• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Conversation with Ledia Xhoga, author of Misinterpretation, longlisted for the Booker Prize 2025

September 22, 2025 by s p

Interviewer Rafaela Prifti/

Congratulations on the nomination! You are the first Albanian-born female novelist longlisted for the Booker Prize. What jumps to mind instantly is Ismail Kadare’s winning the first Man Booker International Prize in 2005 (now International Booker Prize) – an award that honored his entire body of work. What is it like to be up there?

-Being longlisted certainly increases the book’s visibility and opens up opportunities. I feel beyond honored and hugely intimidated to see my name next to Kadare, whom I grew up reading. It’s also a bit strange, honestly, as it puts a strong spotlight on a person, and most writers are introverts who have a hard time with that kind of attention. As far as gender is concerned, six other wonderful writers who are women are on the list, so I’m in good company.

Living in-between is a central concept of the imigrant experience that you explore through the nameless protagonist, the Albanian American profesional interpreter, and a whole cast of imigrants from around the world in your debut novel.

-Yes, there are many immigrants in the story and they’re all experiencing the in-between. They all want something that’s beyond their reach, some are trying to become legal or heal themselves, some simply want a life where they’re not harassed. They all have their goals. The novel starts in January and I had the feeling, while writing it, that it would end in spring, which worked well metaphorically showing the possibilities of regeneration and renewal in that final scene.

“The Albanianess” is interwoven with the main theme of caring too much, a strong trait that leads the protagonist into dangerous situations. Since the book is released in Albanian by Botimet Dudaj, I will ask you to choose three words to describe it in Albanian.

Dinamik, mbërthyes, i paparashikueshëm.

The protagonist’s drive to help fellow immigrants, though admirable, becomes an unchecked compulsion. You had said that a brief personal experience as an interpreter for a New York organization, provided the premise of the story “that was ready to be told.” Was that unusual or is that an habitual workflow?

-It was actually a volunteer opportunity someone told me about. The man I was to interpret for had the same history as Alfred and he was a survivor of torture. But I’ve never worked professionally as an interpreter or translator. Yes, of course, it takes a while for some stories to get off the ground. A select few flow much easier it seems. Writers call them a gift. I wouldn’t say this story was a gift though. But although I struggled with the structure of the novel initially, there was something propulsive in the storyline, which allowed me to finish it.

In the story, silence is not just the absence of sound, it could indicate represion or rebellion, which is evident each time the narrator opts to say nothing to Billy, her husband, or Alfred, the Kosovar Albanian client that she is helping. What do the novel’s reflective spaces convey to the reader?

-It’s common for astute readers to notice things that writers don’t even intend, at least not consciously. I wasn’t aware of the role of silence, thank you for bringing it up. Billy’s attention to the unspoken is mentioned in regard to his interest in silent film and is consistent with the fact that he is also attuned to his wife’s moods, and he can read her reactions, even when she doesn’t tell him things. And then there’s the silence that happens after they fight, since they’re both upset. It offers a moment of introspection perhaps and it also reveals her feelings as she reflects upon their relationship. I like your interpretation that silence represents rebellion and repression, I’m sure that’s true, too.

The mother figure manifests itself in a fascinating ensemble of female characters such as the narrator’s mother, and Anna’s, Alma’s, Billy’s, Alfred’s. How does their presence – physical, emotional, psychological – enhance the larger narrative of the story?

-You are right, we get to know the mother of nearly every character! I think that the mothers in the novel embody the histories of the countries the characters come from as well as the ongoing emotional and psychological issues that affect generation after generation. Although they are trying to solve the issues that deal with their day to day life, these characters carry their pasts like shadows. This is something that the interpreter and Alfred sense about each other, by the way, and it connects them.

The interplays between dualities (the narrator’s father and uncle), contradictions in intents and motivations, echoes of the past in her family and the history of Albania build up the tension in several plot points with a thriller like quality.

