• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Archives for May 2020

Art botëror i frymëzuar nga historitë e Luftës së dytë Botërore

May 9, 2020 by dgreca

Monumenti i Rezistences ne Durres-epër e skulptorëve Hektor Dule dhe Fuat Dushku.

“Unë nuk kam asgjë tjetër për të ofruar përveç gjakut, lotëve dhe djersës.” Churchill/

Femijet e Luftes, Republika Cheke.

Nga Keze Kozeta Zylo/

Holokausti-Monument ne Moske.

Sot në këtë ditë 9 Maj, të vitit 1945 kujtojmë me përulje dhe respekt ditën e fitores botërore mbi nazizmin, i cili shkaktoi 50 milionë viktima në gjithë globin.  Nëpërmjet këtij shkrimi po sjellë disa copëza historie në vende të ndryshme të botës nëpërmjet artit, skulpturave dhe pikturave tabllo të realizuar nga skulptorë dhe artistë të famshëm në botë.  

ODHISE PASKALI-MATHAUZEN

Unë nuk kam qenë dëshmitare e Luftës së Dytë Botërore, por ka qenë babai me dy xhaxhallarët, tri burra të ndershëm, të urtë dhe të mençur sipas opinionit të Mezhgoranit dhe tepelenasve që i njohën. Atyre ju besoj më shumë, jua ndjej në palcë të shpirtit vuajtjen dhe dhimbjen, atyre ju besoj më shumë se gjykatësit më të shquar të botës, që realisht nuk di ndonjë emër… 

Memoriali i Luftes se II boterore ne Washington, veier e arkitektit Fridrich St, 29 maj 2004

Histori-shkruesit shqiptarë, mashtruesit dhe përfituesit e çdo kohe e kanë kot të manipulojnë popullin… Ata vetëm bëhen dhe më të pështirë… 

Shpesh ne na duhet të guxojmë me ata që përbaltin dhe për këtë frymëzohem nga Churchilli i cili ishte një politikan britanik, oficer i ushtrisë dhe shkrimtar. Ai ishte Kryeministër i Mbretërisë së Bashkuar nga maji 1940 deri në korrik 1945, kur e çoi vendin drejt fitores në Luftën e Dytë Botërore. Ai ka thene se: “Unë nuk kam asgjë tjetër për të ofruar përveç gjakut, lotëve dhe djersës.” “Perandoritë e së ardhmes janë perandoria e mendjes.” “Guximi është ajo që duhet të ngrihet dhe të flasë, është gjithashtu ajo që duhet për t’u ulur dhe dëgjuar.” “Përpjekja e vazhdueshme – jo forca apo inteligjenca – është çelësi për zhbllokimin e potencialit tonë.”

Epopeja e Mezhgoranit-Tablo nga Guri i Madhi/

Luftën Epope të Mezhgoranit nuk ka burrë nëne ta mohojë, dhe s’mund të guxojë kush, për këtë Luftë u ngrit gjithë populli trim dhe liridashë në këmbë, pa dallime pikëpamjesh, në këtë Luftë lanë kockat fashistët italianë. Dhe për këto kam sjellë fakte të pakundërshtueshme në shkrimet e mia. Në lidhje me këto fakte kokëfortë kam marrë falënderime dhe nga bij të ballistëve që jetonin dhe jetojnë akoma. Populli mezhgoranas është një shembull brilant i bashkëpunimit në Historinë e Luftës së Dytë Botërore, por histori-shkruesit as kanë pasur dhe as kanë ndërmend ta analizojnë…

E kam detyrë, dhimbje dhe krenari të ligjshme që të fillojë këto copëza historie në botë me Luften epope të Mezhgoranit ku ra heroikisht Asim Zeneli. Lufta e Mezhgoranit me Asim Zenelin në krye i cili la studimet në Akademinë ushtarake në Romë dhe erdhi si shqiponjë mali nga Progonati, sot Heroi i Popullit do të nderohet pergjithmonë.  Asim Zeneli ra si burrë në fushë të betejës në arën e Gjonajve, ara e të parëve të mi, dhe burrat e fshatit e ngritën në krah gati më shumë se një orë për ta çuar në varrezën e fshatit që quhej Hojmodh. Më duhet të përmend se midis tyre ishte dhe trimi Xha Mehmet Rrapo dhe Xha Orhan Cani të cilët nuk e hoqën nga supi Asim Zenelin deri në varrezë.

Monument perfaqesues me katershen fituse te Luftes II Ushtari britanik, amerikan, francen dhe sovjetik.

Oshëtima e Grykës së Mezhgoranit me bijte e saj që dhanë jetën në Luftën e Dytë Botërore kundër nazifashizmit do të jetë në rezonancë të përhershme me zërin e Akademikut Ushtarak Asim Zenelit, tenorit shqiptar Mentorit Xhemalit që interpretoi aq fuqishëm vargjet e poezisë “Një zë po del nga grykë e Mezhgoranit” të shkrimtarit të mirënjohur Qamil Buxhelit dhe të kompozuar nga Artisti i Popullit Mustafa Krantja.

