• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Kujtesë

February 3, 2021 by dgreca

Astrit Lulushi

Nga Astrit LULUSHI/Pse bëjmë mirë? Sepse Zoti (Krisht, Budë a Mohamed) thotë kështu; janë figura të rëndësishme në histori që duhet t’i dëgjojmë. Por nuk janë as të parët e as të fundit që thonë “mos bëj keq”. Njeriu bën mirë sepse është gjë e duhur për të bërë. Është në ADN, nuk është shpirtërore, por është e nevojshme. Kur bën një të keqe, dëmton veten dhe të tjerët.
Sa herë duhet që miu në laborator të kalojë nëpër një labirinth derisa të gjejë rrugën e daljes? Sa më shumë prova aq më i shpejtë bëhet. Me kalimin e kohës, tenton ta përshkojë udhën me gjithnjë e më pak gabime derisa i eleminon të gjitha. Ndërsa lëviz, krijon një hartë të brendshme të botës së tij. Shkencëtarët përdorin studime labirinth për të ndihmuar në identifikimin e parimeve të përgjithshme në lidhje me të mësuarit dhe kujtesën. Dhe ajo që mësojnë mund të zbatohet për specie tê tjera, madje edhe për njeriun. Në lojërat në kompjuter këto parime hasen sa herë që njeriu luan duke përdorur kujtesën për të mësuar, përshtatur dhe avancuar.
Pa shqetësime, nuk arrijmë askund. Si do të ndiheshit sikur të mos u besonit më kujtimeve tuaja? Duke e përshkruar të kaluarën me ngjyra, lule  a “udhëheqës të lavdishëm”, shumë njerëz sot kanë një kujtesë të qartë të diçkaje që nuk ka ndodhur; dhe kjo qartësi i çmend nga gëzimi nëse ajo kohë do të kishte mundësi të kthehej. 
Kështu, Zoti krijoi Tokën dhe na lë të bëjmë me të çfarë të duam. Megjithse, sgurisht, na dha edhe disa udhëzime, një libër të tërë (Biblën e vjetër). Ne kurrë nuk mund t’i dimë plotësisht efektet e tij; kurrë nuk do të arrijmē ta prekim kuptimin e jetës, megjithatë e dimë se ka gjithmonë një qëllim, vdekjen. Njeriu nuk mund të merret me të tashmen, ndërsa gënjen a mohon bazën e saj, të shkuarën. 
Neurologët thonë se kujtimet janë si zinxhirë me neurone e sinapse, dhe nganjëherë duhet vetëm një molekulë për t’i mbajtur të gjitha së bashku (fatkeqësisht askush nuk mund të parashikojë se cilën të mbajë). Truri nuk është si kuti, ku mund të mbash gjithçka të paprekur; gjërat përzihen, ngatërrohen jo në të njëjtën mënyrë dhe jo në të njëjtën kohë. Atëherë, kjo nuk ka asnjë lidhje me memorien ose trurin, por me një realitet tjetër.
Pra, kujtimi i rremë është krijuar, ku njeriu kujton diçka që nuk ka ndodhur ose e kujton ndryshe; keqinformimi, zbutja e tmerreve dhe mosdënimi i fajit ushqejnë kujtesën false, duke e bërë njeriun, që s’e ka jetuar atë kohë, të mendojē se kjo është e vërteta.

Filed Under: ESSE Tagged With: Astrit Lulushi, Kujtesë

Artikujt e fundit

  • ZEMËRIMI SI ENERGJI POLITIKE DHE RREZIKU I VERBËRISË KOLEKTIVE
  • NJË STUDIM INTERESANT I JOSIF RISTOS PËR VENDNDODHJEN E TEMPULLIT TË DODONËS
  • Krijohet Forumi i Shkrimtarëve Shqiptarë – Forumi 26
  • SHËN NËNA TEREZE NË PULLAT POSTARE SHQIPTARE
  • Metafora e lumit…
  • Intelektuali…
  • SARAMAGO – MURET ME LIBRA DHE ULLIRI PARA PORTËS…
  • “Manifesti i sarkazmës”…
  • Fundi i marrëveshjes START. Si Trump do ta ndalë apokalipsin!?
  • The first-ever Albanian Festival in Upstate New York is coming to Albany on July 18, 2026!
  • Polikrizat e shoqërisë në optikën e sociologut Gëzim Tushi
  • HEROIZMI I NJË FAMILJE NË FUND TË SHEKULLIT XX PËR ÇLIRIMIN E VENDIT NGA OKUPATORI SERB
  • SOT 19 VITE NGA SHUARJA E PISHTARIT TË KARVANIT TË KORIFENJVE TË FILMIT, KADRI ROSHIT
  • Përvjetori i harruar i Fishtës
  • We are forever grateful to the USA and our Euro-Atlantic allies for their continuous support

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT