Dr. Elton Mara – Dielli

Fitoi apo humbi sovrani/popull?!

July 3, 2013 by dgreca

nga Dr. Elton Mara, Nju York/

Fitoi aleanca e majtë, një fitore e thellë e paparashikuar as nga vetë ky grupim. Por, problemi që shtrohet apo pyetja që del vetvetiu, me këtë rast, është: a fitoi vërtet populli përmes këtyre zgjedhjeve?

Mendoj se zgjedhjet e 23 qershorit na shpalosën dy tablo të ndryshme të cilat po përpiqem t’i shtjelloj më poshtë.

E quaj të rëndësishme të vë në dukje se për herë të parë tek ne u realizuan zgjedhje sipas standarteve të larta, siç është pohuar e vlerësuar jo vetëm nga analistët e institucionet tona, por dhe nga ato ndërkombëtare. Na pëlqen apo nuk na pëlqen ta pranojmë, por për realizimin e këtyre standarteve, merita kryesore, në mos e gjitha, i takon qeverisë Berisha, e cila e mbajti fjalën e dhënë, duke bërë realitet kështu një nga kushtet e vëna nga institucionet e BE-së për statusin e kandidatit.

E papritura e madhe e këtyre zgjedhjeve, siç e theksuam që në fillim, qe fitorja e thellë e së majtës, në përgjithësi, dhe e LSI-së, në vecanti. Dikush mund të thotë: “Po pse duhet të habitemi? I ka demokracia këto. Herë fiton një palë, e herë një tjetër? Herë me diferenca të vogla, e herë me të mëdha?!” Teorikisht ashtu duhet të jetë, por konkretisht unë mendoj se jo. Fitorja e këtij grupi dhe vëçanërisht ajo e LSI-së, nuk është aspak bindëse dhe, për pasojë nuk pasqyron dëshirën e vërtetë të shqiptarëve. Mos vallë po them ndonjë gjë të re? Absolutisht jo! Këtë e kanë thënë me kohë gjithë ata që u morën me analizën e zgjedhjeve tona, qofshin ata punonjës të medias apo dhe vetë politikanët, shumë kohë para se të zhvilloheshin ato. A nuk ishte LSI-ja e kryetari i saj, Ilir Meta, më e kritikuara e më e përfolura gjatë gjithë fushatës apo dhe para saj? A nuk bashkoheshin të gjithë në konkluzionin se ajo duhet të kishte humbjen më të madhe në këto zgjedhje, për vetë qëndrimet klienteliste në mos edhe mafioze, që kishtë mbajtur gjatë gjithë ekzistencë së saj? Jo vetëm kaq, por propaganda e të dy krahëve, bashkëpunimin me të e shihnin dhe e vlerësonin si politikën më të pamoralshme që ka ndjekur ndonjë parti gjatë pluralizmit tonë. Por ja që çudia ndodhi e jemi para një fakti të kryer: ajo jo vetëm që nuk humbi, por fitoi më shumë se çdo parti tjetër. Nga 4 mandate të mundimëshme që arriti të sigurojë më 2009, tani mori lehtësisht 17 mandate, më shumë se katërfishin, me shtrirje në të gjithë vëndin. E çuditëshme apo gati e pabesueshme: një parti që ishte në bashkë-qeverisje me PD-në për 4 vjet rresht, e që është bashkë-autore me të, si për sukseset ashtu dhe dështimet e saj, tani na del

triumfatore.

Populli ynë ka një fjalë të urtë, kur është puna për të gjykuar tjetrin: “Inat kije, por hakun mos ia haj!”. Ajo diti aq mirë të shfrytëzojë të dy partitë kryesore, si gjatë kohës që ishtë në pushtet me to, ashtu dhe në opozitë. Do të mjaftonte vetëm ky fakt që ta renditësh atë në krye të politikës pragmatiste që ka mbizotëruar tek ne në pjesën më të madhe të këtyre dy dekadave.

Një pyetje tjetër që del natyrshëm këtu është: a kemi të bëjmë me nje rastësi apo mrekulli që ia dha Zoti apo me diçka tjetër që analistët tanë sikur nuk po e vënë shumë në dukje, me apo pa qëllim? Mendoj se enigma ëshët plotësisht e shpjegueshme po të shihen e të analizohen me gjakftohtësi mënyra se si u arrit kjo fitore, rrugët që u ndoqën e mjetet që u përdorën

Mund të themi pa e tepëruar se LSI-ja fushatën zgjedhore e filloi që kur hyri në koalicion me PD-në. Siç po del tani bindshëm, gjatë kohës që ishte në pushtet, ajo kapi jo rastësisht dikasteret më të rëndësishme lart, dhe tërë zyrat e tjera me interes të piramidës së pushtetit, deri në qarqe, rrethe, lagje e fshatara. Ndërsa qeveritarët PD-istë çallstisnin lart e poshtë për të kryer detyrat që iu kishin premtuar zgjedhësve, duke filluar nga ndërtimet madhore të rrugëve, hidrocentraleve, shkollave, qëndrave shëndetësore e kështu me radhë, LSI-stët e administratës, duke kapur postet kryesore në tërë kaskadën pushtetore, futnin në punë njerëzit hallexhinj, jashtë cdo kriteri, jepnin licenca e bënin favore të tjera që të jep pushteti, duke marrë prej tyre premtimin se do të votonin përherë për LSI-në, sikundër edhe ndodhi. Ky ishte një nga kontigjentet e votuesve të saj.

Kur filloi fushata, pas rokadës që bëri me PS-në, ajo nuk u kufizua me mitingje e thirrje apo duke vrarë mendjen për ndonjë program tërheqës, por mobilizoi tërë militantët e saj, që ia kishin borxh se i kishte favorizuar më se një herë, që të shkonin shtëpi më shtëpi e të premtonin punësime apo dhe zgjidhje problemesh të tjera, në këmbim të votës. Ky ishtë kontigjeni i dytë i madh i votuesve të saj dhe po të kemi parasysh vështirësitë aktuale me të cilat përballet populli sot, numuri i hallexhinjve që joshen kollaj me premtime, nuk është i vogël por goxha i madh. Mjafton të kujtoni qytetarët që mbushin për ditë sportelet e zyrave si hipotekat, ato të punësismit në arsim, shëndetësi, nëpër bashkitë ku merren licencat nga më të ndryshmet e kështu me radhë në gjithë sektorët e tjerë. Dhe në to, as më shumë e as më pak, e bënin ligjin LSI-stët që i kishin kapur ato vende jo vetëm për të mbushur xhepat por dhe për karriget e ardhëshme të parlamentit. Unë mbeta pa mend kur një miku im, komplet i bindjeve të djathta, ma pohoi hapur se kishte votuar për LSI-në thjesht për punësimin e premtuar. Pri shirita përurimesh kryeministri poshtë e lart duke ndarë me popullin kënaqësinë që të jep realizimi i një ëndre të tillë siç është tërë infrastruktura e re e krijuar nga Jugu në Veri. Shko e hajde në Bruksel e Strasburg; bisedo me parlamentarë e komisionerë për heqjen e vizave; udhëto deri në Azerbaxhan më se njëherë për projektin e TAP-it; gdhije në zyrë për të ndjekur përballimin e përmbytjeve në Veri… Ndërkohë, LSI-stët vazhdonin të trokisnin derë më derë, duke premtuar vende pune, licenca ndërtimi, tendera të majme, vetëm me një kusht: më 23 qershor të votoni për ne!

Një tjetër kontigjent jo i vogël qe nga emigrantët tanë në Greqi dhe Itali. Përvec vetë kryetarëve Rama e Meta që organizuan mitingje, u dërguan në këto vende edhe tërë ato grupe pune, me disa objektiva. Së pari, premtime për farefisin e tyre në Shqipëri, po qe se votoin të majtën. E dyta, ata vunë në dispozicion të tyre tërë ata autobuza e tragete, duke iu paguar biletat vajtje-ardhje. Por të gjitha këto kërkojnë një faturë jo të vogël shpenzimesh monetare. Ju kujtoni se qe problem për ta? Harruat se në këtë grup gjoja të majtë, ka mbi njëzet milionerë, në mos edhe më shumë, që nuk iu dhimbsen dollarët e eurot, sepse e dinë shumë mire që ato para do shumëfishohen shumë shpejt duke vjedhur taksapaguesit

Nga ana tjetër, kryetari PS-së premtonte qiqra në hell që s’ka për t’i realizuar kurrë, si shërbimi shëndëtësor falas, vendosjen e taksës progresive, legalizimet etj. etj. Dolëm kështu tek një pikë tjetër e diskutimit të këtyre zgjedhjeve që ka të bëjë me qeverinë e ardhëshme. Do të uroja me gjithë zemër që të kishte sukses, jo për ta, por për të mirën e popullit. Por ja që mendja e ftohtë del para zemrës dhe më kap pesimizmi, në mos edhe dyshimi se ajo nuk do t’i ketë të gjata ditët, po vazhdoi të gënjejë veten e të tjerët, si deri tani. Për të mos u zgjatur me llafe, le të flasim më konkretisht.

Marrim më të përfolurën e tyre, shëndetësinë falas. Unë vetë jam mjek dhe më tepër se kushdo do të isha i interesuar që ky sektor të hynte më në fund në rrugën e mbarë. Por si mund të flitet për shërbim falas, si në kohën e diktaturës, kur kjo nënkupton tërë ato shpenzime? Nga do të dalin ato? Kur është fjala për ata që nuk kanë të ardhura, dakord, madje kjo është realizuar që tani nga qeveritë e majta e të djathta. Por për popullin, në përgjithësi, as që mund të flitet për një koncept të tillë. Si mund të jetë shërbimi i njëllojtë edhe për biznesmenët edhe për pensionistët apo dhe ato kontigjente me të ardhura të pakta? A nuk të kujton kjo “barazinë në varfëri”, që na katandisi për turp të botës? Jo vetëm që kjo është e papërballueshme, por do të ketë dhe efekte të tjera anësore, ndër të cilat po përmend rritjen e korrupsionit dhe uljen e ndjeshme të profesionalizmit të bluzave të bardha.

Aktualisht Shqipërija, për shërbimin shëndetësor, ka taksën mbi pagat 3.4 përqind, nga më të ultat në rajon. Greqija dhe Maqedonija ndajnë përkatësisht nga 6-10 përqind. Po u hoqën dhe këto kontribute, siç pretendojnë të majtët, do ketë ulje drastike për investime në këtë sektor të rëndësishëm jetësor, në një kohë që kemi aq shumë nevojë për të kundërtën, për të ecur në një hap me botën e qytetëruar.

Taksa progressive ose ndryshe taksa vetëm për ata që janë më të pasur, të kujton kohën e pas luftës kur shteti i vendosi taksa të papërballueshme sektorit privat, me synimin që dhe ata pak të pasur që kishte vendi të bëheshin të varfër si të tjerët. Taksa e sheshtë është shumë më efikase, veçanërisht për kushtet tona. Biznesmenët e pasur të ardhurat që nxjerrin nga përfitimi i taksave kanë mundësi t’i investojnë përsëri, duke krijuar kështu një klimë punësimi shumë më të favorshme. Taksat progresive, nga ana tjetër, zvogëlojnë efektin e taksave të njerëzit me aftësi paguese të ulët, duke e zhvendosur atë në mënyrë joproporcionale tek ata me aftësi paguese më të lartë. Por kjo bie ndesh me parimet bazë të barazisë, që duhet të ishte tipar qënësor i të majtëve. Në vështrim të parë duket sikur taksimi progresiv i bën të gjithë qytetarët të barabartë në sakrifica nga që shteti duket sikur ushtron të njëjtin presion mbi të gjithë. Në të vërtetë, është e kundërta se taksat progresive shkelin parimin e barazisë para ligjit. Si i tillë, taksimi progresiv synon të luftojë në mënyrë të gabuar pabarazinë e njerëzve. Kjo do ta polarizonte edhe më tej shoqërinë shqiptare e do t’i kundërvinte të pasurit kundër të varfërve, nga që të dy palët dukej se po ia hedhin njera tjetrës.

Një tjetër premtim që ka bërë e majta është legalizimi falas për ndërtimet informale. Por a është menduar se sa është kostoja për këto legalizime që qeverija e ardhshme ka premtuar t’i mbulojë? Asnjëherë nuk është sqaruar nga lidershipi i së majtës se sa do jete në total kjo faturë. Këtë premtim bosh unë e përkthej si një thirrje që kjo qeveri i bën popullsisë së zonave rurale që të sulen drejt qyteteve të mëdha pasi jo vetëm që s’do të kenë pengese në strehim por dhe dokumentat për legalizimin e tokave të pushtuara do t’i kenë falas. Kjo na kujton metodat që përdori Partia e Punës kur solli në qytetet e mëdha ushtarakë, policë e sigurimsa në pallatet që i ndërtoi enkas për ta, në pronat e klasave të përmbysura që ose i kishte vrarë ose dergjeshin në burgje nga regjimi i komunistëve.

Ndërkohë, LSI-ja në mënyrë masive do vazhdojë zanatin e vjetër duke punësuar ata që i dhanë votën, pa respektuar konkurencën e ndershme të tregut aktual të punës. Duke qënë thjesht militantë partie e jo profesionistë, ata do të jenë lehtësisht të korruptueshëm. Zyrat e partive kështu po kthehen në famëkeqet e zyrave të kuadrit të kohës së diktaturës.

Nga gjithë sa thashë më sipër, e kam të vështirë në mos edhe të pamundur që të besoj sadopak se me zgjedhjet që u bënë fitoi populli, apo sovrani, siç iu pëlqen ta quajnë politikanët tanë të nderuar që do të na qeverisin.

Votimi, detyrë dhe përgjegjësi

June 21, 2013 by dgreca

nga Dr. Elton Mara, Nju York/

Duke marrë shkas nga thirrja që organizata “Vatra” i bëri popullit shqiptar përpara zgjedhjeve, publikuar në gazeten “Dielli” dhe nga artikulli “ You‘ve got a friends in Albania”, botuar në gazeten “The Sun”, disa ditë përpara, desha të shpreh dhe unë mendimin tim për zgjedhjet, sidomos për raportin e çdo shqiptari ndaj tyre, kudo që të ndodhet, pavarësisht nga profesioni, mosha, feja, përkatësia politike etj.. Po e them që në fillim se populli ynë, e sidomos rinia shqiptare, pjesë të së cilës e konsideroj dhe veten, duhet ta kuptojë e ta ndjejë thellë se votimi është njëkohësisht detyrë dhe përgjegjësi.

Pse u ndala tek ky problem, që mund të jetë i njohur për këdo? Përveç arsyes që përmënda në fillim të shkrimit, pata dhe një shtysë tjetër: kam lexuar në disa gazeta apo dhe ndjekur në televizion, mendimin apo propozimin e disa analistëve të njohur, duke bërë thirrje për bojkotim, për t’i dorëzuar fletët e votimit të bardha apo, edhe më keq akoma, për t’iu hequr atyre vizë e për t’i bërë të pavlefshme. Të gjitha këto mua më duken qëndrime jo serioze, të papërgjegjëshme dhe, mbi të gjitha nuk i shërbejnë askujt, veç prishin punë. Kjo për disa arsye.

E para se votimet nuk janë thjesht një ritual apo rregull që bëhen çdo katër vjet apo dhe më shpesh apo më rrallë, sipas rastit, por një mundësi e madhe për të përmirësuar gjendjen, për të çuar më tej arritjet e deritanishme apo për të ecur në rrugë të reja, të pashkelura deri tani, nëse do të kemi të bëjme me një opozitë serioze e që shqetësohet sinqerisht për fatet e vendit e jo për karriget që do të zërë në Parlament apo qeveri. Nëse ti nuk voton, me fjalë të tjera, ti sfidon një popull të tërë duke i çuar mesazhin se aq më bën se ç’po ndodh apo ku po shkon ai vend e ai popull, nga kemi dalë dhe ne. Vota, pra, për mua, i shërben edhe një lloj diagnostikimi të arritjeve të qeverise aktuale apo dhe vizioneve e programeve që ka shpalosur opozita.

Problemi bëhet edhe më i mprehtë për ne kur kemi parasysh se jemi një popull i vogël dhe, siç ka treguar dhe përvoja e kaluar, ndodh që për rezultatin e zgjedhjeve të ketë rëndësi përcaktuese edhe një votë e vetme. E theksoj për ne, por kjo ëshët një kërkesë që e ka evidentuar edhe përvoja e shteteve të tjera, deri edhe e SHBA-së, me këtë popullsi kaq të madhe. Mjafton të kujtojmë atë që ndodhi në shtetin e Floridës, gjatë zgjedhjeve presidenciale, në mes kandidatëve Bush dhe Al Gore.

Nga gjithë sa thashë më sipër, do ta quaja të tepërt të sillja argumente të tjera për pjesëmarrjen në votime. Cdo njeri duhet ta ndjejë për detyrë apo edhe si nder që po i jepet mundësia të ndikojë në të ardhmen e vendit e të popullit.

Për më shumë se 40 vjet, gjatë diktaturës që lamë pas, populli ynë ka votuar nën presionin e të ashtuquajturit “pushtet i popullit”, që vetëm i popullit nuk ishte. Njerëzit çoheshin si të çmëndur që pa u gdhirë, si e si të shkonin të votonin, se po të vonoheshin, e dinin ata se ç’i priste. Unë po i quaj zgjedhje e votime edhe ato, por mbase duhen quajtur ndryshe, se në to as nuk votohej e as nuk mund të bëje ndonjë zgjedhe se qe vetëm një kandidat që ti mbase nuk i kishe dëgjuar as emrin deri atëhere. As që diskutohej paraqitja në qëndrën e votimit. Le të guxoje po të doje të mos votoje për të ashtuquajturin “kandidat të Frontit Demokratik”. Ishte një shfaqje e tillë groteske, që edhe ne që e kemi përjetuar vetë, na duket si e pabesueshme. Rezultati dihej e nuk kishte nevojë fare të hapeshin kutitë e votimit: në shumicën e rasteve qe 100 përqind apo, rrallë herë, 99 përqind. Përfitoj nga rasti të them një kuriozitet që mbase nuk e di ndonjeri, se ne, me ato zgjedhje, kemi hyrë në rekordet e Ginessi-t. Kush nuk beson, le ta verifikojë.

Kam votuar për herë të parë më 1988 dhe kandidat qe…shoku Ramiz, numuri një i shtetit. Radhët gjarpëruese të njerëzve qenë pa fund. Sot ato mund t’i shohësh veç në Korenë e Veriut të Kim Jong-Unit. Mbase dhe me këto nuk po them ndonjë gjë të re, por i përmenda se fatkeqësisht edhe në Shqipëri, ndonëse kanë kaluar më se dy dekada, ka akoma njerëz që votojnë në rresht dhe për të njëjtën parti që kanë votuar për vite me radhë. Ata akoma e konsiderojnë fletën e votimit si një formular pa shumë rëndësi dhe jo si një armë e fuqishme për të ndëshkuar ata që nuk kanë punuar mirë e për t’u hapur rrugën të tjerëve që e meritojnë.

Nëqoftëse kërkojmë të integrohemi në Europën e Bashkuar dhe të bëhemi pjesë e pandarë e saj, duhet të gjithë të marrim pjesë në votime dhe pas tyre, të bëjmë ç’është e mundur për t’i ndihmuar ata që do të marrin stafetën dhe jo t’u futim shkopinj në rrota, siç ka ndodhur deri tani, në shumë raste. Vota është një impuls pozitiv për të gjithë: edhe për të papunët që të mos jenë më në atë status; edhe për punonjsit e administratës që të përmirësojnë cilësinë e shërbimeve; edhe për biznesmenët që të jenë sa më profesionalë, të ndershëm e konkurues; edhe për fermerët që të mos kënaqen vetëm me rrugët e ujësjellësin por të kenë dhe mjekun e mësuesin në lartësinë e kohës; madje dhe për emigrantët që ta shohin Shqipërinë si mundësi bashkëpunimi e punësimi. Është për të ardhur keq që propozimi i kryeministrit Berisha, për të votuar dhe emigrantët nëpër konsullata kudo në botë, nuk gjeti miratimin e opozitës me Ramën në krye, me justifikimin se votat do manipuloheshin nga qeverija aktuale. Mua më duket i pa kuptimtë ky pretendim, duke pasur parasysh mjetet elektronike të sotme që i japin mundësi jo vetëm komisioneve të votimit por dhe çdo njeriu të kontrollojë rregullsinë e zgjedhjeve dhe pamundësinë e manipulimeve, kur kemi parasysh faktin se çdo gjë bëhet “live” në media. Kam përshtypjen se jo frika e manuipulimeve, por të tjera arsye qëndrojnë pas atij refuzimi.

Pa dashur të ndikoj tek asnjeri për votimet e ardhëshme, them se qeveria e deritanishme e ka përligjur plotësisht mandatin që i dha populli. Nuk po hyj në argumenta të thella, se nuk është vendi, por po e ilustroj atë përmes një shëmbulli konkret.

Unë për vete kam shkuar gati çdo vit në Shqipëri e kam ndjekur hap pas hapi ndryshimet e bëra atje. Siç ndodh me fëmijët që i sheh përditë e nuk e vë re rritjen e tyre, dhe unë i kam përjetuar ato ndryshime progresivisht, hap pas hapi.

Pak ditë më parë takova një mikun tim nga Lushnja, këtu në NY. Ai kishte 14 vjet pa shkuar në vendlindje dhe ishte çuditur, për të mos thënë mahnitur, nga ndryshimet rrënjësore që kishin ndodhur atje, si në infrastrukturë, ashtu dhe në shërbimet.

Arritjet e qeverisë aktuale të Shqipërisë, marrin përmasa më të larta, sidomos kur i krahason me shtetet e tjera, sidomos me fqinjët tanë, që po mbahen me paterica. Maqedonia e Sërbia po paralajmërohen çdo ditë se mund t’iu rivihen vizat për qytetarët e tyre. Shihni po deshët dhe Italinë e Greqinë, antare të BE-së, që po i shtyjnë ditët në “reanimacion”, me ndihmat/serume që po iu jep FMN-ja e BB-ja. Në Greqi u mbyll për mungesë fondesh edhe Televizioni Shtetëror, ERT-ja, ndërsa Italia detyrohet të ndërrojë kryeministrat çdo gjashtë muaj. Ndërkohë, në Shqipëri përurohen aq shumë autostrada të reja sa nuk janë përuruar kurrë ma parë. Rrogat e pensionet janë rritur progresivisht e plot arritje të tjera. Edhe të huajt habiten se si po e sfidon krizën rajonale e botërore ky vend i vogël. Faktet flasin vetë e komentet janë të tepërta.

Votuesi shqiptar s’ka se si të mos i ketë parasysh tërë këto kur shkon për të votuar. Ai tashmë e ka të qartë se nuk janë bllokimi i rezolutave, grevat e urisë, bojkotimet e ngërçet ato që do ta çojnë Shqipërinë përpara. A e dëgjuat se ç’tha ish-sekretari Mbrojtjes i SHBA-së, Rumsfeld, për arritjet tona? A thua se ai flet më kot, siç rokanis ndonjë nga analistët tanë? Këto i pohon në shkrimin e tij edhe Z.Peter Lucas, që cituam në fillim, i cili në fund i kujton administratës së Obames të mos harrojë se ka një mik me vlerë si Shqiperija.

Të jem i sinqertë me lexuesin, dua të bëj dhe një pohim të fundit. Nëse deri para pak muajsh kisha një farë rezerve për fitoren e së djathtës, sot kam bindjen se ajo është e vetmja alternativë për ta çuar Shqipërinë atje ku ëndërojnë tërë bashkëkombasit e mi.

Edhe njëherë, ju bëj thirrjen e zemrës: Votoni si qytetarë, dhe jo si ushtarë.