-As people we are wired to notice similarities and differences, some of which are mundane and some are revealing from a character perspective. If you listen to any conversation in a coffee shop or bus, you’ll find statements like that, people trying to make sense of one another and pointing at differences. Of course, in fiction we have to think about how these characteristics fit in the bigger story. What did it mean for the interpreter to have a father who never sugarcoated things? So, the opposites serve to clarify characters, but they have to fit in the fabric of the story.

Would you please introduce yourself to the readers and your journey as a writer and a playwright? For anyone interested, there is a list of more than a dozen short and full length plays on your website lediaxhoga.com, a few of them are available for online watching.

-I’ve lived in New York City for a long time, for twenty years. I now am a parent and live in Brooklyn with my family. I worked in book publishing in Manhattan for many years, but then I wanted to write fiction, so I got an MFA in Fiction writing at Texas State. Yes, I’ve always been interested in Playwriting and had many short plays produced. I love writing dialogue. I also like screenwriting and would love to write a screenplay that turns into a movie someday.

What is the best way for the readers and fans to find out more about you and your work?

Thank you so much for reaching out to me about this. My website is lediaxhoga.com and I’m on

Instagram.

Your nomination is a remarkable achievement! The debut novel is a testament of your outstanding talent. Best of luck, Ledia!

The interview was conducted via email and edited for length and clarity Booker Prize is a prestigous literary award conferred annually for a single work of fiction written in English published in the UK. It was founded in 1969. Ledia Xhoga’s debut novel is among 13 works longlisted out of over 150 titles for 2025. The Booker Prize will announce its six-book shortlist tomorrow at the Royal Festival Hall in London.

Filed Under: Opinion Tagged With: Rafaela Prifti

Fehmi e Xhevë Lladrovci prijësit e Luftës Çlirimtare të Kosovës

September 22, 2025 by s p

Imer Lladrovci/

Kur Fehmi e Xhevë Lladrovci hynë në tokën e Kosovës në marsin e vitit 1998, Adem Jashari nuk ishte më gjallë, por me siguri shpirti i tij ishte i qetë sepse ai kishte besim të madh te Fehmi Lladrovci, i cili do ta vazhdonte punën e tij atdhetare aty ku e kishte lënë ai. Azem e Shote Galica ishin kthyer nga legjenda në realitetin e luftës. Azem Galica e Adem Jashari i përkisnin një bote tjetër, kurse Fehmi Lladrovci si Lutë Gllanasella ishte vënë në krye të atyre që luftonin për çlirim. Do të luftonte edhe disa muaj dhe pastaj do t‘i bashkohej galerisë së heronjëve të kombit. Kishte edhe një Adem tjetër, Adem Demaçi, i cili e priste Fehmi Lladrovcin në Kosovë. Ai ishte shprehur disa here në publik me entuziazëm për kthimin e tij. Adem Demaçi ishte i bindur se nuk mund të kishte një luftë çlirimtare pa Fehmi Lladrovcin. Ai i gëzohej edhe Shote Galicës së re, Xhevë Krasniqit-Lladrovcit. Pikërisht në këtë kohë të kthimit të Fehmi Lladrovcit në Kosovë, pas epopesë së Jasharëve në Prekaz, UÇK-ja u kthye nga një organizatë guerile në një ushtri të vërtetë popullore. Mjafton t‘i hedhim një shikim rreth e për qark, për t‘u bindur se shndërrimi i UÇK-së në një ushtri popullore nuk ishte një hap i vetëkuptueshëm dhe automatik. “Kur Gjergj Kastrioti-Skenderbeu u kthye në Krujë tha se “lirinë e gjeta midis jush”. Ata që s‘e deshën luftën dhe çmimin e saj të lartë thonë se çlirimi na erdhi nga jashtë. S‘ka asnjë dyshim se pa NATO-në gjithçka do të dukej ndryshe.

