Nga Astrit Lulushi/

Gjatë gjithë historisë rreth 110 vjeçare të shtetit, shqipëtarët rrallë e kanë vlerësuar pavarësinë e tyre. Dhe të mos e vlerësosh një gjë, është njësoj si ta injorosh, ta shkelësh, të mos e njohësh. Kjo është arsyeja që për çdo krizë a ngërç të brendshëm ata drejtohen tek të huajt dhe pranojnë çdo zgjidhje që u sugjerohet.
Me përjashtim të kongresit të Manastirit, më 1908, për unifikimin e alfabetit, dhe të kongresit Lushnjes, më 1920, për llojin e qeverisjes, të gjitha zgjidhjet e krizave të tjera mbajnë vulën e ndikimit të huaj.
Që në lindje a rilindje, më 1912, Shqipëria doli një shtet i cunguar, zgjidhja më e mirë që fuqitë e mëdha ofruan. Nën ndikimin e Jugosllavisë, më 1941, Partia Komuniste u themelua, jo nga “200 petrita” por nga dy jugosllave të dërguar në Tiranë për unifikimin e grupeve komuniste që ishin vazhdimisht në grindje.
Pas lufte, jugosllavët vazhduan me intetesat e tyre duke ndërhyrë në çdo vendim të shtetit shqiptar. Pastaj filluan të vinin sovjetikët, më pas kinezët, por stalinizmi mbeti. Pas prishjes me ‘ta, Shqipëria u izolua, duke mbledhur rreth vetes të gjitha partitë e grupet renegate komuniste të botës – vendi u zhyt në errësirë, duke u bërë fanar i dritës së kuqe në brigjet e Adriatikut.
Shqiptarët kurrë s’kanë qenë të lirë – ndoshta sepse nuk e kuptojnë ose nuk e duan atë. Eshtë karakteristikë e skllavërisë, si sëmundje morale, për të kërkuar lehtësimin e shtypjes, duke paraqitur një formë më të rëndë të së njëjtës sëmundje. Ky është, në fakt, parimi homoeopatik, që aplikohet në politikë; kundërveprimi i ngjashëm, apo similia similibus, siç thonin romakët. Mbi këtë parim, që vetë shkenca e mjekësisë e ka hedhur poshtë, mbështetet sot politika shqiptare.