Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

FMN, 330 mln euro për Shqipërinë

by

Borxhi, nje kredi e bute shoqerohet me porosine:  Kujdes borxhin, zbatoni reformat/

Bordi Ekzekutiv i Fondit Monetar Ndërkombëtar ka miratuar fondin prej 330.9 milionë eurove për tre vjet për Shqipërinë. Kjo është një kredi e butë me qëllim rimëkëmbjen e ekonomisë së vendit.Mësohet se kësti i parë i kësaj kredie do të jetë një shumë prej 24 milionë eurosh. Fondi Monetar Ndërkombëtar kërkon që qeveria shqiptare të marrë masa të tjera përsa i përket politikave të taksave dhe shpenzimeve, të mbështetura nga një menaxhim i mirë i financave publike dhe reforma të reja në administratën tatimore pasi duhet të ulet borxhi publik.

David Lipton, Zëvendësdrejtor Administrativ i FMN-së deklaroi se “prespektiva ekonomike e Shqipërisë pritet të përmirësohet në vitin 2014, nxitur nga reduktimi i planifikuar i rreziqeve themelore në fushën fiskale, shlyerjen e borxheve, trajtimin e kredive me probleme dhe nisjen e reformave strukturore” .

Por nga ana tjetër Lipton shtoi se rreziqet në ekonominë shqiptare mbeten të mëdha.

“Borxhi i lartë publik i Shqipërisë nxjerr si domosdoshmëri konsolidimin fiskal që ka për qëllim uljen e borxhit në nivelin e 60 për qind të Prodhimit të Brendshëm Bruto”.

FMN sygjeron se lehtësimi i mëtejshëm i moderuar i politikës monetare mund të ndihmojë për të mbështetur rimëkëmbjen ekonomike, ndërsa thekson se ruajtja e stabilitetit financiar mund të arrihet permes nxitjes së kredimit si dhe zgjidhjes së kredive me probleme.

Fondi mirëpret planet e qeverisë shqiptare për reformën në pensione, energji, financa e pushtetin vendor, si dhe në përmirësimin e klimës së biznesit por vë theksin në zbatimin e tyre.

“Nëse këto plane do të zbatohet siç duhet atëherë, do të rritet aftësia e Shëipërisë për të tërhequr investitore të huaj për të garantuar një rritje ekonomike të qëndrueshme e për të zvogëluar rrisqet fiskale.

 

Marrëveshje me BERZH për krijimin e Këshillit Kombëtar të Investimeve

by

Kryeministri Edi Rama dhe Presidenti i BERZH Suma Chakrabarti firmosën Marrëveshjen kuadër për bashkëpunimin mes Qeverisë së Shqipërisë dhe Bankës Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim. Marrëveshja u nënshkruar gjatë Konferencës së Investimeve me temë ”Investing in Ëestern Balkans”, organizuar nga Banka Europiane për Rindërtim dhe Zhvillim, që u mbajt në Londër.

Siç u shpreh Kryeministri “me nënshkrimin e kësaj marrëveshje ne jemi duke bërë një hap të madh përpara, në çlirimin e potencialit ekonomik të vendit. Krijimi i mjedisit të duhur të biznesit është tani më kritik se kurrë dhe ne jemi të sigurtë se me ndihmën e BERZH do të përparojmë shumë shpejt”.

Marrëveshja parashikon gjithashtu edhe krijimin e Këshillit Kombëtar të Investimeve si një strukturë që do të trajtojë me përparësi çështjet e lidhura me investimet në vend dhe do të jetë një organ i rëndësishëm referimi dhe orientimi për Këshillin Ekonomik Kombëtar.

Pjesë e delegacionit shqiptar, Ministri i Zhvillimit Ekonomik, Tregtisë dhe Sipërmarrjes Arben Ahmetaj, diskutoi në panelin me temë “Klima e Investimeve” përkrah personaliteteve të njohur si zv. Presidenti i politikave të BERZH, zv. Kryeministri i Maqedonisë, Drejtoresha e Bankës Botërore për Europën Juglindore E. Goldstein etj

.Reformat e Qeverisë në kuadër të përmirësimit të klimës së biznesit në vend, intensifikimit të komunikimit me bizneset, thjeshtësimin e procedurave ligjore dhe administrative, luftimin të informalitetit në sektorin privat e publik dhe krijimin e një marrëdhënie të re besimi dhe bashkëpunimi mes sektorit publik dhe atij privat, ishin në qëndër të fjalimit të Ministrit Ahmetaj.Prezentë në këtë konferencë ishin delegacione nga vende të ndryshme të Ballkanit Perëndimor, si Kryeministri i Kosovë Hashim Thaçi dhe krerët e qeverive të Bosnje- Hercegovinës, Malit të Zi, Maqedonisë, Kroacisë etj, me qëllim promovimin e potencialeve të vendeve të tyre por edhe të rajonit si i një i tërë përpara investitorëve të huaj, shpalosjen e platformave dhe pikëpamjeve në fushën e bashkëpunimit ekonomik, të energjisë, transportit, turizmit, projekteve strategjike etj. Në fjalën e tij Ministri Ahmetaj iu referua kuadrit makroekonomik të ekonomisë shqiptare, ecurisë së deritanishme dhe masave të marra nga Qeveria e re për përmirësime të ndjeshme në të gjithë sektorët në mbështetje të zhvillimit ekonomik të vendit. Ai theksoi se raporti i Doing Business është një tregues i rëndësishëm për ekonomitë e të gjitha vendeve, por debati për të nuk është thjesht një çështje renditjeje të përvitshme.

“Më shumë se sa klasifikimi në këtë raport, duhet të shqetësohemi për avancimin dhe cilësinë e reformave tona, për shpejtësinë me të cilën po i realizojmë ato dhe mbi të gjitha, për cilësinë dhe kapacitetin vendimmarrës për përmirësimin e klimës së biznesit nga njëri vit në tjetrin. Mbas çdo indikatori të Doing Business, qëndron një politikë specifike ekonomike, financiare apo ligjore e administrative, dhe përtej vendit në klasifikim, duhet të shohim përmbajtjen e politikave dhe cilësinë e zbatimit të tyre në praktikë, duhen analizuar shkaqet dhe faktorët e suksesit apo dhe dështimeve të mjaft reformave”,  theksoi Ministri Ahmetaj.Projektet strategjike të Qeverisë në fushën e investimeve të huaja direkte dhe objektivat kryesorë të saj ishin një tjetër element i rëndësishëm i fjalës së Ministrit Ahmetaj në diskutimin e tij.

 

ARRESTOHEN TATIMORET, 2 TE ARRESTUAR, 7 NE KERKIM

by

Zbulohen shkeljet ligjore me 11 kompani kineze u blenë me falsifikim. Dy zyrtarë në pranga, ish-kreu i Tatimeve të Tiranës dhe 6 vartës shpallen në kërkim./

Gjykata urdhëron arrestimet e para në lidhje me vjedhjen e 5.2 milionë dollarëve me anë të skemës abuzive të rimbursimit të TVSH-së nga Drejtoria e Tatimeve në Tiranë.

Drejtoresha e Kontrollit Tatimor në këtë institucion, Afërdita Hysa dhe Tahir Kuka, inspektor i Procedurave të Rimbursimeve, kanë rënë në pranga. Në kërkim janë shpallur Ismail Muça, ish-drejtor i Tatimeve të Tiranës, Lauren Vata, ish-përgjegjës sektori dhe tre inspektorë të Drejtorisë së Tatimeve. Masa e arrestit në mungesë është marrë edhe ndaj dy biznesmenëve, Mirjan Beneja dhe Gjergji Tupe, të cilët kanë përfituar paratë e rimbursuara dhe më pas i kanë rishpërndarë ato, siç dyshohet, te të gjithë të akuzuarit dhe persona të tjerë.
Pesë abuzimet
Prokuroria deklaroi dje se nuk mund të japë të dhëna për hetimin për sa kohë nuk janë ekzekutuar masat e arrestit të vendosura nga gjykata më 6 nëntor 2013. Megjithatë, gazeta “Panorama” ka mësuar dje pesë shkeljet për të cilat janë ngritur akuzat e “shpërdorimit të detyrës”, “vjedhjes me pasoja të rënda” dhe “pastrimit të produkteve të veprës penale” ndaj shtatë zyrtarëve të Tatimeve dhe dy biznesmenëve. Sipas hetimeve, shuma prej 5.2 milionë dollarësh është nxjerrë nga buxheti i shtetit dhe është paguar në llogaritë e 11 kompanive me anë të pagesave në 11 kësteve në gusht-shtator 2013. Kompanitë të cilave u është bërë pagesa deri në qershor-korrik 2013 kanë pasur pronarë kinezë. Në verën e këtij viti, për 11 subjektet në QKR janë paraqitur dokumentet e blerjes së tyre dhe si pronarë janë regjistruar shtetasit Mirjan Beneja dhe Gjergji Tupe. Menjëherë ata kanë aplikuar për rimbursimin e TVSH-së së këtyre kompanive (tepricë kreditore e krijuar në vitet 2004-2005). Këtu ka ndodhur shkelja e parë, pasi dokumentet e blerjes së 11 kompanive rezultojnë se janë tërësisht false. Megjithatë, “pronarët e rinj” të 11 kompanive kanë aplikuar për faliment në QKR dhe kanë kërkuar që shteti t’u shlyejë rimbursimin e TVSH-së (në total 5.2 milionë dollarë). Procedura ka vazhduar pa pengesa edhe pse pas aplikimit, ligji detyronte Tatimet të verifikonin me imtësi. “Shkelja e dytë është kontrolli financiar i munguar. Ligji kërkon që Tatimet të bëjnë kontroll të thelluar për pesë vitet e fundit dhe vitet për të cilat kërkohet rimbursimi. Zyrtarët e akuzuar të Tatimeve kanë bërë verifikim formal, pasi kompanitë nuk kanë pasur aktivitet në pesë vitet e fundit. Sipas hetimit, verifikimi është bërë vetëm për vitet 2008-2013 dhe është thënë se “kompanitë nuk kanë aktivitet” duke mos u kryer asnjë verifikim për vitet kur ishte krijuar “teprica kreditore”. Shkelja e tretë ka ndodhur në faktin se e gjithë procedura ka zgjatur më pak se një javë, nga aplikimi deri në derdhjen e parave gjithçka ka ndodhur në pak ditë. Abuzimi i katërt është se të gjitha vlerat e kërkuara nga kompanitë në aplikimin/kërkesën për rimbursim vetëm sa janë lënë në fuqi nga Tatimet. Në shumat që pretendonin kompanitë nuk janë verifikuar faturat e blerjes dhe shitjes, nga të cilat buron shifra e rimbursimit, e cila zakonisht “korrigjohet” nga Tatimet, nëse bizneset tentojnë të fryjnë shifrat apo të përfitojnë. Abuzimi i pestë është se hedhja e parave në llogaritë e 11 kompanive është bërë fiktivisht. Hetimi ka zbuluar se paratë janë tërhequr pak ditë pas pagesës. Ato mësohet se nuk janë në llogaritë bankare të bizneseve që duhej t’i përfitonin, ndërsa dyshohet se shumat janë ndarë mes të akuzuarve dhe disa personave të tjerë që po hetohen.                           t.s/e.d

Operacioni
Të arrestuar
1. Afërdita Hysa
45 vjeçe, ish-drejtoreshë e Kontrollit Tatimor, Tiranë
2. Tahir Kuka
57 vjeç, ish-inspektor i Procedurave të Rimbursimeve.

Në kërkim
1. Ismail Muça
44 vjeç, ish-drejtor i Drejtorisë Rajonale Tatimore Tiranë;
2. Lauren Vata
32 vjeç, ish-përgjegjës i Sektorit të Kontrollit Tatimor
3. Edmond Osmani
34 vjeç, ish-inspektor i Kontrollit Tatimor
4. Gramos Milushi
29 vjeç, Inspektor
i Kontrollit Tatimor
5. Kujtim Metaliaj
53 vjeç, ish-Inspektor
i Kontrollit Tatimor
6. Mirjan Beneja
33 vjeç, biznesmen
7. Gjergji Tupe
54 vjeç, biznesmen

(Kortezi:Panorama)

Bisnesi hebrej shpreh gadishmërinë për të investuar nëKosovë-Shqipëri

by

Nga Skënder Karaçica/Chikago/

Përditë po shpalosën arkivat historike që kanë të bëjnë me praninë dhe shpetimin e popullit hebrejë në vatrat shqiptare në Kosovë dhe Shqipëri gjatë Luftës së Dyë Botërore,që ishte kodi shekullor i besës me mikpritjen për popullin hebrejë në kohën e or ëve vrastare deri në shfarosje nga regjimi hitlerianë.Për aktin human e njerëzor të popullit shqiptar dhe afrimi nën strehën e shpetimit për hebrenjët,ishte temë e takimit të sotëm të përfaqësuesve të SHSHA-së(Mahmut Skenderi dhe Skënder Karaçica)me Dan Shure,kryetar i Odës Ekonomike të Izraelit dhe Michael Trajson,konsultant për biznesin global që u mbajt në lokalet ,,Miller Canfield,,në Çikago.

Në takimin e parë të këtij lloji shqiptaro-hebrejë u fol gjerësisht për historinë e kombit shqiptar dhe tërë rrugëtimi tij nëpër histori për liri dhe pavarësinë e Shqipërisë dhe të Kosovës.Mirëpo,edhe më tej ka mbetur e pazgjidhur çështja e kauzës sonë kombëtare shqiptare në Ballkan,theksuan përfaqësuesit e SHSHA-së,duke thënë para miqëve hebrejë se ende populli shqiptar ka mbetur i ndarë në pesë shtete nën regjimet e boshtit pansllavist në Serbi,Greqi,Mal të Zi dhe Maqedoni.Populli shqiptar ka historinë e njejtë me popullin hebrejë në historinë e tyre si njerkë me përmasat e shfarosjes që me së miri flet historia e orëve vrastare në kampet holokaust.Për pesëdhjetë vjetë është fshehur gjenocidi dhe shpërngulja kolektive e popullit shqiptar nga toka e tyre në Çamëri të orkestruar nga regjimi helenë në Grerfër qi.Prandaj me shpalimin e orëve vrastare deri në shkallë të gjenocidit,si u tha në takimin e sotëm në Çikago,krahina shqiptare e Çamërisë është ,,Holokausti 2,,në Europë!

Kahet e bisedës në takimin shqiptaro-hebrejë në Çikago kaluan edhe në shumë sfera të jetës dhe të informimit për të gjitha resurset njerëzore dhe të pasurisë që disponon atdheu i shqiptarëve në Ballkan.Sipas të dhënave demografike,populli shqiptar është populli më i ri në Europë me mesatarën kombëtare 27 vjeçare që tregon potencialin e të ardhmes së tij të ndritshme të emenacipimit dhe të zhvillimit shoqëror-ekonomik si dhe me një pasuri të madhe nëntokësore dhe mbitokësore me një vlerë të madhe prej kapitalit ekonomik.Duke i degjuar tërë rrjedhën e bisedës,Dan Shure,kryetar i Odës Ekonomike të Izraelit theksoj se jam mirënjohës për popullin shqiptar në Shqipëri dhe Kosovë që në kohën më të rëndë ka pranuar në familje dhe ka shpetuar nga asgjësimi popullin tim hebrejë.Për resurset e pasurisë që disponon atdheu i shqiptarëve,ata nuk e meritojnë të jenë të varfër në fillim të këtij shekullit të ri dhe për këtë bisnesi hebrejë është i gatshëm të udhëtoj me projektet zhvillimore të politikës së investimeve në akonominë në Kosovë dhe Shqipëri.Jemi të gatshëm që ti presim në Çikago përfaqësuesit e qeverive nga Prishtina dhe Tirana për bashkëpunimin e mëtejmë në të gjitha fushat e bisnesit dhe të politikave të investimeve në ekonomitë e vendeve të tyre mike.

Në takimin e sotëm doli nisma që ish kongresisti dhe kryetari i Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane Joe DioGuardi të mbajë në ligjëratë me temën bosht marrëdhëniet shqiptaro-hebreje dhe pavarësia e shtetit të Kosovës në Muzeun Holokaust në Skokie të Çikagos.Me këtë rast Mahmut Skenderi,sekretsr i SHSHA-së ua dorëzoj miqëve hebrejë një seri dokumentesh arkivore -historike dhe botime të veçanta të matrialeve të botuara në Shqipëri,Kosovë dhe në Diasporën Shqiptare në Amerikë që kanë të bëjnë me praninë dhe shpetimin e hebrenjve nga populli shqiptar në kohën e luftës shfarësese të fashizmit(1940-1945).

 

Kosova do të përqendrohet në burimet e energjisë së ripërtëritshme

by

Nga Linda Karadaku/

Me qëllim që të mundësohet zhvillimi i energjisë së qëndrueshme, me karbon të ulët në përputhje me kërkesat e BE-së, Kosova duhet të nxisë përdorimin e burimeve të energjisë së përtëritshme, thanë zyrtarët.Qymyri përdoret tani për të krijuar rreth 90 përqind të elektricitetit të konsumuar në Kosovë dhe është një kontribues kryesor në nivelet e larta të dioksidit të karbonit e ndotjes.

