• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

EMBLEMA E ”BESLIDHJES SË LEZHËS” NE STOCKHOLM, SUEDI

May 20, 2017 by dgreca

EMBLEMA E ”BESLIDHJES SË LEZHËS”NGA SOT QENDRON KRENARE NË LOKALET E LIDHJES SË SHKRIMTARËVE TË SUEDISË NË DROTTNINGGATAN 88 NË STOCKHOLM/1 demaku

Per DIELLI-n: Nga Sokol Demaku/1 fituesi

Në qytetin jugor Malmö të Mbretësisë suedeze sot u mbajt Kuvendi vjetor i Lidhjes së shkimtarëve të Suedisë, në të cilinë moren pjesë mbi 200 delegat nga e gjithë Mbretëria e bashkuar.1 ok Demaku

Ishte kënaqësi të ishe në mesin e penave të njohura me vlera botërore të letërsisë suedeze, në mesin e miqëve edhe të letrave shqipe, të petëve dhe shkrimtarëve shqiptar nga vet Suedia por edhe nga vendlindja, ku shimica e tyre kishin dijeni dhe njohuri për kulturën traditën dhe gjuhën e letësinë shqipe përmes penave të njohura si Kadare dhe të tjerë.

Edhe poetë dhe shkrimtarë të zhanreve të ndryshme letrare janë dhe bejnë pjesë në Lidhjen e shkrimtareve të suedisë dhe janë shumë aktiv në krijimtarin e tyre cka vlen të theksohet se ata janë urë lidhëse mes dy kulturave dhe gjuhëve dhe se edhe keta janë pjesë aktiviteteve letrare në Suedi.

Qendra Kulturore shqiptare Migjeni nga qyteti Borås e cila në gjirin e saj ka plotë poet e shkrimtar shqiptar ka kohë që ka fillua një bashkëpunim me Lidhjen e shkrimtarëve të Suedisë përmes këtyre anëtareve si janë Hamit Gurguri dhe Sokol Demaku dhe se vitin e kaluar ka realizua një vizitë pune me dy poete suedeze në Shqipëri dhe se mendojnë në QKSH Migjeni  që këtë bashkepunim mes dy vendeve ta zgjerojnë edhe me tutje.

Por edhe nga Lidhja e shkrimtareve shqiptar ne Suedi ka anëtar aktiv në Lidhjen e shkrimtareve të Suedisë e një ndër ta është edhe Fetah Bahtiri i cili ishte se bashku me ne në këtë Kuvend vjetor.

Sot në Kuvendin vjetor të Lidhjes së shkrimtarëve të Suedisë që u mbajtë në Malmö të Suedisë, ne si shkrimtarë krijuam mundësinë dhe rastin e shfrytëzuam maksimalisht për ta promovuar shqiptarinë, gjuhën dhe kulturën shqiptare, Besëlidhjen e Lezhës nga viti 1444, Lezhën, Shoqatën e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani” në Suedi, Qendrën Kulturore shqiptare “Migjeni” në Borås  të Suedisë, dhe më këtë rast nga ana e anëtarit të Kryesisë së QKSH Migjeni Hamit Gurguri nga Borås, Kryetarit të Lidhjes së Shkrimtarëve të Suedisë, Gunnar Ardelius, i dhurua emblema “Beslidhja e Lezhës”, dhuratë nga Bashkia Lezhë, në Shqipëri për kontributin e dhënë në realizimin e  lidhjes dhe bashkëpunimit të poetëve dhe shkrimtarëve shqiptar dhe suedez. Gunnar Ardelius i entusiazmuar me këtë gjestë të shkrimtarëve shqiptar anëtar të Lidhjes së shkrimtarëve të Suedisë tha se kjo emblemë do vendoset në vend të shenjtë në lokalet e Lidhjes së shkrimtarëve të Suedisë në Stockholm në Drottninggatan 88.

Ishte kënaqësi të ishe në mesin e ketyre entusiaztëve që me shpirt prezentojnë, gjuhën, kulturën dhe traditën shqiper  në mërgatë, por edhe Anna Mattsson poete dhe shkrimtare suedeze e cila e para ishte në grupin e  poeteve e shkrimtareve suedez që hapi rrugën e  bashkepunimit.

 

Filed Under: Emigracion Tagged With: Beslidhja e Lezhes, ne Stkholm, Sokol Demaku, Suedi

REVOLTA E SPAÇIT DHE E QAFË BARIT PËRKUJTOHEN NË VATËR

May 19, 2017 by dgreca

 Nga Frank Shkreli/2OKRevolta-200x300

Në një njoftim të gazetës shqiptaro-amerikane, Dielli, organ i Organizatës Pan Shqiptare VATRA, njoftohet komuniteti i Nju Jorkut me rrethe, por edhe më gjërë, se me nismën e një grupi ish të burgosurish dhe të përndjekurish politikë, nën drejtimin e Pëllumb Lamaj dhe në bashkëpunim me Federatën Panshqiptare të Amerikës “VATRA,” organizohet – (me 20 Maj 2017 në orën 2.00 pm., Adresa: 2437 Southern BLVD, BRONX, NY 10158) përkujtimi i Revoltave të Spaçit dhe të Qafë-Barit.  Si pjesë e programit do të shfaqet një dokumentar historik, i realizuar nga Z. Pëllumb Lamaj”.   Dokumentari, “Spaçi, Simboli i Rezitences Anti- Komuniste, në Shqipëri”, sipas njoftimit “Përjetëson revoltën e Spaçit”.  

                                 Në njoftimin e gazetës Dielli thuhet se tubimi kujton Revoltën e Spaçit që kishte filluar më 21 maj të vitit 1973 e që zgjati 3 ditë. Me atë rast, të burgosurit anti-komunistë shpalosën, në tarracën e burgut, një flamur të Skënderbeut, pa yllin komunist, duke kënduar dhe duke hedhur parrulla kundër diktaturës enveriste.   Siç mund të merret me mendë, revolta u shtyp me gjak.  Përfundimi i shtypjes së revoltës, ishte katër nga të burgosurit u dënuan me pushkatim, 8 të tjerë u ri-dënuan me 25 vjet burg, 70 të tjerë u arrestuan dhe u rigjykuan.  Katër të pushkatuarit ishin Skënder Daja, Pal Zefi, Dervish Bejko dhe Hajro Pashai, thuhet në njoftimin e gazetës shqiptaro-amerikane Dielli.

Ndërsa Revolta e Qafë-Barit filloi 11-vjet më vonë, me 20 maj të vitit 1984.  Thuhet se në këtë burg kanë qenë gjithsejt 500 të burgosur politikë, secili i dënuar me mbi 25 vite burg.    Ata të shkretë,  shfrytëzoheshin dhe keqtrajtoheshin egërsisht nga regjimi komunist, duke i detyruar të punonin nëpër galeritë e minierës, me tre turne.  Duke mos mundur të duronin torturat dhe shtypjet, pas shumë vitesh torturash çnjerëzore, të dënuarit shpërthyen në revoltë më 20 maj të vitit 1984.  “I gjithë kampi u rrethua me forca ushtarake. Të plagosurit hiqeshin zvarrë…Sander Sokolin, e tërhoqën zvarrë në mes të kampit, e shtrinë mbi një dru dhe e këputen në mes.  Tom Ndoin dhe Sokol Sokolin i pushkatuan.  Të gjithë të dënuarit i lanë të lidhur, pa rroba dhe me orë të tëra jashtë dhe i ridënuan”, thuhet në njoftimin e gazetës Dielli për kujtimin e kësaj revolte.

Fatkeqsisht, revoltat e Spaçit dhe e Qafë Barit nuk kujtohen zyrtarisht, aty në vendin ku kanë ndodhur, në Shqipëri dhe ku as krimet e komunizmit nuk dënohen, ndërkohë që bëhen përpjekje që ajo e kaluar të harrohet dhe të mos kujtohet më nga brezi i tanishëm dhe as nga brezat e ardhëshëm të shqiptarëve.  Udhëheqsit shqiptarë të 27-viteve të fundit – madje edhe në atmosfera të acaruara politike, siç ishte kjo e fundit midis dy partive kryesore të vendit — kanë arritur në marrveshje politike, për lidhje koalicionesh dhe bashkqeverisje për të siguruar pushtetin, madje edhe duke shkëmbyer karrigat kur pushteti i tyre mund të konsiderohej se ishte në rrezik.  Por, klasa politike e këtij çerek shekulli post komunist, nuk mund të arrijë një qëndrim moral dhe të bien dakort për të njohur zyrtarisht dhe për të dënuar krimet e komunizmit, madje as për të kujtuar krimet e komunizmit – ashtu siç po kujtohen, sado modestsisht, tek Vatra panshqiptare në Nju Jork këtë fund jave – për krimet, jo vetëm në Spaç dhe në Qafë të Barit, por anë e mbanë Shqipërisë dhe trojeve shqiptare për pothuaj gjysëm shekulli të regjimit komunist.

Fatkeqsisht, siç është shprehur edhe shkrimtari i madh Ismail Kadare në një artikull të shkruar në vitin 2005, se megjithse kanë kaluar 27-vjet nga shëmbja e komunizmit dhe ndryshe, nga pothuaj të gjitha vendet ish-komuniste të Evropës Lindore dhe Qendrore, në Shqipërinë tonë, “Një mjegull e helmuar vazhdon të rrijë pezull mbi ish-perandorinë e përmbysur.  Ajo nuk gjen qetësi dhe, me sa duket, s’ka për të gjetur, pa kryer një operacion të dhimbshëm, por të domosdoshëm: spastrimin moral të saj. Thënë ndryshe njohjen dhe dënimin e krimit.  Pikërisht për pengimin e kësaj njohjeje e sidomos e këtij dënimi është ngritur sot në këmbë një armatë e tërë.  Me trysni, me kërcënim, me para, me dredhi, me lutje, me shantazh, shkurt me të gjitha mënyrat e mundshme, kjo ushtri e thirrur në shërbim po përpiqet të mbulojë të vërtetën.”

Ismail Kadare në pamfletin moral të 2005-ës, që unë do ta quaja historik për nga përmbajtja dhe për nga paralajmërimi profetik që mbartë, shkruante se, “Nuk është koha as për vaj e as për berihaj. Në jetën e popujve janë të njohura gjendjet e krizave morale, ato që mund të quhen “orë e vetëvrasjes”.  Për një paradoks të madh, ato, më së shumti ndodhin në liri, atëherë kur rreziqet e tjera shmangen.”   Kadare bën thirrje për shqyrtimin e ndërgjegjes dhe për një drejtpeshim shpirtëror duke shkruar se, “Procesi i rigjetjes së drejtpeshimit shpirtëror, është i lidhur natyrshëm me kurajën për shqyrtimin e ndërgjegjes, sidomos kur ajo është e dëmtuar.   Një gjë e tillë është vështirë të përfytyrohet pa hapjen e zgafellave ku është strukur e keqja” thekson Kadare.Ismail Kadare paraljamëron dhe i bën thirrje kombit shqiptar për transparencë përsa i përket të së kalaurës komuniste duke thënë se, “Historia e emancipimit njerëzor është historia e hapjes dhe në asnjë rast e mbylljes të së vërtetës.  Janë sheshet e qyteteve antike, hapësira ku së pari, bashkë me votën e lirë dhe me fjalën e lirë lindi demokracia, dhe jo qilaret e errëta, aq shumë të dashur për kundërshtarët e saj.  Është hapja (transparenca) ajo që i vuri krismën në themele, asaj që dukej se nuk do të tundej kurrë, perandorisë komuniste”, nënvijon ai.

Ismail Kadare e përfundon artikullin e tij të viti 2005, por gjithnjë aktual për shqiptarët kudo edhe sot, (të cilin mund ta gjeni më poshtë në terësi), duke paralajmëruar se, “Me këtë gjendje të frikshme morale, Shqipëria nuk mund të quhet sot një vend i lirë dhe sovran. Në këto kushte, liria, demokracia dhe rendi republikan i saj nuk mund të jenë veçse virtuale.  Brezit të ri të shqiptarëve që po hyn në jetë i bie barra historike e njëmendësimit të tyre. Me fjalë të tjera ta rifitojë Shqipërinë.   Jo çdo brezi mund t’i bjerë një shans i tillë”, ka përfunduar artikullin e tij shkrimtari Ismail Kadare.

Me Zotin Kadare bie dakort edhe shkrimtari me origjinë çeke, Milan Kundera, se nuk duhet dhe nuk mund të harrohen kurrë krimet e komunizmit, siç ishin krimet e kryera kundër të pafajshëmve në Spaç dhe në Qafë të Barit.  Z. Kundera është shprehur se mbi të gjitha, “lufta kundër komunizmit është një luftë e kujtesës kundër harresës.”

I bie kësaj klase politike shqiptare si detyrë dhe obligim, jo vetëm për të kujtuar Spaçin dhe Qafë Barin, por edhe si një prioritet i lartë kombëtar me përgjegjësi para historisë që, njëherë e mirë, të zbardhet e vërteta mbi krimet komuniste.  Ky është një shans i këtij brezi politik, nëqoftse, sipas fjalëve të Z. Kadare, doni që me të vërtetë, ta “rifitoni Shqipërinë”.

Teksti i plotë i artikullit —

http://telegraf.al/dosier/ismail-kadare

Filed Under: Emigracion Tagged With: Frank shkreli, PËRKUJTOHEN NË VATËR, REVOLTA E SPAÇIT DHE E QAFË BARIT

LAJMËRIM PËR TË PAME

May 16, 2017 by dgreca

FAMILJA MULOSMANAJ HAP TË PAME TË SHTUNËN, 20 MAJ/1 Muslia Perkujtim

Familja Mulosmanaj në një njoftim të shpërndarë lajmëron  komunitetin : Me rastin e vdekjes së babait, vëllaut, kushëririt dhe trashëgimtarit më të vjetër të familjes së madhe të Binak Alisë dhe veprimtarit të njohur të cështjes Kombëtare, Musli Mulosmanaj(1930-2017), i cili ndërroi jetë me 2 Maj 2017 dhe u varros me nderime të mëdha me 6 Maj 2017 në varrezat Maple Grove Cemetery, Kew Gardens, New York, Sami Mulosmanaj së bashku me familjen e gjërë Mulosmanaj miqë dhe dashamirë të të ndjerit Axhës Msli, presin vizita ngushëllimi për burra dhe gra TË SHTUNËN ME 20 MAJ 2017 prej Orës 10.00 paradite deri në Orën 5.00 pasdite në ROYAL REGENCY HOTEL

165 Tuckahoe Road, Yonkers, NY 10710

Tel. 914-476-6200

Filed Under: Emigracion Tagged With: Musli Mulosmanaj, Njoftim, PER TE PAME

Day of the Open Embassies-Gazmend Freitag

May 13, 2017 by dgreca

„Baresha” and “Die Braut von Mitrovica” – the work of the Albanian painter Gazmend Freitag in the Albanian Embassy in Vienna/

DAY OF THE OPEN EMBASSIESDay of the Open Embassies / Art Exhibit/ May 19th, 2017. 11 AM/The Day of the Open Embassies provides the opportunity to visit the Albanian Embassy in Vienna and admire the work of the Albanian painter Gazmend Freitag. Rooted in the tradition of the European impressionists, the forty-eight year old artist prefers oil paintings, drawings and book illustrations. He is well known for his soulful interpretation of Albanian motives, which he captures in portraits, landscapes and nude drawings. Some of them will be on view, such as the lovely “Baresha” or “The Eagle”, both of them paintings in oil. As well to be admired are the graphic portrait of  Pjetër Bogdani and  Dr. Marianne Graf, President of the Albanian- Partnership Board, as well as the drawing of „Die Braut von Mitrovica“. All three have been published in various media. It is the third exhibit of Gazmend Freitag’s work in the Albanian Embassy.

Shown as well are paintings by Iliriana Ajeti and Photographs by Gjergj Mazi. The exhibition is open to the public until the end of May .

Registration is required for a guided tour. Please contact us at: tel:  01/4000 04.       

e-mail: post@bv04.wien.gv.at. A valid identity card or passport are rquired.

Embassy of Albania, Vienna

Prinz-Eugen-Straße 18

1040 Vienna | AUSTRIA

Filed Under: Emigracion Tagged With: Art Exhibit, Day of the Open Embassies, Gazmend Freitag, Vienna

INA TOSKA-NJË HISTORI QË MË DHA RRAHJE TË FORTA ZEMRE DHE LOT NË SY

May 12, 2017 by dgreca

1 Ina portret ok Historia qe po përcjell sot do të mbetet e paharruar për mua. Më ka bërë që zemra të më rrahë fort, të  më dalin lot dhimbje dhe gëzimi!/1 Ina ekspoz1 Mesazhi Ina

Ina Toska  dhe pasioni për të sjellë dinamikën e jetës nëpërmjet fotografisë. ‘’Fotot e saj tregojnë  shumë’’. Ato janë një apel  për shoqërinë Shqiptare, të ndërgjegjësohet dhe te drejtojë sytë e mëndjes  tek fëmijët me  probleme  shëndeti, sepse  kur u jepet dashuri dhe kujdes, ata munden  të  ecin me vullnet, të  realizohen si profesionistë dhe vajza të mira, por mbi të gjitha janë  aktive  dhe  prekin  suksesin!

Nga Dr. Liliana PERE-TIRANE/

 Instinkti ynë bazë nuk është të mbijetuarit, por familja-Fëmijët në një shoqëri të integruar. Shumica nga ne do të jepnin jetën për një anëtar të familjes, pa diskutuar fare që  prioriteti ynë më i madh janë fëmijët.”Njerëzimi, u ka borxh fëmijëve gjërat më të mira që ai mund t’iu ofrojë”- Thuhet -Në hyrjen e deklaratës që Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara, shpalli më 20 nëntor, 1959 “Deklarta  për të Drejtat e Fëmijës”.Por sa bëjmë  ne  dhe  Shoqëria jonë për fëmijët ?Secili bën një  psikoanalizë në  raport me të  drejta-detyrimet –  dhe reflektimet në  tribu-në e tij familjare. Më tej shikon me lupë rfleksionet ne cdo strukturë  të  shtetit dhe shoqërisë deri në pushtetet  e mëdha.Në cdo  shoqëri,  kategoria më e ndjeshme janë fëmijët dhe të moshuarit, (sigurisht përfshihen dhe qytetarët) .Qytetarët intelektualë  janë  pjesa më  koshiente se si duhet të  reagojnë  në  raport me fenomenet e ditës, qëndrimin e ngujuar të opozitës. Apo analiza pseudoanalistësh që me fantazitë e tyre  kanë  mbushur televizionet dhe kanë trullosur njerëzit.Mendoj se këto qëndrime shkaktojnë një disekuilibër, një reaksion negativ  kombëtar dhe ndërkombëtar  prekin interesat e të  gjithë Shqiptarëve, mos kryerjen e reformave të detyrueshme për një shtet të fortë, të drejtë  dhe dëmtimin e imazhit të Kombit..

Le të  mos i bëjmë traumatike proceset dhe reformat integruese por  t’i   kalojmë me qetësi maturi, dhe mirekuptim të  vonuar,  dhe të  mos i mundojmë shtresat e dobëta,  me kriza artificiale  pushtetarësh.Për  të qëne nje individ i forte dhe i shëndetshem domosdoshmërisht duhet te kesh akses në shërbimet shëndetësore që do të thotë përdorimi në kohën e duhur të shërbimeve shëndetësore personale për të pasur një shëndet të mirë.Aksesi i kufizuar në kujdesin shëndetësor ndikon te aftësia e fëmijëve për të arritur potencialin e plotë të tyre duke ndikuar direct në cilësinë e jetës së tyre.Pavarësisht përmirësimeve që vërehen në vitet e fundit, mungesa e aksesit nga shtresat e dobeta që janë më vulnerabël, informacioni i paplotë mbi përfitimet e mbulimit nga sigurimet shëndetësore, dhe pagesat me lekë në dorë vazhdojnë të ngelen një shqetësim.Ndjej se duhet të përmënd -Familjet e varfra ne zonat e thella rurale, qofte  dhe  nëper qendra të Rajoneve, të cilat nuk janë në dijeni të marrjes së shërbimit dhe përjashtimit nga pagesat e sigurimeve shëndetësore.Ata  detyrohen të paguajnë shuma të konsiderueshme direkt në marrjen e shërbimit ose heqin dorë nga një trajtim që nevojitet së tepërmi. Eshte per të ardhur keq shumë  keq. Shpresoj shumë qe te rregullohet ky aksesim  i  nevojshem dhe jetik  në te ardhmen.Ne gratë duhet te advokojme fuqishëm për nje akses te fuqishëm në kujdesin shëndetësor dhe mbrojtjen financiar të atyre që janë më vulnerabël dhe që kanë më shumë nevojë për kujdes shëndetësor por nuk mund ta paguajnë atë, sidomos femijet, jeta jone.Nuk është e drejtë vetëm në parim por është e drejtë edhe në praktikë.Të fokusohesh  në realizimin  e te drejtave eshte realizim efikas për kostot që çojnë  në rritje ekonomike të qëndrueshme për një kohë të gjatë për të arritur objektivat per të  ndërtuar nje individ te forte, shoqëri të  civilizuar dhe  shtet  të drejtë e të  integruar.

-Në hulumtimet e mia, publikimeve të  profileve  të  dhjetëra e dhjetëra gra-ve shqiptare qe jane baza e krijimit te jetes dhe emancipimi i shoqerisë  në çdo cep të botës, gra elitare që kanë  arritur majat e Shkencës. Humanizmit .  Albanologjisë.  Politikës. Artit, Letërsise, Muzikës.  Piksynimi  im ka qene te sjell zerin e tyre, nepermjet historive, te shikojmë e degjojme boten e qyteteruar, per posibilitetet qe u krijohen, dhe  të marrim modelet më  te mira me shume vlera,  ti bejme pjese të  themeleve tona.Shumë  herë edhe  jam mallëngjyer thelle, inspiruar nga forca e  këtyre grave, nga rrugëtimi shpeshherë i vështirë që kanë përjetuar gjatë  jetës, sepse mbi  gjithshka ato jane gra, nëna dhe i presin dhe shumë detyrime të  tjera për femijet dhe familjen.Statusi i tyre eshte i ndryshem ne vënde te ndryshme, por i nderuar në  luftë  me sfidat që jep natyrshëm jeta,  per të  edukuar femijë  të mirë, per nje shoqeri te shëndetshme dhe te integruarNdjehem pjesë e historisë dhe perpjekjeve të  tyre për të ndërtuar nje sistem vlerash,  si grua, si nënë dhe si profesioniste dhe forcimin e rolit te gruas.

Por  nje ndjeshmeri dhe thirrje nga brenda meje vjen historia për femijët shqiptarë me probleme shëndeti. Sa mire dhe sa gezueshem ecin ata ne jetë  kur kanë dashurinë  dhe  përkrahjen totale te familjareve te tyre dhe shoqerisë.Midis semundjes -Doktorit –Dashurise dhe Perpjekjeve – ‘’Fiton Dashuria’’  je u jepet pa limit nga te afermit familjarët e me tej. Po kaq e suksesshme është dhe historia e Inës.  Sa shumë do të  dëshiroja të kisha mundësi të ndihmoja shtresa në nevojë.

Historia e Inës – Profili/

Historia që po përcjell sot do të mbetet e paharruar për mua. Më ka bërë që zemra të më rrahë fort, të  më dalin lot dhimbje dhe gëzimi!

Është historia e  një vajze të re që nuk u përkul kurrë para fatkeqësive të jetës, nuk pranoi asnjëherë të trajtohej si “e veçantë”, si dikush që s’mund të jetë e barabartë me të tjerët. Me vullnetin e saj të pashoq tregoi se mund të arrish gjithçka dëshiron në se lufton fort, pa u ndalur dhe më shumë se të tjerët. Kjo është historia e mrekullueshme e Inës, histori suksesi, shpengimi, lufte të përditshme… një histori që radhitet me merita të plota së bashku me ato të grave elitare.

Ina Toska lindi në qytetin e Fierit në një mëngjes të bukur korriku të vitit 1988. Ishte fëmija i parë që erdhi në jetë në familjen e re Toska, dhe lumturia e prindërve të saj ishte e papërshkruar. Emrin ia zgjodhi halla e saj.

Ina ishte një vogëlushe e bukur dhe mjaft e shëndetshme, gëzimi më i madh i familjes. Ishte vetëm tre ditëshe kur kaloi sëmundjen e verdhëzës e cila i shkaktoi temperaturë të lartë. Pas një qëndrimi të gjatë në spital e shoqëruar nga mamaja e saj, kthehet në shtëpi.

Me kalimin e ditëve dhe muajve kuptohej që kishte diçka që nuk shkonte me shëndetin e saj. Ishte gati një vjeçe, nuk fliste asnjë fjalë dhe nuk rrinte dot ulur. Prindërit filluan të shqetësoheshin sepse kuptuan që Ina kishte probleme edhe me dëgjimin. Ina rritej, por hapat e parë i hodhi kur ishte tre vjeçe, në rërën e plazhit ku prindërit e çonin shpesh. Ato hapa të parë ishin të pasigurt dhe rrëzohej shpesh.

Një rol të rëndësishëm në këtë periudhë ka luajtur gjyshja e saj, nënë Vita, e cila u përkushtua me gjithë shpirt. Në këtë moshë pas një vizite mjekësore në Tiranë, mjekët u thanë prindërve se Ina kishte një sëmundje të pashërueshme, por me kalimin e viteve do të kishte përmirësime të dukshme. Vitet kalonin, Ina rritej, ecte ngadalë dhe thoshte disa fjalë të thjeshta. I ati e shëtiste shumë, e çonte në cirk, në plazh dhe e merrte me vehte edhe kur gjuante peshk.

Ina ishte një vogëlushe e dashur, e zgjuar, simpatike, paqësore dhe me një vullnet të jashtëzakonshëm. Prindërit e regjistruan në një kopësht me fëmijë të tjerë që s’kishin probleme. Atje Ina u ndje me të vërtetë shumë  mirë  dhe dita-ditës bënte përmirësime.

Prindërit e çuan edhe në Greqi ku mjekët i këshilluan përdorimin e aparatit të dëgjimit dhe të  luante vazhdimisht me lodra dhe me fëmije të ashtuquajtur “normalë”. Kur Ina ishte katër vjeçe erdhi në jetë motra e saj Kaltra e më pas, vellai Arditi.

Ajo i donte shumë e luante me ta. Në moshën shtatë vjeçare me rekomandimin  e mjekëve shqiptarë, Ina shkon sërish me të atin në Greqi. Mjekët këtë herë  ishin më shumë entuziast për të ardhmen e saj duke dhënë shpresa të mëdha se Ina do të arrinte të fliste, të dëgjonte, sigurisht pa përjashtuar ndonjë vështirësi. Asaj i pëlqente të luante me lodra dhe shpesh  me top dhe me letra me djemtë e lagjes.

Ajo gjithmonë tregohej e dashur me ta. Kur shokët e saj grindeshin, ajo mundohej t’i ndante dhe me fjalët gjysma-gjysma mundohej t’u thoshte diçka.

Gjatë viteve që shkonte në kopësht, mësoi të ushqehej vetë, të vishej, arriti të mbante lapsin dhe ngjyrat në duar me pak vështirësi. Në moshën tetë vjeçare shkon në klasë  të parë në shkollën “Naim Frashëri”. Arriti të mësojë të shkruante, të lexonte e të fliste.

U miqësua shumë me shokët e shoqet e klasës  dhe mundohej me të gjitha forcat të ecte përkrah tyre.

Mësuesja thoshte se Ina ishte shumë  e zgjuar dhe kishte vullnet të jashtëzakonshëm. Gjithësesi klasa e parë ishte shumë  e vështirë.

Atë vit prindërit hapën edhe një lokal të vogël dhe mamasë  së Inës i duhej të punonte deri vonë. Ina e priste që të bënin së bashku detyrat. Ato duhej të ishin pa gabime sepse ajo dëshironte të merrte yll ose flamur.

Nuk ishte e lehtë për të, të shkruante me stilolaps; e shtrëngonte aq shumë saqë griste dhe fletën. Por nuk u  dorëzua; filloi t’i bënte detyrat me laps në mënyrë që gabimet të mund të fshiheshin. E përsëriti dy herë klasën e parë derisa arriti ta kalonte me sukses. Në klasën e dytë ishte në të njëjtën klasë me të motrën.

Mësueset e fillores, Fotini e Jorgjia, i qëndruan gjithmonë pranë dhe bënë të pamundurën që Ina të ecte përkrah fëmijëve normalë. Pas mbarimit të fillores, prindërit menduan që tetëvjeçaren Ina ta përfundonte në një qendër të fëmijëve me aftësi të kufizuara në Vlorë.

Por Ina atë ditë Vjeshte që shkoi me prindërit në këtë qendër, nuk pranoi të vazhdonte studimet aty. Ajo ndihej dhe ishte e barabartë me të tjerët!

Kështu, mbaroi nëntëvjeçaren në shkollën “Naim Frashëri”. Në të njëjtën kohë Ina shkonte me babain në Tiranë në qendrën e zhvillimit të fëmijëve duke u ushtruar me mësues të veçantë në shqiptimin e fjalëve, bënte fizioterapi dhe takime me psikolog.

Ina ishte e pandalshme, e pathyeshme; përfundoi me sukses nëntëvjeçaren dhe më pas  shkollën e mesme jo publike “Alen” ku u diplomua për mësuese.

Pas marrjes së diplomës, duke mos arritur të vazhdonte studimet e larta, filloi të aktivizohej në shumë aktivitete e qendra të ndryshme. Ina nuk kryqëzoi duart dhe të priste gjithçka nga të tjerët.

Kultivoi pasionin e saj për fotografinë dhe mënyrën e saj të veçante të komunikimit e vuri në shërbim të të tjerëve. Një vit pas përfundimit të gjimnazit, filloi të punonte si vullnetare në kopshtin nr 2 në Fier.

Ky ishte edhe momenti vendimtar i kthesës së madhe që mori jeta e saj. Në këtë kopësht ku shkoi për një vit rresht rresht, ajo ndjeu ngrohtësinë e stafit dhe të fëmijëve, e pa vehten për herë të parë të dobishme për shoqërinë.

Pas kësaj eksperience pozitive Ina u pranua si vullnetare në qendrën e fëmijëve me aftësi të kufizuara, “Jeta ime”. Gjatë punës në këtë qendër, Ina bënte fotografi të shumta të fëmijëve gjatë aktiviteteve të ndryshme.

Duke parë këtë pasion  të madh të saj për fotografinë, drejtoresha e qendrës e caktoi si fotografe zyrtare. Ajo ka realizuar fotografi të mrekullueshme të fëmijëve gjatë ditës së tyre dhe aktiviteteve të shumta.

Ka publikuar shumë nga këto fotografi në mënyrë që shoqëria civile të ndërgjegjësohet për këta fëmijë, për problemet që kanë, por mbi të gjitha për arritjet e tyre. Ina punon si vullnetare duke ndihmuar këta fëmijë, duke folur me ta, duke i shoqëruar në aktivitete të ndryshme.

Ajo i njeh shumë mirë problemet e tyre, flet me ta, u jep kurajë.

Aktualisht punon si vullnetare e fotografe në  qendrën  “Horizont” për fëmijë e të rinj me PAK, si animatore dhe fotografe pranë shoqatës “DEA”, fotografe në disa aktivitete të kopshteve e shkollave në Fier, fotografe në lëvizjet rinore të Parlamentit Rinor dhe të Bashkisë Fier në

nismën “Po, rinia mundet”, pjesëmarrëse në disa konferenca e seminare për të drejtat e PAK, e ftuar në disa emisione për promovimin  e talentit të saj, fotografinë. Në 3 dhjetor 2015, hapi ekspozitën e saj të parë me titullin shumë kuptimplotë “Mos fshi aftësitë e mia”. Me vullnetin e saj, me punën e saj, me talentin e saj, arriti të realizojë ëndrrën e saj më të madhe; të jetë e pavarur, të jetë e barabartë me të tjerët. Ja pse jam më se e bindur që një histori e tillë suksesi meriton gjithë vëmendjen tonë.

Për më shumë, ndiqni bashkëbisedimin që bëra me Inën:

Pyetje:E dashur Ina, kam parë disa nga fotografitë e realizuara prej teje dhe jam mrekulluar. Ke arritur të kapësh momente fantastike, tejet të veçanta dhe talenti yt bie në sy menjëherë. A mund të na tregosh si ka lindur ky pasion për fotografinë, për këtë art sa të bukur po aq dhe kuptimplotë?

