Prof.Dr.Fejzulla BERISHA/

Gazeta “Dielli” ka luajtur një rol të rëndësishëm në sensibilizimin e çështjes shqiptare dhe në përhapjen e kulturës dhe diplomacisë shqiptare, veçanërisht për çështjen e Kosovës. Ky rol është shfaqur në disa aspekte kryesore:

1. Promovimi i Kulturës Shqiptare: Gazeta ka kontribuar në ruajtjen dhe promovimin e kulturës shqiptare, duke e shpërndarë atë përmes artikujve dhe veprimtarive që kanë ndihmuar shqiptarët jashtë atdheut të ruajnë lidhjet me identitetin e tyre kombëtar. Ky angazhim ka krijuar një platformë të rëndësishme për theksimin e vlerave kulturore dhe ka forcuar ndjenjën e komunitetit mes shqiptarëve të diasporës, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

2. Sensibilizimi i Çështjes Kombëtare Shqiptare: Gazeta ka pasur ndikim të madh në informimin e publikut ndërkombëtar mbi statusin e Kosovës dhe të drejtat e shqiptarëve në Ballkan. Përdorimi i saj si mjet për promovimin e informacionit ka ndihmuar në krijimin e një imazhi pozitiv të shqiptarëve dhe ka mbështetur çështjen e Kosovës në arenën ndërkombëtare.

3. Diplomacia Amerikane dhe Kosova: “Dielli” ka luajtur një rol të rëndësishëm në zhvillimin e marrëdhënieve diplomatike midis shqiptarëve dhe Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Gazeta ka mbështetur procesin e njohjes ndërkombëtare të Kosovës dhe ka kontribuar në informimin e opinionit publik amerikan dhe ndërkombëtar për zhvillimet në Ballkan. Në këtë kuadër, “Dielli” ka qenë një faktor kyç për përhapjen e informacionit dhe për ndikimin në diplomacinë amerikane dhe ndërkombëtare në lidhje me çështjet shqiptare dhe statusin e Kosovës.

Gazeta “Dielli”, organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës “Vatra,” ka luajtur një rol të jashtëzakonshëm në sensibilizimin e çështjes së Kosovës që nga fillimi i shekullit XX, duke ofruar një platformë për adresimin e çështjeve kombëtare shqiptare. Gjatë periudhave të ndryshme, përfshirë para dhe gjatë luftës së Kosovës, si dhe në periudhën pas shpalljes së pavarësisë, “Dielli” ka qenë një zë i fuqishëm për çështjen kosovare.

Para Luftës së Kosovës:

• Fokusi historik: Gazeta ka mbështetur kauzën kombëtare shqiptare dhe ka pasqyruar padrejtësitë ndaj shqiptarëve të Kosovës nën regjimin jugosllav, duke trajtuar politikat diskriminuese të Serbisë, përfshirë heqjen e autonomisë së Kosovës në vitin 1989.

• Informimi i diasporës: Në vitet ’90, “Dielli” ndihmoi në mobilizimin e diasporës shqiptare për të sensibilizuar opinionin publik ndërkombëtar mbi shtypjen e shqiptarëve nga regjimi i Slobodan Millosheviqit.

Gjatë Luftës së Kosovës (1998-1999):

• Lobim për ndërhyrje ndërkombëtare: Gazeta mbështeti fushatën për ndërhyrjen humanitare të NATO-s, duke bërë thirrje për ndërhyrje ndërkombëtare për të ndaluar gjenocidin dhe spastrimet etnike ndaj shqiptarëve të Kosovës.

• Bashkëpunimi me diasporën: “Dielli” mobilizoi diasporën shqiptare në SHBA për protesta dhe kontakte me zyrtarët amerikanë, duke kërkuar ndërhyrje ushtarake dhe diplomatike.

Pas Luftës dhe deri në ditët e sotme:

• Mbështetje për shtetësinë e Kosovës: Gazeta ka qenë një mbrojtës i fuqishëm i pavarësisë së Kosovës, duke pasqyruar shpalljen e pavarësisë në vitin 2008 dhe mbështetur diplomacinë kosovare për njohjet ndërkombëtare.

• Denoncimi i sfidave: “Dielli” ka trajtuar sfidat e Kosovës, përfshirë marrëdhëniet me Serbinë, sfidat politike dhe pengesat ndërkombëtare.

• Platformë për angazhimin e diasporës: Gazeta vazhdon të shërbejë si një urë lidhëse midis diasporës shqiptare dhe çështjeve kombëtare, duke mbajtur çështjen e Kosovës të gjallë në debatin ndërkombëtar dhe kombëtar.

Rëndësia sot:

• “Dielli” vazhdon të mbetet një zë i rëndësishëm i komunitetit shqiptar në SHBA dhe një platformë për trajtimin e çështjeve të rëndësishme për Kosovën, sidomos për integrimin euro-atlantik dhe forcimin e sovranitetit të Kosovës.

• Gazeta gjithashtu luan një rol edukues për brezat e rinj të diasporës shqiptare në ruajtjen e lidhjeve me çështjet kombëtare dhe historinë e Kosovës.

Historia dhe angazhimi i “Diellit” në periudha të ndryshme:

1. Para Luftës së Dytë Botërore dhe gjatë regjimit jugosllav: Aktivitetet e gazetës përqendroheshin në padrejtësitë ndaj shqiptarëve të Kosovës, pas Traktatit të Londrës (1913), kur ata u lanë nën sundimin serbo-jugosllav. Artikujt pasqyronin dhunën dhe spastrimet etnike të serbëve ndaj shqiptarëve.

2. Gjatë dekadës së ’90 dhe fillimit të luftës së Kosovës: “Dielli” intensifikoi raportimet dhe loboi për ngritjen e çështjes së Kosovës në arenën ndërkombëtare.

3. Pas luftës – nga shpallja e pavarësisë deri në ditët e sotme: Gazeta ka pasqyruar shpalljen e pavarësisë dhe ka mbështetur përpjekjet për njohjen ndërkombëtare të Kosovës.

Roli i “Diellit” në periudhat kyçe:

1. Raportimi mbi masakrat serbe në Kosovë (1930).

2. Denoncimi i heqjes së autonomisë së Kosovës (1989).

3. Reagimi ndaj masakrës së Prekazit (1998).

4. Mbështetje për ndërhyrjen e NATO-s (1999).

5. Mbështetje për shpalljen e pavarësisë (2008).

6. Denoncimi i Gjykatës Speciale (2020).

Gazeta “Dielli” vazhdon të mbetet një platformë e fuqishme për çështjen e Kosovës, promovimin e integrimit ndërkombëtar dhe forcimin e lidhjeve me SHBA-në dhe aleatët evropianë.

Sokol Paja/

New York, 24 Dhjetor 2024 – Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra në një ceremoni të veçantë nderoi luftëtarin e UÇK-së Hysni Kelmendin më “Mirënjohje” me motivacion: “Për kontributin e shkëlqyer në UÇK, si pjesëmarrës e luftëtar i dalluar në luftën e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për liri e pavarësi, për trimëri, besnikëri e profesionalizëm, si këngëtar dhe promovues të vlerave kulturore kombëtare si dhe për kultivimin e vlerave më të çmuara atdhetare shqiptare”. Në darkën e Flamurit Kombëtar, me rastin e 112 vjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë të organizuar nga Federata Vatra më 22 Nëntor 2024, luftëtari e këngëtari Hysni Kelmendi i dhuroi Vatrës flamurin kombëtar shqiptar të përdorur në luftën e Kosovës nga Ushtria Çlirimtare e Kosovës në vitin 1998. Ky flamur i shenjtë frymëzoi shqiptarët në betejat e lirisë, për çlirimin dhe pavarësinë e e Kosovës. Ky flamur i shenjtë falë luftëtarëve trima nuk ra kurrë në duart e serbëve dhe u mbrojt trimërisht me shpirtin e gjakun e lirisë. Lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës për liri e pavarësi është Lufta më e drejtë, më e pastër, më e ndershme në historinë moderne të kombit shqiptar. Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra shpreh mirënjohje, nderim, respekt dhe falënderim të përzemërt për çdo luftëtar, hero, dëshmor e çlirimtar dhe përulet me nderim para jetës, sakrificës e veprës heroike për komb e atdhe. UÇK është historia dhe lavdia e kombit shqiptar. Mirënjohje përjetë.

Adriatik Spahiu*/

Vizitat në Bostonin e shqiptarizmës e kombëtarizmës janë gjithmonë të pa harruara, të shenjta dhe të veçanta. Ky fundvit ishte tejet i veçantë me takime patriotike, vatrane, kombëtare e diellore. Shpreh mirënjohjen time për kryetarin e Federatës Vatra Dr. Elmi Berisha, kryetarin e Vatrës në Boston z.Mentor Maksutaj, arkëtarin z.Besim Malota, sekretarin e Vatrës Dr. Pashko Camaj, kryetarin e Hartford z.Ilir Gjomarkaj, prof. Thanas Gjikën, z.Petrit Alibeaj e gjithë vatranët e Bostonit për mikpritjen e veçantë e përkujdesjen. Në Boston, Massachusetts takimet vëllazërore me patriotë të shkëlqyer më mbushën zemrën e shpirtin plot. Shqiptarë frymëzues që të bëjnë krenarë me sukseset dhe përçimin e rrezatimin e vlerave kombëtare.

Në promovimin e librit “Porosia e Kullës” të Dr. Pashko Camaj në Harvard University u shpalosen vlerat më të larta atdhetare e më të çmuara letrare shqiptare prej personaliteteve që kumtuan e promovuan letërsinë, kombin, gjuhën e kulturën kombëtare. Në Hartford patriotit z.Ilir Gjomarkaj iu besua unanimisht udhëheqja e proceseve atdhetare e komunitare në krye të degës së Vatrës aty. Në darkën e njëvjetorit të degës Vatra Boston u ekspozua puna e shkëlqyer atdhetare e ekipit të udhëhequr nga z.Mentor Maksutaj dhe u vlerësuan kontributorët rezultativë me gjurmë në Vatër dhe komunitetin tonë.

Mjaft emocionuese ishin vizitat te Kisha e Nolit në Shën Gjergj, guri monumental i Faik Konicës dhe varri i themeluesit të Vatrës Peshkop Fan Nolit. Me lule e flamur kombëtar të sjellur nga patrioti z.Petrit Alibeaj, me lutje e përshpirtshmëri nderova kolosët e shqiptarizmës në Boston dhe u frymëzova prej punës së shkëlqyer të vatranëve që më pritën përzemërsisht. Nënshkrimi i marrëveshjes së funksionimit të degës së Vatrës Jacksonville me Vatrën Qendrore më jep motiv dhe fuqi për të punuar më shumë në shërbim të çështjes kombëtare dhe komunitetit shqiptar në Florida.

Rrugëtimi mbi 112 vjeçar i Vatrës në Shtetet e Bashkuara të Amerikës është histori, identitet dhe krenari për çdo shqiptar. Vatra do jetojë në shekuj të shekujve. Asnjë individ apo grupim egoist, karrierist, ndarës e përçarës nuk do të mund ta ndalë kurrë Vatrën, sepse Vatra është e kombit, e atdheut, Vatra është e shenjtë.

* Kryetari i Vatrës në Jacksonville, Florida.

Sokol Paja/

Prof. dr. Roland Gjini, pedagog në Universitetin e Elbasanit si dhe punonjës kërkimor shkencor në Qendrën e Studimeve Albanologjike dhe Ballkanologjike (QSAB) të këtij universiteti vizitoi Selinë e Federatës VATRA dhe po shqyrton materialet arkivore e monitoron gazetën Dielli për të zhvilluar fazën e dytë të studimit të tij lidhur me çështjen e Kosovës në faqet e gazetës Dielli 1999-2008. Prof. Gjini vazhdon vijimin e punës së tij studimore për rolin Federatës Vatra e gazetës së saj Dielli në mbështetje të procesit të lirisë e pavarësisë së Kosovës nga demostratat e vitit 1981 deri ne shpalljen e pavarësisë në vitin 2008. Në fazen e parë të ketij studimi, qe perfshiu afatin kohor nga Nëntori i vitit 2023 deri ne prill të vitit 2024, puna kërkimore e prof. Gjinit u përqendrua në kontributin e Federatës VATRA e gazetës Dielli në pasqyrimin me objektivitet të përpjekjeve të popullit shqiptar në Kosovë për fitimin e lirisë nga pushtuesi serb nga viti 1981 deri në fitimin e lirisë nga lufta e UÇK-së e bombardimet e NATO-s në qershor të vitit 1999. Ne këtë faze të dytë që do të përfshijë periudhën kohore nga dhjetori i vitit 2024 deri në muajin maj 2025, prof Roland Gjini do të ndalet në rolin e Vatrës dhe posaçërisht të gazetës Dielli në mbështetje të fitimit të drejtave të plota kombëtare të popullit të Kosovës nga viti 1999 deri në shpalljen e pavarësisë së Kosovës në vitin 2008. I urojmë suksese profesorit në punën e tij studimore për të ndriçuar në mënyrë sa me objektive rrugëtimin e popullit shqiptar në Kosovë deri në fitoren e lirisë e pavarësisë. Federata Vatra dhe gazeta Dielli prej më shumë se 112 vitesh udhëheqin proceset kombëtare dhe atdhetare në mërgatën shqiptare të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.

Ramazan Çeka/

Nderim për veprimtarin e shquar të Federatës Pan – Shqiptare “Vatra” Mondi Rakaj, Drejtor i Degëve të Vatrës në Amerikë dhe Kanada. Vatra ka qenë gjithmonë në mbështetje të Shqipërisë e demokracisë. Mondi Rakaj është një djalë fisnik që nderon Komunitetin e Shqiptarëve në Amerikë me vlerat dhe virtytet më të larta të qytetarisë, të mishëruara në karakterin e tij dinjitoz, me të cilin m’u dha rasti ta njihja para shumë kohësh në një aktivitet që u organizua për Festat e Nëntorit në Nju Jork. Unë ndjeva një respekt të veçantë për të dhe punën e tij, jo vetëm si drejtues dhe organizator, por natyrisht edhe si shkodran.

Që në këtë takim më ra në sy pasioni dhe përkushtimi me të cilin punonte. Të befasonte korrektësia e tij në komunikim me njerëzit me atë buzqeshjen e tij të ëmbël që e karakterizon. Me një shpirt gazmor, që ia kanë ushqyer të parët e tij, qyteti tij që e ka rritur, edhe pse sot është një biznesmen në profesion, por që merret edhe me “Vatren”, këtë Federat shekullore, për të cilën ai ndjen detyrë të japin kontributin e tij të çmuar financiar dhe shpirtëror.
Kështu Mond Rakaj është bërë një emër i njohur në Komunitetin Shqiptar në Amerikë, sepse edhe në qoftë se nuk ka qenë organizatori i aktiviteteve të Federatës Pan Shqiptare “Vatra”, ka qenë mbështetësi, jo vetëm moral, por dhe financiar i tyre.
Njohja jonë mori një rrjedhë interesante, pasi rastisi që në disa aktivitete që “Vatra” organizoi gjatë kohës që unë ndodhesha në Amerikë, kur Mondi më bëri të mundur të njihesha edhe me të tjerë vatranë të suksesshëm.

Edhe më vonë gjatë angazhimeve të tjera, unë pata fatin që ta njoh Mondin, këtë djalë simpatik, një nga drejtuesit aktiv të “Vatrës”, i cili me pasionin dhe patiotizmin e tij, dinte të mbante të gjallë frymen Kombëtare dhe të mblidhte rreth vetes djem e vajza mjaft të talentuar, shumica e të cilëve ishin trashëgimtarë të vërtetë të kulturës sonë Kombëtare, përfaqësues të shtresave të ndryshme të Komunitetit Shqiptar në Amerikë, që nga punëtorët e thjeshtë, e deri te studentët e shkollave prestigjioze të Amerikës. Që në angazhimet e tij të para me “Vatren” e në vazhdim, z.Mondi Rakaj me aftësitë e tij bëhet pjesë e Radio Telavizionit Shqiptar, në emisionin “Mirëmëngjes Shqipëri”, nga ku bashkëpunimet e tij me këtë televizion, morën një udhëtim të sukseshëm, ku u krijuan fusha të ndërsjellta komunikimi ndërmjet Televizionin Shqiptar dhe Televizionit “ALBTVUSA” në Michigan.
U bënë disa vite që unë në Amerikë vij me shumë dëshirë, si një person i pasionuar që si gazetar, të pasqyroj kryesisht jetën artistike e kulturore të Komunitetit Shqiptar.
Bashkëpunimet e mia janë të shumta, por ato që mua më mobilizojnë dhe më frymëzojnë, janë aktivitetet që organizon “Vatra” jonë Shqiptare në Amerikë.
Kjo nuk është një punë e lehtë, por bashkëpunimi im me drejtuesit e kësaj Federate Pan – Shqiptare dhe veçanërisht me drejtuesin e saj organizativ z. Mondi Rakaj, është për mua përgëzimi më i mirë për punën që kam bërë.
Ky aktivist dhe atdhetar kaq i palodhur, që mund të them pa droje se është një nder për të gjithë shqiptarët që e njohin, ose kanë dëgjuar për të, ka lindur në qytetin e Shkodrës. Familja tij e madhe, e veçanërisht prindërit, do të bënin gjithçka për ta edukuar e shkolluar këtë djalë e për ta bërë një qytetar model të Shkodrës.
Mondi emigron në Amerikë në moshë të re dhe merr me vete të gjitha vlerat e një djali shqiptar nga Shkodra, merr me vete vlerat e gjithë qytetit të lindjes dhe Shqiponjën e Flamurit të Kombit, për t’i vënë në shërbim të Atdheut, duke iu përkushtuar çështjes shqiptare, veçanërisht në ditët tona, kur ëndrra shqiptare është Bashkimi Kombëtar.
Të gjithë shqiptarët kontribojnë kudo që janë dhe një ndër ata që kontribon është Mondi Rakaj, i cili pikërisht për këtë, në vitin 2022 është dekoruar me titullin e lartë “KALORËS I URDHËRIT TË FLAMURIT”.