• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

ARBEN MALAJ- SKENARËT PËR RIMËKËMBJEN E EKONOMISË SHQIPTARE

June 1, 2020 by dgreca

Arben Malaj, President i “Institutit për Politika Publike dhe Qeverisje të Mirë” në Tiranë, analizon për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, Shqipërinë në përballjen me pandeminë globale, skenarët e daljes nga kriza ekonomike, masat e qeverisë, pasiguria, paniku, investimet dhe stabiliteti i përgjithshëm ekonomik i vëndit. Me Prof.Dr Arben Malajn, për të ardhmen ekonomike të Shqipërisë pas pandemisë globale, bashkëbisedoi gazetari Sokol PAJA. 

E ARDHMJA E EKONOMISË SHQIPTARE PAS PANDEMISË COVID-19

Për faktin se COVID 19 preku të gjithë sektorët e ekonomisë dhe që imponohet nga faktorë të jashtëm, mund të themi që kjo është kriza më e rëndë që mund të ketë kaluar ekonomia shqiptare pas viteve `90. Pasojat shoqërore janë të rënda pasi është rritur ndjeshëm papunësia,  e cila nqs ekonomia do të ketë një rënie 9% e PBB-së mund të shtohet me 100 mijë të pa punë. Sipas Bankës Botërore pandemia do të rrisë varfërinë, personat me të ardhura deri në 5.5 dollarë në ditë mund të shkojnë deri në 40 përqind të popullësisë. Rënia e aktivitetit ekonomik do të shkaktojë rritjen e defiçitit dhe borxhit publik, dhe do të dëmtojë stabilitetin e financave publike. Mund të gjendemi përballë fenomenit që ish sekretari i thesarit Larry Summers e konsideron si “secular stagnation”. Do të duhet të bashkëjetojmë për një kohë jo të shkurtër me sfidat e rritjes ekonomike në kushtet e pa qëndrueshmërisë së financave publike. Studiuesit parashikojnë që Shqipëria të ketë një rritje në trajtë V e cila nënkupton se rënie të shpejtë dhe të madhe por edhe ringritja do të jetë e shpejtë. EBRD parashikon rënie ekonomike në 2020 në nivelin -9% dhe rritje në vitin 2021 në masën 12% të PBB-së. Opsioni i rritjes në trajtë V nuk mund të jetë automatik. Kërkohen politika monetare,  fiskale, reforma strukturore që lehtësojnë ambientin e biznesit dhe përmirësojnë qeverisjen e vendit. Fundi i vitit 2020 dhe fillimi vitit 2021 mund të preken negativisht edhe nga ethet dhe përplasjet për zgjedhjet e ardhshme locale dhe parlamentare. Një ambient agresiv politik redukton apo sponton shpenzimet e individëve dhe biznesit. Kjo ul kërkesën agregate pra rritjen e së cilës nuk mund të ndalet përkeqësimi dhe nuk mund të fillojë ri-ngritja shpirtërore dhe ekonomike. Besimi tek qeveria dhe integriteti I  qeveritarëve vlerësohen element të rendësishëm të sjelljes së individëve dhe konsumatorëve.  Konsumi familjeve ze rreth 70 % të GDP-së. Shpresoj që rritja ekonomike në 2020 të mos bie deri në 9 %. Që të mos ndodhë kjo qeveria nuk duhet të vonohet në bërjen efektive të paketës së rindërtimit e cila është rreth 1.15 miliard euro dhe te tre paketave anti coronavirus.  Këto burime financiare shtesë do të rritin kërkesën agregate  ne fund të 2020 dhe gjate vitit 2021.

PAKETA PËR SHPËTIMIN E EKONOMISË

Përballja me pandeminë kërkojnë dërhyrjen e qeverisë në tre kollona. Kollona e parë – përballimi i krizës shendetësore – parandalimi i përhapjes së Covid-19, reduktimi i numrit të infektuarëve dhe mbi të gjitha të numrit të pacientëve që humbin jetën.   Në këtë pjesë të manaxhimit të pandemisë mjekët e mrekullueshëm shqiptare dhe qeveria paten rezultate pozitive. Manaxhimi i kësaj faze kërkoi burime financiare shtesë, nga alokime të buxhetit të shtetit dhe ndihma e menjëhershme e BE-së me 50 milionë euro, 1/3 për shëndetësinë dhe 2/3 për të papunët dhe të varfërit. Qeveria e SHBA-së ofroi ndihma të mirë adresuara për shëndetësinë dhe Akademinë e Transparencës. Kollona e  dytë ishte ajo e ndihmës për të papunët dhe të varfërit. Kjo është një sfidë morale për të garantuar kohezionin dhe solidaritetin social. As në kohë krize askush nuk duhet të ndjehet i braktisur. U ofrua paketat financiare për  60.000 të papunë të rinj me një pagesë (pagesë lufte) 26.000 lekë/muaj dhe ndihma 40.000 lekë pagesë e menjëhershme për 179.000 individë. Pra janë 236 000 familje që përfshihen në këto skema ndihme. Me një numër rreth 4 veta për një familje janë rreth 900.00 shqiptarë që kushtëzohen nga paketat antikrizë fiskale. Dy janë problemet që u konstatuan tek skema e mbështetjes për të papunët dhe të varfërit. E para vonesa në dizenjimin dhe disbursimin e mbështetjes financiare që në këtë rast është pagesë për mbijetesë dhe e dyta pagesa 40 000 lekë për 176 000 familje nuk kishte element diferencues sipas numrit të pjestarëve për familje në varfëri dhe nuk qartësonte sa ishte ndihma konkrete për çdo pjestar të familjeve përfituese ku numri varion nga 1 deri në 5 anëtarë. Paketat që kanë qëllim të injektojnë likujditete në ekonomi nëpërmjet rritjes së kreditimit duke ofruar edhe garanci sovrane kanë ecur shumë ngadalë edhe për faktin se  dizenjimi i tyre nuk është bërë në bashkëpunim me bankat dhe asosacionet e biznesit. Vështirësitë praktike kanë qenë të konsiderueshme për përfituresit potencial. Në kulmin e diskutimeve për kapërcimin e krizës financiare 2008 ku propozohej edhe instrumenti “Helicopter Money” Thomas Friedman i Neë York Times i cili bazuar në rrënjet e krizës do të qartësonte se botës i duhet më shumë një “Helicopter integrity” sesa helicopter që do të hedhin para në ekonomi. Strategjitë antikrizë mund të dështojnë kur mungon besimi tek qeveria dhe integriteti qeverisës. Tre janë pengesat kryesore që mund ta pengojnë ringritjen e ekonomisë tonë: (i)  pa  qartësitë për përmasat e ndikimeve negative të pandemisë;  (ii) pasiguritë për të ardhmen aq më tepër që shpesh flitet për rikthim të pandemisë apo  shfaqjen në mënyrë të përsëritur të pandemive të ndryshme dhe (iii)  kostot direkte dhe indirekte të efekteve në shëndetin mendorë për shkak të pandemive që ushqejnë ankthin, pasivitetin, panikun dhe depresionin. Siç thotë nobelisti Leëit armiku i vërtetë nuk është pandemia por  paniku. Ne nuk jemi të aftë të masim efektin negativ të uljes së produktivitetit për shkak të traumave psikologjike, por në librin e tyre “PLAN B” Sheryl Sandberg and Adam Grant theksojnë se humbjet në një vit në ekonominë amerikane nga rënia e produktivitetit gjatë periudhës post trauma llogaritet rreth 74  miliard dollarë në vit. Të qeverisësh përballë këtyre tre pengesave nuk do të jetë e lehtë. Nga  pikëpamja praktike tani arma kryesore e luftës kundër pandemisë nuk do të jetë shumëllojshmëria apo madhësia e paketave ndihmëse dhe mbështetëse, por reduktimi i pa qartësive, i pa sigurive dhe panikut.

KU GABOI QEVERIA NË MENAXHIMIN E KRIZËS

Lidhur me pjesën e manaxhimit shëndetësorë qeveria vepro   i shpejt dhe me masa  deri drastike të cilat rezultuan positive, por disa masa krijuan kosto të rënda psikologjike, sociale, ekonomike e buxhetore. Lidhur me manaxhimin social dhe ekonomik në fillim qeveria ushqeu ndjenjën e frikës dhe panikut. Ndërhyrjet me paketa lehtësuese dhe mbështëse për të papunët, të varfërit dhe biznesin rezultuan të pa studjuara mirë, të pa kordinuara dhe ta pa harmonizuara në tërësinë e tyre. Këto paketa rezultuan të jenë jo efektive në kohën e duhur. Transmetimi i efekteve të tyre në ekonominë reale për të rritur kërkesën e përgjithshme, duhet të frenonte rënien ekonomike dhe të lehtësonte ringritjen. Vonesat për të garantuar kohezionin social rriten varfërinë dhe pasigurinë. Ndërsa vonesat për biznesin mund ta thellojnë dhe ta bëjnë me të gjatë krizën e Covid-19.

RRUGËT PËR RIMËKËMBJEN E EKONOMISË SHQIPTARE                 

Qeverisja ekonomike sot kushtëzohet ndjeshëm nga pritshmëritë e individëve dhe biznesit.  Reduktimi i pasigurive, pa qartësive dhe panikut janë parakushte për daljen e  shpejtë nga kriza dhe për ringritjen e qëndrueshme morale dhe ekonomike. Përmirësimi i pritshmërive kërkon reduktimin e paqartësive dhe pasigurive, kërkon një qeverisje me zemër dhe jo me gjoba, kërkon një qeverisje me respekt reciprok dhe jo me arrogancë. Sektorët që kërkojnë mbështetje të veçantë janë turizmi, fasonët dhe bujqësia në të gjithë ciklin e saj të prodhimit,  grumbullimit dhe përpunimit. Qeverisja aktuale nuk është e fortë, ajo është e ashpër deri në arrogancë.  Mirëqeverisja, reduktimi i kapjes së shtetit dhe korrupsionit, reforma e thellë në gjyqësorë, garantimi i lirive ekonomike e politike janë element shumë më të rëndësishëm se sasia e parave të injektuara në ekonomi. Qeveria nuk duhet të vonohej të garantonte fondet për të papapunët dhe të varfërit si edhe paketa financiare funksionale për të garantuar likujditetet shtesë në ekonomi. Duhet të vet ndërgjegjësohemi se qeverisja personale, e biznesit dhe e vendit pas pandemisë nuk do të jetë e njëjta. Ndyshime të konsiderueshme duhet të ketë në mënyrën e sjelljes midis të gjithë agjentëve social dhe ekonomike. Shqipëria duhet të kalojë nga sektorët më pak productive drejtë ekonomisë së dijes.  Kjo kërkon një strategji kombëtare të mirëstudiuar dhe të implementueshme. Përfaqësues të spikatur të diasporës në shkencë dhe biznes duhet të jenë pjesë institucionale dhe aktive e këtij ndryshimi strukturorë. Aktualisht përballemi me papunësinë ciklike por për rritjen e  produktivitetit dhe aftësisë konkuruese të ekonomisë tone duhet të përqëndrohemi tek papunësia strukturore e cila mund të lehtësohe te dhe nga edukimi onlinë. Përballë pandemisë preferoj strategjitë e rritjes ekonomike që bazohen në mirëfunksionimin e shtetit ligjore sesa rritja e paketave financiare të bujshme por të vonuara dhe jo efektive, të cilat do të rritin barrën e borxheve dhe mund të përkeqësojnë sfidat e një rritje ekonomike me tëlartë, të qëndrueshme, vibrante ndaj goditjeve të jashtme dhe një rritje ekonomike më e drejtë e cila ndan më mire përfitimet e rritjes ekonomike duke  prodhuar më shumë punësim dhe me pak varfëri e pabarazi. Borxhet e marra për përballimin e covid-19 do të jenë një barrë jo e lehtë për vende si Shqipëria, prandaj rritje e borxheve duhet të jetë e mire studiuar dhe të përdoren me eficencë maksimale. Në rast të kundërt paqëndrueshmëria e financave publike do të jetë një sëmundje e përhershme dhe e kushtueshme.

MESAZHI PËR LEXUESIT E DIELLIT DHE DIASPORËN SHQIPTARE NË USA

E para uroj nga zemra që familjet e tyre në SHBA por edhe në vendin amë ta kalojnë sa më lehtë këtë situate pandemike.  E dyta – ju shpreh mirënjohje të veçantë shoqatës “VATRA” për kontributet e tyre të spikatura në moment kritike të histories së kombit shqiptarë dhe e treta- apeloj që diaspora të ketë një rol pro  aktiv ndaj sfidave të kombit shqiptarë. Ndoshta për shkak të ftohtësisë me të cilën priten dhe respektohen nga institucionet qeverisëse në Shqipëri, Kosovë, Maqedonia e Veriut dhe në Mal të Zi edhe për shkak të dështimeve për ide apo projekte të ndryshme, shumë prej tyre janë zhgënjyer dhe nuk janë këmbëngulës. Diaspora shqiptare në USA ka një aset të vyer që mund dhe duhet ta përdorin më mirë për kombin shqiptarë. Ju  keni netëorkun më të madh politik dhe ekonomik, njihni dhe ju respektojnë personalitete në fushën  e shkencës, biznesit dhe politikës. Aty janë përqëndruar pjesa më e madhe e diasporësë re, të mire arsimuar dhe të sukseshëm. Mendoni çdo ditë për ta venë pozitivisht në shërbim të kombit tuaj këtë pasuri të madhe. Shqipëria dhe Kosova kanë sfida politike në procesin e integrimit euro-atlantik, por kanë sfida imediate sociale dhe ekonomike.   Pikerisht tani mund të ketë mundësi shumë të mira në ristrukturimin dhe rialokimin e bizneseve amerikane jashtë Amerikës sidomos nga Kina. Një pjesë e këtyre bizneseve jane duke i dentifikuar se ku mund të rivendosen. Mundësitë më të mëdha janë Evropa, Afrika dhe Ballkani Perëndimorë. Ne kemi nevojë ta orientojmë ekonominë tone drejtë ekonomisë së dijes.  Disa paketa lehtësuese dhe mbështetëse për bizneset në IT janë bërë. Investitorët nga diaspora mund të jenë garancia e munguar për të lehtësuar këtë sfidë imediate të strukturimit drejtë sektorëve më productive të ekonomisë tonë.  Diplomacia jonë ekonomike nëpërmjet diasporës mund të jetë efektive. Duke ju mbajtur larg dhe  duke qëndruar larg, Shqipëria ka humbur një pjesë të kapitalit shkencore, ekonomike e politike të disporës së saj. Këshilla ime miqësore është, mos u tërhiqni, këmbëngulni,  angazhohuni më shumë për çdo ndryshim pozitiv që i duhet kombi shqiptar. Askush më mirë se NënëTereza  mund të na inspirojë për të ardhmen tonë me mesazhin e saj: “Të duash do  të thotë të bësh gjëra të vogla me dashuri të madhe”.

Filed Under: Featured Tagged With: Arben Malaj, Rimekembja e economies shqiptare, Sokol Paja

SHQIPËRIA PAS PANDEMISË COVID-19

May 31, 2020 by dgreca

-SHQIPËRIA POPULISTE DHE EKSTREMISHT E POLARIZUAR/

Ylli Manjani, si ish-Ministër i Drejtësisë në Shqipëri, analizon për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, Shqipërinë në kushtet e pandemisë globale, sjelljen e qeverisë, paligjshmërinë, dhunën policore, shëmbjen e Teatrit Kombëtar, krizën ekonomike dhe pandeminë ligjore të institucioneve në Shqipëri. Me Ylli Manjanin bashkëbisedoi gazetari Sokol PAJA.

Sokol Paja.

SHQIPËRIA PAS PANDEMISË COVID-19

Njësoj si pas çdo fatkeqësie natyrore, por me një dallim, kur bie tërmet e dimë nga na erdhi, ndërsa këtë pandemi se mori vesh askush se ç’ishte e përse duhej ekstremizuar mbyllja e jetës. Sidoqoftë, ekonomikisht kjo mbyllje ishte rrënuese për çdo shqiptar. Si për të pasurit ashtu dhe për të varfërit. Natyrisht për këto të fundit shumë më e rëndë. Më e keqja është se situata duhet pa shpresë që të ketë ndonjë përmirësim të shpejtë. Njerëzit në shumicë presin një lëmoshë nga diskush. Puna është bërë gjithnjë e më e pamundur për tu gjetur e për tu mbajtur. Të ardhurat nga emigracioni natyrshëm bien edhe më shumë se çkishin rënë. Politikisht Shqipëria post pandemi është vetëm populiste dhe ekstremisht e polarizuar. Ky polarizim i vendosur në një mjedis pushteti monist ku bosi ka çdo gjë në dorë, nuk prodhon asnjë lloj ndjesie pozitive. Njerëzit ndjehet në velur, të zhgënjyer, pa shpresë dhe nën një tension permanent kolektiv se “diçka tjetër më e rëndë pritet të ndodhë”. Shoqëria është e lodhur dhe gjeneron vetëm mjete mbijetese. Shteti tashmë është i gjithi monist. Kjo është shkurt Shqipëria post pandemi. Ah, ndjesë se harrova, jemi formalisht ende në gjendje fatkeqësie, në mënyrë antikushtetuese, megjithse jemi mbi një muaj që nuk kemi asnjë fatalitet nga COVID.

QEVERIA, SAJESA DHE PROPAGANDË

Qeveria nuk mori masa, por improvizoi sajesa dhe ndërmori një fushatë propagande të jashtëzakonshme. Në asnjë rast nuk e pamë qeverinë që të bëhej bashkë me popullin për ti bërë ballë fatkeqsisë. Përkundrazi qeverinë e pamë përballë popullit të saj, me mjete nga më represivet dhe me gjuhën më të egër kërcënuese ndaj tij. Ligjërisht është e kotë të harxhojmë kohë ta analizojmë sjelljen e kësaj qeverie sepse NUK KA ASNJË LIDHJE me ligjin. Qeveria ka kohë në fakt që ka abroguar Kushtetutën e vendit de fakto dhe sillet si skllavopronare e Shqipërisë e shqiptarëve. Liritë dhe të drejtat kushtetuese të këtyre të fundit janë peng i qeverisë. Policia e shtetit është e gjitha nën komandë politike dhe dhunon qytetarët hapur. Këto ditë pamë edhe një reagim të shëmtuar të Drejtorit të Policisë së shtetit që justifikoi dhunën e policisë ndaj një 14 vjeçari me një video të së emës. Ky ishte në thelb fytyra e vërtetë e shtetit politik që sundon sot në vend. Bosi urdhëron në Fb dhe policia i quan ligje. Ky është sundimi i ligjit në vend sot.

QEVERIA MES SHPIKJES DHE IMPROVIZIMIT

Qeveria nuk e pati asnjëherë situatën nën kontroll. Shpiku sajoi e improvizoi skenarë e grafikë që nuk pasqyruan ansjëherë realitetin. Kishte prova që sëmundja ishte prezente që në janar e shkurt, por pandemia u shpall në mars. Pa informacion të saktë nuk mund të ndërmarrësh asnjë masë të suksesshme. Nëse ne nuk patëm aq shumë fatalitete kjo nuk erdhi si rezultat i masave pa lidhje të qeverisë. Qartësisht është kështu.

SHQIPËRIA NË RRUGËN E LIGJIT

Si fillim duhen bërë zgjedhje pluraliste. Duhet një parlament që.përfaqëson popullin në mënyrë pluraliste. Bashkë me pluralizmin duhet të ndodhë dhe një rotacion politik i nevojshëm. Në vijim duhen thelluar reformat politike, ekonomike, shtetformuese e sociale.

SHEMBJA E TEATRIT KOMBËTAR NJË AKT BARBAR

Shembja e Teatrit Kombëtar është akt barbar. Në përkufizim barbar quhet çdo shkatërrues i kulturës dhe objekteve të saj. Për fat të keq ky akt barbar ka ndodhur për arësye politike. Edi Rama e shëmbi tani Teatrin sepse mendoi se do largojë opozitën nga përgatitja për zgjedhje. Është taktikë e tij për të lodhur, dobësuar e larguar opozitën nga bashkimi i saj dhe nga zgjedhjet. 

MESAZHI PËR LEXUESIT E DIELLIT DHE DIASPORËN NË USA

Ndriçohuni nga rrezet e Diellit dhe përdorini ato për të ndriçuar të vërtetën në Shqipërinë tuaj. Atë të vërtetë që e shohim ne por që nuk ka ambasadë që e ndriçon. Kjo vlen edhe për Ambasadën të cilën ju e paguani me taksat tuaja. Vetëm ju mund të kontribuoni që të ri pozicionohet raporti diplomatik me të vërtetën e dhimbshme të Shqipërisë sonë të përbashkët. Ju përshëndes.

Filed Under: Featured Tagged With: Shqipëria pas COVID-19, Sokol Paja, Ylli Manjani

STIGMA SI FAKTOR PENGUES NË KËRKIMIN E NDIHMËS DHE PËRMIRËSIMIN E SHËNDETIT MENDORË

May 30, 2020 by dgreca

Elvis Popaj, psikolog klinik/psikoterapist pranë Qendrës Shqiptare të Psikoterapisë Konjitiv – Bihejviorale, analizon për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, çështjet e shëndetit mendor në shoqëri si dhe menaxhimin, reduktimin e simptomave dhe përmirësimin e shëndetit mendor te personat e prekur. Me Elvis Popajn bashkëbisedoi gazetari Sokol PAJA.

ÇËSHTJET E SHËNDETIT MENDOR NËNVLERËSOHEN DHE PËRÇMOHEN NGA SHOQËRIA 

Fjala ‘stigmë’ rrjedh nga latinishtja ‘stigmat’ që e përkthyer në shqip do të thotë ‘shenjë’. Termi stigmë përdoret për të përshkruar një fenomen i cili gjykohet negativisht nga shoqëria dhe ndaj të cilit ka shumë paragjykime. Historikisht, çështjet e shëndetit mendorë janë trajtuar nga shoqëria në një mënyrë nënvlerësuese dhe përçmuese – si një ‘shenjë e turpshme’ që personat me çrregullime mendore mbartin. Edhe pse ankthi, gjendjet depresive, varësitë, psikozat, çrregullimet e të ngrënit etj, janë fenomene shumë të zakonshme, sërish është mjaft e vështirë të flitet hapur për to për shkak të stigmës që i rrethon ato. Për të kuptuar sesi lind dhe mbartet stigma në lidhje me çështjet e shëndetit mendorë duhet të shkojmë më herët, qëkur fëmijëve iu transmetohet që të ndjerit e frikës, ankthit, trishtimit apo cdo lloj emocioni tjetër të pakëndshëm, nuk është asgjë tjetër veçsë dobësi, turp apo pazotësi. Nëse fëmija shfaq frikë apo ankth, etiketohet si ‘frikacak’; nëse trishtohet është ‘qarraman’; nëse zemërohet është ‘i prapë’. Në këtë mënyrë, ne rritemi me mesazhin e gabuar që emocione të caktuara janë të papranueshme nga ambjenti përreth dhe si rrjedhim duhet ti fshehim, të mos i ekspozojmë apo ti mohojmë në mënyrë që të ndihemi më të sigurt dhe më të pranuar. Në fakt gjithsecili prej këtyre emocioneve ka një funksion të caktuar: fëmija është i frikësuar sepse ka dicka që e frikëson në ambjentin përreth, është i trishtuar sepse i mungon dikush apo dicka, është i zemëruar sepse nuk po i plotësohet një nevojë e caktuar legjitime. Dhe kur ndodh që këto emocione të intensifikohen më vonë si çrregullime të mirëfillta të ankthit apo depresionit bëjmë cmos që ti maskojmë në mënyrë që të mbrohemi nga gjykimi stigmatizues i të tjerëve apo/dhe i vetes. Në këtë mënyrë personat që përballen me çrregullime të shëndetit mendorë duhet të vuajnë vështirësi të dyfishta: nga njëra ata duhet të menaxhojnë vuajtjen e lidhur me çrregullimin mendorë që po përjetojnë dhe nga ana tjetër duhet të maskojnë këtë vuajtje për të mos u përballur me gjykimin stigmatizues të ambjentit përreth. Në momente të caktuara stigma brendësohet duke u kthyer në një rreth vicioz vetgjykues – në këtë mënyrë gjykimi stigmatizues ‘pse je kështu’, ‘pse ndihesh kështu’, ‘pse nuk bëhesh i fortë dhe ta kalosh këtë gjë’ kthehet në gjykime vetstigmatizuese të tipit ‘pse jam kështu’, ‘pse jam kaq i dobët sa të mos kem kontroll mbi ankthin tim’ duke e përkeqësuar ndjeshëm vuajtjen psikologjike.  

ALARMI I OBSH, 1 NË 4 PERSONA KALOJNË PROBLEME TË SHËNDETIT MENDOR 

E pra, çështjet e shëndetit mendorë janë aq të zakonshme sa sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, 1 në 4 persona në botë përjetojnë në një moment të jetës së tyre probleme të shëndetit mendorë. Kjo shifër pritet të jetë akoma më e lartë duke qënë se stigma, nuk i lejon shpesh individët të raportojnë çështjet e shëndetit mendorë hapur nëpër studime të ndryshme epidemiologjike. Një në katër veta do të thotë që në familjet tona, të paktën një prej nesh vuan çështje të shëndetit mendorë për të cilat në shumicën e rasteve nuk merr ndihmën e nevojshme. Studime të tjera pohojnë se rreth gjysma e Amerikanëve (46%) në një moment të jetës së tyre përballen me një vështirësi të shëndetit mendorë, qofshin këto çregullime të ankthit, çregullime të humorit, varësi nga substancat apo çregullime të tjera (Kessler et al, 2005). Pra një në dy persona në Amerikë përjetojnë në një moment të jetës së tyre probleme të lidhura me shëndetin mendorë.

PSE ËSHTË E VËSHTIRË TË FLITET PËR SHËNDETIN MENDOR 

Natyrshëm lind pyetja: përderisa çregullimet e shëndetit mendor janë kaq të zakonshme, përse është kaq e vështirë të flitet hapur për to dhe të kërkohet ndihmë kur po përballemi me to? Për t’ju përgjigjur kësaj pyetje duhet ti rikthehemi sërish asaj çfarë po diskutonim në fillim: se si shfaqja e emocioneve të caktuara si frika, ankthi, trishtimi interpretohet si dobësi në shumë kultura përfshirë edhe kulturën tonë. Nëse ju referohemi statistikave të mësipërme problemet e shëndetit mendorë janë po aq në mos më të zakonshme se shumë nga sëmundjet fizike që na prekin gjatë ciklit të jetës sonë. Por nga ana tjetër për shumë prej nesh është e lehtë të themi që vuajmë nga gastriti por jo edhe aq e lehtë kur duhet të flasim për ankthin që përjetojmë, është e lehtë të ankohemi për dhimbjet e mëdha të migrenës por jo të flasim për ndjenjat e thella të pavlefshmërisë që vijnë bashkë me depresionin, është e lehtë të qahemi për dhimbje të ndryshme fizike që përjetojmë por jo të flasim për stresin kronik të pranishëm në jetën tonë. 

PËRMIRËSIMI DHE TRAJTIMI I PROBLEMEVE TË SHËNDETIT MENDOR 

Po, a përmirësohen problemet e shëndetit mendor dhe a ka mënyra për ti trajtuar ato? Fatkeqësisht stigma pengon shumë njerëz që të marrin ndihmën e duhur dhe aq të nevojshme kur përballen me çështjet e shëndetit mendor. Sot ekzistojnë shumë disiplina të ndryshme shkencore që ndihmojnë në menaxhimin, reduktimin e simptomave dhe përmirësimin e ndjeshëm të problemeve të lidhura me shëndetin mendorë. Pa u ndalur shumë gjatë tek përshkrimi i gjithsecilës – psikoterapia, medikamentet, ushtrimet fizike, meditimi, yoga etj – janë studjuar gjërësisht dhe vlerësuar si efektive në përmirësimin e shumë prej problemeve të shëndetit mendorë. Psikoterapia, për shembull është një mjet mjaft efektiv jo vetëm në reduktimin e vuajtjes që rrjedh nga prania e çrregullimit mendorë por gjithashtu një mekanizëm efikas që ndikon në rritjen e cilësisë së jetës, rritjen personale, përmirësimin e marrëdhënieve dhe orientimin drejt një jetë më të kuptimshme dhe më të plotë.    

Filed Under: Featured Tagged With: Elvis Popaj, Sokol Paja, Stigma

SHQIPËRIA NË BETEJËN NDAJ COVID-19. KU ËSHTË GABUAR?

May 29, 2020 by dgreca

Leonard Solis, si ish-Ministër i Shëndetësisë në Shqipëri dhe tashmë Drejtor mjekësor i “International Hospital- Amerikan Group” në Tiranë, rrëfen Shqipërinë në luftën ndaj Covid-19. Si mjek z.Solis analizon ku çaloi sistemi shëndetësor shqiptar, dhe pritshmëritë për të ardhmen. Z. Solis rrëfen ekskluzivisht për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, urdhërat dhe masat disproporcionale të qeverisë, rimëkëmbja e ekonomisë etj, intervistë dhënë gazetarit Sokol PAJA.

NGA TËRMETI TE PANDEMIA COVID-19

Fillimi i pandemisë e gjeti Shqipërinë në një situatë të vështirë ekonomike e psikologjike, menjëherë pas dy tërmeteve të fuqishme 5,8 dhe 6.4 ballë Richter në zonën më të populluar të saj. Dëmet ekonomike ishin të pallogaritshme jo vetëm në humbje njerëzore, por dhe direkt mbi ekonomitë e vogla dhe shumë familje të varfra që humbën gjithçka.  Tërmeti është një shkundje në nivel kapilar edhe për shtete me ekonomi shumë të zhvilluar e jo më në një Shqipëri me një ekonomi të dobët, fragile e me një fond rezervë për rastet e fatkeqësive natyrore qesharak. Tërmeti dhe Epidemia gjunjëzojnë edhe shtetet më të fuqishme. Epidemia bëhet edhe më e vështirë për ta trajtuar kur është në situatë pandemie. Dallimi qëndron në mungesën totale të solidaritetit në raste Pandemie. Seicili merr masa për vendin e vet dhe askush nuk të ndihmon në raste Pandemie. Ashtu si edhe ndodhi me të gjithë Europën. Vendimi i parë në Pandemi që morën Parlamentet dhe Qeveritë e çdo shteti, ishte ndalimi i çdo lloj eksporti të materialeve mjekësore dhe aparaturave. 

SI REAGOI QEVERIA NDAJ COVID-19

Mendoj se situata dramatike në Kinë u vlerësua si duhet e në kohën e duhur nga autoritetet Shqiptare duke ndezur kambanat e alarmit. Marrja e masave dhe vlerësimi i situatës në rastet e pandemisë në kohën e duhur është tepër e rëndësishme dhe jetëshpëtuese. Edhe disa ditë të fillosh më herët, shpëtohen shumë jetë njerëzish. Ngritja e task-forcës në kohën e duhur, ekspertiza shkencore e Institutit të Shëndetit Publik që ka një experiencë pozitive me epidemitë që ka kaluar vendi ynë në këto vite, bëri një vlerësim e marrje të masave adekuate. Në vendet e Evropës Qëndrore e Lindore për shumë arsye komplekse, vala e parë e Pandemisë kaloi shumë më lehte dhe me dëme minimale në jetë njerëzore edhe falë masave të gjithanshme të izolimit fizik, mbylljes së shkollave, ndalimit të grumbullimeve publike, mitingjet e të gjithë paketës që OBSH udhëzoi. Për herë të parë vendet e Evropës Lindore dhanë një shëmbull poźitiv e rezultativ. Çdokush e di që epidemitë nuk trajtohen vetëm me spitale. Ajo është hallka e fundit e përballimit. Kaskada e masave që synon të ulë kurbën dhe të ulë fluksin që vjen në njësinë e kohës drejt spitaleve është kyçi i suksesit për të kursyer jetët njerëzore. Shumë shtete të Evropës Lindore e Qëndrore duke njohur fraxhilitetin dhe vulnerabilitetin e sistemeve të tyre shëndetësore në përgjithesi, por edhe te Shtretërve të Reanimacionit në veçanti për trajtimin e rasteve me pamjaftueshmëri respiratore, i shtrenguan masat e izolimit, karantinimit, ndalimit të fluturimeve me vendet e vatrave të nxehta si Kina e më vonë Italia me masa shumë të forta e të ashpra se vendet Europiano perëndimore që kishin besim më tepër tek strukturat e veta. Për Shqipërinë shpalosja e frikshme e situatës në Lombardi dhe sidomos amplifikimi nga media ishte një sinjal shumë domethënës që Pandemia,  nuk ishte më Kineze por kishte marrë pasaportën Evropiane. Shkurt, nga ana e izolimit dhe uljes së mundësisë së transmetimit para dhe pas shfaqjes të pacientit zero mund të themi se qeveria veproi me korrektesë e ashpërsi maksimale. Jeta mbi gjithçka. Po ashtu dhe zbrazja e Spitalit Infektiv dhe më vonë i Sanatoriumit duke u adoptuar si spital Covid ishin masa adekuate dhe në kohën e duhur. Fatmirësisht e fituam një betejë, një fitore delikate, jo permanente e në një terren rrëshqitës por  mbase atë më të rëndësishmen me Covid 19. Tashmë kemi kaluar nga strategjia “ Qëndro në Shtëpi” në situatën aktuale : “ Qëndro alert”.

KU U GABUA? ÇFARË DUHET TË ISHTE BËRË NDRYSHE?

Paqartësia, gabimet, deklaratat katërcipërisht kontradiktore të kryera nga shumë lidera Botërorë ishin tipari i kësaj faze të Pandemisë. Qeverisë shqiptare mendoj që i mungoi zhdërvjelltësia e shkathtësia për tu përshtatur më shpejt me situatat e paqëndrueshme. Masat ishin “clockëise” por shpejtësia, testimet jo në shkallë të gjerë, pamundësia e njerëzve të dyshuar për të kryer testimin e konsultën, mosaktivizimi i mjekëve të familjes bëri që të dhënat mbi ecurinë e sëmundjes, shkallën e përhapjes dhe izolimin në vatër e gjurmimin ta kishim me mangësi. Po ashtu dhe shumë pacientë me temperaturë e sëmundje të tjera infektive ngelën pa marrë shërbimin për shkak të frikës të personelit ose mungesës së strukturave jo covide. Komplikacionet nga sëmundjet e tjera u shtuan shumë dhe rastet kirurgjikale të paraqitura në spitalet tona të traskuruar. Grafiku i incidencës e prevalencës, tendenca e përhapjes, edhe për shkak të spontanitetit e moskryrjes në shkallë të gjerë të testimit nuk ishte domethënës e orientues. Grafiku i ulje-ngritjeve të rasteve covid pozitiv nuk shpjegon saktë tendencën e shpërndarjes dhe intensitetin e covid për shkak të numrit të pamjaftueshëm të testimeve. Problem më i rëndë për vendin tonë është rrënimi i individëve, ekonomive të vogla e të mesme për shkak të masave të imponuara. Te ashtuquajturat SME ( small & medium enterprises) që mbajnë gjallë ekonominë, pra, edhe bizneset fragile individuale a familjare, hoteleritë, turizmi, fasoneritë kanë pësuar një nockdoën dhe gati pa asistencë. Shteti është treguar tepër inaktiv për të asistuar dhe e gjitha bie në shpatullat e bizneseve. 

QEVERIA, URDHRA NON SENSE DHE MASA DISPROPORCIONALE

OBSH orienton që pa një paketë shoqëruese masash kompensuese ekonomike në kohë të shpejtë, do çedojë shpejt a vonë dhe strategjia e imponimit për izolimin social apo distancimin. Shpesh qeveria ka dhënë urdhra nonsense apo marrë masa disproporcionale. Shpesh të egzagjeruara e shumë herë të neglizhuara fare. Ky është dhe problemi më i madh deri tani. Për të krijuar një ide të pasojave shëndetësore në Shqipëri: Shqipëria ka rreth 21 000 vdekje në një vit të zakonshëm. Pjesën më të madhe rreth 14000 e përbëjnë sëmundjet kardiovaskulare.  Rreth 5-6000 vdekjet vijnë nga sëmundjet kanceroze. Mosha është gjithmonë faktor rreziku dhe kjo sëmundje dukej si e projektuar për moshën e tretë. Pra i bie që në ditë në Shqipëri vdesin rreth 60 persona jashtë pandemisë. Rreth 1800- 2000 vdekje në muaj. Për këta pesë muaj nga Covid 19 , ne kemi rreth 1000 të sëmurë dhe rreth 30 vdekje. Ky është tregues i suksesit të menaxhimit të pandemisë krahas shumë faktorëve të tjerë të panjohur mirë që na kanë favorizuar. Të dhënat inkurajuese kërkojnë një hapje më të shpejtë e të kujdesshme për mos dëmtuar edhe më tej një ekonomi të lodhur. Pra, nuk duhet të jemi inertë me masat e marra dhe duhet të jemi më fleksibël për ti dhënë frymëmarrje ekonomisë. Ekspertët duhet të flasin më shumë, politikanët më pak e të marrin vendime jo arbitrare të konsultuara me ekspertët. Në shumë raste politika keqpërdori situatën pandemike për interesa të veta të ngushta, gjë që shkaktoi zëmërim dhe ulje të besueshmërisë. Media dhe shtypi i shkruar kanë bërë një propaganda panikndjellëse duke hiperbolizuar situatën. 

ÇFARË PRITET TË NDODHË NË TË ARDHMËN ME COVID?

Ka një paqartësi të madhe për të ardhmen e covid 19. Ende nuk ka trajtim optimal, ka shumë skema trajtimi që tregon pasigurinë e një mjekimi eficient megjithëse gjërat kanë evoluar për mirë. Imuniteti sipas studimeve duket i përkohshëm dhe bie pas gjashtë muajsh duke e bërë receptiv të njëjtin pacient ndaj shtamit mutant të covid-19.  Nuk duket se do të kemi një vaksinë të sigurtë brenda një afati mbi një vjeçar. Vaksina mund të mos prodhohet asnjëherë dhe Covidi të fitojë “qytetarinë”. Ne duhet të vazhdojmë me kujdes e me masa strikte jetën tonë për të pritur me durim e kujdes përparimin e shkencës, perfeksionimin e mjekimit, por dhe të shpëtojmë familjet tona e shoqërinë nga rrënimi ekonomik.

A KA KAPACITETE SHQIPËRIA PËR TË PRITUR VALËN E DYTË TË COVID?

Një shembull të mirë e dhamë, pavarësisht nga kosto e frikshme ekonomike. E njohim sëmundjen më mirë, jemi më të përgatitur. Kemi një shtresë njerëzish që e kanë kaluar sëmundjen dhe shërbejnë si izolantë për përhapje, duke ulur koeficientin, kemi marrë disa masa për paisjen e reanimacioneve më mirë, sepse kjo periudhë na bëri të reflektonim. Të gjitha këto na bëjnë optimistë që situata do të kontrollohet më mirë dhe kurba do të jetë më e kontrollueshme. Pasazhimi i virusit duket se po sjell dhe dobësimin e virulencës së tij. Vaksinimi i detyrueshëm i shqiptarëve dhe Evropës Lindore me BCG ( Bacille Calmette- Guerrin) tregoi një imunitet jo specifik të lartë që ka ndikuar jo pak në gravitetin e ulët të rasteve që është një faktor lehtësues për të gjithë Evropën lindore. Mosha mesatare e popullsisë relativisht e ulët, mikroklimat dendësia e popullsisë, të gjitha këto na bëjnë optimistë për një qarkullim të butë dhe të menaxhueshëm të situatës në një valë të dytë. Shembull suksesi është dhe Greqia, Bullgaria, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi, Rumania, Çekia, Hungari Polonia. 

MESAZHI PËR LEXUESIT E DIELLI DHE DIASPORËN SHQIPTARE NË USA

 Gëzuar 111-vjetorin gazetës “Dielli”. Ju uroj edhe qindra vjet të tjerë aktivitet të plotë e të suksesshëm për të shërbyer si burim i pastër informimi për shqiptarët kudo ndodhen e si një  nukleus ku mbahen gjallë të ndjenjës kombëtare. Dëshiroj të përshëndes të gjithë ata prindër që në kulmin e vet u zhvendosën në Amerikë duke vetësakrifikuar karrierën për të asfaltuar të ardhmen e fëmijëve të tyre. Fatmirësisht familja shqiptare ngelet një bërthamë e fortë.  

Filed Under: Opinion Tagged With: COVID-19-Shqiperia, Leonard Solis, Sokol Paja

SOLIDARITETI DHE HUMANIZMI I TEQESË SË BABA REXHEPIT QË MAHNITI AMERIKANËT NË MICHIGAN

May 28, 2020 by dgreca

Eliton Pashaj, Dervishi i Teqesë Bektashiane Shqiptare në Michigan, rrëfen për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, xhestin human dhe solidar që Teqeja e Baba Rexhebit bëri për policët dhe zjarrfikësit në qytetin Taylor, Michigan duke gatuar ushqime si shënjë falenderimi e mirënjohjeje për shërbimin dhe sakrificat në luftë ndaj Covid-19.  Me Dervish Eliton Pashaj bashkëbisedoi për DIELLIN gazetari Sokol PAJA.

TEQEJA BEKTASHIANE E BABA REXHEBIT HUMANIZËM E SOLIDARITET NË KOHË PANDEMIE

Bujaria, zëmërgjerësia dhe mirënjohja janë ndër virtytet më të larta të shqiptarit. Në një kohë kur bota përballet me një virus vdekjeprurës global, të shprehësh mirënjohje e falënderim për luftëtarët e vijës së parë është në nderin tonë. Policë, zjarrfikës, mjekë dhe kushdo që sfidon vdekjen në vijën e parë të luftës ndaj të keqes do ta ketë kurdoherë ndihmën e Zotit, bekimin e Zotit dhe mirënjohjen tonë të përjetshme.

Heronjtë e sigurisë dhe shëndetësisë, po rrezikojnë jetën e tyre për të siguruar e shpëtuar jetën tonë. Duke qenë se ne jetojmë, punojmë dhe predikojmë këtu në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, si çdo qytetar tjetër me të drejta të plota, në bashkëpunim me bordin e Teqes Baba Rexhebi dhe në veçanti kryetarit të bordit z.Ekrem Bardha, vendosëm që ti dhurojmë Drejtorisë së Policisë dhe qëndrës së Zjarrfikësve të qytetit Taylor ku dhe Teqe-ja Bektashiane ushtron aktivitetin e saj klerikal prej 66 vjetesh, ushqime në shenjë mirënjohjeje për punën e kryer në veçanti ne këtë gjëndje të jashtëzakonshme të covid-19. Bota po përballët me një virus të tmerrshëm. Policët dhe zjarrfikësit janë në vijën e parë të frontit të luftës dhe meritojnë shumë respekt e mirënjohje. Ata kanë qenë në frontin e parë në shërbim të qytetarve dhe fatkeqësish puna e tyre nuk vlëresohet sa duhet por nga vendi ku ne vijmë e dimë mirë çdo të thotë mungesa e shtetit dhe mungesa e rendit publik.

Fillimish kur u drejtuam në zyrën e Drejtorit të Policisë Mr. Blair, John ai u shmang dhe i habitur pyeti: “The Albanian Bektashi Monastery at North line?”  Kjo është vërtetë një suprizë dhe vlerësim, sinqërisht Taylori ka shumë kisha por askush nuk na ka ardhur me një propozim të tillë. Bashkë me shefin e Guzhines së Teqes z.Dhimiter Skordileva ne ju përgatitëm një drekë dhe darkë pasi ata punojnë me dy turne të ndryshme. Përveç ushqimeve Amerikane ne vendosëm në menu edhe ushqime tradicionale shqiptare.

Një falënderim të veçantë për z.Genti Metko për kontributin e dhënë në mbulimin e shpenzimeve të kësaj darke bujare dhe patriotike. Kemi marrë falënderime nga shumë bashkatdhetar këtu në Amerikë dhe nga Shqipëria. Njëkohësish kryetari i degës së Vatrës Mondi Rakaj na ka falënderuar dhe ka shprehur dëshirën që ky projekt të vazhdojë edhe me institucionet e tjera që edhe ne të promovojmë vlerat tona kombëtare por dhe një mirënjohje për atë se çfarë Sh.B.A ka bërë për Shqipërinë dhe çështjen shqiptare.

VLERAT E BEKTASHIZMIT SHQIPTAR 

Në çdo sfidë që ka kaluar shteti shqiptar dhe historia shtetformuese e kombit tonë, padyshim kleri fetar ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm. Bektashinjtë shqiptarë kanë qenë kurdoherë një vatër e ngrohtë atdhedashurie. Bujaria, mikëpritja dhe atdhedashuria kanë qenë përherë virtyt i lartë i bektashinjve shqiptarë. Teqetë Bektashiane historikisht i janë gjendur pranë komunitetit shqiptar si në kohë të begata ashtu edhe në kohë të vështira.

Dyert shpirtëroe dhe institucionale të këtyre institucioneve klerikale kanë qenë të hapura për çdo njeri pa dallim rrace apo feje. Mikpritja dhe zemërgjerësia është një vlerë që ne shqiptarët e kemi dhe e kultivojmë brez pas brezi, sidomos në kohë të vështira ku sensibilizimi dhe vëllazëria ndërmjet njëri-tjetrit është edhe më e madhe dhe kuptimplote. Shënjë e një dashurie vëllazërore u tregua në bashkimin, solidaritetin dhe mbështetjen që diaspora shqiptare kudo në botë por vëçanëisht në USA tregoi në ndihmë të bashkatdhetarëve tanë të cilët u goditën pabesisht nga tërmeti i 26 nëntorit në Shqipëri. Edhe pse larg mëmëdheut, mëndja dhe zemra punon përditë për Shqipërinë tonë të dashur nga ku lutemi përditë për vëllezërit e motrat tona atje për ditë më të begata dhe më të shëndetshme. 

VATRA ËSHTË ZEMRA E SHQIPTARISË DHE ATDHEDASHURISË

Nëse ka identitet shqiptar në diasporë në Amerikë kjo i takon ekskluzivisht Vatrës. Sa herë që Amerika ka ndërhyrë fuqishëm në çështjet shqiptare, kjo ka ardhur falë punës së shkëlqyer dhe patriotike që Vatra ka bërë në më shumë se 1 shekull ekzistencë. Vatra është një institucion mbi institucionet e tjera. Ndaj vlerave dhe kontributit të Vatrës në dobi të kombit tonë, secili prej nesh sot duhët të përulet me respekt. Ne si Teqeja Bektashiane patëm rastin të kishim mysafirë të gjithë Delegatët e Vatrës në Ambjentet e saj për kongresin që u bë më 19 Janar 2020. Ishim shumë të lumtur që u bëmë pjesë e këtij Kuvendi të jashtëzakonshëm. Më vjen mirë që si dikur në kohën kur Noli dhe Baba Rexhebi qanin hallet e Shqipërisë në gjirin e Vatrës, dhe ne hodhëm themelet që ky institucion të vazhdojë tu rrezatoi shpresë brezave që po rriten në mërgim, ndonëse larg Shqipërisë fizikisht por të lidhur shpirtërish nën hijën e Vatrës dhe institucioneve të tjera. Vatra i ka të gjitha mundësitë që të vezullojë shpresë ashtu siç bënte dikur në kohën e Nolit dhe Konicës. Të gjithë ne duhet të mësohemi ta pranojmë njëri-tjetrin ashtu siç jemi me gabime dhe të mirat tona dhe duhet të kuptojmë diçka se: “Shqiptari nuk ka mik tjetër veç se Shqiptarin. Sa më të bashkuar aq më shumë do dëgjohet zëri jonë, aq më shumë do të jemi të vlerësuar nga të tjerët dhe do të mund të mbajmë gjallë traditën, kulturën tonë dhe fëmijët tanë do të ndihen krenar dhe nuk do të kërkojnë një kulturë tjetër, por do të ndihen të vlerësuar në gjirin e diasporës shqiptare. Vatra e ka treguar veten se kush ka qenë dhe kush është sidomos me degët e hapura pothuajse në të gjitha shtetet e Amerikës. Na takon ne të gjithë bashkatdhetarëve që ti mblidhemi rrotull Vatrës asaj që Vatra na ka ofruar atdhedashuri, identitet dhe vlera kombëtare.

LITURGJI FETARE NË KOHËN E PANDEMISË GLOBALE

Ne si institucion jemi të mbyllur që në 18 Mars 2020 për arsye të covid-19 dhe jemi munduar që ti porosisim besimtarët që të gjitha obligimet fetare ti bëjnë pranë familjeve të tyre. Duke ruajtur edhe veten edhe shëndetin e të tjerëve, ne si institucion jemi munduar që predikimet javore ti trasmetojmë nëpërmjet kanalit tonë në Youtube “ALBTEQEUSA” por njëkohësisht dhe televizioni shqiptarve të Amerikës na ka dhënë mundësi të trasmetojmë predikimet tona. I shpreh mirënjohje dhe falenderim të veçantë z.Gani Vila për mundësinë që na ka krijuar për të mbërritur vizualisht te besimtarët tanë nëpërmjet medias masive siç është televizioni. Për shkak të virusit vdekjeprurës, si institucion fetar do të vazhdojmë të jemi të mbyllur derisa Governatorja e shtetit Michiganit t’na japin mundësinë e rihapjes dhe kthimit në aktivitet normal fetar. Do tu lutesha të gjithë besimtarëve dhe bashkatdhetarve të vazhdojnë lidhjen shpirtërore me Teqen e Baba Rexhebit dhe të vazhdojnë që ta mbështesin këtë vend të shenjtë të të gjithë shqiptarve në mërgim. Si institucion fetar u garantoj besimtarëve dhe çdo shqiptari se edhe pas kësaj krize globale ne do vazhdojmë të jemi në shërbim të tyre siç ishim dhe më parë duke shtuar te njerëzit dashurinë për Zotin dhe mëmëdheun tonë Shqipërinë. Ju bëj thirrje të gjithë bashkatdhetarëve ti respektojnë ligjet dhe rregullat e vendosura nga shteti dhe Governatorja në mënyrë që ne të demostrojmë qytetari por dhe respekt për këtë vend që me bujari na ka hapur dyert dhe gezojmë të drejta si çdo qytetar amerikan. 

KUSH ISHTE BABA REXHEBI

Baba Rexhebi është themeluesi i Teqesë së parë Bektashie Shqiptare në Taylor, Michigan, Shtetet e Bashkuara. Ai u lind në Gjirokastër më 18 gusht 1901, ishte me prejardhje nga një familje gjirokastrite.. Vendos t’ia kushtojë jetën fesë bektashie që kur ishte gjashtëmbëdhjetë vjeç. Pasi shërbeu si klerik bektashi në Shqipëri për mbi 20 vite, u detyrua të largohej nga atdheu pas ardhjes në pushtet të komunistëve më 1944. Largimi nga Shqipëria ishte i detyrueshëm pasi regjimi komunist kishte synim zhdukjen me çdo kusht të klerit fetar në Shqipëri dhe ndërtimin e një shteti ateist. Si fillim Baba Rexhebi u zhvendos në Itali dhe më pas në Kairo duke mos u shkëputur për asnjë moment nga përkushtimi i tij fetar. Më 1954 hapi Teqenë e parë bektashie Shqiptaro-Amerikane, në Detroit duke qenë përherë një vatër e ngrohtë besimi dhe atdhedashurie për çdo pjesëtar të komunitetit shqiptar. Baba Rexhepi ndërroi jetë në Detroit më 10 gusht 1995.

Filed Under: Featured Tagged With: Eliton Pashai, Sokol Paja, Teqeja Baba rexhebi

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 93
  • 94
  • 95
  • 96
  • 97
  • …
  • 102
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • SHBA dhe arkitektura e re e paqes globale: Diplomacia strategjike dhe ndërtimi i rendit të ri ndërkombëtar në epokën e demokracive të avancuara
  • Isa Boletini, Rënia si Akt Themelues i Ndërgjegjes Kombëtare dhe Alarm i Përhershëm i Historisë Shqiptare
  • Kongresi i Lushnjës dhe periudha përgatitore për Luftën e Vlorës 1920
  • GJON MILI DHE EKSPOZITA MЁ E MADHE FOTOGRAFIKE BOTЁRORE E TЁ GJITHA KOHRAVE
  • Rezoluta-6411,nga SHBA-ja, do të jetëson ndaljen e diskriminimit dhe  zgjidh drejt çështjen e Krahinës Shqiptare
  • IBRAHIM RUGOVA: BURRËSHTETASI QË E SFIDOI DHUNËN ME QYTETËRIM 
  • Mbi romanin “Brenga” të Dr. Pashko R. Camaj
  • Presheva Valley Discrimination Assessment Act Advances
  • Riza Lushta (22 JANAR 1916 – 6 shkurt 1997)
  • Krimet e grekëve ndaj shqiptarëve të pafajshëm në Luftën Italo-Greke (tetor 1940 – prill 1941)
  • Masakra e Reçakut në dritën e Aktakuzës së Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë
  • FATI I URAVE PREJ GURI MBI LUMIN SHKUMBIN
  • Skënderbeu, Alfonsi V dhe Venediku: në dritën e Athanas Gegajt
  • Abaz Kupi si udhëheqës ushtarak i çështjeve kombëtare
  • “Lule e fshatit tim” – Poezi nga Liziana Kiçaj

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT