KTHIMI NË “NORMALITET” NUK DO TË JETË “NORMAL”

May 8, 2020 by dgreca

Shkruan: DR. PASHKO CAMAJ/*

Para disa ditësh, në kalendarin vjetor shënuam kalimin në muajin maj, e së bashku me të edhe në një fazë të re të pandemisë së koronavirusit, në Shtetet e Bashkuara dhe në botë. Në të gjithë vendin, dyqanet e vogla, restorantet dhe bizneset e tjera ngadalë kanë filluar të rihapen. Më se gjysma e shteteve kanë lehtësuar kufizimet e tyre në shëndetin publik, në një mënyrë apo tjetër, kurse shumë shtete të tjera janë në përgatitje, për të ndjekur këtë proces së shpejti.

Fillimi i kësaj faze të re nuk do të thotë se rreziqet e pandemisë janë evituar, apo ndryshuar rrënjësisht. Shumë, por jo të gjitha pjesët e vendit, të paktën janë larguar nga një “fazë akute e urgjencës” për momentin. Tani ne shohim një angazhim drejt përpjekjes për të dalë me strategji që lejon njerëzit të rifillojnë pjesërisht mënyren e tyre të vjetër dhe normale, duke minimalizur rrezikun. Në vazhdimësi kërkohet një mënyrë për të ngadalësuar përhapjen e virusit, që gjithashtu na lejon të ruajmë shëndetin në përgjithësi, por dhe atë mendor e financiar. Gjëja më e sigurt për të bërë, nëse mund ta menaxhojmë, mbetet gjithnjë qëndrimi në shtëpi, por tani është koha kur – ndryshe nga 6-7 javët e kaluara, njerëzit, në disa pjesë të vendit mund të konsiderojnë me kujdes, duke rivendosur disa aktivitete jo-thelbësore, pasi të vlerësojmë mirë rrezikun e ekspozimit, për veten dhe të tjerët.

Një nga çelësat kryesor për të relaksuar disa nga kufizimet është testimi i saktë diagnostik për sëmundjen, por sasia e testimit që duhet të bëhet vazhdon të jetë një sfidë për shumë shtete. Do të nevojitet një zgjerim i konsiderueshëm i testeve, pajisjeve mbrojtëse personale dhe furnizimeve të tjera mjekësore, për punonjësit e shëndetit publik, për të arritur nivelin e testimit dhe mbikëqyrjes, të nevojshme për të rihapur vendin. Përveç testimit, gjurmimi i kontaktit të individëve pozitiv, do të jetë thelbësor për ngadalësimin e përhapjes se virusit.

Qeveritë lokale dhe shtetërore tani po fillojnë të na paraqesin një listë të gjërave që përsëri mund të bëjmë. Por pyetja është a duhet t’i bëjmë? Për shkak se pjesë të ndryshme të vendit, do të vazhdojë të jenë, në faza të ndryshme të shpërthimeve të Covid-19, në përgjithësi nuk ka po-ose-jo përgjigje që vlejnë per mbare vendin. Në përgjithësi, është më mirë nëse gabohet me kujdesin e tepruar. Por ka udhëzime që mund të na ndihmojnë të mendojmë për sigurinë e aktiviteteve të përditshme. Rihapja nuk do të thotë që të gjithë duhet të jemi përsëri afër njëri tjetrit. Gjashtë gjurma nuk janë një distancë magjike përtej së cilës gjithçka është e sigurt, prandaj, sa më larg, aq më mirë.

Në mënyrë të ngjashme, masat fillestare për të cilat është folë nga fillimi, që zvogëlojnë rrezikun e përhapjes së virusit, janë ende shumë të nevojshme. Pra, të vazhdohet me larjen e duarve rregullisht dhe tërësisht. Të vazhdohet me trajtimin e duarëve me mjete dezinfektuese, me mos-prekjen e fytyrës, me perdorimin i maskave, nëse distancimi shoqëror mund të mos jetë një opsion, dhe qëndrimin në shtëpi për të sëmurë, kur nuk ka nevojë për kujdes mjekësor.

Përdorimi e një lloj mbrojtjeje të fytyrës (maskë) kur distancimi social mund të mos jetë e mundur, është diçka që duhet llogaritur për një kohë të gjate. Edhe pse maska mund të mos e parandalojë plotësisht ekspozimin, veçanërisht nëse virusi pulverizohet pas teshtitjes ose kollës, ajo do të parandalojë piklat e mëdha (që mund të përmbajnë viruse) nga hyrja në zonën tonë të frymëmarrjes.

Ndërsa liderët tanë politikë në të gjithë vendin japin mesazhe të ndryshme në lidhje me rrezikun që paraqet koronavirusi, të paktën është e qartë se këto masa paraprake do të mbeten te rëndësishme për një kohë të gjatë – me siguri deri sa të zbulohet një vaksinë, ose derisa të infektohen mjaft njerëz që të zhvillojnë imuniten ndaj Covid-19. Pra, kur i konsiderojmë aktivitetet tona, veçanërisht ato në ambiente të mbyllura, siç janë zyrat, duhet të jemi vigjilentë dhe të bëjmë çmos për të ruajtur distancat dhe të praktikojmë një higjenë të mirë. Kur janë në pyetje aktivitetet në natyrë dhe tubime e ndryshme, është mirë të mos afrohemi shumë me persona që nuk jetojmë. Mbajtja e një distance duhet te jetë një ‘ligj’ i parë dhe i mirë për të praktikuar. Tani për tani, kjo do të jetë “normale e re”. Ndoshta është e panevojshme të thuhet, rregullat e distancës sociale do të jenë norma për një kohë të gjate.

Duhet ta dijmë se ne nuk do të jemi në gjendje ta eleminojmë rrezikun ne tërësi, por mund të bëjmë shumë për ta ulur atë në një nivel të pranueshëm. Flluska në të cilën kemi jetuar në javët e kaluara, do të zgjerohet dhe ajo do të perfshijë dhe njerëz me të cilët nuk kemi jetuar, pranadaj të vazhdojmë të kemi kujdes!

Pak lajme të mira në mbyllje: Përpjekjet globale për të zbuluar një vaksinë kundër sëmundjes të koronavirusit kanë përparuar me një ritëm të paparë, duke synuar të ndalojnë përhapjen e pandemisë. Sot, e gjithë elita shkencore në botë janë në përpjekje të mëdha për të zbuluar një vaksine për të imunizuar njerëzit kundër Covid-19. Këto përpjekje të shumta janë duke dhënë rezultate shpresëdhënëse. Ne mundemi dhe duhet ta kontribuojmë pjesën tonë, për të qëndruar të shëndetshëm, ndërsa me padurim presim ‘ndërruesin e lojës’ në luftë kundër këtij armiku të padukshëm, vaksinen kundër Covid-19, që do të përfundojë në mënyrë efektive këtë pandemi botëror dhe do të na sjellë përsëri në botën tonë normale!

*Autori është Zëvendës/Kryetar i Vatrës

UA SJELL NË SHTËPI TUSH(TONY) MUSAJ…

April 3, 2020 by dgreca

BASHKATDHETARË TË BRONX-it, TUSH (TONY) MUSAJ UA DËRGON USHQIMET NËPËR SHTËPI.TELEFONO TANI: 347-593-7028-/

Në kushtet e urdhërit ekzekutiv të dhënë nga autoritetet e shtetit të New York-ut për t’u mbyllur në shtëpi, një nga bashkatdhetarët tanë së bashku me familjen ka nisë që t’i furnizojë shqiptarët nëpër shtëpitë e tyre. Nuk bëhet fjalë për ngritje çmimesh në këtë situatë, përkundrazi, kushdo që do t’i telefonojë Tush(Tony) Musaj në tel: 347-593-70 28, ai do t’ua dërgojë me makinë në shtëpi dhe me 10 për qind më të ulët se do të bliheshin në dyqane. Ai tregton të gjitha llojet e ushqimeve të kuzhinës shqiptare dhe asaj ballkanike: Përvec ushqimeve të domsodoshme të kuzhinës, përvec djathrave, miellrave, fasuleve, frutave, perime të shumllojshme të konservuara, ullinëjve, Vajra gatimi, Vajra sallate, vaj ulliri, salca, mish të thatë, mishra të freskëta, sallamra e suxhuk dhe shumë ushqime të tjera Iigjeni në njësitë tregtare ushqimore të familjes Musaj në Bronx, NY si: ”European Fresh Produce” në adresën :720 Lydig Avenue, Bronx, NY 10462,në “ Nick’s European Market “ në adresën: 2137 Williams Bridge Road, NY 10462 , në “EMN Euromart” në adresën: 2000 Continental Ave, Bronx, NY 10461.

Mos harroni, telefonojini TONY: 347-593-7028.

Pagesat e mbështetjes financiare për përballimin e Pandemisë. Si? Kur? Sa?

March 31, 2020 by dgreca

Në shërbim të komunitetit/

Nga Rafael FLOQI/

Sipas Revistës Forbes/

Departamenti i Thesarit dhe IRS njoftoi dje se shpërndarja e pagesave të mbështetjes ekonomike të pandemisë do të fillojë në tri javët e ardhshme dhe do të shpërndahet automatikisht, pa kërkuar ndonjë veprim prej shumicën e njerëzve.

Sidoqoftë, disa të moshuar dhe të tjerë që zakonisht nuk bëjnë deklarata tatimore, do të duhet të paraqesin një deklaratë të thjeshtë tatimore për të marrë pagesën e stimulit.

Kush ka të drejtë të marrë pagesën e mbështetjes ekonomike?

Personat e regjistruar për kthimin e taksave me të ardhura bruto të rrumbullakosura deri në shumat e75,000 dollarë për individ dhe deri në 150,000 dollarë për çifte të martuar që i paraqesin deklaratat e kthimit të taksave bashkërisht, do të marrin pagesën e plotë. Për personat me të ardhura mbi këto shuma, shuma e pagesës do të zvogëlohet me 5 dollarë për çdo 100 $ mbi pragjet e caktuara të 75,000 $ / 150,000 $ në vit. Ata individë me të ardhura që i tejkalojnë 99,000 dollarë dhe 198,000 $ si çift sipas dokumenteve të deklaratës së taksave të përbashkëta dhe pa fëmijë, nuk janë përfitues të stimulit. Tatimpaguesit e kualifikuar që kanë paraqitur deklaratat tatimore për vitin 2019 ose 2018, do të marrin automatikisht një pagesë të mbështetjes ekonomike deri në 1.200 dollarë për individ ose 2.400 dollarë për çiftet e martuara. Prindërit do të marrin gjithashtu edhe 500 dollarë për çdo fëmijë që kualifikohet.

Po ku e di IRS-i se ku ta dërgojë pagesën time?

Shumica dërrmuese e njerëzve nuk kanë nevojë të ndërmarrin vet ndonjë veprim . IRS-si do ta llogarisë dhe do ta dërgojë automatikisht pagesën e mbështetjes ekonomike, atyre personave që kanë të drejtë. Për njerëzit që kanë paraqitur deklaratat e tyre të taksave për vitin 2019, IRS-i do të përdorë atë informacion për të llogaritur shumën e pagesës. Për ata që nuk i kanë paraqitur ende dokumentet e kthimit të taksave për vitin 2019, IRS-i do të përdorë informacionet nga regjistrimi i taksave i vitit 2018 për të llogaritur shumën e pagesës. Pagesa e mbështetjes ekonomike, do të depozitohet drejtpërdrejt në të njëjtën llogari bankare, ku është bërë dhe kthimi i taksave.

Por nëse IRS nuk e ka informacionin e depozitës time të drejtpërdrejtë bankare, çfarë mundem të bëj?

Në javët e ardhshme, Departamenti i Thesarit planifikon të krijojë një portal në internet për individët, për të siguruar që informacionin e tyre bankar të jetë për IRS në internet, në mënyrë që këta individë, të mund t’i marrin pagesat menjëherë, krahasuar me dërgimin e çeqeve me postë.

Unë zakonisht nuk jam i detyruar të paraqes një deklaratë tatimore. A mund të marr edhe unë pagesë?

Po. Ka njerëzit që zakonisht nuk paraqesin deklarata tatimore do të duhet të paraqesin një deklaratë të thjeshtë për të marrë një pagesë të mbështetjes ekonomike. Tatimpaguesit me të ardhura të ulëta, qytetarët e moshuar, përfituesit e Sigurimeve Shoqërore, (Social Security) disa veteranë dhe individë me aftësi të kufizuara, të cilët përndryshe nuk u kërkohet të paraqesin një deklaratë tatimore, po nuk do të paguajnë taksa.

Si mund ta paraqes deklaratën tatimore të nevojshme për të marrë pagesën time të mbështetjes ekonomike?

IRS.gov/coronavirus së shpejti do të japë informacione që do t’i udhëzojnë njerëzit në këto grupe sociale se si të paraqesin një deklaratë tatimore për vitin 2019, me informacion të thjeshtë, por të nevojshëm, përfshirë statusin e tyre të regjistrimit, numrin e personave të varur prej tyre dhe informacionin e llogarisë të depozitave të drejtpërdrejta bankare.

Unë nuk kam paraqitur deklaratën time tatimore për vitin 2018 ose 2019. A mund të marr pagesën e mbështetjes ekonomike?

Po. IRS po nxit këdo që ka një detyrime për paraqitjen e taksave, poq që nuk ka paraqitur ende deklaratën tatimore për kthimin e taksave për vitin 2018 ose 2019 ta paraqesë sa më shpejt që të jetë e mundur atë, për të marrë pagesën e mbështetjes ekonomike. Tatimpaguesit duhet të përfshijnë aty edhe informacionet të depozitave direkte bankare për kthimin e taksave.

A do më duhet patjetër të paraqes një deklaratë tatimore? Par sa kohë janë në dispozicion pagesat e mbështetjes ekonomike?

Për ata që janë të shqetësuar rreth mundësisë të infektimit nga vizita një vizitë tek ndonjë person profesionist për kthimin e taksave, ose tek organizatat komunitare, për një deklaratë tatimore, këto pagesa të mbështetjes ekonomike nuk do të skadojnë, Ato do të jenë në dispozicion gjatë gjithë pjesës tjetër të vitit 2020.

Ku mund të marr më shumë informacion?

IRS do t’i postojë të gjitha informacionet kryesore në sitin e tij IRS.gov/coronavirus, sapo ajo faqe do të bëhet e disponueshme. IRS në këto kohë ka një staf të zvogëluar për shkak të epidemisë në shumë prej zyrave të tij, por mbetet i përkushtuar për t’i ndihmuar individët, që kanë të drejtë të marrin pagesa të tyre në mënyrë të shpejtë.

Ndaj është më mirë të kontrolloni për informacionet e reja në website IRS.gov/coronavirus, sesa të telefononi asistentët IRS, që po merren me procesin e kthimit të taksave të 2019-tës.

ÇELSIN E NGADALËSIMIT TË COVID-19 E KEMI TË GJITHË NË DORË

March 22, 2020 by dgreca

Shkruan: Ali LUSHNJA, Doktor i Shkencave Mjekësore, Jacksonville, Florida*/

Të nderuar bashkatdhetarë;

Me përgjegjësinë a një doktori dhe specialist në fushën e sëmundjeve infektive do të dëshiroja të jap kontributin tim në ndërgjegjësimin rreth situatës së krijuar sëfundmi me pandeminë e shkaktur nga COVID-19.

Siç dihet, Coronavirusi-19 është një virus i grupit të Coronavirusëve. Ky është një virus i ri (novel), virulent dhe me përhapje të shpejtë. Prandaj është shumë e rëndësishme të zbatohen shpejt dhe në kohë udhëzimet e Organizatës Botërore të Shëndetësisë dhe Qendrës së Kontrollit të Sëmundjeve ( Center for Disease Control, CDC ), për të mbrojtur veten, familjen dhe shoqërinë.

Si për çdo sëmundje infektive, edhe për COVID-19, është e rëndësishme që, për të mos u infektuar dhe për të parandaluar përhapjen në masë, të ndërpriten rrugët e transmetimit, pra të ndërpriten hallkat e zinxhirit që bëjnë të mundur transmetimin e infeksionit . Virusi COVID-19 , nga studimet e fundit, ka të panjohura, por si çdo virus ka shume praktika të njohura që e bëjnë të pa mundur përhapjen e tij. Këto praktika të njohura dhe të thjeshta janë ndalimi i rrugëve të transmetimit të tij, të cilat do të duhet t’i zbatojmë me rigorozitet, në çdo kohë dhe me shpejtësi.

Duke ditur se në 100 njerëz të infektuar me COVID-19, 80 prej tyre janë mbartës, në përgjithësi pa shenja klinike si temperatura, kollë dhe pa vështirësi të frymëmarjes; 20 të tjerë, i kanë këto shenja klinike nga format më të lehta deri të rënda dhe shenja të tjera si: dhimbje koke, kollë, vëshirësi të lartë në frymarrje si dhe simptoma të ngjashme me virozat e tjera; djersë, të vjella, skuqje të syve, teshtitje, dhimbje të muskujve, etj. Mënyra parësore në përcaktimin e ketij virusi të rrezikshëm bëhet nëpërmjet testit të COVID-19 . Të gjithë këta 100 njerëz, me ose pa shenja klinike transmetojnë COVID-19 nëpërmjet: kollitjes, teshtitjes, kontakteve në afërsi 1-2 metra, duarve të tyre dhe sendeve që ata apo ato kanë prekur . Duke ditur burimin e infeksionit, rrugët e transmetimit të tij dhe marrja e masave sa më të shpejta për të ndërprerë rrugët e transmetimit të COVID-19 e bëjnë të mundur ngadalësimi dhe përhapjen e tij .

Rrugët e ndërprerjes janë të thjeshta:

Larja e shpeshtë e duarve me ujë e sapun për mbi 20 -30 sekonda.

Përdorimi i lëndëve dezifektantë të duarëve.

Mos prekja e fytyrës me duar të palara. Vetëm pasi duart të jenë të pastra mund të preken sytë, hunda dhe buzët dhe duart të lahen përsëri.

Të shmangen kontaktet me njerëzit, këshillohet distancimi shoqëror duke qendruar 1 – 2 metra larg njeri-tjetrit, përdorimi i maskave dhe dorashkave me një përdorim, dhe kur i heq të hidhen në koshin e plehrave me kapak .

Shmangia e lëvizjeve të panevojshme dhe ambjenteve të mbyllura dhe me shumë njerëz.

Ndjekja me përpikmëri e udhëzimeve të zyrave lokale të shëndetit publik.

Për mendimin tim, vetëkarantinimi, apo izolimi në shtëpi, është një masë shumë e nevojshme dhe e detyrueshme që duhet marrë në këtë Pandemi botërore dhe që secili duhet të ndërgjegjësohet se shëndeti juaj është shëndet i shoqërisë dhe shëndeti i shoqërisë është shëndeti juaj . Është një betejë që duhet të merret shumë seriozisht dhe me qetësi, duke i vënë rëndësi dhe shëndetit mendor pasi izolimi për një kohë të gjatë në këto rrethana shkakton ankth dhe depression. Gjithashtu, izolimi në shtëpi për një kohë të gjatë sjell ndryshime në stilin e jetës; shumë individë e kalojnë kohën në shtëpi në mënyrë interaktive dhe i përkushtohen qetësimit dhe forcimit të lidhjeve me të dashurit e familjes së tyre, por ka dhe të tjerë, që për arsye të ndryshme mund të vuajnë nga ankthi, stresi etj. Në këto situata është e rëndësishme të ruhet shpresa për të ardhmen, se këto izolime do jenë të përkohëshme dhe se jeta do t’i kthehet normalitetit përsëri.

Të gjithë duhet të jemi të vetëdijshëm se përparimi i shkencës mjekësore do të bëj të mundur shumë shpejt zgjidhjen e këtij problemi. Ndërkaq secili nga ne ka një çelës të Sukseseshëm në duart e tij:

NGADALËSIMIN E PËRHAPJES SË COVID-19 duke qëndruar në shtëpi, të bëjmë distancimin social, të zbatojmë rregullat higjeno-sanitare dhe besimi se vaksina dhe medikamentet do të bëjnë të mundur izolimin dhe mposhtjen e këtij virusi .

Të gjithë së bashku do ta fitojmë ketë bëtejë ndaj COVID-19 !

Doktor i Shkencave Mjekësore Ali Lushnja-Jacksonville, Florida.

03 / 22 / 2020 . *Autori eshte anetar I Keshillit te Vatres

GAZETARI DHE STUDIUESI DHIMITËR DISHNICA NDËRROI JETË NË WORCESTER, MA, NË MOSHËN 77 VJEÇARE

March 21, 2020 by dgreca

Gazetari dhe studiusi Dhimiter Dishnica, ndërroi jetë në moshën 77 vjeçare, ditën e enjte, më 19 mars në Spitalin Shën Vincent, në Worcester. Ai la të pikëlluar gruan e tij me të cilën jetonte prej 52 vjetësh, Afërdita (Agolli) Dishnica, si dhe vajzën e tij, Elonia me bashkshortin George Pojani nga Worcester, së bashku me fëmijët e tyre, Rei dhe Janny Pojani. Dhimitri lë gjithashtu pas djalin e tij, Erdvin Dishnica dhe gruan e tij, Tania, Romë, Itali me djalin e tyre, Matteo. Po ashtu ai la pas motrat Liljana Saraçi dhe Vilma Koti me burrin e saj në Korçë, Shqipëri si dhe motrën Valentina Kondili në Jacksonville, Florida.

Dhimitri ka lindur në Korçe, Shqipëri dhe është diplomuar në Universitetin e Tiranës me një master të dyfishtë në Histori dhe Gjeografi. Më vonë, ai vazhdoi studimet e metejshme dhe fitoi një diplomë tjetër në gjuhën shqipe. Pas kësaj, Dhimitri punoi si mësues në rrethin e Librazhdit. Pastaj, ai u bë një gazetar kronik në redaksinë e informacionit dhe kulturës në Radio Tirana. Ishte drejtor i Pallatit të Kulturës Ali Kelmendi ne Tirane, i cili ishte një nga dy institucionet më të mëdha kulturore dhe artistike të kryeqytetit. Me pas Dhimitri ishte specialist në Drejtorinë e Përgjithshme të Arkivave të Shtetit; në Ministrinë e Kulturës, Rinisë dhe Sporteve, si dhe në Drejtorinë e Trashëgimisë Kulturore.

Si gazetar dhe historian, ai ka botuar rreth një mijë faqe në shtypin e përditshëm dhe në revistat shkencore brenda dhe jashtë Shqipërisë, dhe eshte gjithashtu autor i katër librave, përfshirë “Motrat Qiriazi”, ”Voskopoja” (me bashkëautor) “ Përballë të vërtetës-Kristo Dako, jeta dhe vepra“ “Miqtë e Shqipërisë” si dhe librin ”Ftesë për debat”.

Ai emigroi në Shtetet e Bashkuara në vitin 2000 dhe ishte besimta i rregullt i Kishës Ortodokse Shqiptare të Shën Mërisë. Dhimitri vazhdoi t’i jepte komunitetit shqiptar kontributin e tij duke themeluar shoqërinë jofitimprurëse shqiptare amerikane “KOMBI” në 8 Mars 2008 me misionin për të ruajtur Identitetin Kombëtar i cili më vonë u pasua nga hapja e Shkollës Shqipe në Worcester më 3 tetor, 2009. Dhimitraqi ishte një intelektual i vërtetë me njohuri të pamasë për kulturën shqiptare dhe historinë botërore, një burrë i dashur, një baba dhe gjysh i mrekullueshëm dhe një mik besnik. Shërbimet funerale dhe varrimi do të jenë private. Pushoftë në paqë shpirti i tij!(DIELLI)