Emigracion – Page 155 – Dielli

DIASPORA-SUEDI: TAKIM PËRTEJ KUFINJËSH NË FESTIVALIN E POEZISË SHQIPE

April 11, 2017 by dgreca

Nga Sokol Demaku /Borås/Suedi/

1 Boras 3 Boras 2 Boras Në një ambient fatastik dhe me simbole kombëtare dhe rtë shtetit mikërpritës në prnain e mbi 100 mysafirëve në yqttin e textilit Borås të Suedisë u shenua 10 vjetori i themelimit të Qendres Kulturore Shqiptare ”Migjeni” dhe 10 vjetorit të daljes së numrit tër parë të revistës kulturore e letrare Dituria organi i kësaj Qendre.

E gjithë kjo e përcjellë me manifestimin e madh letrar ”Sofra poetike Borås 2017” mbajtur për të gjashtën herë në këtë qytet e organziar nga QKSH Migjeni në bashkepunim me ShShA Shqiptar në Suedi.

Këtë tubim të madh madhështor të fjalës së shkruar e hapi anëtari i krysise se QKSH Migjeni Bahtir Latifi.

Manifestimi filloi me një minutë heshtje në nderim të viktimave të dy ditëve më parë në kryeqytetin e mbretërsisë së bashkuar suedeze në Stockholm.

Të pranishmit në këtë evenemt një ndër më të mëdhenjet e kësaj natyre në Europë si e quatjën mediat vendëse organziaur nga QKSH Migjeni e hapën Hysen Ibrahimi dhe Hamit Gurguri.

Lidhur me punën dhe veprimtarin e anëtarevbe të QKSH Migjeni u shfaqë një film dokumentar i cili në menyrë kronoligjike paraqiti themelimin dhe zhvillimin dhjetë vjeqar të kësaj vatre kulturore shqiptare në Skandinavi me një emer pothuajse në gjithë rruzullin tokësor sot apo si u tha atje ku frymohet shqip.

Manifestimit i dha zë edhe më pozitiv pjesëmarrja e sturkuturave politike dhe kulturore të vet qyteti Borås të cilat janë adhuruese të kulturës, gjuhës dhe traditës këtu , pastaj mysafirë nga Republika e Shqipërsië, poet, profesor Universiteti dhe publicist të njohur nga fusha letrare, shoqata shqiptare nga regjione të ndryshme të Italisë në krye me Kryetrin e Federatës së shoqatave shqiptare atje Ndru Lazrin, poet suedez nga gjithë vendi e me theks te posaqëm anëtar të Lidhje se shkrimtarve Qendra në Përendim me seli në Göteborg të cilët kishin përgatitur recital të posaqëm për këtë evenemt.

Organizatorët e Festivalit thanë se kjo ka vlera të medha kulturore sepse përmes një festivali të tillë e që sipas mediajve suedeze një ndër më të organzuarit dhe më të mëdhenjët në Europë ata përpiqën të krijojnë ura miqësie mes njerëzve, kulturave dhe gjuhëve dhe se mendojnë se edhe ia kanë arritur këtij qëllimi madhor.

Në sallën solemne dhe madhështore mu në qendër të qytetit të textilit Borås të Suedisë kishte mbi 100 mysafirë, të cilët me kënaqësi përcollën të gjithe 28 poetët e pranishëm me prezentimet e tyre si ata suedez njashtu edhe shqiptar, kurd dhe persian, ishte kjo një e arritur e madhe për mërgatën shqiptare këtu në veri të Eurpës në Skandinavi.

Festivali i sivjem solli edhe pena të reja si në mërgatë ashtu edhe nga vendlindja e kjo është nje e arritrë e madhe në lamin e letrave shqipe.

Në këtë ”Sofër poetike” të gjashtëm me radhë në mërgatë këtë vit dominonte femra me prezencëne saj nëkrijim poetik ku edhe më këtë rast nga ana e ShShA Shqiptar në Suedi hd enga QKSH Migjeni në Borås u ndan tetë shpërblime për krijimet më të mira peotike të Festivalit dhe kështu të shpërblyerit janë: Hatixhe Xani Ahmeti, Zyhdi Dervishi, Teuta Haziri, Griselda Doka, Elhame Gjyrevci, Emine Hoti, Ndue Lazri dhe Bahtije Breznica. Po ashtu nga një falënderim për paraqitjen me krijimet e tyre poetike i morën edhe Luise Halvardsson, Axin Welat, Anna Matsson, Kristina Bjarnadottir, Mauritz Tistelo dhe Peter Nilson, anëtarë të Shoqatës së Shkrimtarëve të Suedisë.

Në këtë manidfestim të fjalës së shkruar u bë edhe promovimi i 13 Librat të autorëve shqiptarë që jetojnë e veprojnë në këtë vend skandinav, e një libër nga Kosova, si: 1. Thesari Kombetar nr. 5-6, referoj Prof. dr. Zyhdi Dervishi, 2.Sokol.Demaku, Viron Kona ”Poleni Viking” referoj Prof. dr. Nuri Dragoj, 3.Fetah Bahtiri ”Fragmente të zgjedhura”, referoj, Hysen Ibrahimi, 4.Bajram Muharremi poezi ”Vullkan i fjetur” referoj Osman Ahmetxhekaj, 5.Sokol Demaku ”Me shqiptarët në Borås” referoj Remzi Basha, 6. Behide Hasani ”Një jetë veprimtari humanitare” referoj Hysen Ibrahimi, Beqiri, 7.Hatixhe Xani, “Mall…larg diellit” referoj Remzi Basha, 8.Emine Hoti ”Poezitë e nënës” referoj Hamit Gurguri, 9.Elhame Gjurevci me dy libra ”EMRI ATDHE”, poezi dhe ”Luisi” roman, referoj për të dy librat z. Hysen Ibrahimi, 10.Ramdan Myrtaj ”Rrugëtimi i një jete të dhuruar”, referoj Prof. Fetah Bahtiri dhe 11.Adnan Meroci ”Në hap me Rugovën” referoj Hysen Ibrahimi. SHSHASH “Papa Klementi XI Albani” ndau “MIRËNJOHJE”, për Prof. Sokol Demakun, Remzi Bashën, Xhavit Çitakun dhe Adnan Merovcin.

Në fund nga organizatorët mësuam se ky manifestim letrar tani është tradiucional dhe do ketë edhe karakter ndërkombëtar.

Festivali ”Sofra poetike Borås 2018” dhe vitin e ardhm do të mabhet në të njejtin vend dhe njetën kohë.

DIASPORA-Mësimi i shqipes, interes kombëtar

April 11, 2017 by dgreca

-Ministri Valon Murati priti nxënës të mësimit plotësues nga Austria. Vizita po realizohet në kuadër të ekskursionit në Kosovë e Shqipëri/

PRISHTINË, 11 Prill 2017-Gazeta DIELLI-B.Jashari/ Ministri i Diasporës në qeverinë e Kosovës, Valon Murati, bashkë me zëvendësministrin Sahit Krasniqi dhe me përfaqësues të tjerë të diasporës pritën sot një grup të mësuesve dhe të prindërve bashkë me 37 nxënës të mësimit plotësues nga Austria, të qyteteve Vjenë, Grac, Linc, Wels dhe St.Polten. Vizita e këtyre nxënësve po realizohet në kuadër të ekskursionit në Kosovë e Shqipëri, organizuar nga Ministria e Diasporës, në bashkëpunim me Ministrinë e Arsimit.

Ministri Murati, pasi u uroi mirëseardhje, i përgëzoi mësuesit për punën që po bëjnë në edukimin dhe nxënien e mësimit shqip. Ai foli edhe për rëndësinë që ka mësimi i gjuhës shqipe.

“Ministria e Diasporës po bën përpjekje që bashkë me mësues të shkollave shqipe e prindër të organizojë vazhdimisht aktivitete me programe të tilla, si ekskursione, kuize të diturisë, kampe verore, që t’ju mbajë sa më afër atdheut”, tha ndër të tjera ministri Murati.

Ai i ftoi nxënësit e mësimit plotësues që të bëhen pjesë e kampeve verore, e kuizeve të diturisë, përmes të cilave jo vetëm që fitojnë njohuri për atdheun, po krijojnë edhe miqësi të reja me moshatarët e tyre. Ministri Murati i falënderoi mësuesit, por edhe prindërit e këtyre nxënësve për punën e madhe që po bëjnë vazhdimisht për ta mbajtur gjallë gjuhën shqipe. Ai u shpreh se mësimi i shqipes nuk është vetëm interes kombëtar, po edhe interes i nxënësve, sepse, me njohjen e saj, ata mësojnë një gjuhë më shumë dhe integrohen më lehtë në shoqëritë ku jetojnë, por në të ardhmen mund të jenë edhe lidhje mes vendit ku jetojnë dhe atdheut.Ndërsa, në emër të mësuesve, Hazir Mehmeti, mësues, njëherësh kryetar i shoqatës “Naim Frashëri”, falënderoi MeD-në për gjithë punën që po bën për diasporën, në veçanti për mësimin plotësues, si një nga hallkat kryesore për ruajtjen e identitetit kombëtar.Në këtë ekskursion njohës mësimor, nxënësit shqiptarë nga diaspora do të vizitojnë vende të ndryshme në Kosovë e Shqipëri, institucione të ndryshme arsimore e monumente historike.

Gjatë vizitës në atdhe, për nxënësit nga diaspora do të organizohen aktivitete të shumta, me tema të ndryshme në funksion të edukimit, po edhe zhvillimit të identitetit, me qëllim t’u forcohet edhe më shumë ndjenja e dashurisë për atdheun.Ekskursione të tilla do të organizohen edhe me grupe të tjera nxënësish të mësimit plotësues nga Kroacia, Greqia, Gjermania dhe Suedia.

Bisedë me krijuesen Anjeza Dielli, në Oslo të Norvegjisë

April 10, 2017 by dgreca

unnamed (1)

“SHKRUAJ POEZI, SEPSE KAM NEVOJË TË SHPREHI NDJENJAT E MIA, POR DHE PËRJETOJ KËNAQËSI SHPIRTËRORE…”/

Shkruan: Prof. Murat Gecaj/

1.Përshëndetje, mike Anjeza dhe shpreh kënaqësinë, që po e zhvillojmë, bashkë, këtë bisedë të shkurtër…Së pari, cilat janë kujtimet nga fëmijëria, me prindërit tu dhe pastaj nga shkollimi etj.?

-Ju falënderoj për kohën dhe hapësirën, që më jepni, me këtë bisedë, profesor Murati! Mund të them që çdo gjë, e cila më kujtohet nga femijëria ime, është shumë e bukur. Ndoshta, ato përjetime të vegjëlisë, njeriu i kujton më lehtë, me nostalgji dhe e më bukur, nga sa kanë qenë në realitet. Por unë isha një fëmijë me fat. Jam rritur shumë mirë e me dashuri të pakufizuar nga prindërit, por dhe e rrethuar nga gjyshërit, prej të cilëve ruaj kujtime të paharruara.

Një gjë shumë të bukur dhe të veçantë, që mbaj mend nga mosha e fëmijërisë sime, në Pojan të Korçës, është ardhja e pranverës, kur çelnin lulet shumëngjyrëshe. Kishim një oborr të madh e aty mami im vendoste një govatë me ujë, që të ngrohej nga dielli. Në më të mirën e rasteve, uji bëhej si i vakur, pra pak i ngrohtë. Pastaj, merrte lulet e pemëve (kumblla, dardha dhe çfarëdolloj luleje tjetër, që sapo kishin çelur) dhe me lante me to! Pra, unë e prisja verën, e larë me ujë dielli dhe lule pemësh, të sapoçelura.

Gjithashtu, kam mjaft kujtime nga gjyshërit dhe gjyshet, se pushimet i kaloja tek ata. Shumë dashuri e shumë ngrohtësi kam në shpirt prej tyre!

