Symptoms of infection include a high fever, difficulty breathing and lung lesions. Milder cases may resemble the flu or a bad cold, making detection difficult. The incubation period – the time from exposure to the onset of symptoms – is believed to be about two weeks.

Don’t wrestle with pigs…. You both get filthy and the pig likes it…..

by

FROM THE LIBRARY OF QUOTES/

A popular metaphorical adage warns individuals not to engage with disreputable critics. Here are two versions:

Don’t wrestle with pigs. You both get filthy and the pig likes it.

Never wrestle with a pig. You just get dirty and the pig enjoys it.

This saying has been credited to a triumvirate of quotation superstars: Mark Twain, Abraham Lincoln, and George Bernard Shaw. Quote Investigator has located no substantive evidence that Twain, Lincoln, or Shaw crafted this saying. Each was given credit only many years after death.

The adage evolved in a multi-step multi-decade process. Here is a summary of it: 

An interesting precursor was in circulation by 1776 in a separate article about a variant of the saying: “Don’t wrestle with a chimney sweep or you will get covered with grime.” In 1872 a partial match using “hog” instead of “pig” appeared within a letter by J. Frank Condon published in an Ebensburg, Pennsylvania newspaper. Condon was responding to a previous verbal fusillade. “It has been remarked by a wise man that he who wrestles with a hog must expect to be spattered with filth, whether he is vanquished or not. This maxim I have long known and appreciated, nevertheless, there are occasions when it must be disregarded. A man may be attacked in such a way that he is compelled to flagellate his hogship, even at the risk of being contaminated by the unclean beast.”  

The label “maxim” and the phrase “long known” signaled that the saying was not constructed for the letter; instead, it was already in circulation. This simpler adage differed from the modern version because it did not mention the contentment of the swine.

The earliest strong match for the modern saying located by Quote Investigator appeared in the January 3, 1948 issue of “The Saturday Evening Post” within a profile of Cyrus Stuart Ching who was the head of the U.S. Federal Mediation and Conciliation Service. “A man in the audience began heckling him with a long series of nasty and irrelevant questions. For a while Ching answered patiently. Finally he held up his big paw and waggled it gently. “My friend,” he said,” I’m not going to answer any more of your questions. I hope you won’t take this personally, but I am reminded of something my old uncle told me, long ago, back on the farm,. He said. “What’s the sense of wrestling with a pig? You both get all over muddy…and the pig likes it.”

Ching did not claim coinage; instead, he credited an unnamed uncle who may have been relaying a preexisting item of folk wisdom. Oddly, another later citation shows Ching crediting his grandfather. Whatever the source, Ching did help to popularize the expression.

Additional selected citations in chronological order.

In 1882 the “Worcester Daily Spy” of Worcester, Massachusetts printed a partial match within an article about a sale of railroad stock. In 1884 a temperance advocate Will J. McConnell was quoted in “The Warren Mail” of Warren, Pennsylvania. “You know, if you wrestle with a hog you will become dirty, no matter whether you or the hog should gain the fall.”  In 1896 “The Wichita Daily Eagle” of Wichita, Kansas reported on a financial disagreement during which John Hoenscheidt employed the partial saying. “He was at a hotel in Atchison and although we did not owe him a cent I gave him this money to get rid of him and took his receipt in full, not because I considered that we owed him a cent, but I realized that to quarrel with him would be like wrestling with a hog. The association would be smeared whether it would throw the colonel or whether the colonel would throw it.” 

In 1946 Richard P. Calhoon, who was a corporate personnel director published an advice book: “Moving Ahead on Your Job” which included a version of the adage using the verb “wallow” instead of “wrestle”: “Sometimes a man likes to get into an argument first to show that he is as smart as you are. And when you begin refuting one another’s reasons, fussing back and forth, you generally do what a nationally known industrial relations authority warns you against: you wallow in the mud with the pig. He says,” Never wallow in the mud with a pig, because the pig likes it.” That is exactly what he wants, because you are on his home ground. He can think of arguments as well as you can, so where do you come out?”