Nxënësi i Fazli Grajçevcit e Adem Demaçit, bashkëluftëtari i Adem Jasharit punoi me të gjitha forcat e tij që të organizonte një rezistencë të armatosur. Kjo ushtri, që ishte ngritur si nga një legjendë, s‘kishte shumë armë dhe aftësi ushtarake për t‘i dalë përballë një ushtrie moderne, të armatosur e të stërvitur mirë, por kishte diçka që i mungonte ushtrisë që e rrethoi prijësin me ushtrinë e tij të gatshme për çdo flijim: moralin e fortë luftarak. Ballë për ballë ishin dy ushtri: ushtria e pavdekshme e Fehmi Lladrovcit dhe ushtria serbe, njëra ishte vullnetare, tjetra një ushtri moderne që kishte në arsenalin e saj teknologjitë më të mira të kohës. Megjithatë, në fund fitoi ushtria që kishte njeriun me vete, jo armët. Lufta, që s’fitohet më parë politikisht, është luftë e kotë. Gjashtë muaj pas rënies së Fehmi e Xhevë Lladrovcit në luftë u fut edhe Aleanca ushtarake më e madhe në botë, NATO-ja, kundër Serbisë, dmth. në krahun e UÇK-së. Sot aty-këtu thuhet gjithçka e zezë për luftën tonë çlirimtare, por ajo në histori ka hyrë tashmë si një moment i shkëlqyer dinjiteti i një populli që për lirinë e tij flijoi gjithçka. Pa këtë luftë ne nuk do të ishin këtu ku jemi. Shteti i Kosovës nuk na u servua në pjatë si dhuratë, por ai erdhi pas një lufte të madhe që tërhoqi pas vetes edhe botën liridashëse. Në këtë kuptim Lufta e Kosovës përbën ngjarjen më të madhe në historinë e popullit shqiptar.

Fehmi Lladrovci gjithmonë ka qenë i lidhur me luftën, edhepse ai e dinte se ajo ishte e rrezikshme. Në jetën e tij politike, busulla e orientimit ishte lufta çlirimtare. Luftën çlirimtare e shihte si një moment të pashmangshëm në rrugën tonë drejt lirisë, të domosdoshme, por jo e mjaftueshme. Shumë popuj luftonin për liri, por ndonjëherë udha e tyre zgjatej pafundësisht shumë. Në rastin e Kosovës, parashikonte një udhë të shkutër, por të larë me gjak. Parashikimi i tij doli, sepse në luftën tonë u inkuadrua Perëndimi përmes NATO-së. Në luftë i pa të gjitha, por nuk u dëshpërua kurrë, sepse e dinte që njerëzit s’ishin hyjni. Dhe luftë pa njerëz nuk ka.E dinte se lufta i do të gjithë në front, të bashkuar. Mangësitë dhe njëanshmëritë i urrente, por e çmonte pa masë gatishmërinë për luftë. Kjo mendësi e bëri atë të padëshirueshëm te të gjithë ata që jo pa djalllëzi donin të krijonin një atmosferë tjetër, të përçarjes përmes ndarjes në taborre të ndryshme politike. UÇK-ja është luftuar vazhdimisht me operacione speciale tė agjenturave. Fehmi Lladrovci e konsideronte luftën një çështje që i përkiste të gjithëve dhe jo një çështje e monopolit të pakicës. “To be or not to be“, një çështje për jetë a vdekje, pikërisht ashtu siç thuhet në “Hamletin“ e Shekspirit (Shakespeare).

Gazetari anglez i BBC-së Lion (Lyon), që i njihte lëvizjet kryesore guerile në botë, pati thënë se në pamje fizike, askush tjetër nga luftëtarët e UÇK-së s‘i ngjante aq shumë si Fehmi Lladrovci Skenderbeut. Nuk e di a i njihte këto fjalë të gazetarit të BBC-së kur ishte gjallë, por edhe sikur të ketë qenë në dijeni të tyre ai do t’i kishte interpretuar ato vetëm si një shprehje dashamirësie dhe kurrë si diçka tjetër. Kurrë s‘do t‘i kishte shkuar mendja ta krahasonte veten me Skenderbeun, por si model të atdhetarit të madh ai e kishte pasur gjithmonë në jetë figurën e tij. Fehmi Lladrovci ishte një udhëheqës karizmatik. Ai bënte që çdo ushtar i tij të ndihej mirë në këtë përpjekje titanike për çlirim, sepse e dinte sesa e vështirë ishte kjo luftë. E megjithatë thoshte se s‘i mungonte asgjë. Një gazetare shqiptare që e vizitoi në llogoret e luftës, Jeta Xharra, disa muaj para se të binte në fushën e betejës, Ai i pati thënë se nuk na duhet asgjë, i kemi të gjitha. Një ushtri me një moral të tillë vërtet i kishte të gjitha. Dikujt që ka vendosur të vdes për liri me të vërtetë nuk i mungon asgjë.

Fehmi Lladrovci kishte në shkollë një mësues që e njeh mbarë populli shqiptar: Fazli Grajçevcin. Fehmiu kurrë nuk harroi mësuesin e tij. Figura e tij atdhetare ishte skalitur në kujtesën e tij në mënyrë të pashlyeshme. Me këtë ideal për flamurin shqiptar si mësuesi i tij Fazli Grajçevci, ai nuk mund të kishte fund tjetër. Këto ideale e çuan atë në burg ku takoi mësuesin e tij politik të madh: Adem Demaçin. Me këta mësuesë, ai nuk mund të vepronte ndryshe, veçse si luftëtar kombëtar. Në librin monografik të Bedri Islamit “Përjetësia e dyfishtë“ kemi një kapitull ku ai përgatitet për fundin e tij të lavdishëm. Pak kohë para 22 shtatorit 1998 mori vesh se ushtria serbe ia kishte mësyer Shkabës, Drenicës, ku ai ishte me ushtrinë e tij, Brigadën 114. Fehmi Lladrovci vizitoi shtëpinë e tij dhe i dha në njëfarë mënyre lamtumirën e fundit rrethit të tij. Ky episod i jetës së tij, e trondit çdo lexues të vëmendshëm. Ai e ndjente se këtë ofenzivë s‘e mbijetonte dot, por s’pendohej për luftën e tij, sepse shumë njerëz që kishte takuar në jetë dhe që e kishin frymëzuar për veprim atdhetar nuk i takonin prej vitesh këtij universi. Atdhetarë e luftëtarë të shumtë ishin vrarë në mbarë Kosovën. Ai nuk e shihte veten jashtë kësaj çete luftetaresh. Miku i tij, Bekim Berisha, po atë verë kishte rënë heroikisht në Junik. Rrethi po ngushtohej, por heroi nuk po ligej. Përkundrazi. Ai ishte më i vendosur se kurrë për luftën. Kështu, me qëndrimin e trimave të lashtë, ai mbeti në kujtesën e ushtarëve të tij që mbetën gjallë. Fehmi e Xhevë Lladrovci mbeten shembull i përkushtimit, guximit dhe sakrificës për lirinë e Kosovës, një trashëgimi që do të frymëzojë brezat e ardhshëm.

Filed Under: Sociale

Festivali i Rrugës në Jug të Bostonit

September 21, 2025 by s p

Flamur Vezaj/

Për herë të parë, Shoqata Labëria në SHBA iu bashkua festivalit të përvitshëm të rrugës në jug të Bostonit (Street Festival South Boston) duke sjellë para qindra banorëve të qytetit këngët e lashta iso-polifonike dhe kostumet tradicionale të Labërisë.

Ishte një moment i veçantë, ku zëri i Labërisë, ky thesar shpirtëror i shpallur pasuri e UNESCO-s, u ngrit fuqishëm në skenën e ndërtuar nga organizatorët e këtij festivali në Boston!

Krah tyre, performoi edhe grupi i valleve “Vallet Tona”, pjesë e Katedrales Ortodokse Shqiptare të Shën Gjergjit (Kisha e Fan Nolit), të cilët e mbushën atmosferën me ngjyrat e traditës dhe gjallërinë e hapave të valleve tona, duke i dhuruar publikut një festë të paharrueshme shqiptare.

Të gjithë së bashku, me krenari e dashuri për atdheun, prezantuan kulturën dhe trashëgiminë tonë të gjallë, duke e bërë pjesëmarrjen e Shoqatës Labëria edhe më domethënëse, si bashkëpunim me Kishën e Fan Nolit në këtë festival prestigjioz.

Publiku, i përbërë nga banorë të shumtë të Bostonit dhe miq nga kultura të ndryshme, u magjeps nga tingujt e këngëve tona, u duartrokitën vallet tona dhe u mahnitën nga kostumet tradicionale shqiptare. Shumë prej tyre, jo shqiptarë, iu bashkuan këngës e valles, duke dëshmuar se muzika dhe arti nuk njohin kufij, por lidhin zemrat e njerëzve si një familje e madhe.

Ky ishte një ditë që ngjalli emocione të forta, një ditë krenarie ku ndjemë se rrënjët tona shqiptare jo vetëm nuk harrohen, por ndriçojnë me forcë edhe në skenën amerikane.

Pjesëmarrja në këtë aktivitet u bë i mundur nga Kisha e Fan Nolit, Shoqata “Labëria”, valltarët e vegjël të “Valleve tona”, administrata dhe banorët e jugut të Bostonit, organizatorët e festivalit dhe të gjithë ata që u bashkuan e duartrokitën në mbështetje të grupit shqiptar.

Me shpresën se vitin e ardhshëm kjo pjesëmarrje do të vazhdojë e do të bëhet traditë, u përcoll edhe njëherë mesazhi i fuqishëm i krenarisë dhe kulturës shqiptare në zemër të Bostonit.

Filed Under: Opinion

NA MBLEDH PROFESOR STAVRO SKENDI SI NJË “RILINDJE KOMBËTARE SHQIPTARE”…

September 21, 2025 by s p

Nuk është vetëm lajm i bukur, por edhe ngjarje, jo vetëm kulturore, por edhe rilindase…

Lexoj:

🔴⚫️ Të martën, më 23 shtator 2025, ora 18:00, ju ftojmë në Muzeun Kombëtar të Letërsisë Rumune në Bukuresht, për promovimin e vëllimit „Rilindja Kombëtare Shqiptare: 1878–1912”, të prof. Stavro Skendi, në përkthimin e Dr. Radu Săvulescu-t.

🔴⚫️ E konsideruar si një nga veprat më të cituara në literaturën e specializuar, libri i profesor Stavro Skendit përfaqëson një kontribut themelor në historiografinë shqiptare dhe ballkanike. I botuar fillimisht nga Princeton University Press (SHBA), në vitin 1967, me titullin „The Albanian National Awakening, 1878–1912”, ky studim është rezultat i një hulumtimi të kujdesshëm dhe është bërë vepër referuese në studimet e albanologjisë dhe të historisë krahasuese.

🔴⚫️ Profesori Stavro Skendi (1905–1989) njihet si një nga albanologët më të rëndësishëm të shekullit XX, i mbiquajtur „dekani i studimeve shqiptare në Shtetet e Bashkuara”. Vepra e tij përfshin tituj si „Poezia epiko-gojore shqiptare dhe e sllavëve të jugut” (1954, 1969), „Studime kulturore ballkanike” (1980), si edhe dhjetëra artikuj të botuar në revista akademike prestigjioze si The American Historical Review, Foreign Affairs apo Political Science Quarterly. Kontributet e tij shtrihen në fusha të ndryshme – histori, gjuhësi, letërsi, fe, shkenca politike dhe kulturë – duke u vlerësuar për rreptësinë shkencore, ndërdisiplinaritetin dhe thellësinë.

🔴⚫️ Përkthimi në gjuhën rumune është botuar nga Shtëpia Botuese Asdreni, në bazë të një marrëveshjeje të lidhur ndërmjet Shoqatës Lidhja e Shqiptarëve të Rumanisë (ALAR) dhe Princeton University Press, dhe është realizuar me mbështetjen e Qeverisë së Rumanisë, përmes Departamentit për Marrëdhënie Ndëretnike, që ofron fonde për organizatat e qytetarëve që i përkasin pakicave kombëtare.

🔴⚫️ Hyrja për publikun është e lirë, në limitet e vendeve të disponueshme, dhe secili nga pjesëmarrësit do të marrë falas një kopje të librit.

* * *

Më mrekullon e gjithë ajo që shkruan Dr. Luan Topciu në Bukuresht.

Ështe vepër dhe punë, përzgjedhje, mençuri, akt, jo vetëm për diasporën shqiptare në Rumani, por për të gjitha diasporat tona në botë e patjetër dhe për dheun amë…

“Libri jepet falas” – lexoj. Vërtet mision rilindas, dashuri për kulturën, lexuesit, vepra do të shkojë në të gjitha bibliotekat e Rumanisë e në katedrat letrare e panairet e librit kudo…

“RENASTEREA NATIONALÃ

ALBANEZÔ

E përktheu nga anglishtja në rumanisht Dr. Radu Săvulescu, Presidenti i Shoqatës së Shqiptarëve në Rumani, një intekektual i lartë, studiues dhe përkthyes i mjaft veprave të tjera për Shqipërinë.

“Hyrja për publikun është e lirë” – lexoj, dyert janë të hapura, pa roje akademike e veçime intekektualiste… dhe e di që do të venë plot njerëz të kultures, letersisë dhe arteve, shkrimtarë, studiues, studentë, lexues, dashamirës, etj, por a do të ketë përfaqësues zyrtarë të Shqipërisë?

“KARTELA TË REALIZMIT

TË DËNUAR”

Në studimin tim për “Letërsinë tjetër” atë që erdhi nga ndalesat e diktaturës komuniste dhe harrimet zyrtare, nga burgjet dhe internimet dhe nga diaspora si qendresë dhe kulturë dhe moral, kur sundonte Realizmi Socialist, në “Kartela të Realizmit të dënuar” është dhe ajo e patriotit dhe luftëtarit Stavro Skendi, që pushtuesi fashist e internoi në ishujt e trishtë të Italisë:

Stavro Skëndi

(1905 – 1989)

…shqiptar tjetër i Ventotene-s, mik dhe ky me ideatorët e Europës së Bashkuar, i internuar si kundërshtar aktiv i pushtimit italian, që, me t’u liruar nga ishulli plot erëra i dhembjes, shkon të vazhdojë luftën për çlirimin e vendit, bashkohet me Ballin Kombëtar.

Kishte studiuar në shkollën amerikane të Stambollit, në Robert College, (Gjej se aty më vonë është diplomuar dhe shkrimtari Orhan Pamuk, nobelisti i parë turk), pastaj kryen universitetin për studime ndërkombëtare në Gjenevë. Kthehet në atdhe dhe jep leksione në shkollën tregtare.

Gjatë Luftës së Dytë Botërore bashkohet me frontin e Ballit Kombëtar. Komunistët nuk mund t’ia falnin kët;e, aq më tëpër që ai ishte kundër revolucioneve, por për evolucionet, për zhvillimin shkencor dhe kulturor të Shqipërisë.

Shkon në SHBA në vitin 1946, punon në Columbia University, i përkushtohet Albanalogjisë, boton studime dhe libra për Shqipërinë, për ekonominë dhe politikën e izolimit, Rilindjen, alfabetin, poezinë e letërsinë më gjerë, në Ballkan, etj.

Jeta e tij përmbledh 8 dhjetëvjetësha të historisë së vendit, Shpalljen e Pavarësisë, mbretërinë, Luftën e Dytë Botërore, vendosjen e komunizmit, që ai e shikon si tragjedi kombëtare dhe emigracionin, veprimtaritë e diasporës.

E trondit dhe e dëshpëron së tepërmi mbyllja e atdheut, shtypja që i bëhej intelektualëve dhe artistëve si gjithë popullit..

Vdes në Nju-Jork, atë vit kur do të shëmbej Muri i Berlinit dhe do të fillonte të binte perandoria komuniste dhe diktatura në atdhe.

* * *

“ZGJIMI KOMBËTAR SHQIPTAR”

A është botuar në Shqipëri vepra

“The Albanian National Awakening, 1878–1912”

A është përkthyer?

A DINË GJË STUDENTËT

PËR PROFESOR STAVRO SKENDIN?

– Po patronazhistët? –

Çfarë thuhet në Universitet tona?

Flasin pedagogët për atë? Kritikët e letërsisë a i referohen siç bëjnë studiuesit nga bota? Po shoqatat në diasporë…

Po patronazhistët apo thjesht e shohin si ballist?!

Siç duket janë më interesante studimet për gjellët e Ballkanit, ato serbe e greke sidomos, që kanë gatuar dhe me kokat e shqiptarëve…

Mos Stavro Skendin e shohin si të arratisur politik nga regjimi, ashtu siç e dinë ata, të mësuar nga filmat e socializmit me ballistë e diversantë, grotesk dhe absurd i vetvetes, por gjithsesi mendimi kritik edhe këtej, atë që la trashëgim Konica e Noli e Profesorët Stavro Skendi e Arshi Pipa e bashkëpunëtorë të tyre në “Diellin” që i bashkonte, ka gjetur vazhdimësi e dinjitet, ka krijuar një peizazh të ri të fjalës shqipe, pavarësisht shfaqjes së ndonjë rudimenti patronazhist, fare pa rëndësi. Tani ata kanë porosi dhe prapavijë të njohin letërsinë shqipe me Inteligjecë Artificiale dhe rrëmojnë si hiena në realizmin socialist për të gjetur ushqim dhe vjellin vrer mbi zhvillimet e reja dhe demokracinë dhe atdheun.

Por është bjerrje kohe të merresh me ta, që të duan si veten.

Më rëndësi ka ajo recensa e thjeshtë

me pak rreshta e Dr. Luan Topçiut në ftese për veprën e Albanalogut shqiptaro-amerikan Stavro Skendi se e gjithe ajo ç’nxijnë në artikuj e libra me AI kundër tij dhe ç’përfaqëson dhe mbart Profesori.

THE ALBANIAN NATIONAL AWAKENING

1878–1912

– Princeton University Press, 1967 –

Kur Stavro Skendi botonte vepren madhore në SHBA, ç’ndodhte në atë vit, 1967, në Shqipërinë tonë? Ç’drama historike dhe kulturore?

– Diktatori Enver Hoxha konsolidoi edhe më pushtetin absolut të Partisë së Punës, pas prishjes me Bashkimin Sovjetik (1961) dhe afrimit me Kinën maoiste.

– Shqipëria mbeti vendi më i izoluar i Europës.

– Nisën spastrimet e brendshme politike kundër “armiqve të brendshëm” dhe intelektualëve që nuk përputheshin me vijën ideologjike.

Ngjarja më e bujshme

kulturore-politike e vitit 1967:

– Shpallja e Shqipërisë si “shteti i parë ateist në botë”.

– U ashpërsua fushata famëkeqe kundër fesë, u mbyllën të gjitha kishat, xhamitë, teqetë, manastiret, u kthyen në magazina, kinema, stalla e depo “kulture”.

– U ndez dhe më Revolucioni Ideologjik dhe Kulturor”, i frymëzuar nga Revolucioni Kulturor i Kinës së Mao Ce Dunit.

– U goditën Kanunet madhore kombëtare, tradita, dasmat dhe ceremonitë, u kontrollua mënyra e veshjes, si duhej të qetheshe, madje edhe marrëdhëniet familjare.

Ironia historike:

Në të njëjtin vit, pra, Prof. Stavro Skëndi botoi në “Princeton” veprën madhore “The Albanian National Awakening, 1878–1912”, ku trajtonte rilindjen kombëtare dhe rolin e fesë, kulturës dhe letërsisë në ringjalljen e kombit shqiptar.

Ndërsa brenda vendit trumpetohej “fitorja” e komunizmit mbi kulturën dhe fenë, në Perëndim studimi i Skëndit i jepte Shqipërisë një prestigj intelektual. Tregonte zhvillimin e vetëdijes kombëtare shqiptare që nga Lidhja e Prizrenit (1878) deri në shpalljen e Pavarësisë së Shqipërisë (1912).

Skëndi nuk i pa thjesht si një seri ngjarjesh politike, por si një proces kulturor, gjuhësor, letrar dhe shoqëror, ku letërsia, gjuha dhe shtypi luajtën rol të madh në formimin e kombit.

Një pjesë e rëndësishme e librit i kushtohet shkrimtarëve të Rilindjes:

Naim Frashëri, i parë si poeti profet i kombit. Çajupi, Sami Frashëri, Jeronim De Rada etj.

Skëndi tregon sesi shkrimtarët nuk ishin vetëm autorë letrarë, por dhe udhëheqës shpirtërorë e kulturorë.

Eshtë e para monografi e plotë në anglisht mbi Rilindjen Shqiptare, që ende shihet si libër klasik dhe citohet shpesh në studimet mbi Ballkanin.

Kjo vepër e vendosi çështjen shqiptare në hartën e studimeve akademike ndërkombëtare. Pa Skëndin, shumë studiues të huaj nuk do të kishin kuptuar mirë si u formua Kombi Shqiptar…

Lutem të mos e deformojmë kohën dhe veten!

Visar Zhiti

Filed Under: LETERSI

Big news out of Washington!

September 21, 2025 by s p

AFA/

For the first time in more than two decades, important language on the Balkans has been reauthorized, thanks to the leadership of Chairman Mast R-FL. This historic step recognizes the strategic importance of our region and lays out clear U.S. policy priorities:

✅ Supporting Kosovo’s independence and future membership in NATO

✅ Pressuring Serbia to reduce ties with Russia and China

✅ Exposing Serbia’s cooperation with Russia, China, and Iran in technology and security

✅ Expanding sanctions against those obstructing peace and stability in the Western Balkans

We are proud that Albanians for America has been actively engaged with policymakers throughout this process, making sure the voices of our community and our homeland are heard in Washington.

A huge thank you to Congressman Keith Self R-TX for ensuring this critical language was included in the Chairman’s mark, and to Chairman Mast R-FL for his leadership in bringing this forward for the first time since 2002.

Together, we continue to strengthen the bond between the United States and Kosovo, securing peace and stability for the region, and ensuring the sacrifices of our people are honored with lasting freedom. 🇽🇰🤝🇺🇸. Check the link here to read AMENDMENT TO H.R. 5300 OFFERED BY MR. MAST OF FLORIDA. https://docs.house.gov/…/BILLS-119-5300-M001199-Amdt-65…

Filed Under: Emigracion

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 323
  • 324
  • 325
  • 326
  • 327
  • …
  • 2946
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • KUJTIME PER ITALIANIN DOM ANTONIO SHARRA
  • MASAKRA E TIVARIT MARS-PRILL 1945
  • Kuptimi i Pashkëve Ortodokse – midis ritualit dhe ringjalljes së ndërgjegjes
  • RIKTHIMI I MUSTAFA MAKSUTIT NË FAQET E HISTORISË
  • Shqipëria në politikën ballkanike të Austro-Hungarisë
  • Eliot Engel, in memoriam…
  • VATRA TELEGRAM NGUSHËLLIMI PËR NDARJEN NGA JETA TË ELIOT ENGEL, MIKUT TË MADH TË KOMBIT SHQIPTAR
  • Përkujtojmë në përvjetorin e lindjes një nga figurat e Rilindjes Kombëtare, Aleksandër Stavre Drenova
  • GËRSHËRA E ARGJENDTË
  • Përgjithmonë vetëm mirnjohës për Kongresmenin Eliot Engel
  • PËRKUJTIM PËR ELIOT ENGEL, NJË MIK I PAZENDËVËSUSHËM, ZËRI I SHQIPTARVE NË SHBA
  • Meditim para varrit të Faik Konicës
  • Bashkimi i Diasporës Shqiptare të Greqisë
  • “Fortifikimi ilir i Komlikut në Fregen dhe Ungrej të Lezhës (Mirdita Etnografike)”
  • “The Real Thing”: A Conversation with Luljeta Lleshanaku

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT