Alketa Burimi (Kapaj)*
Naples, Florida/
Sot, si autore e diasporës dhe si pjesë e një misioni të ri — atë të ruajtjes së gjuhës dhe identitetit shqiptar te brezat e lindur larg atdheut — e ndjej si detyrim shpirtëror të përulem me mirënjohje përpara këtyre figurave. Përmes penës së ndritur të personaliteteve si Fan Noli, Faik Konica, Kristo Çekrezi, Kostë Panariti dhe shumë intelektualë të tjerë të diasporës, gazeta “Dielli” nuk ishte thjesht një gazetë — ajo ishte dhe mbetet një dritë.
Një dritë që na lejon të përcjellim gjuhën, mallin dhe dashurinë për shqiptarët dhe Shqipërinë. Një dritë që vazhdon të jetojë — në çdo fjalë shqipe që mësohet, në çdo fëmijë që e thërret këtë gjuhë “të vetën”, dhe në çdo përpjekje për të mos harruar kush jemi. Dhe sot, me këtë dritë që na është lënë amanet, kam nderin e madh të shkruaj për “Të Premten e Gjuhës Shqipe” në Shkollën Shqipe në Naples, Florida.
Ja, dhe e premtja erdhi.
Si një rit që përsëritet çdo javë, fëmijët zbresin nga makinat me gëzim, me sy që ndriçojnë si dritë. Vrapojnë drejt njëri-tjetrit me përqafime të sinqerta, si zemra që rrahin shqip. Në sytë e tyre lexohet mall për t’u takuar me shokë e shoqe nga i njëjti vatan — një mall që nuk ka nevojë për shpjegim, sepse lind natyrshëm nga kujtesa e gjakut dhe e gjuhës.
Përqafimi i tyre nuk mungon as për ne, mësuesit, që hapim dyert e Shkollës Shqipe çdo të premte. Ne nuk hapim vetëm një derë shkolle — ne hapim një portë kujtese, një vazhdimësi mes brezave, një rrugë kthimi drejt gjuhës së nënës.
Kjo shkollë është kthyer në një çerdhe zogjsh që cicërojnë me zëra të ëmbël e melodiozë. Theksi i përzier anglisht–shqip tingëllon si një muzikë e re e diasporës — dëshmi e gjallë se këta fëmijë janë degët e rrënjëve të forta përtej oqeanit, që mbajnë gjuhën shqipe gjallë. Ata studiojnë çdo ditë në shkollat amerikane, mes një bote tjetër, një kulture tjetër, një gjuhe tjetër. Por e premtja për ta bëhet festë e shpirtit — dita kur mësojnë gjuhën e nënës, kur shqipja ringjallet në buzët e tyre përmes vjershave, këngëve dhe valleve që do të mbeten të gjalla në kujtesën e tyre si trashëgimi e përjetshme.
Një ditë, Altea, një vajzë e vogël dhe e mençur, më tregoi me gëzim të madh se në shkollën amerikane kishte njohur një shoqe të re. Surpriza më e bukur për të ishte momenti kur ajo i tha: “I am Corina from Albania.” Të dyja të lindura në Amerikë — por në atë çast një ndjenjë e thellë afërsie i bashkoi, sikur kishin zbuluar një thesar të fshehur brenda vetes: identitetin që nuk humbet.
E mes këtyre rrënjëve që rriten me dashuri, lindin edhe zëra të vegjël që mbajnë gjallë shpirtin e traditës.
Një vajzë e vogël, Izabela jonë, vetëm 6 vjeçe, i jep zë jugut me një ëmbëlsi të rrallë — si një kujtesë e gjallë se kultura nuk njeh moshë, por vetëm zemër.
Në zërin e saj nuk këndon vetëm një fëmijë — por një trashëgimi e tërë që refuzon të harrohet.
Sepse aty ku lind kënga, nuk shuhet kurrë kombi.
Si ato, edhe shumë fëmijë të tjerë të kësaj shkolle mbajnë në zemër të njëjtën lidhje me gjuhën dhe rrënjët e tyre. Në buzëqeshjet dhe zërat e tyre jeton e njëjta dashuri për gjuhën shqipe.
Prindërit që i dorëzojnë fëmijët në pragun e kësaj shkolle — të qetë, me shpirtin plot — e dinë se këtu ruhet diçka më e madhe se mësimi: ruhet kujtesa e një kombi, dinjiteti i gjuhës dhe dashuria për rrënjët.
Pas këtij misioni qëndron një mbështetje e heshtur, por e fuqishme — përkushtimi i Albanian American Organization of Southwest Florida, i komunitetit shqiptar dhe i mësueseve tanë të dashur.
Ndër to, si një shembull i vyer për t’u përmendur, është edhe znj. Dallandyshe Gerbi, mësuese në pension, e cila ka qenë pjesë e këtij rrugëtimi, duke dhënë, me përvojën dhe dashurinë për gjuhën, një kontribut të çmuar në rritjen dhe forcimin e Shkollës Shqipe në Naples, e hapur më 17 janar 2025.
Përmes angazhimit dhe vizionit të Albanian American Organization of Southwest Florida është krijuar një hapësirë ku fëmijët shqiptarë të diasporës mësojnë gjuhën e prindërve të tyre, njohin kulturën e tyre dhe ndihen pjesë e një identiteti që nuk shuhet — përmes vjershave, këngëve dhe valleve popullore shqiptare, nga veriu në jug, përfshirë edhe vallet çame, si shprehje e gjallë e trashëgimisë sonë kulturore.
Sepse shkollat lindin nga idealet — por mbijetojnë falë komunitetit. Dhe kur një komunitet bashkohet për gjuhën, ai nuk ruan vetëm fjalët — ruan historinë.
Në këtë mision, të qenit mësuese nuk është thjesht profesion — është thirrje shpirtërore. Është përkushtim për të mbjellë fjalën shqipe në zemrat e fëmijëve, për të ruajtur identitetin në një tokë të largët dhe për të ndezur një dritë si amanet. Kështu, çdo të premte, përtej oqeanit, gjuha shqipe jeton. Ajo jeton në zërat e fëmijëve, në përqafimet e tyre, në ëndrrat e tyre — si një frymë e shenjtë që lidh brezat, ruan kujtesën dhe sfidon kohën.
*Alketa Burimi (Kapaj) është autore dhe poete shqiptare që jeton në Florida, e përkushtuar ndaj ruajtjes së gjuhës dhe identitetit shqiptar në diasporë, përmes krijimtarisë së saj letrare dhe angazhimit në Shkollën Shqipe në Naples.