Tabloja e Epopesë së Mezhgoranit është në vaj në kanavacë, 270 cm x 210 cm, pikturuar nga Guri Madhi në vitin 1969, dhe ndodhet në Galerinë Kombëtare të Arteve, Tiranë, Shqipëri.

Shqipëria është e renditur zyrtarisht si pjesëmarrëse në Luftën e 2-të Botërore kundër bishës nazifashiste.  Odise Paskali skulptori i shquar i Kombit ka ndërtuar skulpturën “Partizani fitimtar”, skulpturë që është vendosur në ish-kampin nazist të Mauthausen që prej 1968-ës në kujtim të gjithë të rënëve për Liri dhe kontributit të popullit shqiptar në luftën kundër nazi-fashizmit.

Vexer e skulptorit Brazilian Azeved.

Një monument i rezistencës ndodhet në Durrës dhe i përkushtohet luftës së armatosur të popullit shqiptar kundër pushtimit fashist nga Italia, më 7 prill 1939. Vepër e skulptorëve Hektor Dule dhe Fuat Dushku.

Në këtë betejë ra Heroi i Popullit Mujo Ulqinaku i cili ishte oficer shqiptar i Ushtrisë Mbretërore Shqiptare, i njohur për rezistencën e tij ndaj forcave italiane gjatë pushtimit italian të Shqipërisë.

Në Atdheun tim të dytë në Amerikë ka disa memoriale në përkujtim të të rënëve në Luftë, unë përzgjodha Memorialin e Luftës së Dytë Botërore në Washington i cili është krijuar nga arkitekti Friedrich St. më 29 maj 2004 ideuar nga Presidenti George W. Bush.  Memoriali u ngrit për të nderuar 16 milion Amerikanët që shërbyen në Forcat e Armatosura gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe më shumë se 400,000 Amerikanë që vdiqën gjatë këtij konflikti.

Nazizmi gjerman nuk kurseu as Ëngjëjt e botës, fëmijët e pafajshëm. Një memorial tronditës përkujton 82 fëmijë që iu dorëzuan nazistëve dhe u helmuan në Chełmno në Verën e vitit 1942 gjatë Luftës së Dytë Botërore.  Përkujtimi është për Fëmijët Viktima të Luftës, Lidice është një skulpturë bronzi nga Marie Uchytilova në Lidice, Republika Çeke. Puna per ndërtimin e memorialit filloi, më 1980, por nuk kaloi deri në vitin 2000.  Dhjetë vjet pas vdekjes së skulptores Uchytilova, memoriali përfundoi nga burri i saj. 

“Kopshti i Paqes dhe Miqësisë” ngjitet në përmendore.

Qyteti polak kishte një kamp përqëndrimi nazist të ndërtuar në Luftën e Dytë Botërore. Në fakt, ishte kampi i parë gjerman i shfarosjes i ngritur posaçërisht për të kryer spastrime etnike përmes vrasjeve masive.

Në Francë në përkujtimet për 75-vjetorin e zbarkimeve të Ditës së D-it u bë vizitë nga udhëheqës botërorë tek memoriali që i jep një kuptim më të thellë Betejës së Normandisë dhe se si ndihmoi për t’i dhënë fund Luftës së Dytë Botërore.

Ky memorial përfaqëson tre elementë: Krahët e Shpresës, përhapjen e Lirisë dhe Krahët e Vëllezërve. Skulptori francez Anilore Banon, krijoi Memorialin në 2004, i porositur nga qeveria franceze për të përkujtuar 60 vjetorin e Pushtimit D-Ditor të Normandisë.

Në Rusi është një memorial me katër ushtarë bronzi që qëndrojnë në këmbë të cilët përfaqësojnë fuqitë aleate të Britanisë, Francës, Sovjetikëve dhe Amerikës kundër nazistëve. Ndërsa Perëndimi shpesh portretizohet si fitimtar i Luftës së Dytë Botërore që mposhtën ushtrinë naziste, këtu në këtë memorial rusët janë heronjtë e Luftës së Madhe Patriotike, titulli rus për të njëjtin konflikt. Deri në vitin 1943, Bashkimi Sovjetik kishte humbur mbi pesë milion ushtarë, por prapë arriti të dilte nga lufta fitimtare më 1945, por me një shpenzim të rëndësishëm. Vlerësohet se afro 26 milion sovjetikë vdiqën gjatë luftës, përfshirë rreth 11 milion ushtarë, ndërsa ushtria naziste humbi rreth tre të katërtat e ushtrisë së tyre, kur u përfshinë në luftime Sovjetike.

Në Moskë është ngritur Memoriali i Holokaustit të Luftës së Dytë Botërore.

Statujat përshkruajnë vuajtjet gjatë Luftës së Dytë Botërore.  Eshte një përmendore e tmerrshme që përshkruan koston njerëzore të luftës.  Tragjedia e njerëzve përcjellë me forcë ulëritesë koston njerëzore përmes një varg njerëzish të emancipuar, të rreshtuar dhe që morfojnë në gurë varri. Sendet personale – arinjtë e lodhur të rënë, syzet e thyer dhe të ngjashme – janë shpërndarë sikur të hidhen nga pronarët e tyre, të cilët gjithashtu morfohen në entitete të padiskutueshme. Jo vetëm duke iu referuar persekutimit nazist të popullit hebre, Holokausti Rus gjithashtu i referohet viktimizimit nga nazistët të të burgosurve të luftës sovjetike, polakëve, sllavëve dhe socialistëve gjithashtu. Deri në fund të Luftës së Dytë Botërore, afër 3.5 milion sovjetikë humbën jetën në burgjet e luftës gjermane, dhe afro gjashtë milion hebrenj u vranë.

Një ide unike është realizuar nga skulptori Brazilian Nele Azevedo i cili ndërtoi 5,000 figurina të vogla akulli në shkallet e Sheshit Chamberlain në Birmingham, U.K., për të kujtuar burrat dhe gratë e humbura gjatë Luftës së Dytë Botërore, përfshirë civilët.  Shifrat e shkrirjes, fantazmë, të vendosura nga vullnetarët, krijuan një imazh vërtet tronditës dhe ato u kurorëzuan nga një figurë e kuqe që dukej sikur rrëzonte një gjurmë gjaku poshtë hapave.

Skulptori Azevedo Birmingham tha se:  “Skulpturat e mia kujtojnë njerëz që nuk mbahen mend, ashtu siç behet me emra njerëzish në monumentet e tjera.  Doja të shkëputesha nga tradicionalja e monumenteve.”  

Gjatë Luftës botërore një dhunim i rëndë ka qenë dhe skllaverimi i grave për seks me ushtarët kolonizatorë.  Skulptura “Gra të rehatuara” është një shprehje si eufemizëm për vajzat dhe gratë e detyruara që punuan në bordellet ushtarake japoneze gjatë kohës së luftës.  Për dhunimin seksual të tmerrshëm nga ushtarët japonezë aktivistët e Koresë së Jugut vlerësojnë se mund të ketë pasur deri në 200,000 viktima Koreane.

Kjo Lufte pati dhe korrespodentët e saj që raportonin direkt nga Lufta dhe njeri prej tyre ishte Ernie Pyle i cili do të mbahet mend si një nga korrespodentët e mëdhenj të Luftës në Amerikë. Dhe, falë një skulpture të re, jashtë ndërtesës së Shkollës Mediatike të Universitetit të Indianës në Bloomington, një Pyle e bronzizuar tani mund të mbahet mend si një nga “korrespondentët” e famshëm të Luftës.  Ndërsa korrespodentët e tjerë mbulonin gjeneralët dhe taktikat e tyre, Pyle jetonte në mesin e këmbësorëve të përgjithshëm dhe shkruante rreth tyre – si i përdornin helmetat, legenat e larjes, si pengoheshin kur marshonin natën, si luftonin duke shkruar letra në shtëpi për të përcjellë ato që provonin dhe si i varrosnin shokët e tyre.

Pyle u vra nga zjarri i armikut në ishullin Ie Shima më 18 prill 1945.

Si grua dhe si shkrimtare gjithmonë kam ndjesinë e pozitivitetit dhe dua ta mbyll me një puthje në skulpturë aty ku petalet e dashurise aromatizojne të ardhmen që po vinte nga fitorja…

Në Florida ndodhet skulptura që eshtë 9 metra e gjerë dhe 11 metra e lartë, dhe është ndërtuar nga Seward Johnson në 2005.  Artisti është i frymëzuar nga një fotografi e famshme të një puthjeje në Times Square Manhattan në fund të Luftës së Dytë Botërore dhe arriti në Kopshtin Botanik McKee në Vero Beach Florida, më 11 Dhjetor, si pjesë e një ekspozite të re.

Arti botëror frymëzuar nga historitë e Luftës së Dytë Botërore na kujton se: “Heronjtë dhe dëshmorët që luftojnë për Lirinë e Atdheut nderohen përjetësisht!

(dita e 43-të e izoluar brenda mureve nga Lufta pandemike botërore)

9 Maj, 2020

Staten Island, New York

Filed Under: Analiza Tagged With: Arti boteror, Keze Kozeta Zylo, Lufta e II Boterore

Një lloj soji allasoj

May 9, 2020 by dgreca

-Përse çirremi kur nuk na përfillin? Fare e thjeshtë jemi bërë si ata, një lloj soji allasoj./