Ndërsa figura kryesore, që mbetet për mua si një pikë reference e gjithë atyre viteve, por dhe në vazhdim, ka qenë dhe është babai im. Ai ka ditur të më flase në heshtje dhe ka ditur të më tregojë dashuri, veç me një shikim dhe një fjalë të vetme.

Me pas, me prindërit e mi dhe dy vëllezërit, emigruam në qytetin e Selanikut të Greqisë. Siç dihet, fillimi ka qenë i vështirë për të gjithë. Por, më pas, çdo gjë shkoi mirë. Jeta ime atje, megjithëse në emigracion, mund të them se ka qenë shumë e bukur, plot mbresa e kujtime të paharruara. Mbasi kreva liceun e përgjithshëm, filluan vitet e studimeve në degën e shkencave politike, shoqëruar me veprimtari të ndryshme dhe mbresëëlënëse. Ishte një botë e re, shoqëri e re dhe, ato katër vite, sikur i kam jetuar me një frymë!

Të gjitha këto, që tregova më lart, kanë lënë gjurmë të pashlyera në kujtesën time. Prandaj dhe më kanë frymëzuar shumë, në tërë krijimtarinë poetike të mëvonshme.

2.Kur jeni vendosur në atë qytet skandinav, pra në Oslo të Norvegjisë dhe çfarë vështirësishë përjetuat, për t’u sistemuar dhe përshtatur: me klimën, njerëzit, punën etj.?

-Kemi katër vite, që jetojmë në Oslo. Siç është e kuptueshme, fillimi ka qenë i vështirë. Ndërsa sistemimi ishte pak më i thjeshtë, për shkak te legjislacionit të këtij shteti demokratik. Po dhe për shkak se ishte hera e dytë, që ne emigonim në një vend tjetër të huaj.

Ajo, që më pëlqen më tepër, në Norvegji, është natyra magjike dhe mënyra, se si e përjetojnë dhe e shijojnë norvegjezët atë. Si njerëz, janë të sjellshëm me njëri-tjetrin dhe emigrantët, por jo kaq të hapur, sa ne balkanasit.

3.Tashmë, është diçka e bukur të krijosh, sidomos në poezi…Kur të lindi kjo ndjenjë dhe cilat ishin poezitë tua të para, a i kujton dhe a i ke ruajtur ato?

-Poezia, për mua, është diçka që më zbukuron çasstet, kur e shkruaj, në letër ose kompjuter. Pastaj, çfarë është ajo, që mbetet nga ky frymezim, vlen ose jo, këtë nuk mund ta di as mund ta vlersoj unë. Por, ama, e di, se ajo që shkruaj, del thellë nga brenda meje.

Poezitë e para nuk i kam ruajtur,fatkeqësisht! Por mbaj mend që kisha shkruar një poezi për duart e gjyshit tim dhe e kam ruajtur në kujtesën time, si diçka të bukur, që me solli mjaft kënaqësi shpirtërore.

4.Kam parë te profile yt, në Fb, se ke publikuar tri vëllime poetike…Cilët janë ata, për çfrë flasin dhe me kë bashkëpunove, për botimin e tyre?

-Botimi im i parë ka qenë një vellim me poezi, i botuar nga “Ombra GVG”, Tiranë, me titullin, “Pemët flasin përcart”. Janë poezi, që mësojnë të ecin, që presin të rriten, brenda meje.

Vëllimi i dytë është në gjuhën greke, nga Shtëpia Botuese “Alde”. Ka qenë një bashkpunim shumë i mirë me punonjsit e saj. Më pas, vitin e kaluar, doli në qarkullim libri im i tretë me poezi, nga SHB “Toena”, Tiranë, me titullin në shifra, “77” . Mund të them që rrugëtimi i këtyre librave është shumë i ngadaltë. Po rendesi ka që keta ndodhen në “jetë”…

Poezitë e mia kanë tematika të ndryshme. Kështu, shkruaj për: dashurinë, natyrën, bukurinë fizike e shpirtërore të njeriut, për kohën dhe hapësirat e saj etj..

5.Ke botuar dhe një novelë, në gjuhën greke…Cila është përmbajtja kryesore e saj?

-Po, siç e përmendët më parë, kam botuar dhe një novelë e cila titullohet “Pema, në krevatin tim”. Bëhet fjalë për një vajzë, e cila ndihet e vetmuar dhe ndjen që nuk e kupton askush. Ajo gjetur rrugëzgjidhje që të jetojë e mbyllur, në një dhomë. Aty ka një dritare, libra, një krevat dhe në mes të tij, një pemë. Kështu, i jeton stinët dhe kohën: duke fjetur e duke folur, duke jetuar me një pemë…derisa, një ditë, e gjen dashurinë e shumërkuar.

6.Katër libra nuk janë pak…Po, si janë pritur ata nga lexuesit? A janë përuruar ata dhe a është bërë ndonjë vlerësim ose a është shkruar, në shtyp a internet?

-E përmënda dhe pak më lart, se librat shkojnë drejt lexuesit me hapa shumë të ngadaltë… më ngadalë se një breshkë(ha,ha,ha). Këtë gjë, besoj, e keni vërejtur edhe ju, në Shqipëri. Por rëndësi ka që, ndoshta, një ditë do të arrijnë në duart e tij. Unë ndjehem e lumtur, që këta libra janë në ” jetë” dhe, tani për tani, vetëm kjo gjë është e mjaftueshme.

Kujtoj këtu që, libri me poezi” “77”, u përurua në nëntorin e vitit të kaluar, në kryeqytetin Tiranë, ku isha e pranishme. Sigurisht, u ndjeva mirë, si me pjesëmarrjen e kolegëve, miqëve e dashamirësve të letërsisë, po dhe për fjalët, që u shprehën aty, për krijimet e mia. Prandaj, gjej rastin këtu, që t’i falënderoj të gjithë ata, përzemërsisht! Gjithashtu, Albert Varaj ka botuar në shkrim për krijimtarinë time.

Sa për vlerësime tjera, nuk besoj që ka patur. Sepse, kur botohen kaq shumë libra, është normale që librat e mi të jenë veç një “pike uji”, në oqeanin e gjithë librave, që publikohen!

Disa poezi të miat publikohen në faqet e Internetit “Dritarja online”, me Azem Osmanin dhe te portali atunispoetry.com, me Agron Shelen, në Belgjikë, të cilët i falënderoj!

7.Thamë më lart, se jeni larguar tash sa vjet nga vendlindja, familjarisht…Si e përjetoni këtë fakt, pra emgraconin dhe si i mbani lidhjet tuaja me Shqipërinë?

-Besoj se të gjithë, që janë larguar nga Shqipëria, kanë nostalgji dhe duan të këthehen, ndoshta, një ditë. Edhe unë e mendoj të njëjtën gjë… Pra, ëndërroj që të kthehem përsëri, në Atdheun tim…

Lidhjet me Shqipërinë i kemi shumë të forta, pra të pandërprera. Kështu, vijmë çdo vit atje, informohemi përmes TV dhe lexojmë përditë, çfarë ndodh aty. Shohim kohën dhe, kur vërejmë ndryshimin me Oslon, do dëshironim që të ishim aty, për pak… diell!( ha,ha,ha).

8.Po i kthehemi edhe një herë temës së krijimitarisë poetike…Kam venë re se ti vazhdon të shkruash poezi dhe të publikosh, sidomos në Internet. Kur parashikon ta botosh librin e radhës, me ato ose poezi tjera të reja?

-Krijoj pandërprerje, se vërej që ka diçka brenda meje, që fillon e jeton, kur e shkruaj dhe e nxjerr jashtë vetes…Shkruaj poezi, sepse e kam nevojë të shprehi ndjenjat e mia, por dhe përjetoj kënaqësi shpirtërore. Mund të përmendi këtu ndonjë poezi, që kam krijuar kohët e fundit, si: “Zbres, në buzët e tua”, “Jemi meteor dhe qiellin e kemi në sy”, “Me frymën e ditës” ose “Gjymtyrët u pagëzuan”…Por besoj që kam shumë rrugë, ende për të bërë brenda meje dhe për të zbuluar poezi të tjera…Pra, nuk e di, se kur do vijë në ” jetë” libri tjetër. Por, si zakonisht, them që dy vjet ose, më saktë, një herë në dy vjet është kohë e mire dhe e mjaftueshme, për t’u “fermentuar” poezitë…(ha,ha).

9.Në bisedat e zhvilluara me krijuesit, jorrallë, ndodhë që mbetet diçka pa u thënë…Po ti, a mos ke “harruar” ndonjë gjë (ha,ha) dhe dëshiron ta shprehësh tani, në mbyllje të bashkëbisedimit tonë?

-Nuk kam diçka të veçantë, që të shtoj…Veç, ju falënderoj, prof. Murati, për kohën dhe mundësinë e zhvllimit të kësaj bisede!

-Edhe unë, të falënderoj përzemërsisht, mike poete Anjeza Dielli, për përgjigjet tua korrekte dhe ju uroj çdo gjë të bukur, që dëshironi, si për veten dhe familjen tuaj të nderuar…Po kështu, për të ardhmen, dëshiroj e shpresoj, që të keshë krijimtari poetike, sa më të bukur dhe të pëlqyer nga lexuesit!

Bashkëpunim i SHSHA-Oda Ekonomike Izrael Amerikë

April 4, 2017 by dgreca

Nga Skënder Karaçica/

Në ambjentët atraktive ,,Chicago Sinai Congregation,,u organizua takim pune në mes SHSHA-së -Oda Ekonomike Izrael Amerikë ku u bisedua për thellimin e aktiviteteve të përbashkëta në fushën e investimeve ekonomike,të kulturës,të historisë,të universitetit në Shqipëri,Kosovë dhe në viset etnike shqiptare në Ballkan.

Daniel Shure,ambasador nderi i Shqipërisë dhe këshilltar i lartë në Odën Ekonomike Izrael-Amerikë me udhëheqjen e SHSHA-së në Çikago,Skënder Karaçica dhe Mahmut Skenderi,shtruan një varg çështjes me rëndësi që hidhte dritë në thellimin e mëtejmë të bashkëpunimit dhe kërkuan që institucionet e të dyja shteteve,Kosova dhe Shqipëria të afrohen me afër me Çikagon,përkatësisht me Lobin Hebrejë për konkretizimin e programit që doli nga Konferenca Ekonomike për Kosovën që u mbajt në vitin 2015 dhe të vizitës së suksesshme të presidentit të Shqipërisë z.Bujar Nishani këtij institucioni të rëndësishëm të biznesit dhe të fushës së investimeve,kështu bën të ditur SHSHA në Çikago.

Në takimin e sotëm në Çikago,shqiptaro-hebrejtë biseduan për realizimin e programit kulturo-historik,që ka të bëjë me kohën e pranisë dhe të shpëtimit të hebrenjve gjatë Luftës së Dytë Botërore në Kosovë e Shqipëri,përmes filmit dokumentar,,Besa,,që do të çfaqet këto ditë në ambjentët kulturore e fetare,,Chicago Sinai Congregation,,për botën intelektuale,të informimit,të universiteve,të politikës,të biznesit të miqëve tanë hebrejë në Çikago.

SHSHA-ja në Çikago tashmë e ka bërë gati programin kombëtar që të ka të bëjë me vënien e Pllakës Përkujtimore me mbishkrimin:Prania dhe shpëtimi i hebrejeve gjatë LDB në Muzeun Holokaust në Skokie,ku në shtator pritet të mbahet manifestim madhështor në praninë e delegacioneve shtetërore nga Kosova,Shqipëria dhe viset etnike shqiptare në atdhe,thotë për opinion SHSHA-ja.

DIASPORA-Mësimi në gjuhën shqipe në Austri

April 2, 2017 by dgreca

Nga Anton Marku*/ Vjenë/

Hyrje/

Në njëzet vitet e fundit komuniteti shqiptar në Austri ka shënuar progres të dukshëm në procesin e integrimit të tij. Kjo vërehet sidomos në aspektin e pjesëmarrjes në jetën shoqërore dhe ekonomike. Për fat të keq, ende është prezent një stagnim në sferën e përfaqësimit politik. Por edhe këtu, sado që modeste, përpjekjet dhe rezultatet nuk kanë munguar.

Në anën tjetër, duket se komuniteti ynë ende ballafaqohet me sfida nga më të ndryshme, pos atyre që kanë të bëjnë me faktorë të jashtëm, edhe me aspektin e organizimit brenda për brenda vet bashkësisë. Kjo dhe në mbështetjen e strukturave tashmë ekzistuese. Njëra prej tyre, ndër më të rëndësishmet, e themeluar fillimisht në vitin 1994 për t’u riaktivizuar në vitin 2010 (me emrin VALE) është edhe Lidhja e Mësuesve Shqiptarë në Austri ‘‘Naim Frashëri’’. Për vite të tëra, në mungesë të një strategjie, qoftë ajo dhe afatshkurtër, mësimdhënëset dhe mësimdhënësit e mësimit plotësues në gjuhën shqipe në Austri janë lënë në mëshirën e vetorganizimit dhe dëshirës, pothuajse individuale, për këtë (mos)organizim. Në këtë mënyrë janë arritur efekte të kundërta nga ato që do të jenë pritur: vetëm disa vite pas funksionalizimit të tij si ofertë shtesë për mësimnxënie në gjuhën amtare, numri i vijuesve (nxënësve) të këtij lloji të edukimit ka pësuar dhe po pëson rënie të vazhdueshme. Me këtë edhe numri i mësimdhënësve po bie.Që paradoksi të jetë më i madh, dëshmon edhe fakti se shumica e prindërve shqiptarë, sidomos nga Kosova, si grupi më i madh i bashkëkombasve që jetojnë në Austri, i takon gjeneratës së viteve 1980-ta dhe të cilët në vitet e 1990-ta ishin vet nxënës apo studentë, e të cilëve, nga ana e pushtetit represiv serb, ju ishte mohuar e drejta e shkollimit në gjuhën amtare. Tani, fatkeqësisht, janë pothuajse po këta prindër që, në rrethana krejtësisht tjera, u mohojnë këtë të drejtë themelore fëmijëve të tyre. Pas asnjë presion, as nga eksponentët e jashtëm, e as nga ata të brendshëm.

I-Të gjithë pajtohen se arsimi është komponenta më e rëndësishme e integrimit. Nga ana tjetër, për fat të keq, nga vetë të huajt, e edhe nga migrantët shqiptarë, shpesh mund të dëgjohet paragjykimi i padrejtë se në këtë vend ‘‘nuk jemi të mirë se ardhur’’, se nuk po i ‘‘na lejojnë ’’ që të integrohemi, se jemi vetëm ‘‘numra që nuk kemi zë zë’’, se ‘‘po dukemi por nuk po dëgjohemi’’, etj.

Në mërgim zakonisht janë elitat ato që asimilohen të parat. Pastaj kjo u ndodh masave. Tek ne po ndodh e kundërta. Duke mos aritur që të gjejnë veten në shkallë të mjaftueshme, gjenerata jonë e re gjithnjë e më shpesh po i drejton vetes pyetjen e të gjitha pyetjeve: Kush jam unë? Në këtë ballafaqim identitetesh, në vend se ato (identitetet, Vër. ime) të plotësojnë njëra-tjetrën (shqiptar, austriak, evropian, besimtar-islam, i krishterë, ateist, nxënës/student/punëtor, etj), duket se ato po i bëjnë pengesë njëra-tjetrës, e herë pas here edhe konkurencë deri në oponencë. Si reflektim, ne nuk duhet fshehur dështimet tona. Por në të njëjtën kohë nuk duhet lejuar që ato të dominojnë të ardhmen tonë. Me pak më tepër përkushtim, është e mundur që në të njëjtën kohë të mbesim shqiptarë të devotshëm, të respektojmë ligjet dhe rregullat si qytetarë lojal të shtetit austriak dhe të dëshmohemi si evropianë të mirë.

Ruajtja dhe kultivimi i gjuhës shqipe në diasporë duhet të jetë interes strategjik kombëtar dhe shtetëror e jo vetëm i mërgatës dhe mësidhënësve. Kjo dhe për faktin se ajo është elementi më unifikues i kombit tonë të ndarë në disa besime fetare.Për të shtyrë përpara kultivimin e gjuhës shqipe në mërgatë, mision ky që të tjerët e lanë në duart tona, duhen bërë bashkë dëshirat dhe interesat e mërgatës sonë me vullnetin dhe gatishmërinë e shtetit mikpritës, në këtë rast atij austriak.

Për të arritur deri tek zgjidhja duhet të nisemi jo nga përceptimet, por nga realiteti. E për të parë ndryshime pozitive duket se momentalisht në zinxhirin e zgjidhjes mungojnë disa hallka. Gabimet e së djeshmes mund të shndërrohen në përparësi të së sotmes, që si rezultat do të sillin ndryshme pozitive për të nesërmen.

Kjo do të mund të arrihet jo duke i ndarë ata që mund të kenë më së shumti ndikim në këtë proces-prindërit në ‘‘kombëtar’’ dhe ‘‘më pak kombëtar’’ por duke u angazhuar për t’i bindur ata, duke punuar paralelisht në dy drejtime: me ata që tashmë kanë informacione të mjaftueshme por që mund të mos jenë plotësisht të kënaqur me programet dhe metodologjinë mësimore dhe me ata të cilët ende nuk kanë të dhëna të mjaftueshme për të shfrytëzuar këtë mundësi për fëmijët e tyre.

III

Lidhur me cilësinë e mësimit dhe performancën e mësuesve ka pasur dhe ka vërejte. Debati nuk është i ri. Ata që e bëjnë këtë nuk janë të shumtë në numër, por herë pas here janë më të zëshëm se pjesa tjetër e komunitetit. Ndonjë herë mbase dhe me të drejtë. Dobësitë dhe të metat aktuale do të mund të zvogëloheshin duke angazhuar studentë dhe/apo ekspertë të profileve të ndryshme, sidomos atyre të fushave të didaktikës, shkencave gjuhësore, artit, sociologjisë, psikologjisë, filozofisë, etj. Ata do të bënin monitorimin dhe vlerësimin e procesit mësimor në gjuhën shqipe, duke bërë edhe asistimin në orët mësimore, plotësimin e pyetësorëve dhe zhvillimin e anketave, intervista me prindër, nxënës dhe mësues dhe interpretimin e rezultateve të tyre, analizimin e tekteve mësimore dhe metodologjisë së punës, mbledhjen e të dhënave dhe statistikave (mosha, gjinia, statusi social i nxënësve/prindërve, etj) duke bërë publike, një herë në vit, të gjeturat, konkluzionet dhe sugjerimet për ndërmarrjen e hapave drejt ndyshimeve eventuale.

Konkludim

Lidhja e Mësuesve Shqiptarë në Austri ‘‘Naim Frashëri’’ ka potencial dhe kapacitet që të jetë bartëse e arsimit shqip në Austri. Duke reflektuar në raport me lëshimet eventuale të deritanishme dhe duke zgjeruar gamën e aktiviteteve si dhe numrin dhe shumëllojshmërinë e partnerëve, qoftë institucionalë apo nga shoqëria civile, kjo Lidhje do të jetë në gjendje që t’u përgjigjet sfidave të kohës. Për të përmbushur këtë mision nevojitet një transformim i tërësishëm, si në qasje ashtu dhe në përmbajtje dhe formë. Në këtë udhëtim, mësimdhënëset dhe mësimdhënësit nuk do duhej të jenë vetëm, por të përkrahur nga të gjitha entitetet dhe individët shqiptarë në Austri, në mënyrë që ata t’ja dalin që me suksese të ballafaqohen me sfidat që kanë dhe mund të kenë para vetes për të mbajtur gjallë dashurinë për gjuhën amtare edhe larg atdheut.

*Autori është kryetar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Krijuesve Shqiptarë në Austri ‘‘Aleksandër Moisiu’’…

*Vjenë, 2 prill 2017