Ekonomi – Page 161 – Dielli

Kosova, lehtësirat tregtare me SHBA-të

August 10, 2018 by dgreca

-Oda Amerikane fton prodhuesit kosovarë që të përfitojnë nga lehtësirat tregtare me SHBA-të/

Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë-PRISHTINË, 7 Gusht 2018/

Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë fton kompanitë prodhuese dhe përpunuese nga Kosova që të shfrytëzojnë statusin preferencial tregtar që Kosova gëzon me Shtetet e Bashkuara të Amerikës, në kuadër të të ashtuquajturit Sistem i Përgjithësuar i Preferencave (GSP) për të eksportuar produktet e tyre në SHBA.

GSP është program tregtar i Shteteve të Bashkuara të Amerikës i cili lejon importe të liruara nga detyrimet doganore të mallrave nga shtetet përfituese, me qëllim promovimin e rritjes ekonomike në shtetet në zhvillim. Kosova bënë pjesë në grupin e shteteve të pavarura në zhvillim të cilat përfitojnë nga GSP tash e disa vite.Oda Amerikane njofton se Presidenti i SHBA-ve ka nënshkruar më 23 mars 2018 aktin ligjor i cili zgjat këto masa preferenciale tregtare për një numër shtetesh, përfshirë edhe Kosovën, për tri vite të tjera, respektivisht për periudhën 1 janar 2018 deri më 31 dhjetor 2020. GSP përfshin më shumë se 3500 produkte që listohen sipas kodeve tarifore që mund të eksportohen në SHBA nga shtetet përfituese pa iu nënshtruar detyrimeve doganore. Produktet e përfshira në këtë program janë të natyrave të ndryshme, duke filluar nga produktet ushqimore, ato të tekstilit, plastikës, letrës dhe shumë industri tjera të cilat prodhuesit në Kosovë mund t’i shfrytëzojnë.

Oda Ekonomike Amerikane fton të gjitha bizneset e Kosovës të interesuara që të eksportojnë në SHBA dhe të përfitojnë nga këto lehtësime doganore që të kontaktojnë Odën Amerikane për informata më të detajuara lidhur me mundësitë e ofruara./b.j/

Projektuesi i sillosëve të grurit në portin e Durrësit dhe… përfituesi i tyre

August 1, 2018 by dgreca

Nga Shefqet Kërcelli/Nuk ka qytetar durrsak ose vizitor të huaj, që gjatë kalimit në portin e Durrësit, mos ti ketë rënë në sy prania e katër hinkave të mëdha metalike ose shkurt sillosëve të grurit.

Të vendosur fillimisht në molin nr. 5 të portit, këto sillosë nëpërmjet grykave të tyre të stërmëdha, kanë shkarkuar me mijëra ton grurë apo drithëra të llojeve të ndryshme, por dhe ngarkesa të tjera rifuxho.

Tani keto konstruksione metalike solide janë vendosur në molin nr.2 të portit, ku vazhdojnë të shkarkojnë tonelata mallra rifuxho, duke i futur arkës së shtetit miliona e miliona $.

Po kush është ideuesi dhe projektuesi i këtyre pajisjeve dobiprurëse?

Ai është inxhinjeri i talentuar Shpëtim Prodani, që gjithë jetën e tij e kaloi mes projekteve, skicave e zbatimit të tyre në port e më gjerë. Ing.Shpëtimi lindi në Durrës më 2.11.1950. Mbasi kreu studimet në Fakultetin e Inxhinjerisë mekanike, Universiteti i Tiranës, {1969-1974}, në vitin 1975 filloi punë në portin e Durrësit, ku për vite me radhë punoi në disa sektorë si, oficina mekanike, byroja teknologjike, etj.

Në bashkëpunim me kolegë, por dhe individualisht, ka realizuar dhjetra projekte, është autor dhe bashkëautor në prodhimin e elektrovincave portualë, autor në projektimin e vincave stacionarë për mallrat e lëvizshme në port dhe stacione trenash, bashkëautor në projektimin e pontileve të ndryshëm në bregdetin e Jugut, etj.

Por një nga veprat e tij dobiprurëse për portin dhe ekonominë e vendit janë sillosët për shkarkimin e grurit, një vepër mbi 37 vjecare, që pamvarësisht agjentëve atmosferikë e shfrytëzimit maksimal po i qëndron kohës. Cilido nga ne sheh cdo ditë, se si këta sillosë mbushen me grurë dhe furnizojnë vendin dhe Ballkanin.