In May 1947 the short version of the saying from the 1800s was still circulating. The syndicated columnist Westbrook Pegler attributed an instance to a union representative, Dave Beck of Seattle. 

In January 1948 “The Saturday Evening Post” published the first strong match from Ching as noted previously. In April 1948, a newspaper in Akron, Ohio printed a remark from N. H. Eagle who was the organizational director of the United Rubber Workers. “I shouldn’t bother to reply to their malicious lies. I learned that you can’t wrestle with a pig without getting dirty and the pig likes it.” 

In November 1949 the Chicago Daily News Service distributed a story about Ching that included the adage which was attributed to Ching’s grandfather.  A year later, October 1950 “Time” magazine printed the instance from Ching, and three years later in 1953 “The Speaker’s Treasury of Stories for All Occasions” by Herbert V. Prochnow credited Ching. In 1982 a sports writer ascribed the homespun wisdom to a race car driver, Cale Yarborough’s advice for living: “Don’t ever wrestle with a pig. You’ll both get dirty but the pig will enjoy it.”  In 1994 a Usenet discussion system message attributed the saying to the famous playwright George Bernard Shaw who had died decades earlier in 1950. In 1996 a Usenet message uncertainly attributed the saying to U.S.resident Abraham Lincoln who had died in 1865. “Never mud-wrestle with a pig. You’ll both get dirty, but the pig will enjoy it!” In 2001 a Usenet discussion system message attributed the saying to the renowned humorist Mark Twain who died in 1910: “Guys, give it up. As Twain said, Never wrestle with a pig – it gets mud all over you and the pig likes it.” 

The anonymous adage has evolved over a period of decades. Cyrus Stuart Ching was an important popularizer. The ascriptions to George Bernard Shaw, Mark Twain, and Abraham Lincoln are unsupported. https://quoteinvestigator.com/2017/07/08/pig/  

GODITJA KALIMTARE E TRURIT-(TIA,-Transient Ischaemic Attack)

by

Shkruan: DR. ZEKRI PALUSHI/ GAZETA”DIELLI”/

Mund të thuhet se është një strokë fatlume që brenda një ore kalon pa lënë pasoja të gjata, të përhershme.Pra, asht një defiçit i përkohshëm neurologjik që vjen si pasoj e ishemisë vaskulare të trurit, por s’asht infarct/ kalbje e një pjese të trurit.

              Nga vjen?

        Truni furrnizohet me gjak prej dy arterieve KAROTIDE,- që kemi n’dy anët e qafës, -degët e vogla të k’tyne arterieve transportojnë gjakun në tru. Në qoftë se, një prej këtyre degëve bllokohet përkohësisht prej një blood clot apo thërmijë dhjami, -atëherë shenjat e TIAs mund të ndodhin. Në qoftë se bllokimi mbetet për një kohë të gjatë, atëherë ndodh STROKA.

      Nganjëherë, shkak për TIA mund të bahet një hemoragji që vjen si pasoje e e plasjes (shpërthimit) të një arterje t’vogël brenda trunit.

     Para se të flasim në përgjithësi për TIA-n, po tregoj një rast konkret:

Pacientin MK, 73 vjeç,-diabetik, me Hypertension arterial, dhe Atrial Fibrilation,-e pruni për konsultë, vajza e tij që më tregoi se një ditë më parë, pacienti kishte pas një periudhë që s’kishte pasë mundësi me folë, e as me kuptue fjalët, dhe se afërsisht katër javë para këtij episodi, ai nuk ishte ndjerë mirë dhe ishte mbështet pas një muri sepse s’kishte qenë në gjendje me qëndrue n’kambë pasi ndjente se ato i kishte shumë të dobta. E bija më tregoi se që të dy rastet kishin zgjat afërisht 30 minuta.