Ina-Përgjigje : Është e vërtetë se fotografia është një art me të cilin mund të shprehen me mijëra fjalë edhe pa folur fare. Unë që ditët e para të jetës sime kam pasur probleme me komunikimin, dëgjimin, ekuilibrin. Por jeta, na kompenson me dhunti të tjera. Që e vogël, fillova të shikoja me kujdes e kërshëri çdo objekt, çdo gjë që më rrethonte, çdo lëvizje të personave që kisha përpara. Dhe çuditërisht arrija të kuptoja emocionet e momentit, domethënien e një shikimi. Për mua çdo moment i fiksuar në fotografi merrte një rëndësi të veçante.

Kur fillova të bëja fotografitë e para në qendrën për fëmijë me aftësi të kufizuara, m’u duk sikur më në fund, kisha rilindur, kisha gjetur vetveten, mënyrën time direkte  për të komunikuar me botën që shumë herë s’ka kohë të të presë, sepse është në lëvizje të vazhdueshme me një shpejtësi që jo të gjithë arrijnë t’i shkojnë pas.

Pyetje: Arrite të gjesh një mënyrë për të shprehur se ju mundeni që me anë  të fotografisë të shprehesh dinamiken e jetes me pozitivitet ? Por ti nuk je ndalur vetëm me kaq; ke mbaruar shkollën e mesme dhe je diplomuar për mësuese, ke dhënë ndihmën tënde si vullnetare në disa kopshte, shkolla dhe qendra të fëmijëve me aftësi të kufizuara… Sa e vështirë ka qenë kjo për ty dhe sa vendimtare ka qenë ndihma dhe mbështetja e familjes, e shkollës dhe shoqërisë?

Përgjigje:Nuk ka qenë e lehtë… Në klasë të parë shkova në moshën tetë vjeçare. Kisha probleme të shumta, nuk arrija të shprehesha siç duhet, kisha probleme me dëgjimin, nuk arrija të mbaja stilolapsin mirë në dorë. Për mua e rëndësishme ishte që mësuesit e shokët e shoqet e klasës të më shihnin si të barabartë me ta. Unë punoja shumë, më shumë se shokët e klasës sime që të arrija të njëjtat rezultate me ta. Kam pasur fatin të kem një familje të mrekullueshme e cila më ka mbështetur e mësuar që të mos dorëzohem; po të bija një herë, të ngrihesha sërish në këmbë. Edhe mësueset e mia kanë qenë të mrekullueshme. Dua të përmend këtu mësueset e fillores Fotini e Jorgjia, mësuesen  e klasës së pestë Egla Bare, mësuesen kujdestare të shkollës së mesme Blerta Begaj. Në vitin e parë drejtori i shkollës më dha edhe një medalje si nxënëse shembullore. Mbështetja e përditshme e tyre, durimi që kanë pasur me mua, kanë qenë vendimtare në ecurinë time.

Pyetje : Sapo mbarove shkollën e mesme fillove të kërkoje menjëherë punë. Fillimisht fillove punë si vullnetare në një kopësht. Kjo të ndihmoi edhe të bëje njohuri të reja jo vetëm me fëmije por edhe me edukatore, mësues, psikologe, duke krijuar kështu shoqërinë tënde. A të ndihmoi puna të bëheshe shembull edhe për persona të tjerë me aftësi të kufizuara? Mendon se arritjet e tua frymëzojnë edhe vajza e djem të rinj që të luftojnë me të gjitha forcat për të arritur ëndrrat e tyre, pikësynimet që kanë në  jetë?

Përgjigje :Është më se e vërtetë, se ambienti ku punoja si vullnetare më njohu me shumë persona të tjerë. Kam njohur mjeken veterinare Luiza, një psikologe në Fier që quhet Esmeralda, një psikologe nga Tirana, Brunilda. Kam njohur shumë fëmijë të mrekullueshëm dhe prindërit  e tyre. Gjatë një ekskursioni në Voskopojë kam njohur një shoqe që quhet Desa. Edhe  FRESSH-i në Fier ka qenë një forum që më ka ndihmuar me integrimin tim në shoqëri. Kaloj shumë kohë  duke punuar me fotografitë e mia, i shoh me kujdes. Më pëlqen të shikoj atë moment unik që ka kapur aparati fotografik. Jeta ime është e lidhur ngushtë me fotografinë dhe jam gjatë gjithë kohës duke punuar për të realizuar fotografi dhe për të marrë pjesë në aktivitete të ndryshme. Unë kam ecur falë punës dhe dua të vazhdoj të punoj e të bëj jetën time. Dëshiroj që të njëjtën gjë të bëjnë edhe shumë vajza dhe djem të tjerë e të jenë të zotët e vehtes së tyre. Shpresoj me të vërtete që të frymëzohen prej fotografive të mia e të kërkojnë pa reshtur vendin e tyre në shoqëri.

Pyetje: A mund  të na  përshkruash  dicka,  si ju mund të kapni një moment unik, një emocion të veçantë për projektet e deritanishme dhe pikësynimet për të ardhmen?

Pergjigje:Me fotografinë kam filluar të merrem herët duke u përmirësuar vazhdimisht  dhe duke  arritur drejt profesionalizmit. Besoj se puna ime dhe pasioni im janë paksa unik. Kam një eksperiencë mjaft të mirë dhe të pasur gjatë gjithë kësaj kohe. Personalisht mundohem t’i lëvroj të gjitha llojet e mundësive, mirëpo si çdo fotografe edhe unë kam një rrymë që e preferoj dhe i jap pak më tepër rëndësi dhe më shumë dashuri. Është një emocion i papërshkruar  që ti mund të kapësh një moment unik, një emocion të veçantë dhe mund ta ruash atë gjatë gjithë jetës. Të qenit fotograf është gjithashtu një hobi që të mban emocionalisht të lidhur më shumë me gjithçka që të rrethon në botën reale, bëhesh pjesë e saj dhe mundohesh ta “ruash” atë e ta shpërndash më vonë. Mua më pëlqen të jem sa më reale  dhe origjinale në punën që bëj. Publikoj punimet e mia në faqe të ndryshme në Shqipëri dhe jashtë saj. Kam filluar të kem mjaft pëlqime dhe shpërndarje të punës sime nëpër blog, faqe dhe portale të ndryshme.  Një ndër projektet e mia është hapja e një studioje fotografike personale ku mund të punoj gjatë kohës së lirë si një artiste/fotografe profesioniste.

Pyetje: Liliana. Ju jetoni ne qytetin e Fierit nje qytet i bukur me plot culture ne historine e tij, me njeres te bute dhe punetore keni cilesi qe te mahnisin, te lene pa fjale, per vullnetin dhe ambicjen positive si dhe bonsensin per te ndihmuar femijet me problem shendeti. Mund te tregoni pak me teper ju lutem?

Pergjigje : Prej disa vitesh jam e angazhuar vullnetarisht në jetën sociale të qytetit të Fierit e më gjerë. Tani për tani jam pjesë aktive e aktiviteteve në qendrën ditore “Horizont” që ka hapur dyert në qytetin e Fierit.

Qëndroj shumë kohë me specialistët e qendrës duke ndjekur terapitë e fëmijëve, duke ndihmuar me teknika te ndryshme, pasi duke qenë një person me aftësi të kufizuara, unë më mirë se kushdo tjetër mund të kuptoj dhe ndihmoj këta fëmijë.

Po ashtu, prej gjashtë vitesh punoj si animatore dhe fotografe në çdo aktivitet që zhvillohet jashtë, si në qendrën ditore “Jeta Ime”,  në Bashkinë Fier, në qendrën sociale Marialdo, Parlamentin Rinor Fier, Bibliotekën e qytetit, seminare e konferenca të ndryshme që zhvillohen brenda dhe jashtë qytetit për të drejtat e PAK. Çdo verë  jam pjesë aktive e kampeve verore që organizohen prej shoqatave  jofitimprurëse si DEA, Parlamenti Rinor, shkolla, kopshte… Pasioni im  për fotografinë nuk ndalet.  Më shoqëron në çdo moment; me një foto flas më shumë se çdo fjalë në botë. Kam qenë pjesëmarrëses në aktivitete që zhvillohen nga shkollat publike të Fierit ku kam qenë e ftuar si fotografe profesioniste.

I kërkoj t’më jap një mesazh mesazh per te gjithe shoqërinë shqiptare, nga shpirti i saj artistik, një mesazh nga Ina e forte, e zgjuar, simpatike me vullnet të pashembullt, aktive dhe plotesisht e suksesshme,  cili do të ishte ai?

Ina : Në Ditën Ndërkombëtare të Personave me Aftësi të Kufizuar,  3 Dhjetor 2015,  kam hapur  ekspozitën time të parë me titull: ”MOS FSHI AFTESITE E MIA”. Do të vazhdoj të shkoj përpara  në  këtë rrugë të bukur duke i thënë botës “PO, UNE JAM SI JU! ”.

Mesazhi im për të gjithë ata që hasin vështirësi  si të miat në jetë është që në çdo drejtim që të shkojnë, të punojnë me gjithë zemër. Jeta është një dhuratë për t’u jetuar në çdo moment. Bota është  shumë e madhe dhe ka vend për të gjithë. Prandaj unë apo dikush si unë, ka një pjesë vendi në këtë botë.

 

Filed Under: Emigracion Tagged With: Ina Toska, Liliana Pere, Pasioni per Fotografine

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 153
  • 154
  • 155
  • 156
  • 157
  • …
  • 183
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • PËR NJË NORMALITET NË MARRËDHËNIET SHQIPËRI-KOSOVË: JO FJALË BOSHE!
  • Ballafaqimi me të kaluarën, detyrë morale dhe parakusht për drejtësi, paqe dhe stabilitet afatgjatë
  • Ditët e fundit të kompozitorit të Himnit të Shqipërisë…
  • Butrinti dhe vija kushtetuese që Shqipëria nuk duhet ta kalojë
  • Universiteti i Tetovës lindi si “dielli pas errësirës”
  • MIRO TËRBAÇJA, SHQIPONJË E HISTORISË
  • Hirësia e Tij Nikodhimi, Peshkopi i Bostonit dhe Kryepeshkopatës Ortodokse Shqiptare në Amerikë kreu vizitë 10-ditore në Shqipëri
  • Shqipëria dhe Kosova në Bordin e Paqes: Nga historia e plagëve drejt arkitekturës së paqes globale
  • PAQE PËRMES FORCËS, DREJTËSI QË GARANTON STABILITET, JO PASIGURI
  • Kosova pays the price as its liberation leaders are persecuted, not prosecuted
  • Çfarë sjell shkretimi shpirtëror në një tjetër shekull zhgënjyes përmes antologjisë së nobelistit Eugenio Montale
  • FAN (1971) / “TË PISH E TË HASH NË SHQIPËRI” — REPORTAZHI EKSKLUZIV BOTËROR I TELEVIZIONIT ZVICERAN
  • Folklori çam, i gjallë edhe në botën moderne!
  • Milan Shuflaj, e vërteta historike dhe martirizimi i lirisë akademike në Evropë
  • Kontributi i Prof. Emeritus Injac Parrinos në shkencat albanologjike

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT