Isuf B.Bajrami/

Thirrje për rizgjimin e ndërgjegjes kombëtare, për bashkimin e shqiptarëve dhe për dinjitetin e një populli që nuk duhet të dorëzohet.

Sot Tirana kishte lot në sy dhe dhimbje në kraharor, sot rrugëve të saj u dëgjua një klithmë që s’e mbante dot as guri, as qielli, as heshtja e rëndë e ndërgjegjes njerëzore. Një fytyrë e re, e përgjakur nga dhuna, u bë pasqyra ku Shqipëria pa vetveten, pa rrudhat e turpit, pa plagët e së shkuarës, pa ëndrrat e së ardhmes që ende nuk kanë gjetur një shtrat ku të pushojnë. Dhe mbi atë fytyrë, në atë gjak të njomë që s’duhej të ishte derdhur kurrë, u shkrua pyetja që sot duhet të na djegë të gjithëve: Pse gjaku mbi fytyrë, kur rinia kërkon dritë? Pse dhuna mbi bijtë tanë, kur ata kërkojnë të drejtën e tyre?

O Shqipëri, moj nënë me duar të çara nga puna e me zemër të lodhur nga pritja, sa herë duhet të qash mbi bijtë e tu, sa herë duhet të mbledhësh copëzat e shpresës nëpër rrugët e qyteteve, sa herë duhet ta fshehësh dhimbjen pas një flamuri që valëvitet krenar, ndërsa fëmijët e tu kërkojnë një të ardhme që nuk i përzë? A nuk të mjaftojnë valixhet që nisen çdo mëngjes drejt botës, shtëpitë që mbeten me dritat fikur, nënat që flenë me telefonin pranë jastëkut, baballarët që e kthejnë mallin në heshtje dhe të rinjtë që e mësojnë fjalën «largim» përpara se ta mësojnë fjalën «shpresë»?

Sot nuk u përgjak vetëm fytyra e një studenti; u përgjak një ëndërr që kishte dalë në rrugë, u plagos një shpresë që kishte guxuar të ngrinte zërin, u drodh zemra e një nëne që, nga trotuari, zgjati duart drejt fëmijëve të lënduar. Dhe britma e saj nuk ishte britmë e një gruaje të vetme, por jehona e të gjitha nënave shqiptare që i kanë rritur bijtë me bukë të kursyer, me net pa gjumë e me lutjen e heshtur që një ditë ata të jetojnë më mirë se prindërit e tyre. Çfarë mund t’i thuash një nëne kur sytë i janë mbushur me tmerr? Me çfarë fjale mund t’ia shërosh shpirtin, kur ajo sheh se duart që duhet të mbrojnë rendin po përballen me fëmijët që kërkojnë të drejtat e tyre?

Pse gjaku mbi fytyrë, Shqipëri? Pse kjo hije mbi dritën e rinisë? Pse duhet që një brez të mësojë dhimbjen aty ku duhej të mësonte lirinë?

O student, bir i kësaj toke, mos e ul kokën para plagës që të kanë lënë, sepse gjaku mbi fytyrën tënde nuk është turpi yt; është një pyetje që i drejtohet shoqërisë, një kambanë që bie në ndërgjegjen e shtetit, një thirrje që kërkon drejtësi. Ti nuk je armik pse mendon, nuk je fajtor pse proteston, nuk je i tepërt pse kërkon një vend ku dija të shpërblehet, puna të nderohet dhe e ardhmja të mos blihet me para apo me bindje të imponuara. Ti je biri i Shqipërisë që kërkon të jetojë në shtëpinë e vet, pa u detyruar ta ndërrojë ëndrrën me një biletë mërgimi.

Por, o bir, mos lejo që dhimbja të të mësojë urrejtjen, mos lejo që padrejtësia të të kthejë në atë që lufton. Ruaje zemrën të pastër edhe kur bota të provokon, ruaje mendjen të kthjellët edhe kur zemërimi të vlon, ruaje dashurinë për vendin edhe kur vendi të zhgënjen. Sepse Shqipëria nuk shpëtohet duke e urryer shqiptarin, por duke mos pranuar padrejtësinë; nuk ndërtohet duke heshtur, por duke folur me guxim; nuk bëhet e lirë duke ia mbyllur gojën tjetrit, por duke mbrojtur të drejtën e secilit për të folur.

O shqiptar, ti që sot e sheh këtë plagë nga ekrani, nga kafeneja, nga zyra, nga ara apo nga mërgimi, mos e kalo me një psherëtimë e mos e harro me lajmin e radhës. Mos prit që dhuna të trokasë në derën tënde për ta kuptuar dhimbjen e tjetrit, mos prit që fëmija yt të jetë në atë rrugë për të pyetur se kush mban përgjegjësi, mos prit që atdheu të zbrazet edhe më shumë për ta kuptuar se heshtja nuk është gjithmonë paqe. Ndonjëherë heshtja është dera përmes së cilës padrejtësia hyn pa trokitur dhe vendoset në shtëpinë tonë si të ishte e zonja e saj.

Ku është bujku që i flet tokës me duar të çara, ku është punëtori që ia fal jetën ndërtimit të një bote ku vetë mezi gjen strehë, ku është mësuesi që ndez dritën e dijes me një pagë që s’e nderon mundin, ku është mjeku që lufton për jetën mes mungesave dhe lodhjes, ku është pensionisti që numëron kafshatat për të zgjatur muajin, ku është emigranti që punon në dhe të huaj dhe çdo natë e lë zemrën në atdhe? Ku janë të gjithë ata që e mbajnë Shqipërinë mbi shpatulla, por rrallëherë e shohin Shqipërinë të përkulet për t’i përqafuar?