Pacienti merrte mjekim të përdishëm për diabetin,- që e kishte mirë në kontroll, po kështu, për çrregullimet e ritmit të zemrës dhe Hypertensionin,- merrte Diltiazem CD 300mg/dite, Lisinopril 40 mg/ditë dhe Aspirinë 81mg/ditë

Kishte pas pi dy paketa duhan në ditë, deri kur ishte diagnostikue me Hypertension.

Pinte një birrë në ditë…

       Në historin familjare, gjejmë se nana i kishte vdekë prej Stroke në moshën 79vjeçare, ndërsa baba i kishte vdek 64 vjeç nga kanceri i zorrës trashë (colon cancer).

Investigimet urgjente, si MRI pa contrast e trunit, MRA or CTA, për enët e gjakut të qafës, nuk tregun se i sëmuri kishte pas hemoragji në tru, apo bllokim të karotideve. Siç shifet, pacjenti  u diagnostikue me TIAs, dhe duke pas parasysh Fibrilacionin Atrial që kishte, – mjekimin që merrte nuk ishte sipas GUIDELINES, sepse në këto raste Aspirina s’asht e mjaftushme. Ky duhej që të merrte WARFARIN ose DABIGATRAN.

 Ne preferum WARFARIN-nën për arsye se është shumë e lirë dhe po kështu kontrollohet ma kollaj niveli i hollimit të gjakut nëpërmjet INR…..(target 2.5), në bazë të së cilës manipulojmë dozën.

 Po kështu asht e randësishme kontrollimi i shpejtësisë së rrahjeve t’zemrës, 60-80 rrahje/minut

Shenjat e TIAs mund të jenë:

-Dhimbje e fortë dhe e papritur koke.

-Humbje e përkohëshme e shikimit, apo shikim i trubullt.

-Ç’rregullim shikimi (shikim i dyfishtë (double vision), ose pamundësia për të pa nga e Majta apo e Djathta).

-Ç’rregullim në t’folun, mos-shqiptim i mirë i fjalëve, dhe pa-aftësia për të shprehë me fjalë ato çfarë mendon;

-Mpirje, dhe dobësim të faqes

-Vështërësi në gëlltitje (përdimje)

-Dobësim ose paralizë e faqes, krahëve ose kambëve

-Marrje mendësh (spinning sensation)

-Humbje t’ballancës

-Ndjenjë për t’vjellur ose t’vjella

F.A.S.T test

Shenjat kryesore të një aksidenti cerebral mund të mbahen ma mirë mend me memorizimin dhe përdorjen e fjalës FAST:

*Face (faqe/Ftyra)- mouth dropped..

*Arms (krahët/ektremitetet e sipërme)- a mund të ngrihen (çohen) nalt

*Speech (e folmja)- a asht e slurred? A kuptohet ç’farë thotë

*Time (koha)- ashtë tepër e randësishme,-nqs keni ndonjë nga këto shenja, ose I shifni ndonji nga kto shenja tek të tjerët, -THIRRNI URGJENT AMBULANCËN  

TIA asht një paralajmërim që ju mund të jeni duke pas një goditje të trunit (Insult Cerebral/STROKE). Pra,  asht shumë e randësishme që,- nëse mendoni se keni TIA, mundohuni që me ç’do kusht të parandaloni një stroke,- duke marrë menjëherë ASPIRIN 325 mg, dhe thirr urgjent AMBULANCËN.

Në pacjentët me TIA, antikoagulantet jepen vetëm atëherë kur MRI apo CT e trunit kanë përjashtue një hemoragji të brendshme të trunit (Intracranial haemorrhage)

Anti-Platelets (Aspirin 81mg + DIPIRAMIDOLE) ose vetëm Clopidogrel duhet t’jepen për një kohë t’gjatë, tek të gjithë pacjentet me TIA

MJEKIMI I TIAs ka si qëllim PREVENIMIN e TIA-ve pasuese që mund të përfundojnë në Ischaemic STROKE.