Nga Rafael Floqi/
Në Amerikë, politika ka një rregull të thjeshtë: kush mbledh para, fiton zë. Kush fiton zë, fiton ndikim. Dhe kush fiton ndikim, fiton pushtet. Por ajo që po ndodh sot në Distriktin e 10-të në Michigan nuk është thjesht një garë për Kongres. Nuk është vetëm një përballje në primare mes dy republikanësh. Është diçka më shumë. Është një histori që mban erë Ballkani. Sepse kur në një vilë pranë Detroit-it mblidhen biznesmenë që nuk janë as votues të zonës, as pjesë e komunitetit lokal — por të ardhur nga Chicago, nga rrjete të lidhura mes tyre — dhe organizojnë një “fundraiser” për një kandidat të caktuar, atëherë nuk kemi të bëjmë më me një aktivitet rutinë.
Kemi të bëjmë me një mesazh. Dhe mesazhi është i qartë: dikush po shqetësohet nga rritja e një kandidati tjetër. Një kandidat që po prish ekuilibrat
Robert Lulgjuraj nuk është thjesht një emër në fletën e votimit. Ai është një sinjal. Një tregues se komuniteti shqiptaro-amerikan po kalon nga periferia në qendër të politikës. Dhe pikërisht kjo është arsyeja pse po krijon nervozizëm. Sepse kur një kandidat shqiptaro-amerikan fillon të kryesojë në sondazhe, të ndërtojë rrjete mbështetjeje dhe të bëhet realisht i rrezikshëm në garë, atëherë loja ndryshon.Atëherë nuk mjaftojnë më fjalët. Fillojnë lëvizjet.
Fundriser-i që nuk ishte thjesht për Bouchard
Le të jemi të sinqertë: në Amerikë, çdo komunitet ka të drejtë të mbështesë kë të dojë. Kjo është demokracia.
Por pyetja që duhet bërë është kjo: A ishte ky aktivitet një mbështetje për Michael Bouchard — apo një kundërshtim ndaj Lulgjurajt? Sepse kur sheh që organizatori është nga Michigan-i, por pjesa tjetër e “skuadrës financiare” vjen nga Chicago; kur sheh emra si Filip Milivojević, Nikola Andreevski, Miloš Mitrović, Luka Jovanović, Zoran Berić — që nuk kanë lidhje direkte me elektoratin e zonës — atëherë kupton që kemi të bëjmë me diçka më të organizuar.
Kjo nuk është thjesht simpati politike.
Kjo është mobilizim. Dhe mobilizimi nuk bëhet pa arsye.
Kur gara “ballkanizohet”
Vetë Lulgjuraj e tha hapur në një takim me komunitetin shqiptar në “Nikos Import Export”: “Është normale që komuniteti yt të të mbështesë. Por kjo garë po merr ngjyra ballkanike.”Kjo është fjalia që duhet lexuar me kujdes. Sepse nuk është një ankesë. Është një diagnozë. Do të thotë që politika amerikane — që supozohet të jetë mbi identitetet etnike — po përthith tensione të vjetra.
Po importon histori.
Po ringjall rivalitete.
Dhe për disa, kjo garë nuk është më për taksa, ekonomi apo siguri kufitare lokale.
Është për kush, përfaqëson kë.
Media, narrativa dhe kujtesa selektive
Kur media të caktuara të diasporës serbe e paraqesin këtë aktivitet si sukses, kjo është e pritshme. Çdo media mbron këndvështrimin e vet. Por problemi lind kur narrativa nuk ndalet te politika aktuale. Kur ajo lidhet me histori të tjera.
Me kujtime të tjera.
Me narrativa që nuk kanë lidhje me Michigan-in, por me Kosharen, me luftën, me “trimat serbë” qё dhanë jetën kundër UÇK-së.
Atëherë nuk kemi më gazetari. Kemi vazhdimësi milloshevicjane në serbiantimes.info .
Kemi një vijë që lidh të shkuarën me të tashmen.
Dhe kjo është pikërisht ajo që e bën këtë garë të rrezikshme — jo për demokracinë amerikane, por për mënyrën si komunitetet e jetojnë atë.
Por problemi nuk është vetëm te të tjerët
Dhe këtu vjen pjesa që shqiptarët nuk duan ta dëgjojnë.
Sepse është e lehtë të thuash: “ata po mobilizohen”.
Por pyetja e vërtetë është:
po ne?
Sepse ndërsa njëra palë organizon rrjete, sjell biznesmenë nga shtete të tjera, mbledh fonde dhe krijon momentum — pala tjetër shpesh mbetet te emocionet.
Te krenaria.
Te fjalët.
Dhe fjalët nuk fitojnë zgjedhje.
Shembulli që duhet të turpërojë dhe të frymëzojë
Në atë takim, Lulgjuraj tregoi një histori që vlen më shumë se çdo analizë politike.
Një djalë nga Kosova. Bir dëshmori. Punonte kamerier në Texas.
Nuk është biznesmen. Nuk ka kompani. Nuk ka rrjete lobimi.
Por nxori 500 dollarë nga paga e tij dhe ia dha fushatës.
Ky nuk është thjesht donacion.
Ky është akt.
Është një mesazh më i fortë se çdo fjalim:
“Unë nuk kam shumë, por jap atë që kam.”
Dhe tani lind pyetja tjetër:
Sa të tjerë mund ta bëjnë këtë?
Dhe pse nuk e bëjnë?
Politika amerikane nuk është vend për naivë
Le ta themi troç: politika në SHBA nuk është e pastër nga interesat. Nuk është neutrale. Nuk është një fushë ku fitohet vetëm me ide.
Fitohet me organizim.
Me rrjete.
Me para.
Dhe kush mendon se mund të fitojë pa këto, jeton në iluzion.
Konfliktet e Ballkanit nuk kanë ardhur fizikisht në Michigan.
Por mentalitetet e tyre po shfaqen.
Jo si luftë.
Por si strategji.
Zgjedhja për komunitetin shqiptar
Në fund të ditës, kjo nuk është një histori për serbët.
As për Bouchard. As për sherifin e nderuar Bouchard.
As për një fundraiser.
Është një histori për shqiptarët. Për mënyrën si ata reagojnë.
Sepse mund të zgjedhin dy rrugë: Të ankohen për atë që bëjnë të tjerët
Ose të bëjnë atë që duhet për veten e tyre.
Sepse në politikë, boshllëku nuk qëndron bosh.
E mbush dikush tjetër.
Si përfundim: kjo nuk është vetëm një garë
Distrikti i 10-të në Michigan është sot më shumë se një garë elektorale.
Është një test.
Një test për të parë nëse komunitetet e diasporës do të sillen si aktorë modernë politikë — apo si bartës të historive të vjetra.
Dhe është një test për shqiptarët:
Nëse do të jenë spektatorë…
apo pjesëmarrës.
Sepse siç e tregoi ai kamerieri nga Texas —
politika nuk fillon me milionat.
Fillon me vendimin për të mos qëndruar mënjanë.