Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

NGËRÇI I POLITIKËS FATKOB PËR VENDIN, SEPSE PO I LE SHQIPTARËT JASHTË EUROPËS

by

Nga ELIDA BUÇPAPAJ/

Lajmi i fundit nga Shqipëria qenka se Nikollë Lesi, ish-botuesi i gazetës Koha Jonë, që e ka blerë rishtas gazetën, është paraqitur në Prokurorinë e Tiranës, dhe sipas burimeve të News24, ka kërkuar rihapjen e dosjes për djegien e redaksisë së kësaj gazete më 2 marsin e vitit 1997, 17 vjet më parë, gjatë krizës së piramidave. Trazirat dhe kaosi që e shoqëroi këtë krizë mori të gjitha cilësorët e një lufte civile, deri tani e pazbardhur, ashtu si vrasja e Azem Hajdarit, Ahmet Krasniqi e plot e plot të tjera.
Këto dosje janë mbuluar nga pluhuri i harresës pikërisht nga politika, e cila nuk e ka lejuar drejtësinë të ushtrojë të drejtën e saj duke e komprometuar njërën prej tri shtyllave kryesore që bën të funksionojë shteti i së drejtës.
Do të ishte shumë normale ajo që kërkon Nikollë Lesi, nëse për opinionin publik, kjo lëvizje e tij nuk do të ngjante me “një larje hesapesh” me ish-pushtetarët, ku Nikollë Lesi ishte pjesë e qeverisë.
Nikollë Lesi ka kërkuar që për ngjarjen në fjalë të dëshmojnë ish-kryeministri Sali Berisha, kreu aktual i SHISH, Visho Ajazi, asokohe punonjës në SHIK-un që drejtohej nga i ndjeri Bashkim Gazidede, Agron Musaraj ish- ministër i Brendshëm dhe ish drejtori i Përgjithshëm në Policinë e Shtetit Agim Shehu.
Kjo lëvizje e papritur e Nikollë Lesit tingëllon më tepër si një servilizëm për qeverinë aktuale, e cila tani kërkon me çdo kusht të hyjë tërësisht në kostumin e ish-kryeministrit të Shqipërisë, që kaloi në obsession deri sa shkarkoi ish-shefin e SHISH-it, të emëruar nga Fatos Nano, dhe në postin e presidentit vendosi një militantin e tij.
Berishës nuk i solli fat as zëvendësimi i shefit të shërbimit inteligjent me një njeri të tij të besuar dhe as ai i presidentit. Nëse Edi Rama do të ndjekë gjurmët e paraardhësit, edhe atë do ta ndjekë fattthëna dhe disfata e Berishës, ndërsa vendi do të vazhdojë të dergjet në tranzicion.
Sigurisht që është një hendikep i madh, kur në krye të institucioneve të pavarura qëndrojnë besnikë të kryetarëve të partive, sepse kryetarët e partive kështu marrin atributet e monarkëve dhe assesi jo të liderit në një sistem demokratik.
Ajo që do të duhet të bënin sot të dyja palët, është që duke mësuar nga gabimet dhe fajet e njëri-tjetrit, të mos i përsërisin më ato, sepse kanë 23 vjet që kanë marrë peng fatin e sovranit, por të ndërmarrin veprime të përbashkëta me qëllim që ta shpëtojnë shtetin nga pengmarrja, pasi pothuaj të gjitha institucionet e pavarura janë të kapura nga politika.
Heqja e Ajazit apo presidentit të Republikës është zgjidhje e përkohëshme për pushtetin politik të qeverisë aktuale, sikur supozoi gabimisht edhe Sali Berisha kur ishte kryeministër i vendit, por jo për vendin.
Vendit i duhen institucione të pavarura që të ushtrojnë kompetencat kushtetuese me fuqi të plotë, dhe politika duhet të jetë në shërbim të kësaj formule, s’ka rrugë alternative. Insitucionin e presidentit e shpëton vota popullore, për shembull.
Charles Montesquieu, babai i teorisë themelore të ndarjes të pushteteve thotë se liria është e drejta që të lejon ligji. Por kur ligji është i komprometuar, atëherë edhe liria është e komprometuar, ashtu sikur është e komprometuar edhe liria në Shqipëri. Integriteti i lirisë është i cënuar, sepse klasa politike nuk ka as cipë dhe as integritet. Ajo është duke vazhduar të përfitojë nga apatia e sovranit. Por deri kur?
Në ditët më të zeza të diktaturës komuniste, e cila u vendos më 29 nëntor 1944, Imzot Vinçens Prenushi, eseist, publicist, poet, e përkthyes, vdekur në burgun e Durrësit më 1949 nga torturat çnjerëzore, do të thosh më 1946: “Në këtë kohë në Shqipni, asht turp i madh me kënë jashta burgut”.
Kësaj thënie të Imzot V.Prennushit, madhështore sa Alpet Shqiptare, po i bëj një përditësim, se çfarë do të thoshte Imzot V.Prenushi, po të ishte gjallë sot në vitin 2014, 68 vjet pasi e ka shqiptu këtë sentencë që mbart me vete një tragjedi gjithëkombëtare. Së pari, mendoj se do të thosh “Ku jeni, burra e gra, asht dakika e fundit me e ba shtetin shqiptar ashtu si çdo shtet të Europës Perëndimore” – Ndërsa sa i përket këtij gati çerek shekulli të humbur tranzicion, Imzot Vinçens Prenushi kishte me thanë: “Për këta 23 vjet që i kemi lanë me shku dam, du me thanë se asht marre e madhe me pas qenë pjesë e kësaj klase politike horre”.

SI PO SHKATËRROHET TRASHËGIMIA KULTURORE E SIRISË

by

Nga Gëzim Llojdia*/

1.Lufta tre vjecare në Siri ka nxjerr në sipërfaqe  ngase një ditë ,por jo befasiht pritej të ngjante shkatërrimin e trashëgimisë kulturore  të këtij vendi.Kur njerëzit flasin për shkatërrimin e trashëgimisë , ata mendojnë së  pari :  e mëdhatw  djegura ose të shkatërruara në rrënoja,  thonë ekspertët botërore të kësaj fushe,që kanë vënë në dukje këtë fenomen  tw lindur  nga lufta. Megjithatë, këto monumente janë në lidhje me njerëzit , dhe kjo është me njerëzit që të gjitha diskutimet e trashëgimisë duhet të mbrohen nga fillimi më fund. Trashëgimia është e ndërtuar nga ana e tyre , dhe të përdorura dhe të ripërdorur  nga ana e tyre . Trashëgimia është edhe për më shumë se strukturat e ndërtuar , ajo është në lidhje edhe me besimet  jo-materiale dhe praktikat që lidhen me to, dhe vlerat e caktuara të tyre, si dhe atoku  mund të mos ketë manifestim material .

2.Siria është ” shtëpi””  nëse mund ta quajmë kështu nga më të vjetra ,ndër  qytetërimet më të përparuara në botë.Zona për shembull  në Latamne , e cila është në mes  800 – 500.000 vjet  , ku janë përdorur mjete guri dhe ndoshta janë identifikuar edhe vatrat e hershme – qindra e mijëra vjet përpara se njerëzit moderne të  kanë ekzistuar ( 120.000 vjet më parë ).

10.000 vjet më parë , u identifikuan të lashtat dhe kafshët e para ishin të zbutur : rritet në shtetet e para të qytetit , të tilla si Eblës dhe Mari. Duke shkruar zhvillimin  atje , duhen përmendur  krijimi i epikave letrare, arti , skulptura  dhe zgjerimi i tregtisë .

3.E vendosur në udhëkryq të Mesdheut , në vendin që do të bëhej moderne Siria u gjend  përball rritjes  së perandorive të mëdha jugore si: Bablyon , Asirisë , Akkad dhe Sumerëve. .

Nga Lindja erdhën persët , mongolët dhe arabët  nga Veriut ,hitejve dhe nga Perëndimi , grekët , romakët , bizantinët  dhe përfundimisht forcat e kryqëzatave të mbretërve të Evropës . Fise nomade , të njohura nga Bibla e krishterë , të tilla si Kanaanët dhe Sirët , erdhën , pushtuan , dhe u vendosën . Siria është zhytur përfundimisht në Perandorinë Osmane , kaloi në kontrollin e frëngjëve  pas Luftës së Parë Botërore , dhe më në fund arriti pavarësinë pas luftës së dytë botërore .

4.Feja , gjithashtu, ka lënë gjurmë . Abrahami , babai i kombit hebre , kulloste delet në kodrën e Aleppo dhe i dha qytetit emrin e saj arabic – Halab . Historia e krishterë pwrmend konvertimin e Saulit, ndaj Apostull  Palit  ka ndodhur në Damask  dhe në vitin 2010 ishte ende në shtëpia,e  banuar pothuajse 2,000 vjet më parë . Kreu Gjon Pagëzorit , kushëriri i Jezusit , është e thënë të jetë  sanksionuar në Xhaminë e Madhe në Damask.  Fshati Maloula është ndër vendet e fundit në botë ku Aramaikisht ,gjuha e folur në kohën e Jezusit , mund të jetë ende e dëgjuar dhe  pjesë e një jete në, historinë e folur . Khalid ibn al – Ëalid , shoqërues të Profetit Muhamed , themeluesi i Islamit , është varrosur në Homs në xhaminë e tij . Pasuesit e Muhamedit lanë një trashëgimi të xhamive të bukura : disa tashmë janë pjesë e vendeve të Trashëgimisë Botërore .

Rezultati i këtij takimi të shteteve , perandorive dhe besimeve është komplekse dhe unike ,nuk gjendet askund tjetër në botë . Xhamia umajad nw Damask , për shembull , ishte fillimisht një tempull  i Jupiterit , i cili ishte konvertuar në një bazilike të krishterë të Gjon Pagëzorit , dhe nga ana tjetër u bë etillë që disa e konsiderojnë vendin e katërt – të shenjtë në islam ( Hiti 2002 5 ) . Salahdin , armiku i mbretit Richard Lionheart , është varrosur këtudhe  historia vazhdoi të lënë gjurmët e saj, gjithnjë në ndryshim . Në tridhjetë vitet e fundit ,UNESCO  ka shpallur gjashtë vende në Siri me vlerë të jashtëzakonshme universale , duke përfshirë Qytetin Antik të Damaskut dhe i shtoi ato në Listën e Trashëgimisë Botërore : shumë të tjera janë në shqyrtim tentativë .Ndërtuar nga kjo histori të pasur dhe të ndryshme , njerëzit e Sirisë kanë një reputacion për tolerancë dhe mirësi . Megjithatë tani kjo histori , dhe paqja e ndërtuar mbi të , është e kërcënuar si kurrë më parë , dhe trashëgimia kulturore është sot nën frikësimin e zjarrit .

5.Një zyrtar i OKB-së për Arsim , Shkencë dhe Kulturë (UNESCO ) , tha se lufta e vazhdueshme civile në Siri “, ka goditur trashëgiminë kulturore në të gjitha format e saj në një nivel të paparë . “” Vendi është duke kaluar nëpër një konflikt shumë të keq që ka goditur trashëgiminë kulturore në të gjitha format e saj në një nivel të paparë “, ka thënë Francesco Bandarin , asistent drejtori i përgjithshëm për kulturën e UNESCO-s , ndërsa duke folur në një konferencë me gazetarët .Ai renditi disa nga objektet  e dëmtuara , duke përfshirë ato, që janë vendosur nën mbrojtjen e listës së vendeve të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s .Rrëzimi i minares së  shekullit të 11- të Xhamisë umajad në qytetin e Aleppo së lashtë, zjarri shkatërrues në Souk , apo  nw njw treg të shekullit të 17-të , në Aleppo,bombardimet që goditën objektet   e ruajtura mesjetare Crusader Kalaja e Krak de Chevalliers , e ndërtuar gjatë  shekujve 12, dhe dëmet në qytetin e Palmira , e cila daton në mijëvjeçarin e dytë .Aleppo është qyteti më i madh i Sirisë dhe besohet të jetë një nga qytetet më të populluara të vazhdueshme më të vjetra në botë .

6.Të gjitha tani, qëndrojë në rrënojat,të  shkatërrua nga një luftë që është jo vetëm duke vrarë breza të sirianwve, por edhe çrrënjosja e të gjithë rreth tyre, duke përfshirë faqet që kanë qëndruar që prej agimit të qytetërimit. Në të gjithë Sirinë, ku një luftë me sa duket e pandalshme është gati për të hyrë në një vit të tretë, një trashëgimi e ndërtuar mbi 5.000 vjet apo më shumë është duke u varrosur në mënyrë të qëndrueshme nën rrënoja,shkruan Martin Chulov, (The Guardian, Sunday 26 January 2014). Vetëm rrallëherë e imazhet paqëndrueshme tregojnë dëmin  e bërë përtej betejës – në kishat e lashta, fortesa -guri dhe rrënojat që kanë qëndruar të forta gjatë disa mijëvjeçarëve të apo dhe spastrimeve  por janë duke u tharë nga kjo luftëe  paharrueshëm. Siria ka gjashtë vende të UNESCO-s, që përfaqësojnë të paktën 2.000 vjet të historisë. Të gjithë kanë qenë të dëmtuar.Këto dhe pas fotografive  tregojnë se rendi i vjetër botëror i Sirisë i reflektuar për dekada në librat e historisë,shkojnë drejt zhdukjes. Ata gjithashtu zbulojnë shkallën tronditëse të shkatërrimit në qytetin  Aleppo, një nga të mbuluara me sheshe më të vjetra në botë është tani në rrënoja, labirintet  e saj të rrugëve prej  guri kanw  qenë një nga fushëbetejat më intensive në vend për 18 muajt e fundit,  dhw janw bombarduar nga lart nga avionët e forcës ajrore tregojnë asnjë ndjenjë ndaj pasurisw kulturore. Ata që guxojnë të ngrenë kokat e tyre mbi rrënojat, në drejtim të qytezës së lashtë që qëndrojnw në qendër të qytetit,ku  mund të shihen  dëmet në disa nga muret e saj.Disa qindra kilometra në jug, në perëndim të qytetit të tretë të Sirisë, Homs, një prej kështjellave më të rëndësishme mesjetare në botë, Krak des Chevaliers, ka marrë një taksë edhe më të rëndë. Goditur drejtpërdrejt nga predhat e lëshuara prej avionëve dhe artileria, kalaja tani qëndron në shkatërrim të pjesshëm. Homs vetë paraqitet edhe më keq. Një rrugë banimi, ku nuk kalojnë makinat kohë më parë  është shkatërruar.. Minarja e vjetër në krah të saj gjithashtu  u hodh në erë. Fotografit mendohet të ketë qenë marrë në njw  fshat pranë Hama, në veri të Homs. Por kjo mund  tw jetw po aq e lehtë për të parë  dëmin e bërë në pjesë të kryeqytetit, Damask, apo në qytete dhe fshatra nga Idlib në veri deri në Deraa në jug, ku niswn trazirat e para të kryengritjes në mars 2011 qw shkaktuan luftën.”Shumë qytetërime të kohës së  bronzit  lënë shenjat e tyre të njëpasnjëshme, duke përfshirë Kaldeasve, të Asirisë dhe të Hitejve”.Ato, nga ana tjetër, u zëvendësuan nga kulturat e grekëve , të Sasanians, persianët, romakët dhe arabët, shumë prej të cilëve zgjodhën qytetet siriane si kryeqytetet tw  tyre. Kryqtarët evropiane erdhën dhe e lanë disa nga kështjellat më mbresëlënëse të njohura  dhe Perandoria  osmane  gjithashtu bërë shenjën e saj , të gjitha këto kultura të bashkë-ekzistuar dhe konfliktuale, formuan diçka të re dhe të veçantë dhe që nuk gjendet askund tjetër në botë. ”

“Faqet arkeologjike në Siri janë shpesh në vijën e parë të konfliktit dhe janë duke përjetuar dëme të mëdha. Vështirësitë ekonomike dhe rënie të sigurisë do të thotë edhe vende larg nga luftimet, janë plaçkitur. Drejtori i Fondit Heritage Global i Global Projekteve, Dan Thompson tha: “Të gjitha vendet e  trashëgimisë botërore të vendit kanë pësuar dëme, duke përfshirë qytetet që ka në ruajtje  UNESCO , dhe një numër shumë i madh i monumenteve të tjera janë dëmtuar, shkatërruar ose kanë qenë subjekt i grabitjeve të rënda. “Granatimet, qitje, makineri të rënda të instaluar në vende, dhe plaçkitja e madhe janë shkaqet kryesore të dëmtimit dhe shkatërrimit.Ndërsa vendi numëron të vrarët që i kanë kaluar shifrës 130,000 jetë ,pamjet nga ky vend zbulojnë tragjedin tjetër, hedhjen në listën e mbeturinave të ndërtesave të saj historike  të njohura nga UNESCO.

*Mcs.Anëtar i Akademisë Evropiane të Arteve.

 

AMERIKA KËRKON DREJTËSI PËR VËLLËZËRIT BYTYQI

by

Nga Frank Shkreli/

Me 8 Korrik të këtij viti mbushen 15 vjetë ç’prej kohës që tre shtetas amerikanë, tre sokola trima shqiptaro-amerikanë, tre vëllëzërit e rijnë të familjes Bytyqi, Ylli, Agroni dhe Mehmeti u zhdukën pasi u arrestuan nga policia serbe, ndërsa—në një akt humanitar — po përcillnin disa anëtarë të minoritetit roma të kalonin kufirin për në Serbi, aksidentalisht kaluan në territorin serb dhe u arrestuan.  (Në vitin 1999, ata kishin lënë familjen e tyre në New York dhe së bashku me nja 400-luftëtarë të tjerë shqiptaro-amerikanë në Brigadën e Atlantikut shkuan në Kosovë për t’iu bashkuar Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës në luftën e saj kundër forcave terroriste serbe të Sllobodan Millosheviqit dhe politikës së tij të gjenocidit kundër shqiptarëve të Kosovës.)  Zhdukja dhe vrasja barbare e vëllëzërve Bytyqi ndodhi pothuaj menjëherë pasi mori fund ndërhyrja e NATO-s dhe pasi u çlirua Kosova.  Për t’i ra shkurt historisë së tyre të hidhur, për kalimin e kufirit ilegalisht midis Kosovës dhe Serbisë, ata u liruan pas dy javë burg, me urdhër të një gjykatësi serb por, sipas të dhënave, ata nuk dolën kurrë nga burgu dhe për pothuaj dy vjetë askush nuk dijti gjë rreth fatit të tyre.  Sipas të dhënave të zyrtarëve diplomatikë amerikanë të cilët e kanë ndjekur këtë çështje gjatë viteve, vëllëzërit Bytyqi, megjithëse ishin liruar nga burgu me urdhër të një gjykatësi serb, ata nuk u liruan por u morën me forcë nën kontroll nga forcat speciale kriminale të Ministrisë së Mbrendshme të Serbisë dhe pasi u ekzekutuan në mënyrën më barbare, u hodhën në një varrezë masive së bashku me nja 75 shqiptarë të tjerë të vrarë nga Kosova.  Pasi Slobodan Millosheviqi humbi zgjedhjet në vitin 2001, qeveria e re serbe e asaj kohe, “zbuloi” dhe hapi varrin masiv ku ishin hedhur trupat e pajetë të shqiptarve, përfshirë edhe vëllëzërit Bytyqi, trupat e të cilëve më në fund u identifikuan dhe më vonë u sollën për varrim në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në atdheun e tyre të dytë, të adaptuar.

Gjatë gjithë këtyre viteve që kanë kaluar, Shtetet e Bashkuara, nepërmjet përfaqsuesve të tyre në Beograd dhe në konferenca ndërkombëtare, sidomos në Organizatën për Sigurim dhe Bashkpunim në Europë, me çdo rast, kanë kërkuar nga qeveria serbe që të identifikojë dhe të dënojë kriminelët e Ministrisë së saj të Mbrendshme, të cilët besohet se kanë vrarë tre vëllëzërit e pafajshëm Bytyqi. Deri më sot, Serbia nuk ka identifikuar as nuk ka dënuar asnjë person për këtë krim.

Por rasti i vëllëzërve Bytyqi nuk harrohet në kët anë të Atlantikut. Pothuaj në çdo përvjetor të zhdukjes së tre vëllëzërve Bytyqi, por edhe në raste të tjera, përfaqsues diplomatikë amerikanë dhe anëtarë të Kongresit, kanë vazhduar t’i bëjnë thirrje qeverisë serbe që të tregojë angazhimin e saj serioz për identifikimin dhe dënimin e kriminelëve që vranë vëllëzërit Bytyqi, 15 vjetë më parë.

Kështu ndodhi edhe javën që kaloi, gjatë një seance në Kongresin amerikan mbi zhvillimet e fundit në Ballkanin Përendimor, ku Senatori i shtetit Mariland, Benjamin L. Cardin ngriti çështjen e vëllëzërve Bytyqi, familja e të cilëve ishte e pranishme në seancën dëgjimore të Kongresit amerikan.  Senatori Cardin tha me këtë rast  se “Vëllëzërit Bytyqi u vranë në Serbi nga fundi i vitit 1999.  Ata janë shtetas amerikanë dhe ne kemi vazhduar të kërkojmë llogari se pse deri tani askush nuk është mbajtur përgjegjës për këto vrasje barbare, ndërsa presim që qeveria jonë të bëjë çdo gjë që është e mundur për zbardhjen e kësaj çështjeje”, shtoi senatori amerikan.   Senatori Cardin, në seancën e Kongresit javën që kaloi, iu drejtua Zëvëndës Ndihmës Sekretarit të Shtetit amerikan, Zotit Hoyt Yee me pyetjen se ç’po bëhet për këtë çështje dhe çfarë masash po merren për të çuar drejtsinë në vend për këto vrasje.  Pasi i premtoi Senatorit Cardin se do i dërgojë atij shpjegime me shkrim në lidhje me ato që po bën qeveria serbe në lidhje me këtë çështje, Z. Yee deklaroi qëndrimin zyrtar të Amerikës para Komisionit të Kongresit duke thënë se, “Ne të Departmentit të Shtetit dhe e gjithë qeveria e Shteteve të Bashkuara, si dhe të gjitha agjencitë të cilat janë të shqetësuara dhe të interesuara për këtë çështje, i marrim shumë seriozisht përpjekjet për të siguruar se ata që janë përgjegjës (për vrasjen e vëllëzërve Bytyqi) të identifikohen dhe të dalin para drejtësisë.”

Zëvëndës Ndihmës Sekretari i Shtetit, vazhdoi duke thënë se, “Ne jemi të përkushtuar që këtë çështje gjithmonë ta fusim në rendin e ditës kur bisedojmë me përfaqsues të qeverisë serbe, dhe çdo herë që na jepet rasti.  Ai njoftoi Kongresin se numri dy i diplomacisë amerikane, Z. William Burns, në takimin e tij të fundit me Kryeministrin serb, drejtësia për vëllëzërit Bytyqi, ishte njëra prej çështjeve kryesore të agjendës së bisedimeve midis dy palëve.  Z. Hoyt Yee siguroi Kongresin dhe anëtarët e familjes Bytyqi, të pranishëm në seancë, mbi ”angazhimin tonë të palëkundur” dhe shtoi se “ne nuk do të pushojmë së kërkuari zgjidhjen e kësaj çështjeje, për derisa të mos jemi siguruar dhe të bindur se drejtësia është çuar në vend” me identifikimin dhe dënimin e atyre që janë përgjegjës për vrasjen e vëllëzërve Bytyqi.

Këto janë angazhime publike personale, nga ana  e zyrtarëve të lartë diplomatikë dhe institucionalë të  Shteteve të Bashkuara, se çështja e vëllëzërve Bytyqi është një çështje me rëndësi nga e cila nivelet më të larta diplomatike të Shteteve të Bashkuara nuk do të heqin dorë, për derisa të gjëndet një zgjidhje dhe për derisa kriminelët e Ministrisë së Mbrendshme të Serbisë, që mendohet se janë përgjegjës për këto vrasje, të  mos jenë identifikuar dhe të dalin para drejtësisë për këtë krim barbar kundër tre të rinjve shqiptaro-amerikanë.

Jeta është e shënjtë dhe e drejta kryesore e njeriut për të ekzistuar, për të jetuar është themelore.  Vrasja e vëllëzërve Bytyqi nga forcat policore serbe ishte shkelja sublime e të drejtës njerëzore për të jetuar.  Shtetet e Bashkuara e kanë traditë, dhe e ndjejnë si obligim moral, për të zbuluar të vërtetën dhe për të çuar të drejtën në vend, sado vonë dhe sa do kohë të marrë, kur është fjala për fatin e qytetarëve të vet, qofshin ata të vrarë e të humbur duke filluar nga Lufta e parë dhe e dytë Botërore, e deri tek Lufta e Vjetnamit dhe nga luftërat e kohëve të fundit.  Kjo traditë amerikane duhet të na japë shpresë dhe të na bindë se qeveria e Shteteve të Bashkuara e ka vendosë që identifikimi dhe dënimi i vrasësve barbarë të vëllëzërve Bytyqi, të jetë një prioritet kryesor në marrëdhënjet me Serbinë.  Njëkohësisht mund të mbështetemi në besimin se Washingtoni zyrtar nuk do të pushojë së punuari në këtë drejtim, për derisa drejtësia nuk është çuar në vend dhe për derisa Shtetet e Bashkuara, familja Bytyqi dhe komuniteti shqiptaro-amerikan nuk janë të kënaqur me status quonë në këtë rast dhe kërkojnë llogari dhe përgjigje nga nivelet më të larta të qeverisë serbe. Në një rezolutë të fund-vitit të kaluar, e në të cilën shprehej ndjenja e Kongresit në lidhje me vrasjen e vëllëzërve Bytyqi, thuhej se “përparimi ose mungesa e përparimit mbi këtë çështje duhet të mbetet një faktor me rëndësi në zhvillimin e mëtejshëm të marrëdhënjeve midis Shteteve të Bashkuara dhe Republikës së Serbisë.”

Muaji Korrik që po vjen shënon 15-vjetorin e zi të vrasjes barbare të tre vëllëzërve Bytyqi.  Le të shërbejë ky përvjetor si një rast — që nepërmjet angazhimit dhe influencës së qeverisë së Shteteve të Bashkuara të Amerikës — të mbahet lartë niveli i presioneve diplomatike ndaj Serbisë, me qëllim që ajo të angazhohet për identifikimin dhe dënimin e vrasësëve.  Dhe njëkohësisht –t’i kujtohet pa ndërprerje Beogradit, nga nivelet më të larta të Shteteve të Bashkuara siç ishte seanca e Kongresit javën e kaluar, se Amerika, familja Bytyqi, dhe besoj se edhe komuniteti shqiptaro-amerikan, nuk do të pranojnë kurrë që këto vrasje të kalojnë në harresë dhe se as nuk do të pajtohen kurrë që vrasësit e Yllit, Agronit dhe Mehmet Bytyqit, të mos identifikohen dhe të mos sillen para gjyqit, për t’u përballur më në fund me drejtësinë.  Zyrtarët më të lartë amerikanë janë shprehur vazhdimisht se drejtësia për vëllëzërit Bytyqi është një angazhim i patundur i qeverisë dhe i Kongresit të Shteteve të Bashkuara të Amerikës. Në këtë 15-vjetor të vrasjes së tyre, ky duhet të jetë gjithashtu edhe zotimi i komunitetit shqiptaro-amerikan, që nepërmjet përfaqsuesve të tij në Kongres dhe në kontaktet me entet përkatëse të qeverisë amerikane, vrasja e vëllëzërve Bytyqi të mos harrohet dhe të këmbëngulet që vrasësit e tre shtetasve amerikanë të identifikohen dhe të dënohen për krimin e tyre.

 

 

“Crimea is not Kosovo”

by

By David L. Phillips/

Russia is pointing to the “Kosovo precedent” as justification for its actions in Crimea. This is a false argument. There are fundamental legal and political differences between the internationally sanctioned process, which culminated in Kosovo’s independence, and Russia’s land-grab in Crimea. Kosovo’s independence is based on international law; Russia’s annexation of Crimea is not.

Yugoslavia’s 1974 constitution established Kosovo as an autonomous province with the same rights as Yugoslavia’s republics, which included the right to secession. Kosovars exercised their constitutional right to secede in a 1992 referendum. Ethnic Albanians comprised about 95 percent of the population. Almost all eligible voters cast their ballots in favor of independence.

Slobodan Milosevic cracked down, declaring a state of emergency and imposing martial law in Kosovo. By virtue of atrocities against Kosovo’s ethnic Albanian super-majority, Serbia lost its legitimacy and moral authority to govern.

As a result, NATO intervened to stop the slaughter of Albanians in 1999. After Serbian forces withdrew, the UN Security Council (UNSC) adopted Resolution 1244 that established an interim UN administration in Kosovo. It also required a plebiscite to determine Kosovo’s future political status in accordance with the will of its people.

While UNSCR 1244 affirmed “the sovereignty and territorial integrity of the Federal Republic of Yugoslavia (FRY),” the FRY was reduced to a rump state consisting only of Serbia and Montenegro. When Montenegrins voted to secede, leaving only Serbia, the FRY ceased to exist and so did Kosovo’s legal obligations.

Between adoption of UNSCR 1244 and Kosovo’s declaration of independence on February 17, 2008, Kosovo worked for 9 years to satisfy international criteria needed for recognition. It ran the gauntlet set out by the UN’s policy, “standards before status.”

The international community created a Contact Group, which included Russia. After two years of international mediation, the UN Special Envoy on Kosovo’s Status, Martti Ahtisaari, submitted his final report to the UN Secretary General recommending independence for Kosovo.

Since Kosovo’s declaration of independence, 110 countries have recognized Kosovo as a sovereign state and established diplomatic relations. More countries would have recognized Kosovo, but for Russia’s heavy-handed diplomacy. The process of gaining international recognition is ongoing.

Russia’s attempt to draw parallels between Kosovo and Crimea is convoluted. Kosovo’s situation was unique (sui generis).

Yugoslavia collapsed, liberating Kosovo from legal claims by Belgrade. Ukraine was recognized by the international community within its current borders, including Crimea, after the Soviet Union ceased to exist in 1991.

The scope and scale of human rights abuses against Albanians in Kosovo was egregious. No pattern of human rights abuses exists in Crimea.

Crimea’s population is diverse, including ethnic Russians, Ukrainians, and Tartars. When NATO intervened, Kosovo was more than 95 percent ethnic Albanian.

Kosovo’s political leaders endorsed an extensive package of minority rights for ethnic Serbs and promised autonomy for communities where Kosovo Serbs lived. Crimea’s regional parliament makes no such assurance. Muslim Turkic Tartars have a well-grounded fear of expulsions and ethnic cleansing, given their history of persecution by Russia.

Kosovo’s independence ensued after a long process of international mediation, under management by the UN, which enforced strict criteria. Crimea’s annexation is being engineered by a foreign power — Russia.

NATO, a multilateral alliance, intervened so that Kosovars could realize their dream of independence. Masked Special Forces from Russia are creating conditions to justify Crimea’s annexation by Russia.

An international Contact Group facilitated Kosovo’s path to independence. There is no international support for Crimea’s referendum, or its annexation by Russia. To address the Crimea crisis, Moscow has rejected a contact group comprised of Russia, Ukraine, Britain, France, and the United States.

Kosovo welcomed the UN’s engagement. Russian-backed thugs in Crimea physically threatened the UN special representative and expelled a delegation led by the OSCE’s High Commissioner on National Minorities.

The process by which Kosovo attained independence was an affirmation of international order. Russia’s naked land-grab in Crimea is a violation of international norms. The UN Charter enshrines “peaceful and good neighborly relations” between States.

Russia would be well advised to abandon its provocative policy toward Ukraine. It may achieve short-term objectives, but risks becoming a pariah with contempt for international law.

Mr. Phillips is Director of the Program on Peace-building and Rights at Columbia University’s Institute for the Study of Human Rights. He served the Clinton, Bush, and Obama administrations as senior adviser and foreign affairs expert. Phillips is author of “Liberating Kosovo: Coercive Diplomacy and U.S. Intervention”.(Huffington Post)

 

Comments from Wall Street – Albanians and Emerging Market Investments

by

By Nick Markola, CIMA®/

Last year was a very good one for investors in developed market equities but not so good for emerging market investors.  Typically markets that do well one year, could be expected to do less well in the coming years. Or, for a market that does poorly one year, the question is asked whether it will do better in the coming years. The question that some may ask is what to expect from emerging markets this year and what implications could this have for Albanians or Albania. In short, markets always provide opportunities and risks, one just has to be diligent and focused in finding opportunities while aiming to minimize risks.

Developed markets, as measured by the performance of the Standard & Poor’s 500 Index, were up over 30% last year. Or, as measured by the MSCI EAFE Index, developed markets were up over 23% for 2013. Emerging markets on the other hand did not perform well, and, as measured by the MSCI Emerging Market Index, lost 2.27% last year.  Statistics on how well Albania or Kosova did last year are still unclear but it is reasonable to assume, their economies did not do as well as the equity markets of the developed countries. It is very important to also note that performances of economies are not directly correlated with market performances, meaning there may be instances where an economy does well but the market does poorly or the other way around. The answer to the question on how well did the Albanian investors do depends on their exposure to the markets. Investors that were fortunate enough to be exposed during 2013 to developed markets probably did quite well. Folks that were not exposed to developed markets or the ones that were simply on the sidelines, they probably missed an opportunity.

Emerging markets are going through challenging times which is not a secret. That in itself presents opportunities for those willing to be diligent and do the hard work. That presents a great opportunity for Albanians. It is worth noting that part of the reason for the decline in the emerging markets is derived from the fact that the US Federal Reserve announced last year it will wind down its quantitative easing program.  This in return slowed down the capital flows into emerging markets. One needs to dig a little in the past history to understand the current issues with emerging markets. Some good stops in that history quest should be the 1980s Latin American debt crisis, the 1994-95 Mexican Peso Crisis and the 1997-98 Asian financial crisis. Every crisis is naturally different from past ones, but a good analysis of the past ones does not hurt, it just helps Albanians in potentially figuring out opportunities.

Today, the crisis in emerging markets seems very deep. There are massive demonstrations in Singapore and Venezuela, where some high profile citizens have been the casualties. There are ongoing protests in Turkey and the unrest in Ukraine has turned bloody, with a large number of fatal casualties in the ongoing clashes between the government and the opposition. Ukraine is facing a large deficit and in the quest of resolving it, the Government has decided to align itself with Russia. This is not sitting well with part of the population and peaceful protests in Kiev have turned deadly. According to media reports, government forces have fired live ammunition into the demonstrators and there are reports that demonstrators are firing back. It is a scene that nobody likes to see anywhere in the world, regardless of how far or how close it is.

Demonstrations and clashes on the streets of emerging market countries have a spillover effect into capital markets, hence a potential reason why the markets are down. There are some fears that clashes in Ukraine will result in the devaluation of their currency and a contagion effect into the rest of Eastern Europe. The effect on the Russian Ruble, Hungarian Forint and Romanian Leu remains to be seen. While waiting to see the impact of the crisis, Albanians can consider being proactive in their own countries of Albania or Kosova. People are quick to criticize the government and the institutions for not doing enough. And yes, governments have a lot more to do. Well, while there is turmoil in the emerging markets and there are issues in Eastern Europe, this may be the time for some Albanians to roll up their sleeves and get to work. Criticizing the government and institutions may or may not generate any results; however, investments in Albanian lands may be a lot more beneficial and promising for several reasons.

Such investments could help fill the potential void from disruptions in Eastern Europe or other parts of emerging markets. It also provides with the opportunity to shape the outcome on the ground in Albania or Kosova. While governments may or may not respond to criticism or demands for a different course, a direct investment in companies and the businesses on the ground is more efficient as Albanians can themselves lead such entities in the direction they want and effect the change they desire. Investors and doers are different from others because they simply do what others don’t.  Instead of waiting for the government, or for others to do things, by investing in companies and businesses on the ground, Albanians simply have the ability to get it done themselves. They will also learn firsthand about issues and challenges which they can bring to the governments attention to be resolved. They can also show others how things need to be done. This could benefit them as investors and operators, as Albanian and equally important provide much needed employment for other Albanians. At that point, their voice could also carry more weight.

In conclusion, crisis in the emerging markets are unfortunate. Loss of life anywhere in the world is unacceptable and condemned in the strongest fashion. However, crisis could also provide some opportunities for those that are willing to work diligently or have a vision. Emerging markets are currently experiencing turbulent times. Albanians should not shy away from working hard and smart to explore investment opportunities. Looking for companies and businesses on the ground to invest may not be a bad start. It could turn into a rewarding journey, in addition to providing a moral satisfaction or a greater good for the unemployed or underemployed folks at home who eagerly look west for their sunrise.

* The writer is the President of the Vatra Westchester NY Branch and the Co-Founder of APEN