Me miratimin e vendimit të Sekretariatit të Këshillit Ministror të Energjisë mbi nxitjen e përdorimit të energjisë nga burime të ripërtëritshme në dhjetor 2012, Kosova u angazhua në bërjen e 25 përqind të energjisë së saj nga burime të përtëritshme deri më 2020.

“Do të ishte jo-realiste të parashikoje prodhimin e plotë të energjisë nga termocentralet e qymyrit me të ripërtëritshme. Dhe duhet të mbajmë parasysh se të gjitha burimet e ripërtëritshme, përveç hidrocentraleve të mëdhenj, gjithsesi kanë nevojë për një skemë subvencionesh. Subvencionet duhet të jenë më të mëdha në qoftë se çmimi i elektricitetit do të jetë nën kostot e prodhimit,” tha për SETimesJanez Kopac, drejtor i Sekretariatit të Komunitetit të Energjisë.

Kosova kohët e fundit hartoi një Plan Veprimi të Energjisë së Përtëritshme Kombëtare që vendos synime për krijimin e elektricitetit, transportit dhe ngrohjes e ftohjes. Plani vë një hartë udhëzuese e masa sesi Kosova do të arrijë qëllimin e saj deri më 2020.

“Vendim-marrësit dhe zhvilluesit e projekteve të energjisë duhet të kryejnë vlerësime të ndikimit në mjedis, duke ndjekur standartet e larta mjedisore të BE-së e të përdorin teknologjitë më të mira në dispozicion për të pakësuar ndotjen e ajrit dhe ndikimet e lidhura me shëndetin publik të projekteve të energjisë. Termocentralet ekzistuese me qymyr në Kosovë kanë një ndikim të madh negativ mjedisor,” tha Kopac.

Ministria e Zhvillimit Ekonomik të Kosovës tha se politikat e saj mbështeten në kërkesat e BE-së.

“Politikat e Republikës së Kosovës për ndërtimin e rigjallërimin e kapaciteteve prodhuese të energjisë mbështeten në kërkesat e Bashkimit Evropian për mjedisin e shfrytëzimin me efektshmëri të burimeve të energjisë,” tha ministria për SETimes.

Rinora Gojani, një studiuese për Institutin për Politikën e Zhvillimit në Kosovë, tha se energjia e krijuar nga qymyri nuk është një zgjidhje e qëndrueshme për Kosovën.

“Kosova duhet të analizojë të gjitha burimet e energjisë. Por para së gjithash, ajo duhet të analizojë masat e efektshmërisë së energjisë. Një ‘negavat’ është më mirë se një megavat, në kuptimin që energjia që është kursyer si një rezultat i përdorimit të duhur është shumë më mirë sesa krijimi shtesë,” tha ajo për SETimes.

Gojani tha se Kosova ka burime të mira të energjisë së ripërtëritshme. Ajo vuri në dukje se një studim i kryer nga Daniel Kamen, një shkencëtar i energjisë në Universitetin e Kalifornisë në Bërkli, tregon se Kosova mund të mbulojë 38 përqind të konsumit të saj të energjisë nga mundësitë e erës, ujit dhe ato diellore.

Autoritetet e Kosovës pranojnë, megjithatë, se kjo do të jetë një sfidë.

“Gjetja e një ekuilibri në mes plotësimit të nevojave për energji e mos-dëmtimit të mjedisit dhe për pasojë shëndetit është një sfidë për të cilën kërkohet të zhvillohen strategji të përshtatshme që kënaqin të gjitha palët për aq sa është e mundshme,” tha për SETimes ministria e zhvillimit ekonomik.

Shtetasit që jetojnë në zonën e Obiliqit/Fushë Kosovës, në rrethinat e Prishtinës ku janë termocentrale, vuajnë pasojat e prodhimit të energjisë me bazë qymyrin.

Banorja Durime Sinani tha se familja e saj bleu një apartament atje për shkak se çmimet e apartamenteve janë më të lira, por ai është “një vend shumë i keq për të jetuar.”

“Nuk i hapim dritaret nga era e ndotja. Rrobat është vështirë të thahen sepse duhet të gjejmë njëkohë kur mund t’i nxjerrim në ballkon. Këtu jetojnë vetëm ata që nuk kanë mundësi për të bërë një zgjidhje më të mirë banimi,” tha Sinani për SETimes.Ne Foto: Centralet e qymyrit janë një burim i emetimeve të larta të dioksidit të karbonit e ndotjes së mjedisit, thanë ekspertët. [AFP]

*Për Southeast European Times në Prishtinë