Opinion nga Rafael Floqi

Amerikanët kanë një shprehje. There is a new sheriff in town. (Ka një sherif të ri në qytet). Donald Trump, ai është si një zjarr i egër. Ai mund të konsumojë gjithçka në rrugën e tij, ose mund të djegë të gjithë drurët e vjetër për të lënë vend për ide të reja.

Qasja agresive e presidentit mund të jetë shqetësuese për dikë, por ajo ka dhënë disa rezultate pozitive. Por nëse Trump nuk është i kujdesshëm, sjellja e tij do t’i kthejë miqtë në armiq dhe kjo do të kthehet pas për të na kafshuar.

Por sa i krisur është Trump?

Kjo është pyetja që bëjnë të gjithë.

Tarifat e Trumpit janë një mjet politik dhe ekonomik i përdorur gjatë administratës së ish-presidentit amerikan, Donald Trump, për të mbrojtur industrinë e brendshme të SHBA-së dhe për të shtuar presion ndaj partnerëve tregtarë të huaj. Ato ishin kryesisht një reagim ndaj praktika të padrejta tregtare, siç ishin subvencionet shtetërore për industrinë dhe manipulimet e valutës. Trump vendosi tarifa të larta ndaj importeve të disa produkteve, veçanërisht atyre nga Kina, me qëllimin e uljes së deficitit tregtar dhe rritjes së prodhimit të brendshëm. Megjithatë, këto tarifa shkaktuan tensione të shumta ndërkombëtare dhe shpesh u kritikuan për ndikimin negativ që patën te konsumatorët amerikanë, pasi çmimet e produkteve të importuara u rritën.

Demokratët filluan të sulmojnë Trump, duke frikësuar popullin. Kryetari i pakicës në senat , Chuck Shumer, tregoi një birrë Korona dhe një avokado, për të treguar se këto produkte që vijnë nga Meksika do të ishin më të shtrenjta.  Por…

Të hënën morëm një përgjigje të pjesshme. Ai nuk është plotësisht mashtrues. 

Në fakt tarifat janë mjeti, jo qëllimi. Ato janë një mënyrë për të treguar forcën dhe për të shtyrë partnerët të negociojnë.

Kur një komb përdor tarifa si armë, ai nuk kërkon luftë, por një marrëveshje më të mirë

Në tregti, tarifat mund të duken të dhimbshme, por ato janë vetëm një pjesë e strategjisë për të siguruar interesat e kombit.”   “Përdorimi i tarifave për të arritur një marrëveshje është si një shënjestër që i tregon tjetrit se kush ka fuqinë në tryezën e negociatave.” 

“Nëse tarifat janë të përdorura me mençuri, ato mund të kthehen në një mundësi për të rritur tregtinë dhe për të siguruar kushte më të mira për Amerikën .” 

Shtëpia e Bardhë ka vonuar tarifën prej 25% që do të vendoste mbi importet meksikane duke filluar të martën, pasi presidentja meksikane Claudia Sheinbaum ra dakord të vendoste 10,000 trupa të tjera në kufirin SHBA-Meksikë për të ndaluar fluksin e emigrantëve dhe drogave të paligjshme.

Në këmbim, Shtetet e Bashkuara kanë rënë dakord të ndihmojnë në ndalimin e armëve të paligjshme që rrjedhin nga ana tjetër, sipas një postimi në Tëitter të Sheinbaum të hënën në mëngjes.

Kërcënimet për tarifat e Trumpit u përqendruan gjerësisht tek to. Politikat tarifore të Trump ishin një pikë kyçe e agjendës tregtare “America First”, me qëllim mbrojtjen e industrive amerikane dhe uljen e deficitit tregtar. Ndërkohë që këto masa sollën disa përfitime afatshkurtra për disa sektorë, ato gjithashtu krijuan sfida ekonomike dhe tensionuan marrëdhëniet me aleatët dhe partnerët kryesorë tregtarë të SHBA-së. Trashëgimia e këtyre tarifave vazhdon të ndikojë në politikat tregtare të SHBA-së dhe rezultatet e këtyre luftërave tregtare do të diskutohen për vite me radhë

Politikat tregtare të Donald Trump, veçanërisht ato që lidhen me tarifat, ishin një pjesë e rëndësishme e strategjisë ekonomike të administratës së tij. Karakteristika më e dukshme ishte përdorimi i tarifave si një mjet për të adresuar balancat e padrejta tregtare dhe për të mbrojtur industrinë amerikane nga konkurenca e huaj, veçanërisht me Kinën.

Tarifat që u vendosën nga administrata Trump ishin shumë të kontestuara. Mbështetësit e këtyre politikave argumentuan se ato ishin të nevojshme për të mbrojtur punësimin dhe industrinë amerikane, veçanërisht në sektorët e prodhimit dhe bujqësisë. Nga ana tjetër, kritikët e pohuan se tarifat çuan në rritjen e çmimeve për konsumatorët dhe bizneset amerikane që varen nga importet. Shumë kompani amerikane përballeshin me rritje të kostove për materialet e papërpunuara dhe disa ishin të detyruara t’i kalonin këto kosto te konsumatorët.

Në aspektin e tregtisë globale, tarifat e Trump ndryshuan marrëdhëniet me partnerët kryesorë tregtarë. Rritja e tarifave çoi në një zhvendosje të zinxhirëve të furnizimit, me disa kompani që kaluan prodhimin nga Kina në shtete të tjera. Megjithatë, ndikimet afatgjata në ekonominë e SHBA-së ishin të përziera, pasi ishte e paqartë nëse tarifat kishin sukses në arritjen e objektivit të uljes së deficitit tregtar ose rikthimit të punëve të humbura në prodhim.

Më vonë gjatë ditës, Trump vendosi një pauzë në tarifat kanadeze pas një telefonate në dukje produktive me kryeministrin kanadez Justin Trudeau, i cili tha se Kanadaja do të caktonte një car për të luftuar trafikimin e fentanilit dhe do të siguronte monitorimin e përhershëm të kufirit SHBA-Kanadezë, raportoi Reuters.

Tani, kinezët janë në radhë. Trump do bisedojë me Xi.

Kina tha se do të zbatojë një tarifë 15% për produktet e qymyrit dhe gazit natyror të lëngshëm, si dhe një tarifë 10% për naftën bruto, makineritë bujqësore dhe makinat me motor të madh të importuara nga SHBA. Tarifat do të hyjnë në fuqi të hënën e ardhshme.

“Rritja e njëanshme e tarifave të SHBA-së shkel seriozisht rregullat e Organizatës Botërore të Tregtisë”, tha Komisioni i Tarifave të Këshillit të Shtetit në një deklaratë. “Nuk është vetëm e padobishme në zgjidhjen e problemeve të veta, por gjithashtu dëmton bashkëpunimin normal ekonomik dhe tregtar midis Kinës dhe SHBA-së”.

Ndikimi në eksportet e SHBA mund të jetë i kufizuar. Megjithëse SHBA-ja është eksportuesi më i madh i gazit natyror të lëngshëm globalisht, ajo nuk eksporton shumë në Kinë. Në vitin 2023, SHBA-ja eksportoi 173,247 milion këmbë kub LNG në Kinë, rreth 2.3% e totalit të eksporteve të gazit natyror, sipas Administratës së Informacionit të Energjisë së SHBA-së.

Shtëpia e Bardhë ka qenë e paqartë në lidhje me tarifat që planifikon të vendosë ndaj tre partnerëve tanë më të mëdhenj tregtarë – Kanadasë, Meksikës dhe Kinës.

Ai i ka përshkruar ato ose si shkopinj të përkohshëm për t’i bërë ato vende të ndihmojnë në mbrojtjen e kufijve tanë ose si gjenerues afatgjatë të të ardhurave për Shtetet e Bashkuara.

Por këtu është çështja.

Ligjet e ekonomisë nuk funksionojnë në këtë mënyrë.

Siç i vuri në dukje presidentit Ëall Street Journal miqësore me Trumpin, ai është gati të nisë “luftën tregtare më të trashë në histori”.

Me sa duket, kjo administratë është e gatshme të përkulet

Tashmë, Meksika dhe Kanadaja kanë përgatitur sulme hakmarrëse kundër importeve amerikane.

Ekziston një marrëveshje e gjerë nga ekonomistët në të dy anët e rrugës që tarifat janë një taksë për konsumatorët e vendeve që i vendosin ato. Njerëzit e rregullt mbajnë barrën më të madhe të kostove kur ato kalohen si çmime më të larta.

Konsumatorët amerikanë ishin gati të ndjenin dhimbjen dhe madje Trump paralajmëroi se ne duhet të forcojmë veten.

Tani, duket se ka rezultate nga administrata – diçka për të cilën nuk mund të ishim të sigurt kur të gjithë u zgjuam të hënën në mëngjes.

Unë e shoh Donald Trumpin si një zjarr të egër – gati për të konsumuar gjithçka në rrugën e tij. Megjithatë populizmi i tij reformues mund të jetë i rrezikshëm dhe i paparashikueshëm.

Ai ka qëllimet e veta. Mund të djegë bimët e vjetra dhe të krijojë vend për ide të reja, politikë të re, parti të reja, mënyra të reja organizimi.

Meksika, Kanadaja janë qartësisht të gatshme të përshtaten

Elektorati amerikan në nëntor e lëshoi ​​këtë forcë të natyrës në vend, dhe tani do të shohim nëse do të jetë konstruktiv. 

Nuk duhet të jetë një detyrim.

Edhe para koncesionit të Sheinbaum të hënën, Meksika dhe Kanadaja tashmë kishin filluar të vendosnin oferta në tryezë. Më 17 dhjetor, Kanadaja njoftoi se do të kushtonte rreth 900 milionë dollarë për sigurimin e kufirit të saj jugor me më shumë helikopterë, drone dhe kulla të lëvizshme vëzhgimi për të ngadalësuar lëvizjen e emigrantëve dhe drogës përgjatë vijës sonë kombëtare.

Më 13 janar, Sheinbaum njoftoi “Planifikoni Meksikën” për të reduktuar deficitin tregtar të vendit të saj me Kinën, duke zbutur kritikat se Meksika është kthyer në një derë të pasme në SHBA për produktet kineze.

Edhe të tjerët i kanë bërë lëshime Trumpit

Kombet dhe qeveri të tjera gjithashtu kanë bërë lëshime ndaj Trump:

Pasi Trump i tha Hamasit se do të kishte “ferr për të paguar” nëse pengjet e 7 tetorit nuk liroheshin deri në kohën e inaugurimit të tij, Shtëpia e Bardhë e Biden njoftoi shpejt se ishte arritur një armëpushim dhe pengjet do të ktheheshin në shtëpi. Biden mori meritat, por edhe Economist, i cili mbështeti Kamala Harris, pranoi se Trump ishte “faktori X”.

Në ditën e inaugurimit, më 20 janar, milicia Houthi e mbështetur nga Irani, e cila kishte sulmuar anijet tregtare në Detin e Kuq, njoftoi se nuk do të qëllonte më në anijet e ngarkesave të SHBA-së dhe Mbretërisë së Bashkuar.

Më 26 janar, vetëm disa minuta pasi Trump postoi në Tëitter se do të kishte pasoja nëse Kolumbia të refuzonte të merrte përsëri shtetasit e saj që kishin emigruar ilegalisht në Shtetet e Bashkuara, qeveria kolumbiane kapitulloi. Qysh atëherë, presidenti kolumbian ka inkurajuar njerëzit e tij që punojnë ilegalisht në Shtetet e Bashkuara që të kthehen në shtëpi.

Më 31 janar, Shtëpia e Bardhë e Trump njoftoi se kishte siguruar lirimin e gjashtë amerikanëve të arrestuar nga qeveria autoritare e Venezuelës. Dhe qeveria e diktatorit Maduro pranaoi ti tërhqte me avionët e saj  imigrantët ilegalë madje dhe anëtarët e bandës Tren De Aragua.

Dhe në fund të javës së kaluar, Panamaja njoftoi se nuk do të ripërtërijë përfshirjen e saj në projektin strategjik të Kinës “Belt & Road” që përdoret për të zgjeruar ndikimin ekonomik dhe ushtarak të Kinës në të gjithë globin dhe Amerikën Latine. Panamaja bëhet vendi i parë që tërhiqej, raporton The Economic Times.

Nuk më pëlqen mënyra se si e bën këtë, por është një fitore

Çështja këtu është se me gjithë ankthin që frymëzon Trump, ai ka arritur ta shndërrojë atë në rezultate të mira.

Mund të mos të pëlqejë ky stil qeverisjeje. Do të preferoja që ai të ishte më diskriminues – që të ngjallte frikë te armiqtë tanë, por të ndërtonte marrëdhënie miqësore me fqinjët dhe partnerët tanë tregtarë.

Ne nuk duhet të imponojmë vullnetin tonë tek miqtë tanë. Përfundimisht, kjo lloj sjellje ngjall pakënaqësi dhe mund  të kthehet për të na kafshuar.

Por ky është Trump. Dhe askush nuk mund ta kontrollojë atë.