Nga Ilir Levonja/

Quajeni si të doni por indinjatat publike a denoncimet nga foltoret e krerëve të politikës, nga presidenca etj., nuk kanë asnjë vlerë. Sado të indinjuar të tregoheni, sado të inatosur, prapë nuk përbën zhvillim, nuk ka domethënien që jemi shoqëri e konsoliduar demokratike. Ju bërtisni kot se në një farë mënyre si atyre që tërheqin zvarrë një zonjë, si shefave që kanë sipër as që u bëhet vonë. Atyre që tërheqin zvarrë janë duke u rrahur shpatullat shefat mbas kuintave, kurse ata që u tërhoqën vetëm sa do dalin dhe ankohen kamerave dhe kaq. U vjen mirë dhe nesër e duan për medalje, madje do mbushin kurrikulat dhe me siguri nëse rasti i bën shtetarë vdesin të qeverisin pa u ngopur si këta të sotshmit. Në një farë mënyre marrin huqet e njëri-tjetrit. Ju hiqeni sikur jeni të skandalizuar por nuk bëni asgjë tjetër, lojën e vasalëve, lojën e politikës. Edhe ju jeni njësoj si ata pasi jeni përfshirë të tërë në një lloj qarkullimi pështymash karshi njëri-tjetrit dhe kaq. Ju jeni po si ata që bëjnë gam-gam, kurse ata janë po ata që ju rrjepin të gjallë. U shpërndajnë nga një torbë me ushqime dhe ju ulërisni duke i ngritur në qiell, ziheni me ditë të tëra se e bëri mirë apo jo me këtë apo atë gjoja reformë. Se e vërteta është ajo që ju, nuk merakoseni për veten tuaj, nuk keni hallin tuaj, por hallin e tyre. Madje e keni me qejf maksimal të ndërsjellë ndaj ai që tërheq e bën me pasionin e kaut dhe ai që tërhiqet jargavitet me pështymat e lopës. Po kështu edhe ne që nevrikosemi kur shohim pamjet aq sa e kemi të pamundur të kuptojmë se nga duhet ta kapim, nga koka apo nga këmbët? Shqyhuni sa të doni se jeni skandalizuar por në të vërtetë nuk jeni. Po të ishit sot do flisnim ndryshe, por nuk jemi. Jemi shoqëri e lëmoshave dhe jo e personalitetit. Jemi skutha të rryshfetit jo e djersës së ballit. Mos u indinjoni kot, është një ngjarje rutinë, nesër do dali diçka tjetër. Pastaj të gjithë flisni në emër të popullit dhe e dini përse?, se popull nuk ka! Ai që është me pushtetin fërgon duart nga shtëpia dhe i kënaqet pamjeve zvarrë, ai që nuk është me qeverinë kërcet dhëmbët dhe thotë të njëjtin monolog, kriminelët, gjakpirësit, oligarkët etj. Kurse ai që nuk është as me të parin e as me të dytin, më keq nga dy të parët, skërmitet e thotë, kokat hëngshin. Ky soj është allasoj, as mish e as peshk, por duart i fërkon. Madje ky soj e ka për mburrje që nuk është as më njërin dhe as me tjetrin se që ta dini, që të tre nuk dinë të bisedojnë, të bashkëpunojnë, të ofrojnë, pra që tre llojet janë po njëlloj.

Tani përse indinjohemi kur nuk i japim zgjidhje? Përse denoncojmë kur nuk i heqim dot? Përse çirremi kur nuk na përfillin? Fare e thjeshtë jemi bërë si ata, një lloj soji allasoj.

Filed Under: Analiza Tagged With: Ilir Levonja

Falenderoni një mësues sot më shumë se kurrë-Eshtë java e mësuesve

May 9, 2020 by dgreca

SHKRUAN: MANJOLA BARÇI-KOZI/

“Ndikimi i një mësuesi të mirë nuk mund të fshihet kurrë”/

Kjo javë ishte java e mësuesve. Personalisht nuk besoj në një ditë ose një javë kur duhet të vlerësojmë diçka apo dikë. Unë besoj në shfaqjen e mirënjohjes dhe  vlerësimit të mësuesve për atë që ata bëjnë çdo ditë, por duke menduar për situatën që Amerika dhe gjithë bota po kalon së fundmi, unë mendoj se mësuesit me gjithçka që po bëjnë duhet të vlerësohen, dhe duartrokiten më shumë se kurrë. Këtu nuk po flas për para, (megjithëse do të ishte nje ide e mirë pasi të gjithë e dimë se mësuesit janë të nën-paguar – kjo ishte një shaka), unë po flas për të reflektuar në faktin se pse mësuesit janë kaq të rëndësishëm për shoqërinë e tashme dhe te ardhme. Mendoni për një mësues që ka pasur një ndikim të vërtetë në jetën tuaj, dhe ju hapi rrugën për tu bërë ai person qe jeni sot.

Kur shkollat ​​u mbyllën në New York, imazhet me humor pushtuan internetin nga mësuesit dhe dashamirësit e mësuesve. Njëra prej tyre që unë mendova se ishte shumë për të qeshur thoshte: “Nëse mendonit se mund të bënit një punë më të mirë në edukimin e fëmijëve tuaj sesa mësuesi i tyre, ju erdhi shansi që të shkëlqeni.” 

Kurrë nuk e kam fshehur faktin se për mua është më e lehtë të mësoj fëmijët e të tjerëve sesa të mitë (mbase jam një nënë e keqe dikush do të thoshte!) Fakti që ne nuk mund t’i mësojmë fëmijët tanë nuk na bën prindër të këqij. Kjo është arsyeja pse mësuesët ekzistojnë dhe paguhen apo jo? Kjo megjitatë, duhet te jetë një nga arsyet e shumta pse ne duhet t’i vlerësojmë ata më shumë se kurrë. 

Po dëgjoja një program ne radio sot, dhe u ndjeva mirë kur transmetuesi tha se mësuesit sot vlerësohen njësoj si punonjësit e shëndetësisë. Ndoshta kjo ka të bëjë me situatën, ndoshta me pjekurinë. Ndoshta jo, por unë, sot më shumë se kurrë i vlerësoj mësuesit e mi. Disa prej tyre më shumë se të tjerët. Dhe meqenëse mu paraqit rasti në mënyrë të përkryer, dua të falënderoj mësuesen time të klasës së parë Merjeme Rrasa, një nga mësuesit e shkollës 8-vjeçare Eftimija Selmanaj, mësuesit e shkollës së mesme, Shpend Sallaku, Noe,  Margarita Kola, si dhe shumë të tjerë, mbiemrat e të cilëve i kam harruar;  si mësues Sabriu, mësuese Arta e shumë e shumë të tjerë. Mbiemrat e harruar apo jo, disa nga ata do të jenë gjithmonë në zemrën dhe kujtesën time, për gjithçka qe kanë bërë për mua.

Tani më shumë se kurrë, edhe pse ndoshta nuk e keni bërë ndonjëherë, është koha për të treguar vlerësim dhe mirënjohje ndaj mësuesve tanë. 

Arsyeja # 1    

Mësuesit kurrë nuk heqin dorë nga ne, dhe ata besojnë tek ne dhe aftësite tona, më shumë sesa ne besojmë në vetvete. 

A keni pasur ndonjëherë një mësues që kishte besim tek ju më shumë sesa besonit në veten tuaj? Mendoni pak kur keni qenë në shkollë nëse ndonjëherë jeni dekurajuar dhe keni dashur të hiqni dorë nga një problem matematike, ose një hartim në gjuhë? Pastaj mendoni per atë mësues që ju thoshte: Unë e di që mund ta bësh. E di sepse ti je një student i zgjuar, i zellshëm dhe këmbëngulës.  Dhe në atë moment edhe pse keni qënë duke menduar se nuk do ja dilnit mbanë, e keni besuar mësuesin dhe nuk keni hequr dorë.

 Arsyeja #  2   

Mësuesit shpenzojnë shumë orë të panumërta dhe pa pagesë, për t’u përgatitur për studentët e tyre. 

A keni menduar ndonjëherë se si është e mundur që një mësues për vetëm 45-minuta në ditë që i lejohet që të planifikojë, është në gjëndje të përgatisë plane dhe materiale për pesë orë mësimi që ka në orarin ditor? Ja që nuk është e mundur. Kjo është arsyeja pse mësuesit shpenzojnë orë të panumërta pas punës, për t’u përgatitur për nxënësit e tyre. Kohë që ata e sakrifikojnë nga koha për familjet e tyre, fëmijët të tyre, dhe vetvetes. Dhe pastaj, a keni menduar ndonjëherë që lapsi apo fletorja që mësuesi jua dha juve dje dhe fëmijës suaj sot, ishte paguar me paratë e saj/tij? Për më tepër, a keni menduar ndonjëherë për letrat e hundëve gjatë gjithë dimrit, që ju erdhën në ndihmë kur nuk kishit shami, për të fshirë hundët që po ju pikonin, dhe ju ndihmuan të mos turpëroheshit para  gjithë klasës?

Arsyeja # 3 

Mësuesit na zgjerojne horizontin për të vëzhguar mundësi të reja, dhe na ndihmojnë të gjejmë pasionin tonë. 

Disa nga ne gjithmonë e kanë ditur se ç’fare i pasiononte si dhe ç’farë rruge do të merrnin në jetë. Megjithatë, disa të tjerë i detyrohen një mësuesi apo mësuese që i ka ndihmuar të ekplorojnë mundësi të reja, dhe i ka bërë të gjejnë pasionin e tyre të vërtetë. Sa studentë ndjehen të humbur dhe nuk e dinë se çfarë karriere të ndjekim, dhe me çfarë të merren në jetë? Ndoshta jeni bërë doktor apo arkitekt sot, por atëherë as vetë nuk e dinit që ishit kaq i mire në matematikë. Mendohu pak: Ndoshta ishte sepse një mësues besoi në aftësitë e tua. 

Prandaj falënderoni një mësues sot për atë që ka bërë për ju dikur, ose për fëmijën tuaj sot, për të zbuluar atë pasion që as ju vet nuk e dinit që ekzistonte!   

Arsyeja # 4     

Mësuesit janë gjithmonë të gatshëm jo vetëm të mësojnë, por edhe të këshillojnë. 

Mësuesët janë gjithmonë gati të japin këshilla të panumërta dhe t’ju ndihmojnë të ndjeheni mirë. Mendoni pak për ato ditë kur ndiheshit kaq të depresuar dhe nuk dinit ç’të bënit? Me prindërit nuk mund te flisnit dot sepse nuk donit që ata t’ju merrnin vesh sekretin (ndoshta ishte çështje dashurie!), por e dinit qe ai mësues apo mësuese që e pëlqenit, ishte gati t’ju dëgjonte. Me siguri edhe tani si prindër keni ndjerë nganjëherë se fëmija juaj dukej dhe sillej në një mënyrë të çuditshme, dhe ju nuk dinit ç’të bënit. Me siguri shumë herë nuk e keni ditur se fëmija ka qënë ndoshta duke biseduar me një mësues/e që e ka këshilluar gjatë orës  së tij/saj të pushimit, duke e ndihmuar fëmijën tuaj të dilte nga situata- ç’faredo që të ketë qënë. Mësuesit janë heronj të përditshëm pasi vërtet shpëtojnë  jetë, edhe pse nganjëherë nuk vihet re.

A keni menduar ndonjëherë për faktin se profesioni i një mësuesi hap rrugën për çdo profesion tjetër? Në rast se nuk keni bërë diçka të bukur për një mësues sot keni akoma kohë ta beni. I telefononi, I dërgoni një tekst dhe i tregoni se sa shumë i vlerësoni. Dërgojini një tufë me lule. E shkruajta këtë artikull për nder të gjithë mësuesve kudo që janë. 

Tani është radha juaj për të komentuar. A keni një arsye për të vlerësuar dhe falenderuar një mësues? Na tregoni historinë tuaj.

Filed Under: Analiza Tagged With: Manjola Barçi-Kozi

LAJM I HESHTUR

May 9, 2020 by dgreca

Nga Astrit Lulushi /
Në pjesën e pyllit tragjik, aty ku rrallimi i pemëve ka sjellë ndriçimin dhe i ka liruar vendin barit të shëndetshëm dhe luleve, gjendja duket e heshtur; njerëzit nuk janë të gatshëm në çdo rast për të rrëfyer a dëgjuar se çfarë ka ndodhur në të kaluarën; as të shkolluarit e asaj kohe që janë më të arsyeshëm dhe i shohin me humor marrëzitë e tjetrit, nuk e vënë re mirësinë që përfitojnē nga kjo heshtje, dhe që ka mbytur zgjuarsinë e tyre. Përfitimi në çdo gjë nëpërmjet mashtrimit në gjithëçka, është motoja e lukunisë së zbritur nga e kaluara e zbardhur me borë. Mes tyre, shkrimtarët ndryshojnë; ata kanë mendje më të madhe dhe argumentojnë me aq besim sikur të lexonin pjesë nga ungjilli; citojnë qindra shembuj, megjithëse asnjëri prej tyre nuk i afrohet çështjes; grumbullojnë gjykime, vepra, raporte e paragrafe që në vetvete të ndihen të lehtësuar e të shfajsuar; skllavërinë më të madhe e shohin si të imagjinueshme, si figurë letrare, ose se vetëm ka ekzistuar në kohët romake, jo në periudhën e diktaturës së zhveshur “proletare”; gjithnjë duke llogaritur se lutja më e mirë pakëson më shumë dhimbjet. Këtyre, si të ngjashëm, mund t’u shtohen ish-propagandistët dhe sofistë, që flasin po aq shumë si papagalli, për të heshtur “lajmin e rremë” ose thashethemet ose lajmin e paautorizuar, por jo të heshtin zhurmën që del nga një kullë me pirgje tullash më të larta se ato të rrëmujës; edhe pse zhurma e tyre e papranueshme nuk është faji i saj i vetëm.

Filed Under: Analiza Tagged With: Astrit Lulushi

ANALYSIS: BRIEF HISTORY OF ECONOMIC STIMULUS PACKAGES

May 9, 2020 by dgreca

Compiled and Edited by Rafaela Prifti/

The Coronavirus Aid, Relief, and Economic Security (CARES) Act is a $2 trillion bill that provides direct support to individuals, businesses and local governments affected by the COVID-19 pandemic. CARES Act is the largest stimulus measure in US history. Yet, in times of previous crises the U.S. government has intervened by employing tools of fiscal policy using public spending, corporate bailouts, and direct payments to individuals to stimulate the economy. 

This brief summary of economic stimulus packages helps provide some context for the recent coronavirus relief legislation. According to the Congressional Research Service, there are only four notable precedents in which direct payments were made to individuals to address economic fallout. The first of these modern stimulus packages was issued in 1975, when President Gerald Ford passed legislation that provided tax rebates worth up to $200 to an estimated 55 million Americans during the 1973-1975 recession. Other direct payments were issued following the burst of the dot-com bubble in 2001 and during the Great Recession. These payments have been typically administered through the IRS and often excluded individuals who did not file taxes. While the Coronavirus relief checks are being sent through the IRS, there are currently provisions for those who do not file taxes to receive the stimulus money.

Great Depression

Most Americans are familiar with President Franklin Roosevelt’s New Deal programs following the Great Depression — one of the worst economic downturns in the history of the industrialized world, triggered by the stock market crash in 1929 and made worse by the Dust Bowl. However, it was President Herbert Hoover who made one of the first attempts to respond to the Great Depression, creating a government agency called the Reconstruction Finance Corporation in 1931. Congress gave the fledgling RFC an initial $2 billion and entrusted it with the power to determine which companies it provided with financial support. The RFC was one of the first of many New Deal agencies established to address the unprecedented challenges of the nation’s worst economic downturn through increased federal spending on programs and public works projects. 

1971 Lockheed Martin insolvency crisis

After a series of poor business decisions throughout the 1960s, defense contractor Lockheed Martin was facing bankruptcy by 1971. Lockheed execs appealed to Congress for help, claiming that if the defense contractor went bankrupt, it could hurt national security. Also at stake were 25,000 jobs in the defense industry. A Lockheed insolvency would have had a severe impact on the economy of California. To bail out the nation’s largest defense company, Congress in August 1971 passed the Emergency Loan Guarantee Act that provided financing for large companies in fiscal distress. Lockheed Martin was the first company to receive money as the result of the legislation, getting $250 million.

1973-1975 recession

A distant precedent to the individual stimulus checks sent out under the Coronavirus Aid, Relief and Economic Security Act (CARES) was the Tax Reduction Act of 1975, passed in response to the 1973-1975 recession. The downturn, a result of several factors that included rising oil prices and the collapse of the Bretton Woods system of currency exchange, began in 1973. It wasn’t until 1975 that the Tax Reduction Act was passed. The Act provided taxpayers with a rebate worth 10% of taxes paid in 1974. The legislation provided for a maximum payment of $200 and also sent $50 to retirees and recipients of Social Security who did not file taxes. The Act was one of just two pieces of legislation prior to the coronavirus relief act that provided direct payments to individuals who did not pay taxes. According to one estimate, about 55 million payments worth a total of $8 billion were issued.

New York City 1970s Fiscal Crisis

New York City’s fiscal woes, which had been building all through the 1960s and early 1970s, reached a crisis point in 1975. With the city on the brink of default, the United Federation of Teachers stepped up on Oct. 17 and closed a $150 million shortfall with its pension funds. The immediate crisis was averted, but the city still needed federal aid. President Gerald Ford resisted, saying he would veto any bill that would bail out New York City — this was immortalized in the New York Daily News headline: “Ford to City: Drop Dead.” The president changed course the following month, proposing legislation calling for $2.3 billion in short-term loans that would help New York City avert insolvency. The loans were to extend through June 1978, and the city would pay an interest rate 1 percentage point above the federal rate of 7%. The city had many rough patches following the loan deal, including a blackout in 1977 that led to looting. New York City eventually found its footing, and the economy turned around in the 1980s.

1979 Chrysler Crisis

In the late 1970s the American automobile industry was getting pummeled by foreign car manufacturers. It culminated in the near collapse of the smallest of America’s Big Three carmakers, Chrysler Corporation. In 1979, the company was saved from bankruptcy when Congress approved $1.5 billion in federal loan guarantees that became known as the Chrysler Loan Guarantee Act. In exchange, the company had to find $2 billion in cost savings and provide a detailed, three-year plan outlining the new products in its pipeline. The company survived and turned around under the guidance and leadership of visionary Chairman and CEO Lee Iacocca by reducing labor costs and beginning to produce more fuel-efficient, front-wheel-drive vehicles. It wouldn’t be the first time Chrysler would need federal aid. The car company, along with Ford and GM, received federal funds as part of the Troubled Asset Relief Program in 2008-09.

The Savings and Loan Crisis

Savings and loan institutions were created in the 19th century in Pennsylvania by people who pooled money in order to buy their homes when banks were not making residential mortgages. As loans were repaid, the funds were lent to other members. S&Ls were beset by problems in the 1970s and ’80s. The interest rates paid on deposits were fixed by the federal government, putting them at a competitive disadvantage compared with other banking institutions. Another disadvantage was that S&Ls made long-term, fixed-rate mortgages their main area of business. As interest rates rose, mortgages lost value and lowered the net value of S&Ls. The institutions faced insolvency by the early 1980s. In response, Congress created the Financial Institutions Reform, Recovery and Enforcement Act of 1989 that helped reform the industry. This act created the Resolution Trust Corporation that funded troubled S&Ls while closing 747 other institutions, at a total cost of $124 billion for taxpayers. The crisis led to significant reform and legislation in the financial industry.

Aftermath of 9/11

The terrorist attacks on 9/11 halted the aviation industry. To address this concern, Congress passed the Air Transportation Safety and Stabilization Act, legislation that compensated the airline industry for the forced grounding of airplanes in the wake of the attack. The measure gave carriers $5 billion in direct assistance and $10 billion in loan guarantees to keep the airlines from collapsing. Also contained in the bill was the provision that airlines that accepted the aid would not be allowed to give a raise to executives making more than $300,000 for the next two years from the period starting on Sept. 11, 2001.

Post dot-com Bubble Burst

Passed during the aftermath of the early 2000s dot-com bubble crash, the Economic Growth and Tax Relief Reconciliation Act of 2001 provided U.S. taxpayers with an advanced rebate on a tax cut that took effect that year. The rebate was worth a maximum of $300 for individuals and $600 for married couples filing jointly and was sent out as a check during the months of July, August, and September. The government sent approximately 92 million checks worth a total of $38 billion. While, at the time, approximately 64% of surveyed Americans stated they would spend their rebate check or use it to pay bills, many economists disagree over whether the rebates significantly stimulated consumption.

Subprime Mortgage Crisis

In 2008 the federal government implemented a series of corporate bailouts designed to address the subprime mortgage crisis. The largest of these was the Emergency Economic Stabilization Act, which created the $700 billion Troubled Asset Relief Program. Under TARP, the federal government pumped hundreds of billions of dollars into at-risk banks and automobile companies deemed “too big to fail”. The subprime mortgage crisis led to the Housing and Economic Recovery Act of 2008, which authorized the federal government to essentially take over the assets of government-sponsored mortgage entities Fannie Mae and Freddie Mac through conservatorship. According to the Federal Reserve Bank of New York, the bailout of Fannie Mae and Freddie Mac cost U.S. taxpayers approximately $187.5 billion.

Great Recession

One of the stimulus packages that is most similar to the coronavirus relief act was passed amid the Great Recession. The Economic Stimulus Act of 2008 was a $152 billion stimulus package, which in addition to instituting several tax breaks, provided a $600 advanced rebate check to a majority of individual taxpayers and $1,200 to married couples filing jointly.

One year later, under a new administration, the federal government passed the American Recovery and Reinvestment Act of 2009. While a majority of the $787 billion package went to tax cuts and tax credits for individuals and small businesses, as well as investment in infrastructure, energy, health care, and education, ARRA also provided direct payments of $250 to those receiving Social Security benefits, veterans’ pensions, and Supplemental Security Income benefits.

Coronavirus Recession

The federal government passed a $2 trillion aid package in March titled the Coronavirus Aid, Relief and Economic Security Act to accelerate relief to various areas of the American economy and make payments to individuals impacted by the coronavirus pandemic. About $650 billion of the stimulus money was targeted to individuals in the form of Treasury checks, with the rest targeted to corporations, small businesses, public health, and education.

Individuals earning $75,000 or less annually were to receive a one-time cash payment of $1,200. Married couples earning $150,000 or less would also each get a check for $2,400. The bill also provides an additional $500 for each child claimed as a dependent, and $600 a week for those laid off or furloughed because of the pandemic, on top of what they were receiving in unemployment benefits. The federal government is currently weighing subsequent measures to provide relief for those impacted by the coronavirus crisis.

Filed Under: Histori Tagged With: Brief History, Rafaela Prifti. Analysis

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 41
  • 42
  • 43
  • 44
  • 45
  • …
  • 59
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • Kontributi shumëdimensional i Klerit Katolik dhe i Elitave Shqiptare në Pavarësinë e Shqipërisë 
  • Takimi i përvitshëm i Malësorëve të New Yorkut – Mbrëmje fondmbledhëse për Shoqatën “Malësia e Madhe”
  • Edi Rama, Belinda Balluku, SPAK, kur drejtësia troket, pushteti zbulohet!
  • “Strategjia Trump, ShBA më e fortë, Interesat Amerikane mbi gjithçka”
  • Pse leku shqiptar duket i fortë ndërsa ekonomia ndihet e dobët
  • IMAM ISA HOXHA (1918–2001), NJË JETË NË SHËRBIM TË FESË, DIJES, KULTURËS DHE ÇËSHTJES KOMBËTARE SHQIPTARE
  • UGSH ndan çmimet vjetore për gazetarët shqiptarë dhe për fituesit e konkursit “Vangjush Gambeta”
  • Fjala përshëndetëse e kryetarit të Federatës Vatra Dr. Elmi Berisha për Akademinë e Shkencave të Shqipërisë në Seancën Akademike kushtuar 100 vjetorit të lindjes së Peter Priftit
  • Shqipëria u bë pjesë e Lidhjes së Kombeve (17 dhjetor 1920)
  • NJЁ SURPRIZЁ XHENTЁLMENЁSH E GJON MILIT   
  • Format jo standarde të pullave në Filatelinë Shqiptare
  • Avokati i kujt?
  • MËSIMI I GJUHËS SHQIPE SI MJET PËR FORMIMIN E VETEDIJES KOMBËTARE TE SHQIPTARËT  
  • MES KULTURES DHE HIJEVE TE ANTIKULTURES
  • Historia dhe braktisja e Kullës së Elez Murrës – Një apel për të shpëtuar trashëgiminë historike

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT