Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Shqipëria e Ambasadorëve

by

Marash Gilaj

Kur lexuam intervistën e fundit të ambasadorit të BE-së, Luigi Soreca, i cili flet për një fillim të bukur pas zgjedhjeve, në këtë Shtator, për bashkëpunim midis dy forcave kryesore politike, për integrimin apo reformat që, sipas tij, po ecin krejt mirë, ne që jetojmë këtu, na duket se flitet për suksese imagjinare. Realiteti duket i zymtë dhe pa shpresë ndryshimi. Periudha 8 vjeçare e kaluar me njëmijë probleme e skandale tregon të kundërtën e asaj që predendon Z. Soreca dhe ndonjë tjetër. Të njëjtën gjë mund të themi për këshilltarër e qeverisë si puna e Batonit e të tjerëve. Në lidhje më këto, kam parasysh edhe reagimin e Z. Martin Henzë, këshilltar i CDU-së në Gjrmani, i cili e kritikon ambasadorin Soreca për ato që pohon në intervistën e tij. Midis të tjerave, ai i kujton këtij të fundit se ato që po thotë për reformat, integrimin dhe arritjet në përgjithësi janë qesharake, duke shprehur habi se si mund t’i quajë arritje apo suksese. Me ironi e pyet se ku i ka parë këto. Ku dhe kur kanë ndodhur?, do të shtoja unë.

Ju që monitoroni ecurinë e punëve të qeverisë, sidomos reformat, integrimin, korrupsionin, zgjedhjet, mungesën e sundimit të ligjit, drogërat, trafikimin e tyre, krimin e organizuar në përgjithësi, shpopullimin dhe varfërinë e popullit tonë, pse nuk u thoni qeveritarëve tonë se këto nuk ndodhin në vendet tona deri në këtë nivel dhe se kështu nuk ka përparim, reforma as integrim. Pse nuk ua bëni të qartë se me këto që ndodhin këtu, kemi vetëm kthim pas. Natyrshëm lind pyetja: “A lejohen këto në vendet tuaja?”Si do të vepronin qeveritë tuaja në kushte të tilla? Po populli si do të reagonte? 

Kur ju u bëni “marshallah” punëve të këqija që ndodhin tek ne,  bëheni bashkëpunëtorë dhe paterica për të mbajtur në këmbë një regjim të dale boje e mode, i cili i ngjan më shumë diktaturës se sa demokracisë. 

Z. Soreca na thotë se BE-ja i ka dhënë e do t’i jape Shqipërisë miliona euro për ta ndihmuar, por e di ky se ku shkojnë këto para? Si përdoren, e ku përfundojnë? Mjafton të shikoni tenderat për rrugët, ku një km rrugë asfaltohet me 4-5 fishin e normales, për kapelet e policisë me 10 fishin dhe do të nxirrni një farë konkluzioni. Për çfarë besimi flisni se medemek punët do tē shkojnë mbarë? Nuk i njihni ju këta? Aq më qesharake duket vlerësimi i këshilltarit Baton Haxhiu, kur bën bilancin dhe parashikon të ardhmen. Le të përmendim disa prej tyre. Flet për zgjedhje “të fituara”, edhe pse e quan “Vallëzimi i fundit i E. Ramës, për arritje në shumë fusha, se paska krijuar shtet modern, se tranzicioni mbyllet me mandatin e tretë dhe se do të mbahet mend si lideri që e realizoi këtë. Si cilësi dhe zotësi të tij na tregon se ai i ka tredhur socialistët dhe rilindasit, se është i pamëashirshëm, se armiqët e tij do të përpiqen t’i zbejnë “lavdinë e tij.” Na qënka edhe i lavdishëm qafiri!? Servilizëm i pashoq.

Por nuk mund të rrimë pa i kujtuar çdo ambasadori apo këshilltari se mjafton të analizojmë zgjedhjet e 25 Prillit 2021, për të parë sa të lira ishin, sa të ndershme dhe a nuk u përdor administrata në zgjedhje, paratë, patronazhistët, bllokimi i emigrantëve, bandat, legalizimet, shpërblimet për dëmet e termetit, punësimet shtesë, shantazhi e çdo gjē tjetër e jashtëligjshme. Tani “Dosja 184” përfshiu gjithë Shqipërinë, ndersa drejtësia e “reformuar” bën gjumin letargjik. Por, sipas atyre që i monitoruan, na doli se ato ishin zgjedhje të mirëorganizuara e të qeta, kur gjithçka ishte e paligjshme, edhe pse kryeqeveriu i përshëndeti patronazhistët, ato zgjedhje prodhuan një qeveri të paligjshme. Nuk duhet harruar se një palë zgjedhje para tyre ishin moniste, në vend që të shperndahej parlamenti dhe të shkonim në zgjedhje të reja. Çdo shtet normal, kështu do të kishte vepruar, duke filluar nga Kosova e të tjerë me radhë, por falë kundërshtisë së ambasadorëve, ishte më mirë të kishim zgjedhje si në diktaturë se sa zgjedhje të parakohëshme të pushtetit qëndror e pastaj atij lokal. 

Sa për reformën në drejtësi, mund të thuhet me plot gojën se ajo lindi e vdekur, s’është e pavarur, por e kapur, nuk funksionon, i ngjan asaj të kohës hoxhiste dhe është më e vjetër se e vjetra. 