A nuk jemi të gjithë pjesë e së njëjtës dhimbje? A nuk kemi të gjithë një nënë që duam ta shohim të qetë, një fëmijë që duam ta shohim të sigurt, një shtëpi ku duam të kthehemi pa frikë, një vend ku duam të jetojmë pa u ndier të huaj? Atëherë, përse lejojmë që dallimet tona të bëhen mure, kur vuajtjet tona mund të bëhen ura? Përse e shohim njëri-tjetrin përmes ngjyrave të partive, kur jeta jonë nuk ka ngjyrë partie dhe loti i nënës nuk pyet se kë ke votuar?

Shqiptarë, mos e kërkoni armikun te shqiptari që mendon ndryshe! Armiku ynë është padrejtësia që na ndan, korrupsioni që na varfëron, indiferenca që na mpin dhe urrejtja që na bën të harrojmë se jemi vëllezër e motra të së njëjtës histori.

Bashkimi nuk është të ecim të gjithë me të njëjtin hap, as të flasim me të njëjtën fjalë, as të përkulemi para të njëjtit mendim. Bashkimi është të dimë të qëndrojmë pranë njëri-tjetrit edhe kur nuk pajtohemi, të mbrojmë të drejtën e kundërshtarit ashtu siç mbrojmë të drejtën tonë, të mos e shesim dinjitetin për interesin e ditës dhe të mos e lëmë një parti, një pushtet apo një inat të na bëjë të huaj në shtëpinë tonë. Një komb nuk dobësohet pse ka mendime të ndryshme; dobësohet kur humbet aftësinë për t’i bashkuar ato rreth së mirës së përbashkët.

O Shqipëri, mos e kërko shpëtimin te një emër i vetëm, te një njeri i vetëm, te një premtim i vetëm! Shpëtimi yt duhet të lindë nga ndërgjegjja e zgjuar e qytetarëve, nga institucionet që japin llogari, nga drejtësia që nuk njeh privilegje, nga shkolla që formon mendje të lira dhe nga një popull që nuk e shet të nesërmen për një përfitim të sotëm. Nuk ka flamur që mund ta mbulojë padrejtësinë, nuk ka fjalim që mund ta shërojë një plagë pa përgjegjësi dhe nuk ka krenari kombëtare që mund të mbahet gjallë duke poshtëruar njeriun.

Kujtoni, o shqiptarë, sa gjak është derdhur që kjo tokë të mos quhet e huaj, sa nëna kanë mbetur me sytë nga rruga, sa bij janë nisur për të mos u kthyer, sa jetë janë flijuar që flamuri të ngrihej i lirë. Mos i përdorni të parët vetëm si zbukurim të fjalimeve, mos e përmendni historinë vetëm kur ju duhen duartrokitje, mos e ngrini flamurin aq lart sa të mos shihni njeriun që po vuan nën të. Sepse amaneti i të parëve nuk është vetëm të kujtojmë betejat e tyre, por të ndërtojmë një shoqëri ku fëmijët tanë të mos trashëgojnë të njëjtat plagë.

Çfarë kuptimi ka liria, nëse i riu duhet të largohet për të gjetur mundësi? Çfarë kuptimi ka pavarësia, nëse qytetari ndihet i pafuqishëm përballë padrejtësisë? Çfarë kuptimi ka fjala «komb», nëse një shqiptar e sheh tjetrin si armik vetëm pse i përket një ane tjetër? Dhe çfarë kuptimi ka të këndojmë për atdheun, nëse nuk dimë ta mbrojmë njëri-tjetrin në ditët kur ai ka më shumë nevojë për ne?

Le të zgjohemi, pra, jo për t’u hakmarrë, por për të mos lejuar që padrejtësia të përsëritet; jo për të shkatërruar, por për të ndërtuar; jo për të ndarë popullin në të mirë e të këqij sipas bindjeve politike, por për të kërkuar përgjegjësi nga kushdo që shkel ligjin dhe dinjitetin njerëzor. Le të kërkojmë hetim të paanshëm për dhunën, drejtësi për të lënduarit, përgjegjësi për shkeljet dhe garanci që protesta paqësore të mos kthehet në një përvojë frike për askënd.

Le të bëhet zëri i studentit zëri i punëtorit, britma e nënës thirrje për drejtësi, shqetësimi i pensionistit pjesë e ndërgjegjes sonë dhe malli i emigrantit arsye për ta bërë atdheun më të jetueshëm. Le të mos mbetet askush jashtë kësaj thirrjeje, sepse Shqipëria nuk është vetëm e atyre që kanë pushtet, as e atyre që kanë pasuri, as e atyre që flasin më fort. Shqipëria është edhe e atij që punon në heshtje, e asaj që rrit fëmijët me sakrifica, e të riut që ende nuk ka gjetur vendin e vet dhe e çdo qytetari që beson se jeta mund të jetë më e drejtë.

Pse gjaku mbi fytyrë?

Kjo pyetje nuk kërkon vetëm një përgjigje për atë që ndodhi sot në Tiranë. Ajo kërkon përgjigje për gjithçka që kemi lejuar të na ndajë, për gjithçka që kemi pranuar të na poshtërojë dhe për gjithçka që ende mund të ndryshojmë, nëse zgjedhim të mos jemi më spektatorë të fatit tonë. Ajo na pyet nëse do të vazhdojmë të numërojmë plagët, apo do të fillojmë të shërojmë shkaqet; nëse do të vazhdojmë të ushqejmë urrejtjen, apo do të mbjellim vetëdijen; nëse do të presim që dikush tjetër ta shpëtojë vendin, apo do ta marrim secili përgjegjësinë që na takon.

O Shqipëri, sot mos e fshi fytyrën nga turpi; shikoje plagën dhe gjej guximin ta shërosh! Mos e kthe lotin në dobësi, por në forcë për të kërkuar drejtësi; mos e kthe zemërimin në urrejtje, por në vendosmëri për të ndryshuar; mos e kthe protestën në një ditë që harrohet, por në një kujtesë që na mëson se dinjiteti nuk është dhuratë e pushtetit, por e drejtë e njeriut.

Dhe ti, o rini shqiptare, mos e lër këtë ditë të jetë vetëm një plagë në kujtesën tënde. Bëje një ditë kur vendose se do të mendosh lirshëm, do të flasësh me guxim, do të kërkosh llogari dhe do të refuzosh të bëhesh vegël e urrejtjes së askujt. Mos e lër Shqipërinë të të humbasë, por as mos e lejo Shqipërinë të të kërkojë vetëm kur i duhen ëndrrat e tua. Kërkoje atdheun të denjë për dashurinë që i fal, të drejtë për sakrificat që bën dhe të hapur për të ardhmen që dëshiron të ndërtosh.

Një ditë, fëmijët tanë do të na pyesin se ku ishim kur rinia u përball me dhunën, kur nënat bërtitën dhe kur fytyrat e përgjakura tronditën ndërgjegjen e vendit. Le të mos u përgjigjemi me heshtje, as me urrejtje ndaj njëri-tjetrit. Le t’u themi se ishim aty me ndërgjegjen zgjuar, se kërkuam të vërtetën, se mbrojtëm të drejtën dhe se nuk lejuam që dallimet të na shndërronin në armiq. Le t’u themi se e deshëm Shqipërinë aq shumë, sa nuk pranuam as ta sundonim me frikë, as ta braktisnim nga dëshpërimi.

Sepse Shqipëria nuk ka nevojë për më shumë plagë; ka nevojë për duar që shërojnë. Nuk ka nevojë për më shumë mure; ka nevojë për ura. Nuk ka nevojë për më shumë urrejtje; ka nevojë për ndërgjegje, drejtësi dhe guxim qytetar. Dhe mbi të gjitha, ka nevojë për bij që e duan aq shumë, sa të mos e lënë kurrë të bëhet pronë e askujt.

Pse gjaku mbi fytyrë? Pse loti mbi faqen e nënës? Pse frika në sytë e rinisë?

Le të jenë këto pyetje kambanat që zgjojnë ndërgjegjen tonë, le të jehojnë nga Tirana në Prishtinë, nga Shkodra në Gjirokastër, nga Vlora në Prizren, nga çdo fshat e qytet shqiptar deri në çdo vatër mërgimtari. Le të na kujtojnë se kemi një gjuhë që na bashkon, një histori që na mëson, një tokë që na thërret dhe një të ardhme që nuk mund ta ndërtojmë duke u urryer mes veti.

Ngrihu, Shqipëri, por mos u ngri kundër vetvetes! Ngrihu kundër padrejtësisë, kundër korrupsionit, kundër përçarjes dhe kundër çdo forme dhune që poshtëron njeriun! Ngrihu me mendjen e lirë, me zemrën e bashkuar dhe me dinjitetin që nuk shitet!

Dhe kur të vijë ajo ditë kur studenti të dalë në rrugë pa frikë, kur nëna ta përcjellë fëmijën me besim, kur punëtori të jetojë me nder, kur i riu ta shohë të ardhmen në vendin e vet dhe kur shqiptari ta shohë shqiptarin si vëlla, atëherë do ta dimë se gjaku mbi fytyrë nuk u harrua kot. Do ta dimë se dhimbja u kthye në vetëdije, se protesta u kthye në përgjegjësi dhe se një komb vendosi të mos e humbiste më veten në grindjet e veta.

Sepse kur dhunohet rinia, qan Shqipëria; kur përçahet populli, dobësohet kombi; por kur zgjohet ndërgjegjja, kur bashkohen duart dhe kur drejtësia bëhet themel i jetës, atëherë Shqipëria ngrihet përsëri, jo mbi gjakun e bijve të saj, por mbi dinjitetin e tyre!

Rroftë rinia shqiptare! Rroftë bashkimi në dallime! Rroftë drejtësia që nuk njeh parti, dinjiteti që nuk blihet dhe Shqipëria që u përket të gjithë bijve të saj!

Një komb, një gjuhë, një histori — dhe një përgjegjësi që na bashkon: të mos lejojmë kurrë që urrejtja mes nesh të jetë më e fortë se dashuria për atdheun.

Aleksandër Çipa/

Në javën e parë të janarit të vitit 2001 mbërrita në Prishtinë prej Tirane, për të nisur një përvojë të re në jetën time, si kryeredaktor I një së përditshmeje të njohur, por më së shumti, për të fituar me vonesë, një njohje dhe dijeni për gjysmën e atdheut tim, Kosovën.

Ishte dimër i ftohtë. Temperaturat shënonin përditshmërisht nga minus 10, deri në minus 20 gradë celcius. Si mesdhetar i mbërritur në Prishtinën kontinentale, kjo ishte një përvojë e re dhe me mungesën e prakticitetit tim, për të jetuar në ngrica dhe sidomos në një qytet si Prishtina e asaj kohe, ku çlirimi i vendit kishte ardhur mbi godina të vjetëruara, me gjurmë breshërish të armëve dhe tankeve, goditjesh, me rrugë të përbaltura, njerëz të gëzuar, por me fytyra të mbushura me shprehje hallesh e dhimbjesh, me mungesë rryme elektrike dhe zhurmnaja të tmerrshme gjeneratorësh.

Redaksia ku do të punoja përditshmëriht ishte në të quajturin “Pallati i shtypit”, aktualisht një shumëkatësh i administratës së lartë shtetërore të Kosovës.

Hotel Grandi, i mbetur si monument arkitekture i ish Jugosllavisë, gjendej si i vetmi hotel i rëndësishëm, por në gjendjen e tranzicionit administrues. Në atë gjendjen e objekteve të ish Jugosllavisë që përjetojnë ndërmjetësinë e papërcaktueshme të së ardhmes për pronësim dhe administrim. Në kafen e shumënjohur të Grandit, preferonim të pinim kafen dhe kapuçinon e përditshme në mëngjes dhe në mbrëmje.

Aty takoheshim përditshëm me një çift zonje dhe zotëri të shumënjohur, jo vetëm në Prishtinë, por në krejt Kosovën, e madje në hapësirën shqiptare.

Zonjën e njihnim prej shtypit, prej poezisë dhe sidomos prej historisë së jetës së saj. Bashkëshortin, i cili ishte i veshur me një qetësi intelektuale dhe që zotëronte shikim inteligjent kurdoherë, e njihnim më pak. Por qysh në ditët e para të qëndrimit në Prishtinë e zotëruam njohjen.

Ajri Begu ishte ekonomist me prejardhje nga Dibra. Ishte Guvernator i Bankës Qendrore të Kosovës. Ishte shkrimtar. Njeri shumë i lexuar dhe sidomos një intelektual pa protagonizëm, por shprehës i një elegance qytetse që të tërhiqte në simpatizim.

Zonja e thinjur ishte e famshmja Flora Brovina. Jeta e saj është pjesë e historisë së qëndresës femërore shqiptare në Kosovën e okupuar nga Serbia.

Në momentet më dramatike të okupimit serb të Kosovës, bija e Skënderajt, Flora Brovina, pasi kishte kaluar nëpër kalvare të ndryshme përndjekjesh, dhunimesh dhe keqtrajtimesh psikologjike e trupore, ishte përgatitur për të qenë mjeke, duke parë përherë matanë persekutimeve dhe rrethanave të mundimshme politike. Kishte lënë aq shumë gjurmë nëpër jetët e dhjetra njerëzve dhe sidomos në aq përballje me brutalitetin e militarëve dhe regjimit të diktatorit Millosheviç, sa gjithëherë më sillte në mendje imazhin real të poetes së famshme algjeriane Anna Greki, njëherësh mësuese, veprimtare algjeriane që në vitet 1950-1960, ishte burgosur e torturuar, por që shkroi poezi dhe triumfoi me shpirtin e vet për çlirim kombëtar.

Flora ishte mjeke pediatre, gazetare, aktiviste, poete dhe e tillë mbeti edhe në kohën e postçlirimit, në Prishtinë. Kujtimet e saj familjare të burgosjeve në burgun e Pejës, rradhët e familjarëve për të takuar të afërmit e tyre, ishin dhe mbetën rrëfimet spikatëse të poetes e cila e konsideroi rrëfimin dhe kulturën shkrimore të ndodhive nën Serbinë e atëkohshme, si një detyrim për memorien dhe mos’harresën kombëtare të shqiptarëve nëpër brezat e ardhshëm. Flora Brovina la gjurmë nëntë vjeçare në redaksinë e më së famshmes së atëhershme “Rilindja”, të cilën ne të Shqipërisë e theksonim si “Rilindja” e Prishtinës.

Në kryeqytetin e Kosovës, në ditët e vitit 2001, poeten, shumica e banorëve e thirrnin “Doktoreshë”, pasi për shumë vite shërbeu në repartin e Pediatrisë së spitalit.

Në pasionin e vet shkrimor dhe atë të mjekes, Flora Brovina ishte një zonjë çehoviane, tek e cila bashkëjetonin organikisht edhe mjekja edhe shkrimtaria-poete.

Ndërsa ritakoheshim në kafen e zakonshme, kishim fituar dhe krijuar tashmë edhe dijeninë për rrethin dhe rrethanat familjare të njeri-tjetrit. Unë ju kallëzoja për Vlorën, Gjirokastrën, Labërinë dhe polifoninë e gazetarinë e Shqipërisë. Guvernatori Begu, shpesh më rikujtonte se më konsideronte të vetin krahinarisht, pasi “ ishim të Shqipnisë”. Ndërsa ime shoqe-Klara, si përmetare e pati më të shpejtë miqësimin me Florën për shkak edhe të natyrës së njëjtë në karakterin komunikues.

Mjekja-poete fliste zëultë, shtruar, me sy të thellë dhe sidomos e vëmendshme ndaj çdo bashkëbisedimi.

Ishte një zonjë e dëgjimit dhe po aq e mendimit.

Kurreshtja jonë për historinë e saj nuk shterrte, pasi sa më shpesh ritakoheshim, aq më tepër ndodhi të tjera na rrëfente. Flora Brovina mbartte në shtatin e vet: edhe legjendën, edhe historinë unike të një gruaje; të një luftëtareje, të një intelektualeje, të një veprimtareje dhe sidomos të një qytetareje të Botës që nuk njohu lodhje dhe sidomos ndalje për të qenë pjesëmarrëse në takime, forume, konferenca, tubime, festivale dhe manifestime e ligjërimë publike shumëkombëshe e kombëtare e rajonale. Flora Brovina është shqiptarja e urtësishme për krejt hapësirën dhe ekspresionin femëror shqiptar.

Si gazetare dhe shkrimtare, Flora Brovina shkroi në luftë dhe në paqe, duke mjekuar në luftë shpirtrat dhe shpresën që shpesh mbulohej nga drama dhe tragjedi jetësh të personave në mosha të ndryshme, por fatkeqësisht aq shpesh fëmijë. Ndërsa në paqe, mjekoi plagë dhe lëndime të mbartura nga koha e luftës dhe periudha e pushtimit. Forca dhe sidomos cilësitë njeridashëse të Flora Brovinës, janë gjurmë të shenjuara në kujtesa dhe ndërgjegje njerëzish të shumtë nëpër të gjithë Kosovën, janë shenja të paheqshme nga kujtesa e miqve dhe mikeshave të saj kudo nëpër troje.

Kapitujt e jetës së saj, përbëjnë sagën e pashëmbëllt të një zonje-legjendë. Në shkurt të vitit 2023, së bashku me kolegë gazetarë të Unionit të Gazetarëve Shqiptarë dhe shkrimtarë e poetë të ardhur nga vise të ndryshme europiane të emigracionit shqiptar, u gjendëm në një mbrëmje poetike në Bari. Kishim vizituar së bashku fshatrat arbëreshe në Italinë e Jugut.

Flora Brovina u ngrit dhe përshëndeti, mirëpo një pjesë e gazetarëve nga qytete të ndryshme të Shqipërisë, nuk po i jepnin qetësinë që meritonte fjala në atë tryezë të bollshme dhe me heterogjenitet njerëzor. Shto edhe faktin që Zonja e shtrenjtë që fliste si zakonisht, e pakzëshme nga pikëpamja vokale, por e urtë në brendinë dhe mesazhin e saj.

Heshta disi i skuqur prej kësaj zhurme kolegësh. Pasi përfundoi, kërkova fjalën dhe u mbërtheva nga urdhëri i ndërgjegjes sime, për të artikuluar në vëmendje të gati 100 kolegëve dhe shkrimtarëve një ligjëratë për madhështinë e jetës dhe historisë së saj si hise imponuese për krenim gjithëkombëtar.

Jeta kalvarike e Flora Brovinës, produkti krijues e mendor dhe aktivizmi qytetar i saj në shumë dekada, janë një pasuri dhe gjurmë europianiste e zonjës unike shqiptare në kohën tonë me disa kohë dhe disa shoqëri. Historia e saj është e denjë për gjithë çmimet e një kontributi femëror që rrallë e mbart aktualisht dhe ndoshta edhe më parë vetë Europa. Ajo zonjë, kishte përjetuar vuajtjet dhe torturimin më të egër në vitin vendimtar të luftës për çlirimin e Kosovës. Në vitin 1999, ajo u mbyll egërsisht në burgjet e Serbisë. Fati i diskutueshëm i jetës së saj saj, shqetësoi dhjetra organizata dhe forume botërore e kryesisht europiane të mbrojtjes së të drejtave themelore dhe kryesisht të grave…

Për të mbërritur në atë ligjërim, unë kisha mbartur mbi 22 vite njohje nga afër me Flora Brovinën, kisha lexuar e dëgjuar dhjetra intervista, diskutime dhe librat e saj si dhe të të tjerëve për Atë. Kishim qenë së bashku në shumë takime letrare në Prishtinë, Gjakovë, në Prizren, Tiranë, Elbasan, Durrës, Vlorë, Korçë, Prishtinë, Pejë, Strugë etj.etj. Në sytë e saj atë mbrëmje, pas fjalës sime, ishte drita e falenderimit, por unë ndieja borxhin e pashlyeshëm të mirënjohjes që i kemi dhe duhet t’ia mbartim nëpër të ardhmen e brezave tanë, asaj zonje anafrankiste të kombit.

Në katër-pesë takimet, në kohë të ndryshme gjatë tri viteve të fundit, shkëmbenim me zonjën Flora, dijen për krahinat dhe zonat tona. Ajo më kallëzonte për Skënderaj dhe unë për Bregdetin e Himarës. Kishte mësuar shumë më tepër për polifoninë dhe Labërinë, për raportet e mia familjare me këto dy njësi identitare të hapësirës sonë kombëtare dhe priste me kurreshtje dhe kënaqësi të shihte të realizuar sipërmarrjen time familjare për Muzeun e Fjalës “Lefter Çipa” në Pilur.

Mbetëm përsëritshëm në dakordësinë e të mosmunguarve në takime dhe sidomos në pritje të reja nga Prishtina- në Bregdet e Gjirokastër. Por, papritur…. Flora Brovina në atë ditë të shtatorit më 15 të 2026 në Prishtinë, e ndau shpirtin nga shtati dhe u strehua nën dheun e Kosovës, të cilës i blatoi si Ajo, një jetë sakrificash, përkushtimesh adhurimi dhe sidomos shërbimi, prej heroine dhe zonje.

Në qindra e mijëra ndërgjegje shqiptarësh imazhi i saj do të mbetet dhe mbartet me ndikimin dhe efektin e një gjurmëlënieje ikonike. Do të kujtohet dhe imponohet pambarimisht, si një ikonë e fetarisë kombëtare e qytetare, të cilën nuk ka kornizë që e gjithëpërfshin shterrueshëm.

Nga Keze Kozeta Zylo/

Mbrëmja Gala e 8 Tetorit 2026 do të mbetet gjatë në mendjen e të gjithë pjesëmarrësve si një nga netët atdhetre, emocionuese të organizuara nga komuniteti shqiptar në Amerikë. Mbrëmja e 3-të Vjetore Gala e Shoqatës Illyria të Policisë së Nju Jorkut (NYPD Illyrian Society), nën udhëheqjen e presidentit të saj, Detektivit Mikeljan Agolli, nuk ishte thjesht një ndarje çmimesh, por një dëshmi e gjallë e bashkimit, traditës dhe vlerave tona familjare e kombëtare. Në këtë ngjarje të madhe të pranishëm ishin zyrtarë të lartë, oficerë policie për komunitetin shqiptaro-amerikan të zbatimit të ligjit në Nju Jork si dhe media e mirënjohur “Alba Life”, që pasqyroi nga afër këtë festë të madhe të suksesit dhe kulturës sonë.

Që në hyrje të sallës në Bronx, atmosfera festive nisi magjishëm ku Banda Muzikore e Policisë së NYPD-së na mirëpriste me këngë dhe melodi, duke krijuar një mjedis dinjitoz e solemn. Mbrëmja u hap zyrtarisht me ekzekutimin e ndjerë të hymneve kombëtare, shqiptar dhe amerikan, duke nderuar dy shtetet që formësojnë identitetin e këtyre oficerëve të guximshëm.

Bekimi i Mbrëmjes nga Kapelani i NYPD-së, Dr. Tahir Kukaj

Përpara se të niste darka dhe programi zyrtar, mbrëmja u bekua nga Imam Dr. Tahir Kukaj.

Dr. Tahir Kukaj gëzon një pozicion shumë të respektuar dhe të lartë: ai shërben zyrtarisht si Kapelan Mysliman i Departamentit të Policisë së Nju Jorkut (NYPD Chaplain). Ai është i vetmi kapelan që përfaqëson komunitetin shqiptar dhe atë mysliman në këtë njësi elitë të departamentit. Prania e tij mbartte një peshë të madhe institucionale dhe shpirtërore. Imam Kukaj foli si gjithmonë me elekuence dhe bukur. Fjalët e tij të vyera dhe lutja e tij e ngrohtë sollën një ndjesi paqeje, harmonie dhe mbarësie në tërë sallën, duke u kujtuar të pranishmëve rëndësinë e besimit, bashkimit dhe mbrojtjes.

Elegancë në sallë: Veshjet e grave police si për ballo dhe tere hijeshi

Përtej solemnitetit të uniformave, ajo që tërhiqte vëmendjen dhe i shtonte një shkëlqim të jashtëzakonshëm sallës ishin gratë police të pranishme. Larg petkut të përditshëm të punës dhe rreptësisë së detyrës, veshjet e grave police ishin tejet elegante, të kuruara me një stil të hollë si për ballo aristokratike. Ky shpërthim i hijeshisë dhe klasit u dha një dritë të veçantë festimeve, duke treguar një anë tjetër, po aq të admirueshme, të zonjave tona shqiptare në uniformë.

Fjalimi Prekës i Presidentit Mikeljan Agolli

Zoti Agolli nder te tjera tha: Të nderuar kolegë, miq dhe pjesëmarrës, sot festojmë jo vetëm arritjet tona profesionale në uniformë, por edhe lidhjen tonë të pathyeshme me rrënjët. Jam jashtëzakonisht krenar për secilin prej anëtarëve tanë që me nder dhe sakrificë lartësojnë emrin e shqiptarit në zbatimin e ligjit në SHBA. Kjo shoqatë do të vazhdojë të jetë një urë e fuqishme mbështetjeje për oficerët tanë dhe një zë i lartë i vlerave tona kombëtare në Amerikë. Faleminderit për shërbimin tuaj dhe përkushtimin ndaj komunitetit!

Në fjalën e tij, Presidenti i Shoqatës, Z. Mikeljan Agolli, veç arritjeve profesionale, zgjodhi të vendoste në qendër të vëmendjes shtyllën më të rëndësishme: familjen. Me fjalë të ndjera dhe plot mirënjohje, Mikeljani falënderoi atin e tij Nevzatin, prindërit e mrekullueshem per mirerritjen, bashkëshorten dhe fëmijët e tij, duke theksuar se pas çdo oficeri që shërben me sakrificë në rrugët e Nju Jorkut, qëndron një familje që lutet, mbështet dhe sakrifikon në heshtje.

Nderimi i Oficerëve dhe Personaliteteve të Vitit 2026

Pika kulmore e mbrëmjes ishte ndarja e çmimit kryesor “Person of the Year” (Njeriu i Vitit) për z. Philip Rivera, Shefin e Patrullës së NYPD-së (Chief of Patrol). Ky vlerësim dëshmon urën e fortë të bashkëpunimit, respektit dhe integrimit të shkëlqyer të komunitetit shqiptar brenda strukturave më të larta të Policisë së Nju Jorkut.

Chief Philip Rivera, u shpall “Personi i Vitit 2026” nga NYPD Illyrian Society

Me rastin e nderimit të tij si “Personi i Vitit 2026” nga NYPD Illyrian Society, Chief Philip Rivera përshëndeti të gjithë të pranishmit dhe shprehu mirënjohjen e tij për këtë vlerësim të veçantë. Në fjalën e tij, ai theksoi se Illyria nuk është thjesht një organizatë për të, por një familje e vërtetë, ku mbizotërojnë miqësia, respekti, solidariteti dhe krenaria për prejardhjen shqiptare.

Një pjesë e veçantë e fjalimit iu kushtua figurës së heroit tonë kombëtar, Gjergj Kastriotit – Skënderbeut, simbolit të lirisë, guximit dhe qëndresës së popullit shqiptar. Në shenjë nderimi dhe vlerësimi për kontributin e tij, Chief Rivera u nderua me një bust të Skënderbeut, një dhuratë me domethënie të veçantë historike dhe kombëtare.

Ky moment shënoi jo vetëm një vlerësim për figurën dhe kontributin e Chief Philip Riverës, por edhe një dëshmi të lidhjes së fortë që bashkon anëtarët e NYPD Illyrian Society, duke e kthyer Illyrinë në një familje të bashkuar nga vlerat, traditat dhe krenaria shqiptare.

Krahas këtyre momenteve plot dritë, shoqata ndau çmimet vjetore për heronjtë e saj në uniformë dhe kontribuesit e dalluar të komunitetit, ku u nderuan:

• Çmimi për Arritje gjatë Karrierës (Lifetime Achievement): Detektivi i Gradës së Dytë Faton Alickaj. Z.Alickaj ne fjalen e tij nder te tjera tha: Ky çmim është një nderim për përkushtimin dhe punën ndër vite. Suksesi nuk arrihet vetëm, por falë bashkëpunimit dhe besimit të ndërsjellë.

Shërbimi me integritet dhe përgjegjësi është vlera më e madhe e një karriere. Ai vazhdoi se cdo sfidë është një mundësi për të dëshmuar karakterin dhe përkushtimin.

Trashëgimia më e rëndësishme e një karriere është ndikimi që lëmë te të tjerët.

• Çmimi i Lidershipit (Leadership Award): Nënkoloneli (Lieutenant) Silda Kokomeci dhe Rreshteri (Sergeant) Liridon Ahmedi.

• Çmimi i Mirënjohjes (Recognition Award): Detektivja e Gradës së Dytë Merita Hoxha, si dhe Oficerët e Policisë (Police Officer) Burim Djonbalaj, Valmir Nikqi dhe Afërdita Manllio

• Çmimi për Shërbim ndaj Komunitetit (Community Service Award): Imam Tahir Kukaj dhe Louie Suljovic (Louie’s Pizzeria & Restaurant).

Kjo mbrëmje Gala tregoi se distinktivi i NYPD-së dhe dashuria për atdheun e të parëve bashkëjetojnë në mënyrë të përsosur, duke lartësuar emrin shqiptar në majat e zbatimit të ligjit në Amerikë. Faleminderit oficerëve tanë për shërbimin dhe familjeve të tyre për qëndresën!

Shefi Rivera kembekryq me Shqiptarët

Momenti më kulmor dhe më drithërues i natës erdhi me nisjen e këngëve të traditës. Kur jehuan rreshtat e fuqishëm të këngës për Hajredin Pashën dhe ajo për Komandantin Legjendar Adem Jashari, salla përjetoi një emocion të jashtëzakonshëm. Si në kuvendet e dikurshme të burrave, të gjithë u mblodhën së bashku për të kënduar me një zë që zgjonte krenarinë kombëtare.

Në këtë atmosferë unike, i nderuari i mbrëmjes si “Njeriu i Vitit”, Shefi i Patrullës së NYPD-së, Philip P. Rivera, u bë pjesë e këtij rrethi të madh. Pa asnjë distancë zyrtare, Rivera u shkri një me shqiptarët, duke përjetuar e respektuar nga afër forcën, kulturën dhe shpirtin bujar të komunitetit tonë. Përtej vlerësimeve zyrtare, ajo që e ktheu këtë gala në një festë të paharrueshme kombëtare ishte ruajtja e identitetit dhe historisë shqiptare në zemër të Amerikës. Atmosfera u ndez dhe ngriti peshë zemrat e të pranishmëve kur anëtarët e shoqatës interpretuan këngën “Mora fjalë” — himnin që zgjon krenarinë tonë kombëtare dhe nderon sakrificën sublime të Komandantit Legjendar Adem Jashari dhe familjes heroike Jashari.

Ishte një moment thellësisht prekës që tregoi se distinktivi i policisë amerikane rrahin fort krahas zemrës dhe gjakut shqiptar.

Nga ana e tij, Presidenti i NYPD Illyrian Society, Z. Mikeljan Agolli, falënderoi të gjithë kolegët dhe pjesëmarrësit për përkushtimin dhe kontributin e tyre të pandalur në shërbim të sigurisë publike dhe lartësimit të emrit të shqiptarëve. Lidershipi juaj, kontributet tuaja të jashtëzakonshme jane krenari kombetare! Faleminderit oficerëve të policisë së Nju Jorkut për shërbimin!

Autorja e shkrimit mban titullin e lartë: Kalorës i Urdhrit të Flamurit nga Presidenti i Republikës së Shqipërisë, Medaljen e Meritës Presidenciale dhënë nga Presidentja e Kosovës Vjosa Osmani. Është publiciste, shkrimtare, autore e tetë librave, mësuese dhe bashkëthemeluese e Shkollave Shqipe “Alba Life” në New York, Ambasador i Kombit, Gruaja e Vitit 2022, NY dhënë nga Motrat “Qiriazi”.

Imer Xhemail Lladrovci/

3 Tetori është një ditë e veçantë jo vetëm për popullin gjerman, por edhe për historinë e Evropës.

Bashkimi i Gjermanisë shënoi fundin e një ndarjeje të dhimbshme dhe hapjen e një epoke të re të lirisë, paqes, bashkëpunimit dhe perspektivës evropiane. Pas dekadash ndarjeje, populli gjerman e rifitoi unitetin dhe ndërtoi një Gjermani të bashkuar, demokratike dhe me rol të rëndësishëm në zemër të Evropës.

Si mik i Gjermanisë dhe ish-diplomat, që kam pasur privilegjin ta përfaqësoj Kosovën në këtë vend, e kam përjetuar nga afër mikpritjen e popullit gjerman, kulturën e dialogut dhe përkushtimin e tij ndaj paqes, demokracisë dhe bashkëpunimit ndërmjet popujve.

Gjermania dhe populli gjerman kanë dhënë një kontribut të rëndësishëm edhe në historinë e Kosovës. Gjatë luftës së Kosovës, Gjermania mori pjesë në përpjekjet ndërkombëtare për ndalimin e dhunës dhe, përmes angazhimit të saj ushtarak në kuadër të NATO-s, kontribuoi në përfundimin e luftës. Njëkohësisht, Gjermania u hapi dyert mijëra njerëzve të dëbuar nga Kosova, duke u ofruar strehim dhe siguri në një nga periudhat më të vështira të historisë sonë të re.

Kontributi gjerman për Kosovën dhe Shqipërinë ka vazhduar edhe pas luftës, përmes mbështetjes politike, ekonomike dhe institucionale, si dhe përkrahjes së rrugës së tyre drejt integrimit evropian.

I gëzohem veçanërisht urave të miqësisë dhe projekteve të bashkëpunimit që kam pasur mundësinë t’i ndërtoj së bashku me miq dhe partnerë gjermanë. Këto ura kanë afruar njerëzit, kanë forcuar miqësinë shqiptaro-gjermane dhe kanë sjellë përfitime konkrete për të dy popujt.

Në këtë ditë historike, me respekt dhe mirënjohje uroj të gjithë miqtë, bashkëpunëtorët dhe qytetarët gjermanë, me dëshirën që miqësia dhe bashkëpunimi ndërmjet shqiptarëve dhe gjermanëve të vazhdojnë të thellohen edhe më tej.

Uroj që Gjermania e bashkuar të vazhdojë të jetë një forcë e paqes, stabilitetit, demokracisë dhe mirëkuptimit në Evropë.

Gëzuar Ditën e Bashkimit të Gjermanisë!

Në zhargonin popullor shpesh përsëritet se çudia më e madhe zgjat tri ditë. Mbase kjo është edhe arsyeja që ata që manipulojnë e shpërdorojnë opinionin publik shqiptar i publikojnë skandalet me radhë, thjesht për interesat e tyre të sundimit, duke u munduar që ta largojnë sa më shumë të jetë e mundur fokusin e publikut nga veprimtaria e tyre kriminale në favor të agjendave të tyre të sundimit.

Për të konfirmuar këtë që thashë, mjafton t’u referoheni dy skandaleve të fundit që u publikuan së fundmi, të cilat realisht nuk janë as të reja dhe as të panjohura. Mjafton t’i referohemi deklaratës së Ylli Rakipit në emisionin “Opinion”, ku thotë se këto i dinin, duke iu referuar “zyrës” së Gysit, por edhe faktit se videot erotike të personave publikë shqiptarë paskan ekzistuar për rreth dy vjet në internet, ndërsa për publikun shqiptar u bënë të ditura vetëm sot.

Po përse ustallarët i nxorën pikërisht tani?

Sigurisht që po mendohej se do të konkretizohej qëllimi dhe misioni i protestës kombëtare, duke u munduar që, me këto skandale, t’i paraqesin publikut shqiptar si një film pa para të një historie rozë apo si shigjetim të grave, që realisht asnjëra nuk janë të tilla.

Mediat dhe portalet e shitura dhe të blera i trajtojnë skandalet në favor të agjendave të tyre dhe jo si një pasqyrë të një pushteti pervers, që një Zot e di se sa është numri i viktimave të këtyre organizmave perversë e kriminalë.

Shikoni me vëmendje fushën e veprimtarisë së skandaleve të fundit, por që janë shumë më tepër se kaq, që janë bërë publike, e shumë të tjera që presin momentin se kur ustallarët do t’i bëjnë publike.

A ka një fushë të jetës politike e shoqërore sot në Shqipëri që ky pushtet pervers të mos ketë promovuar nga kjo kategori e skandaleve, duke nisur nga kreu i qeverisë, së bashku me të gjithë kabinetin e tij dhe të gjitha agjencitë e strukturat, deri te zgjedhja e “kryetarit” të komunës, që e quajnë president, të cilin e morën nga një person nën hetim dhe e vendosën në krye të shtetit?

Krejt establishmenti, së bashku me mediat e tij të shitura e të blera, nuk thotë asnjë fjalë për viktimat e këtij pushteti e shteti pervers në të gjitha fushat e jetës, duke nisur nga politika e me radhë, kultura, arti, sistemi arsimor e punësimi, e deri te grabitja e pronës, punës e çdo gjëje, duke e shndërruar Shqipërinë në një tokë djerrë për vlerat njerëzore e njeriun e punës së ndershme, duke e shpopulluar e shkombëtarizuar vendin më të bukur e më të pasur të botës për njësi sipërfaqeje.

Përse nuk e zë askush me gojë historinë e suksesit të një vendi si Hong Kongu i sferës perëndimore, pasi stacioni i fundit i këtyre perversëve është burgu?

Shqiptarët janë zgjuar tashmë, brenda e jashtë Atdheut, dhe të gjithë duhet të bashkohemi e të çrrënjosim këtë të keqe të madhe që e ka zënë Shqipërinë, në respekt të dinjitetit njerëzor e krenarisë kombëtare, që mbështetet nga Kushtetuta e Republikës së Shqipërisë:

Neni 2

1. Sovraniteti në Republikën e Shqipërisë i përket popullit.
2. Populli e ushtron sovranitetin nëpërmjet përfaqësuesve të tij ose drejtpërsëdrejti.

Të ngremë një qeveri tranzitore me mandat më së paku njëvjeçar, që të garantojë një Kod të ri Zgjedhor, pjesë integrale e Kushtetutës së re që do të aprovohet me referendum popullor, ku, përveç të tjerave, të garantohet një proces zgjedhor i lirë e i ndershëm, ku në institucione të shkojë vullneti i popullit shqiptar dhe jo rriqnat e interesave antishqiptare që nuk na janë ndarë për më shumë se 100 vjet.

Kjo tashmë nuk është një vullnet apo dëshirë e një grupi të caktuar, por një thirrje emergjente e pjesës dërrmuese të shqiptarëve brenda dhe jashtë Atdheut, që e kanë kuptuar se veprimtaria e përfaqësuesve e agjendave të antishqiptarizmit, që i kanë lënë e po tentojnë t’i lënë vendin njëri-tjetrit, po e shuajnë kombin shqiptar nga harta gjeopolitike e Europës.

Lirinë dhe demokracinë i gëzojnë ata popuj e kombe që luftojnë që t’i kenë.

Ajet Delaj
New York