Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

SHKOLLA SHQIPE “FAN S. NOLI” NË HAMBURG, RUAJTJA E GJUHËS DHE IDENTITETIT KOMBËTAR NË MËRGATËN SHQIPTARE TË GJERMANISË

by

Nadire Rexhepi, mësuese e shkollës shqipe “Fan S. Noli” në Hamburg, Gjermani, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Hamburg, Gjermani, nëpërmjet mësimit të gjuhës, historisë, traditës e kulturës shqiptare dhe aktiviteteve patriotiko-kulturore. Me mësuesen Nadire Rexhepi bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

HISTORIKU I SHKOLLËS SHQIPE “FAN S. NOLI” NË HAMBURG

Natyrisht që në Hamburg kemi një numër të konsiderueshëm të diasporës shqiptare dhe mësimi i gjuhës shqipe nuk ka munguar dhe besoj nuk do mungoj. Shqiptarët kanë dëshmuar me shekuj që kanë rruajtur identitetin e tyre edhe pse janë përballur me probleme nga më të ndyshmet dhe fatkeqësisht shumica kanë qenë punëtorë krahu. Më herët në Hamburg ka pasur klasa të mësimit shqip, por kanë funksionuar në mënyrë të izoluar si p.sh në një shkollë apo edhe në xhami. Ajo çka mungonte ishte një mundësi që vinte nga vetë ministria e arsimit sikur e kishin disa gjuhë të tjera siç është turqishtja, rusishtja, spanjishtja etj. Ky fakt na shtyu neve të merremi me integrimin e gjuhës shqipe në plan-programet shkollore që tani e tutje të jetë afatgjate pa marrë parasysh a do jemi ne apo gjeneratat e ardhshme. Mësimi Shqip “Fan S. Noli” pranë shkollës Maretstrasse në Hamburg ka një historik të shkurt por shumë intensiv dhe me arritje goxha të mëdhaja. Në shkollën tonë ne kemi filluar që nga viti 2019. Unë dhe kolegu im Muhamet Idrizi, të sapo ardhur në Hamburg dhe të dy mësimdhënës në të njëjtën shkollë vërejtëm që gjuha shqipe nuk figuronte në plan-programet e mësimit të gjuhëve të prejardhjes të cilët përpilohen nga ministria e arsimit të Hamburgut. Kështu që së pari në një të diele mbas dite organizuam një mbledhje për të gjithë shqiptarët që kishin interesim ti dërgonin fëmijët e tyre në mësimin e gjuhës shqipe. Në atë mbledhje kishte diku rreth 120 pjesëmarrës dhe u regjistruan diku rreth 80 nxënës. Nga ajo ditë ne e pamë se interesimi ishte shumë i madh dhe hapi rradhës ishte bashkëpunimi me drejtorinë e shkollës dhe me ministrinë e arsimit. Po atë vit filluam edhe me mësimin, ku për arsye të kapaciteteve patëm mundësi vetem dy paralele me i hap. Një vit më pas na u bashkangjit edhe mësuesja Ariola Mukaj kështu që krijuam tri paralele tre dhe mësimi zhvillohet 2 orë në javë ditën e martë nga ora 16:00. Paralelisht mësimi i gjuhës shqipe në shkollën tonë zhvillohet edhe në formën e një kursi zgjedhor i cili ndiqet nga nxënësit e të gjitha nacionaliteteve. Ky mësim zhvillohet ditën e enjte në ora 14:00. Duhet theksuar që në Hamburg mësimi i gjuhëve të prejardhjes përkrahet dhe menaxhohet nga ministria e arsimit të Hamburgut. Suksesi i rradhës pastaj ishte ku ministria e arsimit të Hamburgut vendosi ti ripërpilojë plan-programet për të gjitha lëndët, ndër të tjera edhe plan-programin për gjuhët e prejardhjes, ku unë u ftova të jem pjesë e grupit punues në përpilimin e këtij plan-programi për shkollat fillore dhe isha përgjegjëse për gjuhën shqipe. Kjo si të thuash vendosi vulën e intitucionalizimit të gjuhës shqipe në Hamburg. Gjithashtu gjuha shqipe tani më është pjesë edhe e plan-programit të gjuhëve të reja të huaja krahas gjuhës spanjolle, ruse, frënge e të tjera, ku nxënësit nga klasa e pestë mund të zgjedhin gjuhën shqipe si gjuhë e dytë apo e tretë e huaj. Mësimi i gjuhës shqipe si gjuhë e huaj zhvillohet duke nisur nga 3-4 orë në javë. Si qërshia mbi tortë e gjithë këtij suksesi është që nota mësimit shqip shënohet në dëftesat shkollore gjë që ndikon edhe në mesataren e notës së përgjithshme. Ky fakt tregon që mësimi i gjuhës së prejardhjes ka rëndësinë e vet në sistemin shkollor në Hamburg dhe nxënësit që ndjekin këtë mësim përveç përfitimeve tjera ju vlersohet edhe mundi që japin në mësimin e gjuhës së tyre amtare. Poashtu nga ministria e arsimit organizohen vazhdimisht puntori, trajnime dhe evente të ndryshme ku tani më gjuha shqipe është pjesë e pandarë e tyre. Kjo vë në dukje që shqiptarët këtu në Hamburg janë pjesë e kësaj shoqërie multietnike, me të gjitha të drejtat si komunitetet tjera. Neve na ngelet vetëm ti shfrytëzojmë këto mundësi që ofrojnë shtetet demokratike.

SUKSESI I MËSIMIT SHQIP ËSHTË MERITË E PRINDËRVE DHE NXËNËSVE

Siç e ceka më lartë në Hamburg punohet me plan-programet e përpiluara nga ministria, kurse ne mësuesit përpilojmë kurrikulen shkollore në bazë të këtij plan-programi duke ju përshtatur kërkesave të shkollës dhe nxënësve. Me prindërit që i dërgojnë fëmijët e tyre në shkollën tonë bashkëpunimi është i jashtëzakonshëm dhe unë shpesh e them që suksesi i mësimit shqip tek ne është meritë e prindërve dhe nxënësve tanë, sepse pa angazhimin dhe sakrificën e tyre ne si mësues nuk do arrinim këtu ku jemi. Prindërit dhe nxënësit tanë janë pjesë edhe e organizimeve që bëjmë për festat e rëndësishme kombëtare. Po ashtu këta prindër bëjnë thirje tek prindërit tjerë që ti sjellin fëmijët e tyre në mësimin shqip. Unë jam shumë falenderuse ndaj prindërve dhe nxënësve të mi që na lehtësojnë një pjesë të madhe të punës sonë. Lutja ime për të gjithë prindërit shqiptar në diasporë është natyrisht që komunikimin në familje ta bëjnë gjithomonë në gjuhën shqipe dhe të marrën kohë që me fëmijët e tyre të shohin qoftë një film, të dëgjojnë këngë të mirëfillta shqiptare duke diskutuar textin e tyre apo të lexojnë një libër në gjuhën shqipe. Gjuha shqipe nuk mund të mësohet duke ndjekur mësimin një herë në javë. Mësimi shqip duhet të shërbej si një vatër ku merret dija dhe jepet dashuria për mësimin shqip dhe po ashtu të jetë një piktakim i nxënësve ku përjetohet më së miri ndienja e të qenit shqiptar dhe ne mësuesit jemi gjithmon të hapur për ti përkrah nxënësit në arritjen e qëllimeve të tyre.

MËSIMI I GJUHËS SHQIPE SI FORMË E RUAJTJES SË IDENTITETIT KOMBËTAR TË SHQIPTARËVE NË GJERMANI

Është e pa diskutueshme që mësimi shqip është forma më e mirë e ruatjes së identitetit kombëtar, ku dhe vetë faktet tregojnë që kombi shqiptar ka shumë vajza dhe djem edhe pse të lindur dhe rritur jashtë trojeve etnike kanë bërë emër të njohur në shumë sfera të ndryshme ku dhe promovojnë gjuhën shqipe dhe janë krenarë që janë shqiptar. Kjo bënë që dhe gjeneratat e reja në diasporë tia dinë vlerën më shumë gjuhës dhe kulturës shqiptare. Nga ky fakt ne kemi edhe shumë nxënës të nacionaliteteve të ndryshme që shprehin dëshirën të mësojnë gjuhën shqipe sepse ndikohen nga muzika, arti, kultura që promovojnë bijat dhe bijtë tanë në diasporë, p.sh shumë texte të këngëve janë një miks i gjuhës gjermane dhe gjuhës shqipe. Po ashtu dhe humori i shqiptarëve në diasporë ndiqet shumë nga nxënësit gjermanfolës. E kisha një rast në klasën time, ku një nxënëse gjermane ndiqte mësimin shqip dhe dinte çdo pjesë humoristike të një humoristi shqiptar që vepron në Gjermani, që unë personalisht nuk e kisha dëgjuar më parë.

SHOQËRIA GJERMANE PRANON ME DASHURIR KOMBET E ARDHURA

Shoqëria gjermane në përgjithësi është shoqëri demokratike dhe pranon me dashuri kur kombet e ardhura këtu mundohen të ruajnë identitetin dhe gjuhën e tyre, por duke mos anashkaluar integrimin dhe gjuhën e shtetit ku jetojnë. Përderisa institucionet shkollore përkrahin me plot kuptimin e fjalës mësimin e gjuhës së prejardhjes shihet qartë që ne në Gjermani nuk kemi pengesa të asaj natyre siç i kanë shqiptarët në disa vende ku mësuesit detyrohen në formë vullnetare të mbajnë mësimin shqip. Në këtë rast do thoja jemi me fat që jetojmë në Gjermani.

MËSIMI SHQIP ËSHTË NËN VARËSINË E MINISTRISË SË ARSIMIT

Bashkëpunime të tilla janë gjithmon të mirëpritura, por pasi mësimi shqip është nën ingerenca të ministrisë së arsimit nuk është se është i mvarur nga shoqatat dhe organet shtetërore të vendeve amë. Natyrisht që vlersojmë çdo përpjekje profesionale dhe dashamirëse nga cila do anë që vjen, por duhet patur kujdes që mos bëjmë keqpërdorim në emër të kauzës që kemi të gjithë ruajtja e identitetit dhe gjuhës shqipe.

MËSIMDHËNIE PËRMES TEKNOLOGJISË, FËMIJËT ME DY GJUHËSI

Besoj që koha e pandemisë na mësoi të gjithëve që teknologjia duhet të jetë pjesë e pandarë e mësimdhënjes dhe mësimnxënies. Në kohën e pandemisë edhe mësimin shqip u detyruam një kohë ta mbajmë në formën online dhe mund të them që përfituam përvoja shumë të bukura edhe ne mësuesit edhe nxënësit por edhe prindërit. Gjatë asaj kohe edhe shumë prindër ndiqnin në mënyrë indirekte mësimin shqip. Dmth në çdo shtëpi dërgonim atmosferë mësimi. Natyrisht që edhe tani teknologjia është pjesë e domosdoshme e mësimit tonë. Fëmijët që janë lindur dhe rritur këtu është fakt që gjuhën shipe se njohin mirë dhe mund të them që shumica e tyre mësojnë gjuhën shqipe si gjuhë e huaj. Unë personalisht nuk e shoh si vështirësi se tani më e njoh klientelën dhe mësimin e përshtas në bazë të nivelit dhe kërkesave të nxënësve.

MËSIMI I GJUHËS SHQIPE DHE RRITJA E PATRIOTIZMIT TE FËMIJËT

Rreth kësaj pyetje nuk mund të bazohem në ndonjë statistikë, sepse për këtë ndoshta duhet të bëhen studime të posaçme, por mund të theksoj disa shembuj: krejt në fillimet e mija si mësimdhënëse e gjuhës shqipe në orën e parë kur njoftohemi me njëri tjetrit përgjigja e shumicës në pyetjen time se nga cili vend vini ishte: “Unë vij nga Gjermania”. Edhe pse në një farë mënyre arsyetoja përgjigjen e tyre, por të ju them të drejtën mua më dhimte shpirti. Mirëpo tani nxënësit e mi përgjigjen që vinë nga Kosova, Shqipëria, Maqedonia e Veriut apo kudo ku ka shqiptarë. Dmth janë vetëdijësuar që të lindesh dhe rritesh në një vend nuk dmth që i takon atij kombi. Shembulli tjetër është që kur vjen koha e organizimit të ditës së Pavarësisë së Shqipërisë dhe Kosovës motivimi është shumë i ngritur, krenaria e tyre kur vishen me veshje kombëtare është e dukshme dhe mbi të gjitha në muajt kur nisim provat për festat shtohet dukshëm dhe numri i nxënësve. Unë mendoj që mësimi gjuhës shqipe nuk shërben vetëm për ngritjen e ndenjës patriotike tek nxënësit, por është një fole ku fëmijët shqiptar gjejnë identitetin e tyre. Çdo qenie njerëzore ka nevojë herët apo vonë të ndiejë se ku përket dhe këto fëmijë në fillimet e tyre në shkollat gjermane ngadalë e vërejnë se nuk mund të jenë gjerman sado mirë të jenë të integruar. Me kohë mësojnë që ti takosh një kombi është krenari dhe nuk të ndalon të bëhesh njeri i përkryer në atë vend dhe shoqëri ku jeton.

KUSH ËSHTË MËSUESJA NADIRE REXHEPI?

Unë jam Nadire Rexhepi e lindur dhe rritur në Maqedinin e Veriut më saktësisht nga fshati Çegran i Gostivarit. Shkollën fillore kam kryer në Çegran, të mesmen dhe studimet Bachelor dhe Master në Tetovë. Gjatë studimeve kam qenë pjesë e shkëmbimeve studentore në Mynih të Gjermanisë dhe në Zvicër kam kryer praktikën shkollore. Po ashtu kam qenë pjesë e një rrjeti të expertëve të një projekti i cili zgjati 3 vite dhe ishte nën organizimin e shkollës së lartë pedagogjike të Zyrihut, ku tema kryesore ka qenë “Dinamika e të rriturit në dhe midis sistemeve të ndryshme referimesh dhe normash”. Në këtë projekt kemi pasur kryesisht puntori për mësimin e gjuhës shqipe në Zvicër dhe krijimin e shkollave demokratike në vendet tona Shqipëri, Kosovë dhe Maqedoninë e Veriut. Rreth këtij projekti ka dy botime në shqip dhe gjermanisht me titullin “Për Dinamikën e të rriturit në dhe midis sistemeve të ndryshme referimesh dhe normash”, po ashtu nën përkrahjen financiare të Zvicrës kemi bërë një studim shkencor me temën “Të rrinjtë me origjinë shqiptare në mes të identitetit kombëtar dhe religjiozitetit”. Këto përvoja më kanë ngritur profesionalisht dhe ndihmuar në punën e mësimdhënies tani si mësuese e gjuhës gjermane dhe gjuhës shqipe në Hamburg. Pas shpërnguljes sime në Hamburg në nëntor të vitit 2016 fillimisht jam marrë me nostrifikimin e diplomës duke ndjekur kurse dhe trajnime të ndryshme si për mësimdhënje të gjuhës gjermane po ashtu edhe të gjuhës shqipe dhe pas 3 viteve punë intensive mora titullin mësimdhënëse e gjuhës gjermane si gjuhë e huaj dhe si gjuhë e dytë dhe po ashtu mësimdhënëse e gjuhës shqipe. Ky fakt mund të them që ishte historik për të gjithë mësimdhënësit shqiptarë, sepse gjuha shqipe paraprakisht nuk njihej si lëndë mësimore në Hamburg dhe me sa kam njohuri unë edhe në gjithë Gjermaninë. Që nga viti 2019 e deri më tani jam kujdestare klase e një paralelje 3 dhe 4, ku aty ligjeroj gjuhën gjermane si gjuhë e dytë, matematikë dhe sport. Gjithashtu për nxënësit shqiptarë të klasave 4-6 ligjëroj gjuhën shqipe. Në shtator të këtij viti në institutin shtetëror për trajnimin e mësuesve mbahet dita e gjuhëve të huaja, ku kam privilegjin të jem si trajnuese në mbajtjen e një puntorie për mësuesit tjerë. Po ashtu në maj të vitit kaluar kam konkuru në një fondacion gjerman me një projektide për mësimdhënje inovative ku nga shumë konkurues pata fatin të fitoj projekti im dhe tani kam përkrahje të konsiderueshme financiare. Puna ime si mësuese më jep kënaqësi të veçantë sidomos që kam fatin të ligjëroj në një vend, ku zellshmëria dhe kompetenca vlerësohet dhe çmohet.

Operacionet “Metamorfozë”, kur krimi dhe shteti janë simbiozë

by

Sokol Paja/

Operacioni “Metamorfoza 2” i hetuar dhe urdhëruar nga SPAK nxori në pah përveç të tjerash kapjen e shtetit dhe të çdo qelize institucionale shtetërore prej krimit të organizuar. I përdorur masivisht dhe në lidhje të ngushta me socialistët që shkërmoqin Republikën prej 11 vitesh, krimi dhe shteti kanë ndërruar rolet. Urdhërarrestet e SPAK ishin pasqyrë e tmerrshme sesi shteti është kthyer në bandë dhe bandat në shtet. Shteti ligjor ka rënë në gjunj para krimit të sofistikuar. Krimi i organizuar i dha shtetit pushtetin që prej vitit 2013 dhe përmes bandave e krimit të sofistikuar në çdo qelizë të shtetit e shoqërisë, partia-shtet sundon dhunshëm duke vjedhur e abuzuar me çdo qindarkë të taksapaguesve shqiptarë dhe çdo centimetër të pasurisë publike kombëtare. Korrupsioni me rrugët kombëtare, vjedhjet galopante në Bashkinë e Tiranës e abuzimet në çdo institucion shtetëror, tregojnë rënien dhe zhytjen e shtetit në korrupsion të thellë. Qeveria duke përkrahur krimin që i dhuroi pushtetin socialistëve sa herë kishte zgjedhje në Shqipëri në 11 vitet e fundit, sot është e pushtuar prej krimit të organizuar. Shteti ska më pushtet. Shteti është nën thundrën e krimit. Investitorë strategjikë të qeverisë, parlamentarë, qeveritarë, shefa komisariatesh, bosë krimi të përkëdhelur të qeverisë, të fortë të përdorur prej partisë në pushtet, specialistë rangjesh në institucione shtetërore përfaqësojnë sot fytyrën e një bande shtetërore të udhëhequr nga Edi Rama. Qeveria më e korruptuar që pas shpalljes së Pavarësisë ka humbur moralin dhe legjitimitetin për të drejtuar Shqipërinë. Të gjithë bashkëpunëtorët më të ngushtë të kryeministrit ndër vite gjenden pas hekurave, po Rama a mban përgjegjësi për inkriminimin e bashkëpunëtorëve të tij që nga zëvëndësi i tij e deri në punonjësin më të thjeshtë të administratës shtetërore socialisto-patronazhiste? Sot në Shqipëri është më e lehtë të dallosh fuqinë e krimit sesa të shtetit. Ndër 50 urdhërarreste, shteti dekonspiroi vetveten, të arrestuarit numërohen me gishtat e njërës dorë. Propagandë dhe dështim. Një qeveri që ia ka nxirë jetën çdo shqiptari e po shpopullon me ritme të frikshme shtetin e kombin, nuk meriton të qëndrojë më në detyrë. Qeveria e krimit po i shkakton pasoja fatale shtetit e kombit. Hajdutëria masive është i vetmi shërbim që ofron qeveria e patronazhistëve e aktivistëve. Qeveria e inkriminuar në palcë po kryen një gjenocid të tmerrshëm duke dëbuar shqiptarët prej shtetit të tyre. SPAK ka shansin historik ti kthejë dinjitetin shtetit, lirinë dhe të drejtat qytetarëve shqiptarë të marra peng nga sekti rilindas grabitqarë. SPAK-u ka momentin e artë që të hyjë në historinë e Shqipërisë duke çuar pas hekurave Ramën e Veliajn si arkitektët e së keqes që vjedh e rrafshon çdo para, tender e hapësirë publike. Largimi i qeverisë së Edi Ramës dhe sektit të tij grabitqar është akt shpëtimtar i kombit shqiptar.

Vatra promovoi veprën “KOSOVA, Sovraniteti vs Integriteti” të Ambasador Arben Çejku

by

Sokol Paja/

New York, 11 prill 2024 – Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra organizoi një promovim të shkëlqyer të veprës “KOSOVA, Sovraniteti versus Integriteti” të diplomatit, gazetarit e politologut Arben Çejku. Në fjalën e mirëseardhjes, sekretari i Vatrës Dr. Pashko Camaj vlerësoi angazhimin dhe punën diplomatike e mediatike të z.Çejku duke e quajtur një punë të madhe kombëtare çështjet e trajtuara në punimin “Sovraniteti versus Integriteti” të përkthyer në anglisht nga ambasador Avni Spahiu. Ambasadori Arben Çejku në fjalën e tij falenderoi Vatrën për promovimin dhe solli në vëmendje rëndësinë e librit sidomos çështjet rreth situatës politike, statusit të çështjes së Kosovës ndërkombëtarisht, çështje të diplomacisë në Ballkan me fokus marrëdhëniet Kosovë- Serbi. Z.Çejku vuri theksin te dinakëria e Serbisë në fushatën kundër anëtarësimit të Kosovës në organizatat ndërkombëtare.

Z.Çejku kritikoi politikanët e Shqipërisë se interesin e pushtetit e kanë parë më të rëndësishëm se interesin e shtetit në raport me Kosovën. Z.Çejku falenderoi mërgatën shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës për kontributin e saj në çështjen kombëtare. Z.Çejku tha se Gjykata Speciale është lojë e Serbisë për të denigruar luftën çlirimtare të Kosovës, është një luftë speciale e gjykatës speciale kundër shtetit të Kosovës. Pjesëmarrësit në promovim pyetën Ambasadorin Çejku rreth Gjykatës Speciale, dialogun Kosovë-Serbi, politikat shqiptare në raport me Serbinë. Ambasadori Arben Çejku, është një nga themeluesit e Këshillit të Ambasadorëve Shqiptarë dhe Drejtor Ekzekutiv aktual i Qendrës Shqiptare për Qeverisje të Mirë. Ai ka qenë ambasador i Shqipërisë në Maqedoninë e Veriut nga shkurti 2009 deri në nëntor 2013 dhe nga viti 2005 deri në vitin 2009 ka shërbyer si Shef i Misionit Diplomatik të Shqipërisë në Kosovë. Ai është diplomat i trajnuar nga Ministria e Jashtme e Shqipërisë (1993-95), si dhe nga Akademia Diplomatike në Vjenë (2006) për Politikat e Integrimit Evropian dhe nga Programi Austriak për Lidership në 2016. Z. Çejku ka ndjekur edhe Shkollën Diplomatike në Berlin (1994), Shkollën e NATO-s në Garmisch (1994), si dhe ka kryer një vizitë studimore me CNN Financial në Nju Jork (1999) etj. Ambasadori Çejku ka magjistruar në histori dhe filologji nga Universiteti i Tiranës (1993). Më parë ka qenë profesionist në mediat në Tiranë, si: Agjencia Telegrafike Shqiptare (ATA), “Albania”, “Republika”, gazeta, “Panorama” etj. Ai gjithashtu ka qenë Bashkëthemelues dhe Drejtor Ekzekutiv i Akademisë Diplomatike Shqiptare në 2001 – 2002. “Sovraniteti versus Integriteti” është libri i parë i botuar për dialogun Kosovë-Serbi. Ai është autor i një libri për periudhën e tranzicionit në Shqipëri, të quajtur “Demokracia e Imponuar” (2000) dhe dy librave të tjerë, një me poezi (1996) dhe një libër me letër si, “Twelve” (2013).

Besnik Mustafaj, ish- Ministër i Jashtëm i Republikës së Shqipërisë rreth librit “Sovraniteti versus Integriteti” ka deklaruar se: “Arben Çejku, i ardhur në diplomaci nga gazetaria, ka drejtuar dy nga ambasadat më të rëndësishme për politikën e jashtme të Shqipërisë, atë të Prishtinës dhe atë të Shkupit, duke qenë për më shumë se një dekadë në burim të informacioneve të rëndësisë së veçantë lidhur me zhvillimet posaçërisht në Kosovë, por edhe më gjerë, në krejt Europën Juglindore. Punimi i tij “Sovraniteti versus Integriteti” është frut i qasjes së tij të drejtë për domethënien jetike që ka pajtimi mes Kosovës dhe Serbisë si për këto dy vende edhe për paqen dhe stabilitetin e krejt rajonit. Ambasador Çejku shtron dhe argumenton pikëpamjen se, për arritjen e këtij pajtimi, nuk ka rrugë tjetër veç forcimit të sovranitetit të Kosovës dhe se çdo orvatje për pazare që prekin integritetin territorial të kësaj Republike, siç synon Serbia, vetëm do t’i frynte zjarrit të urrejtjes stërgjyshore”.

“NOLI FILM FESTIVAL” NË BOSTON, VATËR REFERENCE PËR KRIJUESIT, SKENARISTËT, REGJIZORËT, KOMPOZITORËT DHE OPERATORËT SHQIPTARË QË JETOJNË NË AMERIKË

by

437937855_829900999177646_5635756175948343939_n.jpg
IMG_4539.jpg

Aktori dhe producenti Erand Sojli në një rrëfim ekskluziv për gazetën “Dielli” organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës Vatra në New York, dhënë editorit Sokol Paja, analizon festivalin shqiptar të filmit “NOLI FILM FESTIVAL” që do të zhvillohet në Katedralen Ortodokse Shqiptare të Shën Gjergjit në Boston nga data 31 maj – 2 qershor 2024. Sipas Sojlit festivali eksporton te shoqëria amerikane vlerat tona kombëtare, është festival unik në bote pasi është i vetmi që zhvillohet në një katedrale dhe është një kompeticion dinjitoz artistik si një vatër reference për krijuesit, skenaristët, regjizorët, kompozitorët, operatorët shqiptarë që jetojnë në Amerikë.

“NOLI FILM FESTIVAL” NË BOSTON

Faleminderit fillimisht për vëmendjen që i kushtoni një ngjarjeje të tillë artistike. Është vështirë këtu në emigrim të thithësh vëmendjen e bashkombasve dhe aq më tepër mediave. Idea lindi nga një nevojë e brendshme shpirtërore për ti krijuar komunitetit shqiptaro-amerikan një lloj tjetër formati ku të kishin mundësi të eksportonin te shoqëria amerikane vlerat tona kombëtare të cilat shpërfaqen më së miri vetëm në krijimtarinë kinematografike. Gjithashtu ishte dhe propozimi i Bob Tochka, një nga eksponentët e shquar të Librarisë Fanolit dhe Kishës së Shën Gjergjit i cili më ofroi të bashkëpunonim për të promovuar vendin ose më saktë shtëpinë ku mori dritë dhe zanafilla e emigracionit shqiptar në Amerikë. Pra kishën dhe librarinë e themeluar prej tij. Në fillim biseduam për Nëntorin si një muaj i shqiptarëve ku çdo fundjavë do të organizonim nga një event kulturor. Më pas unë mendova se kjo gjë mund të kishte përmasë dhe me të madhe dhe i propozova Robert Tochkes bashkë me Dhimitër Demiraj një koreograf që mban gjallë traditën e komunitetit me vallet tradicionale, që ta bëjmë festival filmi. Dhe nëpërmjet filmave ti jepnim komunitetit shqiptaro-amerikan një panoramë të plotë të Shqipërisë në dekada ku të përmblidheshin të gjitha kohërat. Dhe më pas Bobi e përqafoi këtë ide dhe vendosëm ta bëjmë në Maj, pasi në nëntor nuk do ishim gati për një event kaq të rëndësishëm. Dhe që atëherë kemi punuar ngushtësisht për këtë qëllim dhe ja ku jemi sot. Të stresuar se si do shkojë ku mundi  madh me qëllime të larta. Pikërisht për këtë arësye ne arritëm të bëjmë bashkë disa figura të rëndësishme të komunitetit që jetojnë dhe punojnë këtu si Bujar Alimani i cili është dhe Drejtori artistik i festivalit. Po kështu dhe disa shqiptaro-amerikanë të suksesshëm në karrierat e tyre që na u bashkuan pa asnjë mëdyshje duke marrë në dorë timonin e këtij festivali sipas kontekstit amerikan dhe duke na drejtuar për të marrë më të mirën tonë në organizim. Siç janë juristi i palodhur i kudondodhur Pavli Permeti. Producenti ekzekutiv Nikolin Gace, kordinatorja Elisabeta Andrea dhe i gjithë bordi i festivalit i përbërë nga njerëz me integritet profesional dhe kulturë të rralle. Jam shumë i lumtur që arritëm të bëjmë bashkë gjithë këta individë të suksesshëm të komunitetit për një qëllim kaq të madh siç është Festivali i Filmit Noli.

NOLI, KISHA DHE LIBRARIA E TIJ JANË SIMBOLI I SHQIPTARISË

Duke qenë se Noli, Kisha dhe libraria e tij janë simboli i shqiptarisë dhe integrimit në gjithë USA, dhe Noli si një figurë multidimensionale me kontribute sociale artistike letrare deri ato muzikore, të drejton vetvetiu me një nisëm të tillë. Dhe cila gjini do mund të ishte më ideale për të përfaqësuar dhe eksportuar të gjitha këto vlera njëherazi përveç kinematografisë? Pra emri i festivalit është në habitatin e vet.

NJË FESTIVAL PËR SHQIPTARËT NGA SHQIPËRIA, KOSOVA, MAQEDONIA E VERIUT, MALI I ZI DHE DIASPORA

Ne jemi ende në fazën e selektimit të filmave pasi kemi një dyndje të kërkesave për pjesëmarrje që nga regjisorët e mëdhenj shqiptar nga Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe diaspora sa që ende nuk i dijmë cilët filma do të fitojnë në këtë fazë të parë të selektimit. Pasi janë të gjithë shumë të veçantë dhe me tema të spikatura që është vështirë ti thuash jo.

ORGANIZATORËT, BASHKËPUNËTORËT DHE MBËSHTETËSIT E FESTIVALIT

Festivali do të zgjasë 3 ditë dhe do të mbahet në Katedralen Ortodokse Shqiptare të Shën Gjergjit. Mbështesin festivalin Noli Libraria dhe Qendra kulturore Fan S Noli të mbështetur nga organizata shqiptare e mjekëve kundër kancerit ALBANIAN FIGHTING CANCER për të cilët do të shkojnë dhe të gjitha dhurimet duke e bërë edhe më të rëndësishëm këtë festival i cili kategorizohet si një festival unik në bote pasi është i vetmi që zhvillohet në një katedrale. Organizatorët e festivalit janë “SojliArt Production” në Amerikë dhe 90 Production.  Sigurisht me mbështetjen e pakursyer të vullnetarëve që me thënë të drejtën na kanë ndihmuar shumë. 

NJË FESTIVAL PËR KRIJUESIT SHQIPTARË TË AMERIKËS

Festivali “Noli Film Festival” në Boston sigurisht që synon të vazhdojë çdo vit dhe të jetë një kompeticion dinjitoz artistik i cili jo vetëm do të bëjë bashkë komunitetin por do të jetë dhe një vatër reference edhe për krijuesit, skenaristët, regjizorët, kompozitorët, operatorët shqiptarë që jetojnë në Amerikë. 

“NOLI FILM FESTIVAL” NË PLOTËSIM TË AMANETIT TË FAN NOLIT

Thirrja nuk është e jona por e Nolit. Udha që ai nisi me fuqinë e tij intelektuale nuk duhet lënë në mes. Ne jemi artistë që kemi një mision dhe këtë mision mendoj që duhet ta përcjellim në format më të mira që transmetojnë kulturën identitetin dhe artistët tanë. Falë Zotit jemi në një vend që na jep mundësinë dhe lirinë të praktikojmë të gjitha vlerat tona më të mira pa u ndjerë emigrant pa u ndjerë të huaj. Zoti e bekoftë Amerikën.

PËR NJË TREG FILMIK SHQIPTAR NË AMERIKË

Amerika në këto kohë mban brenda një Shqipëri edhe më të madhe në vlera dhe në njerëz. Ndaj le të angazhohemi të krijojmë dhe ne tregun tonë filmik për ti përfaqësuar shqiptarët dhe sakrificat e tyre këtu. Do ishte shumë mirë që të krijonim një bërthamë kinematografike për projektet dhe të kërkonim mbështetje njëzëri për këto prodhime artistike. 

KISHA KATOLIKE “ZOJA E SHKODRËS” NË NEW YORK FESTOI 25 VJETORIN E SHUGURIMIT

by

Sokol Paja/

Kisha Katolike “Zoja e Shkodrës” në New York bashkoi shqiptarët e Amerikës në një festë madhështore në 25 vjetorin e shugurimit. Klerikë, aktivistë të shquar të komunitetit shqiptar në Amerikë, diplomatë, ambasadorë, media, kryetarë shoqatash, organizatash e shqiptarë të ardhur nga Shqipëria, Kosova e trojet etnike e bënë këtë përkujtim shumë të veçantë e të paharrueshëm. Mbrëmjen e hapi Diakoni i arshshëm shqiptar në New York z.Orsin Turmalaj i cili ftoi për fjalën kryesore kryetarin e Këshillit të Kishës z.Nrek Tonaj i cili në fjalën e tij falenderoi besimtarët e famullisë për mbështetjen ndaj Kishës e Famullisë.

Ekspozoi punën e jashtëzakonshme të Dom Pjetër Popaj me famullinë prej 4 dekadash dhe bëri thirrje për një angazhim më të fuqishëm të besimtarëve në mbështetje të aktiviteteve fetare, atdhetare e kulturore me qendër Kishën Zoja e Shkodrës në New York. Nën prezantimin brilant të Dr. Elisabet Peraj e cila pasi prezantoi të gjithë të ftuarit e nderit ia dha fjalën famullitarit Dom Pjetër Popaj. Prijësi i Kishës Katolike “Zoja e Shkodrës” Dom Pjetër Popaj në fjalën e tij tha se Kisha dhe qendra e kishës “Nana Tereze” kanë shërbyer si një forcë bashkuese për shqiptarët nga afër dhe nga vendlindja, brenda mureve të kishës sonë, ne kemi gjetur një bazë, një identitet të përbashkët fetar e kombëtar. Kisha jonë ka qenë një fener drite, që na ka udhëhequr drejt një kuptimi më të thellë të vetvetes tonë. Na ka ofru një platformë për të kultivu trashëgiminë tonë të pasur. Përveç shërbimeve fetare në qendren “Nana Tereze” kemi programe edukative për të rinjtë tonë, kemi klasa të gjuhës, muzikës, vallzimeve, festivaleve, karnavaleve, festimeve të ndryshme fetare e kombëtare. Të gjitha këto i përcjellin traditat tona brezave të ardhshëm dhe nderojnë sakrificat e paraardhësve tanë” tha ndër të tjera Dom Pjetër Popaj.

Imzot Dodë Gjergji – Ipeshkëv i Kosovës përgëzoi punën e famullitarit Dom Pjetër Popaj dhe veprimtarinë e shkëlqyer të shqiptarëve të Amerikës.

Takimin festiv e përshëndeti kryetari i Prishtinës Përparim Rama i cili vlerësoi Kishën dhe Federatën Vatra, zv.ministrja e Punëve të Jashtme e Diasporës së Kosovës Liza Gashi dhe letër përshëndetëse nga ish kryetari i Westchester County Andy Spano.

Programi festiv vazhdoi me fëmijët e shkollës shqipe pranë Kishës me këngë për “Zojën e Shkodrës” shoqëruar nga Donika Ukshini dhe fjala e z.Mark Shkreli që riktheu në kujtesë 25 vite veprimtari fetare e atdhetare të Kishës Zoja e Shkodrës. Poezitë e poetit të shquar kombëtar At Gjergj Fishtës “Zoja e Shkodrës” dhe “Shkodra e Zojës” u recituan me shumë emocion nga Gabriel Gojcaj dhe Mary Camaj. Soprano Donika Ukshini e baritoni Kreshnik Zhabjaku të shoqëruar nga kuarteti i harqeve emocionuan të pranishmit me një përformancë të shkëlqyer artistike me këngë të njohura të atdheut tonë si: “Luleborë”, “Pranvera filloi me ardhë”, “Kur perëndon dielli”, “As aman o trandafil i çelës” etj. Kënga kushtuar 25 vjetorit të kishës Zoja e Shkodrës titulluar “Kisha jonë rreze shpërnda” me tekst të poetit Gjovalin Lumaj, muzika Kreshnik Smajlaj, interpretuan Vasel Shkreli, Luigj Tinaj, Tom dhe Kreshnik Smajlaj, shoqeruar nga Lindon Ivezaj u mirëprit me duartrokitje të shumta.

Grupi “Rozafati” me koreografen e shquar të kombit tonë Angjelina Nika “Mjeshtër i Madh” interpretuan magjishëm valle shqiptare me motive çame, me motive malësie dhe me motive nga Tropoja duke emocionuar të pranishmit. Një tjetër performancë e jashtëzakonshme e “Rozafatit” dhe shfaqje e përkryer realizuar nën kujdesin e ambasadores së kulturës shqiptare në Amerikë znj.Angjelina Nika. Festa vazhdoi deri në mesnatë nën tingujt muzikor të Vjollca Lukës e artistëve që nderuan festimet kushtuar 25 vjetorit të shugurimit të Kishës “Zoja e Shkodrës”.

Foto: S.Paja