Po me integrimin çfarë po ndodh? E dinë ambasadorët pse nuk integohemi? I dinë ata kushtet? Sa janë? Pse na lavdërojnë? Gjoja paskemi bërë përparime, por ato nuk duken. Ju merrni rrogat dhe nganjëhë dekoratat për moshapje negociatash! Kjo sjellje juaja na ndihmon apo na dëmton? I pari i katundit nuk e do Integrimin sepse livadhis më lirshëm. Pastaj konsultohet me Erdoganin dhe Vuçiçin, që të ketë sukses në këtë drejtim. Miqësia e tij me këta të dy ngjan me miqësinë që kishte dikur Enveri me Mugoshën e Popoviçin. Ky arrin deri atje sa ju jep këshilla BE-së, Kosovës, Bullgarisë apo NATO-s e kujtdo tjetër, edhe pse punët e veta i ka mysibet. Mbetet që Evropa të arrijë nivelin tonë dhe të shohim, nëse do ta pranojmë në gjirin tonë ose jo. Në këto kushte, na doli në dritë Minishengeni, pastaj Open Balkan, se ky emri dytë tingëllon më bukur, duke harruar të parin. Kështu ka ndërruar edhe emrin e partisë herëpashere. Nuk e di përse i këshillojnë qeveritarët tanë dhe nëse këta nuk i dëgjojnë cili duhet të ishte qëndrimi i ambasadorëve? Po Z. Blair për çfarë mund ta ketë këshilluar vallë z. Rama? Ndoshta e vetmja këshillë që vlen, por nuk duket se do të rregullohet ishte ajo që tha Batoni: “Rama duhet të rregullojë raportet me Kosovën.” Po diçka tjetër? Sepse ka shumë për ta këshilluar, për ta korrigjuar. I duhet thënë ndal se e djallose fare! E dinë ambasadorët se Shqipëria është” lavatriçe” e pastrimit të parave të pista?  

Gjatë 8 viteve në pushtet të PS-së apo Rilindjes, siç ka merak ta quaj I gjati, ky ka ushtruar pushtetin e tij personal, duke e treguar veten më të fortë se shteti, se demokracia, se ligjet dhe Kushtetuta, ndersa ju e lavdëroni dhe e mbështesni në çdo skandal si: zgjedhjet katastrofë e moniste, për drogën, shembjen vandale të teatrit, korrupsionin kapilar, duke e lejuar e miratuar kur flet për suksese imagjinare. Pse e lejoni të tregojë të njëjtat përralla dimrore, në çdo stinë të vitit?

A s’ju duket qesharake, kur tha se kishte caktuar 4 ministre shteti , edhe pse shteti mungon çdo ditë. Dikush pyeti me ironi:” Mirë se ministëre paska boll, por shteti ku është?” Deri në këtë derexhe kemi arritur. E dini ju se qeveritarët u janë turrur pasurive kombëtare si çakenj a ujqër të uritur. Ata bëjnë pazare e allishverishe me pasuritë e vendit. Pse drejtësia “e reformuar “nuk ndjek paranë si e vetmja rrugë për të vënë para përgjegjësisë grabitqarët, hajdutët apo “peshqit e mëdhenj”?

Ju ka shkuar mendja ndonjëherë si arritën këta qeveritarë të kenë apartamente, vila luksoze,para me thasë, lagje të veçanta, që populli i quan me respekt “Lagjet e hajdutëve.”

Besoj se edhe ju e dini, tashmë, se natyra është treguar bujare me vendin tonë duke na dhënë klimë të butë, det, lumenj, bjeshkë, vende, ku mund të lulëzojë turizmi. plazhi, të rriten bimë e fruta gjithfarësh, me tokë e nëntokë shumë të pasur. Megjithatë jemi shumë të varfër. Kjo ndodh për faj të atyre që bëjnë rolin e udhëhumburit dhe jo të udhëheqësit.

Ka 8 vjet që dëgjojmë vetëm gënjeshtra, por ato, siç thotë Volteri, të mbajnë gjithnjë nën zgjedhë. Dhe pastaj, gënjeshtrat mbrohen vetëm me gënjeshtra. Mashtrimi na qënka një çmenduri e bukur. 

Për ta pastruar këtë klasë politike duhet vetingu në politikë dhe testi i drogës që të zbulohet se kush ka bërë burg jashtë vendit, pse e ka ndërruar emrin etj. Ende nuk i nohët këta Judë të vendit të vet?

Nuk ju vjen keq që Shqipëria ecën së prapthi? Pse flisni me gjuhën e Ramës për suksese imagjinare?  Dështimet nuk janë suksese as përparime. Deklarimet tuaja vetëm po na përçajnë. 

Mbase, vetëm piktorit i lejohet ta bëjë të zezën të bardhë. Po ne të tjerëve a na lejohet?

Udhëhumburit i jepni statusin e “Shejtanit politik”, se e meriton. 

“Agjensia për mediat” si instrument propagande, kontrolli e shantazhi

by


Agron Gjekmarkaj


Një qeveri e cila “fitoren” e vet e mbeshteti tek “inxhinjeria elektorale” nuk pritet që të ketë vizione për ta shtuar demokracinë në vend ! E kunderta është e vertete dhe logjike, minimi i saj me të gjitha menyrat ! Shenja e parë pas mashtrimit elektoral ishte vete qeveria ku si sukses paraqiti vetem numerin e madh të zonjave në të por që në vetvete është një ekzekutiv sa qesharak aq i demshem! E para nga ligjerimi publik i prezantimit. Një gjuhë papagalli, me parulla të shperlara dominoi hapesiren akustike të parlamentit. Disa idiotesi varg e vister si dhëmbë ari në gojen e qeverisë shkelqyen gjithëaq ! Asgjë konkrete për të ndihmuar qytetaret pos zërit të qashtër ku spikat r-ja e butë dhe e lemuar !E demshme se asnjë prejt tyre nuk ka personalitet as prefesional as politik e as publik për të permbushur profilin e ministrit! Shumë mirë permbushin një tjeter rrol atë të hyzmeqarve lepe peqe të Kryeministrit -Vezir i madh !! Akti i dytë pas pispillosjes fotografike që vendimi i keshillit të ministrave per “Agjensinë per mediat” një imitim gebelsian në brendi për të shtuar një tjeter instrument propagande, kontrolli e shantazhi ! Në fund të fundit po bën atë qe di më mirë -po nderton kolonat ku mbahet tempulli i genjeshtrave ë tij ! Është në të drejten e tij si korruptues dhe kontrollues i lirise se fjales dhe demokracisë në këtë vend ta bëjë këtë siç është në të drejten e saj opozita e Shqiperisë për të mbrojtur lirinë e fjales , punetoret e saj, mediat nga shantazhi e presioni e vendosur më shumë se kurrë për çdo beteje në mbrojtje të fjales së lirë!Sot Opozita ka shume armiq dhe agresore, shoqeria gjithashtu , liritë dhe shpresat po kaq , nje i ri u shtua me “agjensinë” ! Shumë armiq shumë nder ! Beteja për sundimin e ligjit kunder sundimtarve nuk do të ndalet, nuk do të blihet, nuk do të mposhtet ! Ajo do të triumfojë ! Historia e progresit njerëzor na e jep këtë leksion.

Polifonia dhe “Polifonët” si rregullatorë të jetës tradicionale

by

Prof. Dr. Vasil S. TOLE 

Fjala e mbajtur në aktivitetin kushtuar 80 vjetorit të lindjes së shkrimtarit dhe akademikut tonë Luan Starova.

Kemi folur e shkruar edhe mё pёrpara pёr lidhjen e muzikёs me artet e tjera, e posaçёrisht me letёrsinё, e kemi parё kёtё marrёdhёnie nё autorё tё mёdhenj e nё kohёra tё ndryshme, duke filluar nga Homeri e deri te Gynter Gras, e veçanërisht nё letёrsinё shqipe jemi fokusuar nё krijues tё spikatur si Migjeni, Noli, Poradeci e Kadare. Nё favor tё kёsaj teze kemi sjellё edhe argumentet pёrkatёse, tё cilat na zbulojnё larminё dhe njёherazi edhe kompleksitetin e kёtyre marrёdhёnieve ndёrartistike. Pavarёsisht kёsaj, deri mё sot, nё letёrsinё shqipe e atё botёrore nuk gjendet njё rast i dytё si romani POLIFONISTËT i akademik Luan Starovёs, i cili si nё titull ashtu dhe nё strukturёn e tij letrare tё jetёsohet si krijim pёr shkak tё muzikёs, e veçanёrisht tё traditёs madhёshtore tё kёndimit tё polifonisё me iso brenda familjes shqiptare. Romani, nё thelb, shkrin nё njё personazhet e tij (qё janё familjarёt e autorit: babai, nёna vёllezёrit dhe ai vetё), me rolet e kёndimit tё njё grupi polifonik qё janё “Marrёsi”, “Kthyesi” dhe kori i isos. Kjo pasi, tradita e kёndimit polifonik dhe kёngёt toske qё vijnё nga Toskёria, origjina e autorit, citoj nga romani: … dukej se përbënin të vetmin fill të mrekullueshëm, të padukshëm dhe shpirtëror që lidhte brezat, një kurorë e mrekullueshme zanore, një dëshmi e papërsëritshme në Ballkan për ata njerëz të tij të afërt të cilët kishin humbur në errësirën e kohës. Këndimi i kёtyre kёngёve nё familjen e autorit, fillimisht prej babait tё tij dhe shokёve tё tij tё ngushtё, T.A. dhe Q.Z., ishte njё akt çlirimi emocional, pёr dy arsye, sё pari (citoj):… në atë kohë fatkeqe dhe të pasigurt, pikërisht në këto melodi toske, mundnin ta gjenin ata lirinë për të kënduar së bashku, do ta ripërtërinin ndjesinë e plotësisë së ekzistencës dhe do ta rigjenin rrugëdaljen e lumtur për të cilën ata kishin nevojë; dhe sё dyti, sepse (citoj): … kur ata, secili prej tyre, kishin diçka që ua mundonte shpirtin, atëherë, atyre u duhej ta çlironin veten prej saj dhe ata nuk mund ta bënin këtë përveçse nëpërmjet këtyre këngëve të kënduara së bashku. Nëse do të kishte qenë ndryshe, këto këngë do të kishin mbetur të burgosura përgjithnjë në shpirtin e tyre. Në thelb, të kënduarit së bashku, pra në grup, është edhe një tregues i fuqishëm i jetës në bashkësinë njerëzore, tregues i nivelit të demokracisë dhe shoqërizimit të njeriut prej kohëve tё vjetra e deri nё ditët e sotme. Dikur, këtë nivel të lartë të këtyre bashkësive familjare (të cilat përveçse jetojnë së bashku, qajnë e këndojnë në grup me ansamble, si kori me karakter muzikor dhe ritualistik), e kanë vënë re edhe autorët antikë , kur shpreheshin për banorët e Ilirisë dhe të Epirit (ndër ta thesportët, kaonët, molosët etj.), se i nderojnë shumë perënditë, se janë të drejtë e mikpritës, se e duan jetën shoqërore dhe se janë të dhënë pas një jete shumë të hijshme. Krahas këtyre vlerave njerëzore në kohë paqeje, për epirotët thuhej se e kanë për gjë të madhe jo vetëm të luftojnë për atdheun e tyre, por edhe të japin jetën për të mbrojtur miqtë e tyre dhe farefisin. Në këtë mënyrë, bëhet gjithmonë edhe më i qartë kuptimi i isopolifonisë popullore si kulturë e lidhur me gjendjen e të kënduarit së bashku dhe, në këtë kuadër, me harmoninë e grupit më shumë se me kundërtitë e tij të mundshme . Duke e konsideruar kёndimin e kёtyre kёngёve si njё “simfoni toske”, autori pohon se, citoj:… e gjithë banesa, me të gjithë heshtjen që përmbante, mirëpriste atëherë tingujt e polifonisë që, në fillim, dilnin prej babait tim dhe, pastaj, nga i mërguari i dytë, pastaj nga i mërguari i tretë, që ishin miqtë e tij dhe nuk ndodhte rrallë që nëna dhe ne fëmijët të arrinim të bëheshim shoqërues, ndihmës të padukshëm të kësaj simfonie toske me thekse negro-spirituale.I magjishёm nё roman ёshtё rrёfimi letrar i autorit, kur tregon se si familja, pёrballё varfёrisё dhe falё rolit tё babait si prijёs i jetёs dhe i kёngёs u shndёrrua gradualisht nё njё ansambёl muzikor, ansambёl i cili lindi si nevojё pёr tё harruar realitetin tragjik qё i rrethonte:…në kohë tilla, babai im, thuajse pa i kushtuar vëmendje asaj çka po ndodhte, fillonte të këndonte, ta lëshonte veten në rrjedhën e melodisë polifonike toske. Zëri i tij bëhej gjithnjë dhe më i fortë, më i bukur, përpara se të rimerrej nga vëllezërit e mi më të mëdhenj dhe qarjet tona veniteshin kur hynin në lidhje me nuancat e para të këtyre zërave. Ne sikur harronim bukёn.Autori i ka ngritur himn familjes shqiptare si ruajtёse e traditave, kur rrёfen se si hierarkia e organizimit familjar shndёrrohet nё njё strukturё organizimi muzikor, citoj: … atë ditë, ai (babai-shёnimi ynё), po këndonte vetëm, i zhytur brenda pasigurisë dhe duke e paramenduar t’i jepte fund së shpejti, sepse atij i mungonte zëri i dytë që nevojitej për një polifoni të vërtetë toske. Mirëpo, ndërsa zëri i tij po tretej si të thuash në heshtje…në një mënyrë të papritur, si një zë i thirrur nga fati, që atij iu duk se një zë tjetër po i bashkohej, në stilin më të pastër polifonik tosk, një zë i qartë, i njohur, i njëjtë me zërin e tij ose të paktën i ngjashëm, një zë që dilte prej gjirit të familjes….E vërteta u shfaq menjëherë atje, por vazhdonte të mos donte e besonte: ishte më i madhi prej vëllezërve të mi që e kishte rimarrë këngën e babait me të gjithë atë çka kishte humbur. Pa u vënë re nga babai, vëllai im kishte ardhur ta mbështeste me zërin e tij, i cili ishte i lartë, i qartë dhe i pastër, si në këngët e vjetra polifonike. Të tjerë zëra erdhën me nxitim për të ndihmuar, ata të fëmijëve të cilët ngulnin këmbë gjatë, në një mënyrë aq të zëshme sa të ishte e mundur, mbi zanoret. Babai iu rikthye atëherë këngës së braktisur ose, më saktë, ishte kënga që iu rikthye babait. Po, e gjithë familja i rifilloi, qetësisht, këto këngë dhe, pas një çasti të gjatë, heshtja e gjeti veten të sunduar. E gjitha e gëzuar dhe si e ripërtërirë, nëna filloi të këndojë bashkë me ta, me zë të ulët. Po, ajo ishte e lumtur, por me siguri e lumtur, para së gjithave, nga lumturia e babait tim dhe nga lumturia jonë si fëmijë, e lumtur ndoshta edhe më shumë se në kohën kur babai i këndonte këto këngë në shtëpi, bashkë me të afërmit e tij, edhe ata të mërguar, të cilët ishin larguar përgjithnjë. E lumtur, nëna filloi, si dikur, të ulte grilat e dritares, pas një çasti të bukur, por e bëri këtë gjë tani me një lloj lumturie të përkohshme.Nё Shqipёri ashtu si dhe nё Greqinё antike konstatojmё dy mënyra vajkёndimi: goos-in,i cili shfaqet si kёndim dhe vajtim i familjarëve, ku më i veçanti syresh është goos-i për vdekjen e Hektorit, tek “Iliada”, i prirë nga Andromaka, Hekuba dhe Helena, si dhe threnos-in ose threnod-inë , që bëhej kryesisht nga vajtues jo të lidhur familjarisht me të vdekurin (p.sh., vajtimi i muzave për vdekjen e Akilit tek “Odiseja”, i cili është vajtim koral).Autori e di mirё se kёndimi brenda familjes, pёr gёzim apo vajtim, ishte dhe mbetet çelёsi i gjallimit tё traditёs sё kёndimit tё polifonisё me iso. Nё traditёn shekullore shqiptare tё vajkёndimit, të parat gratë e shtëpisë, të afërtat me to, si dhe gratë e fshatit, qajnë me ligje të vdekurin, të veshura të gjitha me rroba dhe shami të zezë në kokë, pasi, sipas traditës gratë në Shqipëri konsiderohen si rojtare këmbëngulëse të zakoneve . Në një baladë arbëreshe të vitit 1737, heroi Nik Peta , përpara vdekjes, kërkonte që: nëna ta qante dhjetë vjet të vërtetë; babai ta qante nëntë vjet, gjithashtu të vërtetë, dhe e bukura e tij ta qante vetëm një vit, qoftë ky edhe një vit i rremë! Po ashtu, në “të qarën me botë” të Gjirokastrës vihet re pasimi i vajit nga një familjare te një tjetër: … e qajti dhe ajo një herë me bot, po nuk e linin lotët dhe zëri nuk dëgjohej fare, po fjalët i thoshte mirë me dert. Herën e tretë e mor prapë nëna. Një e zinte, një e linte. Nënë-zeza sa mbaroi për të tretën herë të qarët, një të shtritur u bëri…etj. Pikërisht këtu vërejmë funksionimin e familjes si një ansambël demokratik dhe të korit muzikor isopolifonik (që kërcen, vajton dhe flet), si në një familje muzikore. Këndimi iso-polifonik si një masë njerëzish që marrin pjesë në artin e shfaqjes dhe vetë struktura e këndimit me shumë zëra, para se të jetë thjesht muzikore, është një pasqyrim i organizimit shoqëror të jetës njerëzore dhe sigurisht i pluralizmit të të menduarit në të. Në këtë model demokratik të sjelljes askush nuk duhet të pretendojë hierarki të njërit funksion ndaj tjetrit ose të pretendojë se mund të ketë një realitet tjetër pa unitetin e të gjithë faktorëve. “Polifonia me iso” ose “Isopolifonia” ka mirëpërcaktuar natyrën dhe strukturën e ndërtimit të shumëzërëshit muzikor popullor të Shqipërisë së Jugut si marrëdhënie e zërave individualë me zërat kolektivë. Zërat e përveçëm të iso-polifonisë: «Marrësi»-zëri i parë, «Kthyesi»-zëri i dytë dhe isoja si një sinonim i së tërës, së përgjithshmes-ideales, ekzistojnë vetëm si një një unitet të kundërtash, të cilat mbivendosen mbi një shtrat pranimi të shumicës, që është isoja anonime pёr tё cilёn populli thotё: “Nuk merret leje pёr tё bёrё iso”, pra ajo tё tёrheq tё bёhesh pjesё e saj, tё familjarizohesh me tё, pa urdhёr e detyrim, si njё gjё e natyrshme. Për këtë natyrë marrëdhëniesh Ismail Kadare shkruan se:….në këngën polifonike popullore shkrirja, komunikimi, derdhja e individit në kolektive dhe anasjellas, vërshimi i kolektivit tek individi, arrijnë pikën më të lartë.Romani “Polifonistёt” ёshtё njё himn pёr jetёn tradicionale dhe pёr traditёn muzikore shumёzёrёshe si mekanizёm artistik i paqes mes njerёzve. Aq e fortё ёshtё ndjesia dhe harmonia shpirtёrore qё formёsohet prej kёndimit, saqё edhe kur familja qё trajtohet nё roman shpёrndahet e pёr pasojё shpёrndahet edhe ansambli muzikor i saj, e vetme, nёna e mbetur nё shtёpi, i rikthehet kohёs kur ansambli muzikor familjar ishte i plotё dhe kur zёrat e tyre gjenin njeri-tjetrin, ashtu siç gjaku i tё afёrmit tё tёrheq (citoj): … nёna kёndonte me zë të ulët në mes të netëve këngën e vjetër të babait, e cila lidhej me kohën kur, për herë të parë, ne e kishim kënduar atë së bashku si familje, të vetëm, por tashmë edhe ajo në pritje të zërit të dytë, zërit të babait tim…!Deri mё sot kemi parё libra tё ndryshёm qё trajtojnё temёn e traditёs muzikore popullore. Pjesa mё e madhe e tyre janё studime shkencore, te pjesa tjetёr e tyre, ku bien nё sy botimet e Musine Kokalarit, gjejmё atё qё konsiderohet si “letёrsi gojore etnografike”, ku realiteti etnografik kushtёzon rrёfimin letrar dhe sё treti, nё mёnyrё tё pjesshme gjejmё traditёn muzikore tё pёrfshirё nё veprёn letrare, ku nё mёnyrё tё veçantё evidentojmё muzikёn nё veprёn letrare tё Kadaresё etj. Ky roman ёshtё i vetmi deri mё tani qё synon dhe realizon rrёfimin letrar tё mbёshtetur tёrёsisht nё traditёn muzikore: si strukturё dhe si teksturё. Si i tillё, brenda tij gjejmё edhe letёrsinё e pastёr, edhe etnografinё, edhe pjesёn e saktёsisё shkencore qё kёrkon trajtimi i kёsaj tradite tё madhe, e cila tashmё ёshtё edhe pjesё e listёs sё “Dukurive shpirtёrore nё listёn pёrfaqёsuese tё UNESCO-s”. Urime akademiku e polifonisti Starova pёr kёtё vepёr madhështore, qё vёrtet lexohet si roman, por qё dёgjohet si muzikё!Fotot: Agim Dobi

KOMANDANT “TIGRI” I UÇK KA NEVOJË PËR NE

by


Dielli/


Mirënjohja ndaj luftëtarëve të lirisë është themeli i një shoqërie që e don lirinë dhe e meriton atë. Lufta e UÇK është një ndër luftërat më të drejta dhe heroike që ka zhvilluar populli e kombi shqiptar. Irfan Xhaferi, ish komandant “Tigri” është invalid lufte dhe ka qenë pjesëtar në pesë luftra, vjen nga komuna e Gostivarit të Maqedonisë Veriore dhe është 48 vjeç i martuar me 4 fëmijë të vegjël. Ai gjendet në vëhstirësi ekonomike ekstreme si pasojë e pamundësisë fizike dhe plagëve të shkuara. Ai ka nevojë për përkrahjen tonë. Komandant Tigri në vitin 1991 mori pjesë në luftën në Kroacia si vullnetar në Bosanski Brod. Më 1992 i bashkangjitet Ushtrisë së luftës të ftoftë të Bosnjës dhe Hercegovinnës në qytetin Zenic me datë 06.04.1992 si vullnetar në njësinë speciale Delta. Aty plagoset dy herë dhe merr plagë të rënda në trup. Për trimëri, besnikëri dhe shërbim të dalluar është vlerësuar me medalje e certifikata mirënjohjeje por shumë pak për nevojat që komandanti i lirisë ka nevojë. Ai ishte udhëheqës i një njësie speciale ku qëndroi deri më 1995 pas marrëveshjes së Dejtonit. Në vitin 1998 gjatë luftës të Kosovës me disa shokë mori vendim që ti përgjigjet më pjesëmarrje active kushtrimit për luftë e që nga Spliti në Kroaci u nis për në Kosovë. Në luftën e Kosovës Komandant Tigri ka qenë pjesë në Brigadën 138 Agim Ramadani në luftën e Koshares dhe në ofensivën e vitit 1999 plagoset dhe niset për Shqipëri për mjekimin që i shpëtoi jetën. Në vitin 2000 bashkangjitet në Preshevë te Brigada 115 në fshatin Miratovc dhe Dobrosin. Në vitin 2001 bashkangjitët në Brigadën 112 me drejtues Muntin Aliu. Me datë 26.07. 2001 si pasojë e luftimeve të fuqishme ai humbi krahun. Deri tani ka kryer katër operacione dhe proteza e krahut kërkon edhe 21 euro për t’u realizuar me sukses si ndërhyrje. Komandant Tigri ka prindërit në moshë të thyer dhe katër fëmijë të vegjël. Edhe pse në pamundësi fizike atij i duhet të kujdeset për familjen e tij. Thirrja për ndihmë i shkon çdo patrioti në diasporë dhe viset shqiptare që të ndihmojë këtë luftëtar të lirisë së kombit tone. Kontributin secili mund ta dorëzojë në këtë adresë: https://www.gofundme.com/f/housing-food-and-medical-bills?member=13850623&sharetype=teams&utm_campaign=p_na+share-sheet&utm_medium=copy_link&utm_source=customer

Rreth sfidave dhe menaxhimit të COVID-19

by

Dr. Zekri Palushi (MD)

Tashmë që politikanët japin informacione të bollshme “mjekësore” për Covidin, unë si mjek, me besim në Betimin Hipokratik, “së pari mos dëmto”,  e ndjej si detyrim moral e professional, që të analizoj disa aspekte të situatës së krijuar “në emër të mbrojtjes së popullit nga covidi”. Fatkeqësisht Kina, përveç virusit, i dha botës edhe metodat “mbrojtëse” kundër tij. Besoj se ju kujtohen skenat televizive, kur zyrtarët komunist saldonin dyert e apartamenteve të qytetarve të saj për t’i mbyllur brënda, sigurisht që t’i “mbronte” nga covidi. Pra ky qe një nga shembujt konkret të mbylljes së njerëzve nëpër shtëpia, (arrest shtëpie/lockups), si dhe mbylljes së vetë vendit, (lockdowns), që Kina donte që t’ja mësonte krejt botës, dhe në të vërtetë, kështu ndodhi, bota jo vetëm që e mësoj, por edhe e perfeksionoi, e praktikoi, bile me një zell, me të madh se vetë Kina. Shqiptarët nga eksperienca, tashmë e dinë mirë se totalitarizmi, së pari të heq lirinë e fjalës, dhe të mendimit, së dyti, të heq lirinë e levizjes së lirë, së treti të rracionalizon çdo gjëje të nevojshme jetësore, dhe pastaj vazhdon me heqje të tjera të njëpasnjëshme, përfshi edhe heqjen e vetë jetës. Pra a s’mendoni se, që në fillim të kësaj pandemie, bota po qeveriset nga këto “rregulla”,  me pretendimin se “janë duke na mbrojtur nga Covidi”, dhe se vendimet e tyre i mbështesin në “këshilla mjekësore”. Të gjithë jemi në dieni që në Nëntor të 2020-s, 850,000 doktorë të fushave të ndryshme mjekësore, kryesisht specialistë të fushës së epidemiologjisë, dhe sëmundjeve infektive, si dhe specialistë të shëndetit publik, kanë firmosur Deklaratën e Madhe të Barrington-it, (The Great Barrington Declaration), ku shprehin shqetësimet e tyre të medha, rreth dëmtimit fizik dhe mendor që metodat ekzistuese kundra covid-19, janë duke i shkaktuar njerëzimit. Ndër këto specialistë, po veçoj  katër prej tyre, që njihen si epidemiologjistët më të mirë në botë, dhe që janë edhe inisiatorët kryesorë të kësaj deklarate. Pra, këto janë: – Martin Kulldorf, (profesor në Universitetin Mjekesor të Harvard, USA), -Sunetra Gupta, profesor i epidemiologjisë në Universtetin e Oxfordit), -Jay Bhattacharya, (profesor i mjeksisë në Universitetin Stanford), dhe -Stefan Baral, (profesor në Universitetin e Shëndetit Publik të Johns Hopkins). Këto kapacitete shkencore, jo vetëm që kanë argumentuar me hollësi arsyet kundra ‘lockdoëns’, por për të sqaruar edhe më mirë opinionin,  i kanë dhënë një intervistë dy orëshe, gazetarit independent të Neë York Times, David Zëeing ku në këtë intervistë, më një durim të madh, ato bëjnë një shpjegim të kujdesshëm, nga ku del në shesh se ‘agenda e lockdoën’ është një pseudo-shkencë dhimbjeprurëse, dhe mizore, me një efekt shkatërrues shëndetësor, shoqëror, ekonomik, kultural, tek gjithëkush, por veçanërisht tek ato që luftojnë me mish-e-me shpirtë për të siguruar jetesën.

Vaksinimi

Një studim sapo i publikuar, nxjerr në pah se një infeksion nga Covid-19, jep  mbrojtje shumë më të mirë kundra variantit Delta, se sa vaksinat, pra është fjala për imunitetin natyral). Ndërsa  një studim tjetër, nga Izraeli, i publikuar nga “The Scientific American”, tregon se, imuniteti natyral që krijohet pas një infeksioni covidjan, -ofron një mbrojtje ma të konsiderueshme kundra variantit Delta, se sa dy doza vaksine Pfizer-BioNTech. Po kështu, të dhanat më të reja tregojnë se, njerëzit që kanë kaluar një infeksion covidjan, janë shumë ma pak të rrezikuar nga infeksioni me variant Delta, se sa ato të vaksinuarit. Thonë se të vaksinuarit janë 27 here ma në rezik për tu infektuar, se sa ato me imunitet natyral. Këto të dhënë shkencore vijnë në këtë kohë, kur shumë prej qeverive rreth botës, janë duke u kërkuar qytetarëve që të paisen me një “pasaportë vaksinimi,” në mënyrë që të lejohen për të rrugëtuar, për të shkuar në restorante, për të frekuentuar dyqanet, apo për të marrë pjesë në aktivitete të ndryshme. Në lidhje me këtë, professor Kulldorff  thote se:  bazuar në të dhënat më të reja, të ardhura nga Izraeli, dhe Anglia, konfirmoj se Imuniteti Natyral, ofron një mbrojtje të nevojshme kundra Covid-19. Prandaj kërkimi me forcë, i vaksinimit, si kusht për t’iu kthyer jetës publike, nuk është vetëm diskreminues, por edhe pa asnjë bazë shkencore. Në vazhdim të këtij problemi, profesor Kulldroff, së bashku me professor Jay Bhattacharya, kanë shkruar një op-ed, (shkrim përballë faqes editoriale), për ‘The Ëall Street journal’, kundra pasaportave të vaksinimit.  Ata argumentojnë se masat kundër Covid-19, duhet të përqëndrohen vetëm tek njerëzit më të prekshëm. Ndërsa të tjerët, duhet të lihen të lirë. Vaksinat, megjithse të dobishme, ato nuk i zgjidhin të gjitha problemet mjekësore. Le të konsiderojmë Izraelin, ku 80%, janë të vaksinuar me dy doza, dhe mbi 26%, kanë marrë edhe dozën e tretë. Megjithatë, në fillim të këtij muaj infeksionet ditore kanë arritur shifrat mbi 16.000. Ky është numri më madh i infeksioneve ditore, që Izraeli ka pas gjatë gjithë kohës, duke përfshirë edhe valën e parë të fillimit të pandemisë. Ndërsa numri i hospitalizimeve është ulur, por, prapë se prapë, në rreth 1.100 pacientë të shtruar në spitale, 60% e tyre, kanë marrë dy doza Pfizer. Një rast tjetër, është edhe Anglia,-megjithëse një vend me perqindje vaksinimi të lartë, ka raportuar mesatarisht 200.000 infeksione të reja në javë. Pra këto fakte, nuk justifikojnë frazën “Pandemia e të pa-vaksinuarve”, që  shumë nga qeveritarët, kanë filluar ta përdorin. Këtë frazë, profesorët e Shëndetit Publik Amerikan, Robert Blendon dhe Richard L. Menchel, e kanë quajtur provocative, duke shtuar se: “Të pa-vaksinuarit shprehin një kundërshtim ndaj Ëashingtonit, dhe sa më shumë që ju e ngacmoni këtë opozitë, aq më shumë ju i bindni ato, në kundërshtimin e tyre. Kjo është një ‘Gjuhë Politike’, dhe aspak shkencore, kjo gjuhë ka si qëllim, portretizimin e të pa vaksinuarve si njerëz të këqinj, dhe më e keqja është se me këtë gjuhë, (me shpresën se do ti detyrojnë ato tëvaksinohen), zyrtarët qeveritarë, i kanë kthyer familjet kundra njëra-tjetrës, shokët dhe miqtë kundra njëri-tjetrit, bile edhe ato që nuk njihen fare, janë kthyer kundra njëri-tjetrit. Motoja ekzistuese,  “Ose bëje vaksinën, ose humb ç’do gjë të rëndësishme të jetës tënde”, tingëllon tepër urdhëruese, dhe jo bindëse, veçanërisht kur dimë se po detyrohemi të marrim një vaksinë që s’është provue siç duhet, dhe çuditërisht, si prodhesit e këtyre vaksinave, ashtu dhe shpërndaresit e tyre, s’mbajnë asnjë përgjegjësi ligjore, për këtë, ato janë përjashtuar me ligj. Ndërkohë, autoritetet përgjegjëse për aprovimin e tyre, kanë pranuar vetë se, s’mund të ketë garanci për efektet e pa dëshiruara të këtyre vaksinave, nga të cilat, mund të ketë edhe vdekje.

Maskat

Dr Russell Blaylock, neurokirurg, lektor, dhe shkrimtar, ka deklaruar se: nuk mund të gjendet një evidencë shkencore e mjaftueshme që të sygjerojë përdorimin e maskave, si mjet për të prevenuar përhapjen e këtij virusi. Nga ana tjetër, askush nuk flet rreth problemeve serioze që maskat mund t’iu shkaktojnë njerëzve, sidomos moshave të vjetra, të semurëve me sëmundje të mushkërive, (si COPD, emphysema, apo fibrose pulmonare, kancer pulmonar), etj, përdorimi i maskave në këtë grup njerëzish, keqëson hypoxinë (ulë më tepër nivelin e O2 në gjak), dhe hypercapninë, (rritë nivelin e CO2 në gjak). Ndërsa përdorimi i maskave, veçanërisht nga të sëmurët nga virusi, favorizon rithithjen e virusit të nxjerrur jashtë nëpërmjet frymëmarrjes, kjo bën që të rritet koncentrimi i viruseve në mushkri, dhe në hapsirat nazale, kur tashmë , ne dime se sa më i lartë të jetë ky koncentrim, aq më rëndë, dhe në rrezik, është i sëmuri. Kjo çon drejtë të së ashtquajtures “Cytokine Storm”, që mund të jetë edhe vdekjeprurëse. Po kështu, një evidencë e re tregon se, në disa raste virusi, nëpërmjet nervave të nuhatjes, që lidhen direkt me zonën e memorjes së trurit, mund të shkojnë  në tru, e të demtojnë memorien.

Imunitetit natyral (Herd Immunity)

Megjithëse e përmendëm kalimthi pak më lart, ja vlen të përqëndrohemi pak më shumë. Çuditërish, rreth këtij imuniteti, dhe rëndësisë së tij, nuk ndigjojmë asgjë. Por në fakt ky lloj imuniteti është tepër i rëndësishëm, dhe falë tij, njerëzimi gjatë historisë së tij, u ka mbijetuar shumë pandemive. Përdorimi i maskave, ulë nivelin e O2, -pra shkakton hypoxinë, e cila në vetvete shoqërohet me dëmtim të imunitetit. Hypoxia frënon CD4+T-lymphocite, që është një nga tipet kryesore të qelizave imunitare, që trupi i përdor për të luftuar infeksionet virale. Pra, një virus pathogen, pasi infekton individ të ndryshëm, shpërndahet tek të tjerët, të cilët pas shërimit, krijojnë immunitet ndaj atij virusi, dhe pas kësaj, ai komunitet, arrin atë që shkenca e quan ‘HERD IMMUNITY’, term që se për çfarë arësyesh , është  demonizue gjatë gjithë skenarit të Covid-it, nuk e përmend askush në konferencat ditore të informimit dhe çuditërisht asnjë gazetar nuk bën pyetje rreth këtij imuniteti. Në të vërtetë verifikimi i imunitetit natyral duhet të ishte një prioritet për qeveritarët, dhe testet për matjen e tij, janë më të besueshme, dhe shumë më pak të kushtueshme se sa testi PCR, (me rreth 70% false positive). Në lidhje me këtë, ekspertët thonë se: Strategjia e Imunitetit Natyral, është një strategji e pranuar gjatë shekujve, si një metodë përballuese me viruset dhe pandemitë, por çuditërisht, në rastin e Covid-19, kjo lloj strategjie u abandonueshme komplet, në favor të ‘lockdoën dhe contact tracing’. Askush s’flet për rastin e Suedisë, një vend që se ndoqi këtë strategji “kinezjane”, e që në fakt i doli shumë here më mirë. Fakti qe ky virus është relativisht nje infeksion i pa-rëndësishëm, për pjesën më të madhe të popullsisë, dhe fakti që shumica e atyre me-rrisk gjithashtu mbijetojnë prej këtij infeksioni, atëherë, sipas ekspertve, do të kishte qenë shumë më mirë që ky virus, të lihej për tu shpërndarë në popullsinë e shëndetshme, kështu që shumë shpejt, do të siguronim një nivel të mirë të imunitetit natyral e si rezultat, kjo pandemi jo vetem që do të përfundonte shpejt, por edhe do t’a parandalonte kthimin e saj në dimrin e ardhshëm. Unë nuk jam një person “anti-vaksinë”. Po kështu, s’jam as një ‘teoricien konspirator’,  dhe preferoj të besoj në instinktet e mia njerëzore e profesionale, prandaj edhe në shkrimet e mia të mëparshme kam komentuar, ato çfarë logjika njerëzore mund t’i pranojë, dhe faktet e deri tanishme, kanë provuar se gjatë këtyre 20 muajve, unë s’kam qenë gabim. Albert Einstein ka thane se: “Bota nuk do të shkatërrohet nga ato që bëjnë gjëra të këqija, por nga ato që i shofin ata, dhe s’bëjnë asgjë”. Dyshuese është mungesa e plotë e interesimit të qeverive, për të ndjekur ato këshilla mjekësore, që bazohen në një evidencë të mirëfilltë shkencore ne lidhje me këte, jam i sigurtë se së shpejti do të vijë një ditë që kapacitete të ndryshme, në fushen e ligjeve kushtetuese, apo ato internacionale, do të ndalen tek këto shkelje flagrante, dhe dikush do të vihet para përgjegjësisë, por deri atëherë, nuk dimë se sa do të kemi humbur. Ndërkohë, nuk guxojmë të kundërshtojmë, të bëjmë pyetje, të lexojmë, apo të kërkojmë shpjegime. Nuk guxojmë të dëgjojmë ekspertët me pikëpamje të ndryshme, me përjashtim të atyre që na servirë qeveria, dhe media servile, ndryshe, rrezikohemi të etiketohemi me emrat më monstuoz, ndër to, më popullori ngelet termi “Konspirator”. Në Australi, kjo elitë burokratike na mëson se: Nëse heqim të gjitha kufizimet, apo masat kundër Covid-19, përfshi lëvizjen e lirë Brenda për brenda shteteve të Australisë, dhe fluturimet ajrore me jashtë, kur niveli i vaksinimit të ketë arritur 70%, atëherë, prapë se prapë, ne do të kishim 11 vdekje në ditë, apo 4.000 në vit, me një kalkulim të thjeshtë, del se këto shifra në të vërtetë janë shumë më të ulëta, se ato të vitit 2019, kur në Australi, kanë vdekur çdo ditë 460 njerëz të sëmurë nga gripi dhe pneumonitë e lidhura me të. Për mendimin tim, masat sadistike, që qeveritë e ndryshme kanë aplikuar deri më tani, mund të justifikohen vetëm atëherë, kur këto qeveri na sigurojnë se, me prevenimin e vdekjes kovidjane, do të prevenohen vdekjet përgjithmonë. Po e mbylli këtë shkrim me një pyetje reteorike, që në të vërtetë duhet të na shqetësojë të gjithëve, pra, nëse bota do të vazhdojë të qeveriset nga burokratët, (dhe jo politikanët), atëherë, çfarë rëndësie do të kishin zgjedhjet parlamentare në të ardhmen?

Dr. Zekri Palushi (MD)

Bashkëpunëtor i gazetes Dielli, për Rubrikën Mjekësore. 

Australi, 12 Shtator, 2021