Por mjaft qytetarë, nuk e dinë se për këto vepra ka harxhuar netë pa gjumë, inxhinjeri Shpëtimi, sa në tavolinat e projektimeve, aq dhe në shtëpi.

Zonja Shpresa, bashkëshortja e inxhinjerit kujton atë kohë, kur punohej për këtë vepër, ku shpesh herë e ndihmonte dhe ajo për të detajuar këtë vepër inxhinjerike.

Për arësye se ishte djali i Gjeneral Muhamed Prodanit, veprat e tij nuk janë promovuar. Por, Shpëtimi s’ka nevojë për titujt dhe gradat e njerëzve dritë shkurtër, pasi mendja dhe shpatullat e tij i kanë dhënë vendit vepra të pavdekshme, të cilat flasin vetë, ashtu si disa shokë e kolegë të tij në Port, kantier e Flotë Tregëtare.

Inxhinjeri mëndjendritur Shpëtim Prodani punoi në port deri në vitin 1991, me disa ndërprerje kohore në Institutin e Studimeve dhe projektimeve në Ministrinë e Transportit.

Në vitet 1991-1993, punoi në parkun e eksportit si kryeinxhinjer. Pas kësaj, me iniciativën e tij u ngrit një nga kompanitë e para në fushën e spedicionit, Kompania “Dyrrahspeed ShPK”. Ashtu si në fushën e projektimit e zbatimit, dhe në fushën e biznesit, dolën në pah aftësitë e vecanta të Shpëtimit, të cilat shënun një histori suksesi.

Ndërkohë Ing.Shpëtimi është ndër themeluesit dhe aksioner i kompanisë së parë të sigurimeve “Sigma SH.A” dhe Bankës Popullore. Por, Inxhinjeri i punës, projekteve e sakrificave ndërroi jetë para kohe, më 4 janar të vitit 2004, duke mos shijuar punën dhe veprat e tij, të cilave ju kushtoi shumë vite jetë.

Gruaja e tij Ing.Shpresa, djali Jonadri që ecën në gjurmët e të jatit, vajzat Evisi e Lela, që jeton në SHBA, kanë të drejtë të krenohen me veprat e babës së tyre, inxhinjerit të papërkulur, që u përball ashtu si një kapiten anije me dallgët e jetës, duke mos ju dorëzuar kurrë atyre.

Por, ajo që duhet të theksojmë është se në cdo vend kapitalist, si në SHBA e gjetkë, pasuria ka burim pronën e familjes, të trashëguar brez pas brezi, dhe të drejtën e autorit për shpikjen e bërë. Kujtojmë Fordin dikur, ose Microsoft, Google, Aple, etj. sot.

Nuk ta merr kush pronën dhe pasurinë intelektuale kollaj në shtetet e zhvilluara.

Po këtu ke ne cndodh?! Po të kishte shtet ligjor, familja e Inxhinjer Shpëtimit, duhet të ishte nga të parat familje milionere me djersën e ballit.

S’mjafton titulli “Qytetar Nderi” i Durrësit. por duhet të njihet dhe pronësia intelektuale e mjaft inxhinjerëve, montatorëve e novatorëve të vendit tonë, që i kanë dhënë të ardhura shtetit. Kështu fiunksionon kudo në botë.

Ndërsa tek ne është paradoks, njihet cdo lloj pronësie, por jo ajo intelektuale.

Shënim:Të zgjeruar jetën dhe veprën e Ing. Shpëtim Prodanit e gjeni tek “Antologjia e Detarisë Shqiptare”, vëllimi i II-të, faqe.375-377.

KOSOVA PROMOVOHET NË IOWA

July 22, 2018 by dgreca

-Në shtetin amerikan të Iowas promovohen mundësitë për investime në Kosovë/-Në hapje të këtij aktiviteti, Konsulli i Përgjithshëm i Republikës së Kosovës në Iowa Xhavit Gashi foli për zhvillimet e Kosovës, si dhe për partneritetin e veçantë shtetëror ndërmjet Kosovës dhe Iowas/

Iowa, 22 Korrik 2018-Gazeta DIELLI/ Nën organizimin e Konsullatës së Përgjithshme të Republikës së Kosovës në shtetin Amerikan të Iowas, si dhe me mbështetje të Ministrisë së Inovacionit dhe Ndërmarrësisë, Oda Ekonomike Amerikane në Kosovë promovoi në Des Moines të Iowas mundësitë për investime në Kosovë. Në këtë aktivitet morën pjesë biznese dhe shefa ekzekutivë të asociacioneve të biznesit nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës, përfaqësues të Federatës Botërore të Odave Ekonomike, por edhe shteteve të tjera si Brazili, Australia, Franca, Ishujt Kajman, etj.Në hapje të këtij aktiviteti, Konsulli i Përgjithshëm i Republikës së Kosovës në Iowa Xhavit Gashi foli për zhvillimet e Kosovës, si dhe për partneritetin e veçantë shtetëror ndërmjet Kosovës dhe Iowas. Ai falënderoi autoritetet ushtarake, ekonomike, edukative dhe kulturore të Iowas për avancimin e bashkëpunimit ndërmjet dy shteteve në shumë fusha të tjera.

Drejtori Ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikane në Kosovë, Arian Zeka tha se pavarësisht se Kosova është shtet i ri, ajo ka shënuar përparim të madh në aspektin e të bërit biznes, që është reflektuar edhe në raportin e Bankës Botërore që mat lehtësinë e të bërit biznes, por edhe atë të The Heritage Foundation i cili mat liritë ekonomike globale, i cili rendit Kosovën shumë më mirë se shumica e vendeve të Ballkanit Perëndimor, por edhe shumë shtete anëtare të Bashkimit Evropian. Ai njoftoi përfaqësuesit e pranishëm të bizneseve për vendimin e Qeverisë së Kosovës për themelimin e Zonës së Veçantë Ekonomike Amerikane në qytetin e Gjakovës. Ai tha se investitorëve potencialë amerikanë, brenda zonës do t’u ofrohet tokë pa pagesë, lirim nga dogana për linja të prodhimit dhe lëndë të parë, depo doganore brenda zonës, si dhe një zyrë e cila do të kryente të gjitha procedurat e aplikimit për leje ndërtimi dhe leje të tjera operative në emër të kompanive amerikane. Ai më tej shtoi se Kosova ofron një mjedis miqësor për kompanitë amerikane, ndërsa Zona si e tillë është model unik në rajon dhe më gjerë i dedikuar për kompanitë amerikane.

Në këtë aktivitet, i pranishëm ishte edhe Gjenerali Timothy Orr, Komandanti i Gardës Nacionale të Iowas, Kim Heidemann nga organizata e Shteteve Simotra të Iowas dhe Debi Durham, Drejtore e Autoritetit të Zhvillimit Ekonomik të Iowas. Kjo e fundit, organizoi edhe një takim për kompaninë amerikane “Ideal Energy”, e cila prezantoi para Konsullit të Përgjithshëm dhe drejtorit të Odës Ekonomike Amerikane, planin e tyre për investime në gjenerimin e energjisë alternative në Kosovë./b.j/

DISEKUILIBRI BIOLOGJIK I BIMEVE MJEKSORE NE ALPE NGA FAKTORI NJERI – NATYRE

July 20, 2018 by dgreca

zef-mulaj

Dr. Zef Mulaj/

Duke shikuar grafikun me tabelat llogaritese,qe jane bere per ndryshimet biologjike, siç i kam quajtur disekuilibrat biologjike te bimeve ne Alpet e shqiptare per faktorin njeri dhe natyre, del se eshte i ndryshem sipas ketyre faktoreve. Por ne mjaft raste perben edhe nje alarem te madh per disekuilibrin, qe po krijohet dhe ky eshte shume me i madh nga faktori njeri, i cili perben ndotjet, qe ai i sjelll ne kete disekuiliber dhe grumbullimi i bimeve mjekesore pa plane te kontrolluara teknikisht.

Kjo gje po çon deri ne zhdukjen e shume bimeve ne pergjithsi dhe ky eshte tashme nje problem, qe ka dale perballe Evropes me vite te tera dhe kohet e fundit ky alarem pasohet ne vendet e Ballkanit, ku po çojne ne zhdukjen e shume bimeve. Prandaj kjo shtron detyren para shoqerise dhe ligjeve te shteteve te ndryshme qe te disiplinojne vendet per menyren e grumbullimit te bimeve. Psh. ne Shqiperi po demtohen rende bime te tilla, si boronica, xherokulli, blini, luleshtrydhja, kamomili, trumza e shume te tjera. Ne faktorin njeri bejne pjese dhe ndotjet e ndryshme, qe vine qe nga djegjet spontane e ndotjet tjera, qe po çojne ne nje disekuliber te rende jo vetem te bimesise ne teresi, por dhe po prishin ekuilibrin e natyres. Nje nga ndotjet jane ato kimike, mbeturinat, pasi dekompozimi i tyre nuk behet ne kushtet teknike dhe shume te tjera, si djegjet e karburanteve, qe eshte nje nga ndotjet me te rrezikshme, pas atyre te pesticideve. Kohet e fundit u jane shtuar dhe radiacionet elektromanjetike e atomike (keto te fundit ne Alpet tona jane me te pakta). Pastaj vijne ndotjet natyrore, si ndyshimet klimatike dhe kafshet ne teresi, ku nje pjese krijon demtime masive.

Po te shohim grafikun, kemi perqindjet e ketyre faktoreve, qe veprojne ne kete diskuiliber, i cili sjell ne qenjen tone nje disekuiliber biologjik e fiziologjik dhe qe reflektohet ne pergjigjet e thella te organizmave te gjalla, si ne nivelin imunitar. Me ndryshimin e tij, krijohen edhe gjenetikisht formacione te reja ne celulen e organizmit, gje qe kerkon nje pergjigje te re, per te cilen shume organizma mund te jene ne gjendje t’i pergjigjen mbrojtjes nga keto disekuilibra e dikush nuk eshte ne gjendje t’i pergjigjet ndryshimit.

Nga vezhgimet e herepashershme, qe nga viti 1988, verehet se disekuilibrat nuk jane shume te theksuara ne aspektin e demtimit biologjik nga natyra. Por me i theksuar eshte nga faktori njeri, ku

grumbullimi i bimeve po çon ne nje alarem per mundesine e zhdukjes se specieve. Kjo ngjet mbasi nuk ka nje organizim te drejtuar teknik per mbrojtjen e tyre dhe, siç shihet ne grafik, llogaritjet statistikore jane rreth 20% e faktorit njeri, qe eshte procesi i grumbullimit. Ndersa ndotja nga faktori njeri eshte rreth 30%, qe perben rrezikun e dyte ne prishjen e ketij ekulibri biologjik natyror, ku me ndotje faktori njeri eshte shume i gjere. Ky perben nje rrezik te madh ne te ardhmen e jo vetem te bimesise ne natyre, por te biosferes ne pergjithesi. Permendim me te zakonshmet mbeturinat, djegjet e produkteve kimike e tjera.

Ne faktorin natyre shihen se ndryshimet klimatike perbejne 15% te ketij disekuilibri, ku keto jane te ndryshme, ne periudha te ndryshme e stine te ndryshme. Keto ndryshime klimatike bejne qe nje pjese e tyre te pershtaten dhe te mbijetojne, me nje ndryshim brenda ne funksionet biologjike te bimes e keshtu me radhe dhe nje pjese tjeter bejne njekohesisht nje jete normale.

Ne faktorin natyre jane dhe kafshet, qe luajne nje rol demtues te prishjes se ndonje ekuilibri per ndonje bime te veçante. Ketu hyjne dhe semundjet, qe jane te shumta dhe te shpeshta, ne stine e periudha te ndryshme te vitit. Duke shikuar grafikun, del se kjo perben 10% te ketij disekuilibri.

Ne fund te fundit, keto disekuilibra te shkaktuara nga faktoret e siperthene, nuk bejne gje tjeter veçse sjellin nje varferim te perditshem ne kete sistem te rendesishem jetesor mbi bimesine dhe natyren. Duke e lidhur kete gje me Alpet e Tropojes, themi perseri qe edhe ne kete pike jemi deri tani vendi me i mire ne Ballkan dhe ne Evrope, por kete arritje duhet ta çojme me perpara.

(“Disekuilibrat biologjike ne natyre jane edhe nje shprehje e nje jete ne zhvillim, ndryshim e trasformim. Por faktorin njeri duhet ta komandojme qe ky zhvillim te jete pozitiv dhe jo shkatrrimtar. Shenjat jane negative,qe flasin per nje te ardhme te dyshimte te ekulibrit biologjik ne natyre.

E them kete gje per faktin se sot planeti eshte i ngakuar me nje peshe te madhe te faktorit njeri dhe ne vendet e tjera arrin deri 80% e disekuilibrit biologjik. Keshtu, frymemarrja jone do te kthehet ne nje

trajte te re, e cila do te sjelle disekulibra edhe ne njeriun e ne kafshet dhe pastaj te shohim…

The Heritage Founndation nga SHBA vizitë në Kosovë

July 17, 2018 by dgreca

-Kryeministri Haradinaj takim me përfaqësuesit e organizatës amerikane The Heritage Founndation: Kosova është e orientuar për ekonomi të lirë dhe ka krijuar ambient të përshtatshëm për investime/

1 Heritage 3 heritage 2 Heritage

-Takime edhe në Odën Ekonomike të Kosovës dhe në Odën Amerikane në Kosovë/

PRISHTINË, 17 Korrik 2018-Gazeta DIELLI/ “Liria ekonomike e Kosovës ka marrë vlerësim pozitiv nga Heritage Founndation, duke u ranguar më mirë se disa vende të rajonit dhe BE-së. Kjo është dëshmi e orientimit tonë për ekonomi të lirë, duke marrë për model ekonomitë më të mëdha në botë si ajo e ShBA-ve”, kështu tha Kryeministri Ramush Haradinaj pas takimit që zhvilloi me përfaqësuesit e organizatës amerikane The Heritage Founndation, të kryesuar nga James Carafano, zëvendës president dhe udhëheqës i Institutit për Siguri Kombëtare dhe Politikë të Jashtme dhe Anthony Kim, menaxher i hulumtimeve dhe autor i publikimit Indeksi i Lirisë Ekonomike.

The Heritage Foundation është Institucion konservator i hulumtimit dhe edukimit në Uashington që harton dhe promovon politikat publike të bazuara në parimet e ekonomisë së lirë të tregut.Liria ekonomike e Kosovës është vlerësuar për herë të parë në Indeksin e vitit 2016. Në renditjen botërore për vitin 2018, Kosova zë vendin e 56 me gjithsejtë 66.6 pikë.Kryeministri Haradinaj ka informuar Carafano dhe Kim për progresin e Kosovës në fushën e të bërit biznes, për prioritetet e Qeverisë së Kosovës dhe për përkushtimin për zhvillim të qëndrueshëm ekonomik dhe hapjen e vendeve të reja të punës.Kryeministri Haradinaj gjatë këtij takimi, duke theksuar nevojën e investimeve amerikane në Kosovë, tha se investimet e tyre, ne veçanti në miniera dhe energji dhe jo vetëm me energjinë me thëngjill, por edhe në energjinë e ripërtëritëshme, si dhe në sektorë të tjerë, do të ndikonin në zhvillimin ekonomik të vendit dhe në rritjen e mirëqenies së qytetarëve.“Zona e Veçantë ekonomike Amerikane dhe investimi nga Contour Global, janë vetëm disa nga ato që Qeveria i ka ndërmarrë për ta fuqizuar partneritetin ekonomik me ShBA-të dhe dëshmi e përkushtimit tonë për të krijuar ambient të sigurt dhe të përshtatshëm për investitorët e huaj, në këtë rast investitorët amerikanë”, ka shtuar Kryeministri Haradinaj.Ai tha se Qeveria është e përkushtuar për stabilitet politik dhe institucional, një funksionim më i mirë i gjyqësorit, luftimi i krimit dhe korrupsionit dhe përmirësimin e infrastrukturësEdhe kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Berat Rukiqi priti sot në takim delegacionin e organizatës prestigjioze të SHBA The Heritage Foundation.“Mbajtëm takim për të diskutuar mundësitë e bashkëpunimit, sidomos të ripozicionimit të Kosovës në hartën globale ekonomike dhe një bashkëpunimi intensiv, sidomos me institucionet amerikane, organizatat e shoqërisë civile në Amerikë që ndihmojnë liritë ekonomike dhe ndihmojnë në përmirësimin e imazhit të Kosovës”, tha RukiqiKryetari i Odës Ekonomike të Kosovës theksoi se The Heritage Foundation mund të ketë rol substancial në promovimin e ndërmarrësisë në Kosovë, se ka ndikim në politikën amerikane dhe në shumë vende të botës, përfshirë edhe ato që nuk e kanë njohur ende Kosovën.Delegacioni i organizatës amerikane The Heritage Foundation vizitoi edhe Odën Ekonomike Amerikane në Kosovë për të diskutuar lidhur me mjedisin afarist dhe të investimeve në Kosovë si dhe mundësitë e bashkëpunimit mes dy institucioneve në të ardhmen.Drejtori Ekzekutiv i Odës Amerikane, Arian Zeka, njoftoi delegacionin lidhur me kontributin e Odës Ekonomike Amerikane në përmirësimin e mjedisit afarist në vend dhe përpjekjet e saj për të nxitur bashkëpunimin ekonomik ndërmjet bizneseve të Kosovës dhe atyre nga SHBA./b.j/