…siç thonë, vetëm i vuajturi ia di atij që vuan. Kjo quhet ndryshe, Empathy, dhe një shoqëri pa këtë ndjenjë i përket llojit të dytë të njerëzve./

Nga Astrit Lulushi/

Gjuha shpreh dhe fjala përcakton. Gjuha është konkrete, fjala është abstrakte. Farë është për atë që e merr dhe mbjell (mendon, kujdeset, kultivon), dhe bërdhamë për atë që ha dhe e nxjerr (keqtrajton, shpërdoron, dhunon). Dhe gjuha shqipe i ka të dyja. Në këtë rast, karakteri përcaktohet se cilën fjalë përdor për t’u shprehur; fara përfaqëson prodhuesin; bërthama, keqtrajtuesin.
Bota me njerëz, prej miliona vitesh në ekzistencë, ka krijuar ligjet dhe prirjet e veta, dhe natyra njerëzit i ka ndarë në dy lloje; një që krijon, ndërton, kultivon; dhe lloji tjetër që prish, shkatërron, rrënon. Në këtë mori, shpesh njeriu ndjen të jetë askush, përveç vetes – në një botë që me çdo kusht përpiqet ta bëjë atë si gjithë të tjerët – do të thotë të jetë gjithmonë në luftë.
Thuhet se nga të gjitha tiranitë më e keqja është ajo që persekuton mendjen. Dhe nga ky lloj persekutimi fillon gjithçka; me mendje të persekutuar, njeriu i kthehet zemrës, mbyllet në të dhe krijon botën e vet që askush nuk mund të hyjë a t’ia prekë. Kjo është arsyeja që zemra (shpirti) është gjithmonë burim i çdo vepre të mirë. Dhe, siç thonë, vetëm i vuajturi ia di atij që vuan. Kjo quhet ndryshe, Empathy, dhe një shoqëri pa këtë ndjenjë i përket llojit të dytë të njerëzve.