Ata që e kanë këshilluar Ministrinë e Jashtme dhe të Diasporës që të mbyllen qendrat kulturore në mëgrim, i kanë bërë një shërbim shumë të keq çështjes sonë kombëtare, sidomos në ato shtete ku gjuha dhe arsimi shqip janë më të rrezikuar. Askush nuk do ta besonte para disa viteve se një ditë do të jemi dëshmitarë të lajmeve të tilla ku mërgata jonë do të trajtohet si një jetim që ka mbetur në mëshirën e burokratëve të pashpirt që dërgojnë këshilla të gabuara në Ministrinë e Jashtme dhe të Diasporës.

Shkruan Mehmet PRISHTINA

Është e tepërt të numërohen meritat e mërgatës sonë në shumë procese të rëndësishme nëpër të cilat kaloi Kosova dhe gjithë bota shqiptare në përgjithësi. Por për mërgatën vazhdimisht flitet si për një pjesë të largët të trupit tonë, të cilën e thërrasim në ndihmë vetëm kur jemi keq. Atëherë kur nuk jemi mirë ekonomikisht, kërkojmë mbëshetje nga diaspora. Të mos flasim kur nuk jemi mirë politikisht. Vazhdimisht mërgatën e trajtojmë si një gomë rezerve, pa të cilën nuk guxojmë të nisemi në një rrugëtim të gjatë. Pra, mërgata jeton me ne dhe në ne, por nuk ia japim hakun që ka, sepse disi nuk duam ta pranojmë publikisht për rolin që ka ajo në jetën tonë të përditshme – private dhe institucionale.

Kur jemi te institucionet, mërgata herë trajtohet si “kuletë rezervë” që plotëson buxhetet e munguara shtetërore, herë si “makinë elektorale” që siguron kontigjent votuesish për të krijuar shumicë parlamentare, por asnjëherë si pjesë e pandarë e zhvillimit tonë si shtet dhe si shoqëri.

Historikisht, mërgata ka qenë motori lëvizës i të gjitha ideve çlirmtare, prandaj si e tillë ajo ka shkruar faqet më të lavdishme të historisë kombëtare. Pavarësia e Shqipërisë u “gatua” në mërgim dhe u finalizua pas përpjekjeve titanike të ideologëve tanë që vepruan në Stambollë, Selanik, Vjenë, Bukuresht, Sofje, Kajro, Romë, Gjenevë, Washington, Nju Jork, Boston etj. Ky rol i mërgatës mbeti i pandryshuar deri në momentin kur shtetet tona kombëtare u pavarësuan dhe u konsoliduan, por nuk duhet harruar se disa segmente të veprimtarisë kulturore e arsimore të diasprës sonë vazhdojnë të jenë të domosdoshme edhe në ditët e sotme. Kjo na imponohet sidomos në ato shtete ku fëmijët shqiptarë ballafaqohen me sfidat e shumta të integrimit, ku rreziku i asimilimit paraqet problem real jo vetëm për prindërit, por edhe për shtetet prej nga vijnë mërgimtarët tanë.

Për të parandaluar këtë murtajë asimiluese në mërgatë, një rol të padiskutueshëm e kanë luajtur qendrat kulturore, klubet dhe shoqatat e mërgimtarëve tanë, përmes së cilave janë amortizuar goditjet që vijnë nga ndikimet e kulturave e civilizimeve të huaja. Të ndodhur në këto rrethana të pa favorshme, shumë veprimtarë të mërgatës sonë janë detyruar të punojnë edhe vullnetarisht që shqipja të mos shndërrohet në gjuhë të huaj për fëmijët tanë në Europë, Amerikë, Australi, Turqi e gjetiu.

Por, kohët e fundit jemi dëshmitarë të një tendence negative që godet drejtpërdrejt mërgatën tonë, pasi që, siç është paralajmëruar, Qeveria jonë nuk do të mbështesë më qendrat kulturore në mërgatë.

Siç është e njohur, Në Zvicër Qendra Kulturore është mbyllur më herët, kurse në Suedi dhe në Stamboll nga 1 Mars 2020 nuk kane drejtorë të Qendrave Kulturore te Kosoves dhe qeveria nuk ka ndare buxhet per aktivitetin e tyre dhe me këtë ato de facto janë të mbyllura pasi qe nuk kane aktivitete.

Një veprim i tillë, përpos që është i pakuptimt, ai është edhe tepër i dëmshëm dhe me pasoja të rënda për të ardhmen e mërgatës sonë. Madje vet Donika Gërvalla, minister e Jashtme dhe e Diasporës më mire se kushdoi tjetër e di rolin e këtyre aqendrave kulturore në mërgatë, andaj ajo e para do të duhej të refuzonte këto këshilla aspak të qëlluara.

Në vend se institucionet tona të fuqizojnë mbështetjen për këto themelata në diasporë dhe të inkurajojnë njerëzit tanë që nuk kanë kursyer asgjë që të jenë në shëbim të arsimit dhe kulturës shqiptare në shtetet e ndryshme, ato e bëjnë të kundërtën: Ministria e Diaspores së Kosovës u mbyll dhe iu bashkangjit Ministrisë së Jashtme, në Shqiperi u mbyll Ministria e Shtetit për Diasporen, Qendrat Kulturore të Kosoves qe i kishte Kosova ne Zvicer, Suedi dhe në Stamboll nuk jane funksionale që nga 1 Mars 2020. Dhe me këtë po shuajnë shpresat që rinia jonë e mërguar, sidomos kuadrot me diploma e ekspertësh, një ditë ta ndjejnë veten pjesë e proceseve politike, shoqërore e ekonomike në Kosovë.

Ata që e kanë këshilluar keq Ministrinë e Jashtme dhe të Diasporës që të mbyllen qendrat kulturore në megrim, i kanë bërë një shërbim shumë të dëmshëm çështjes sonë kombëtare, sidomos në ato shtete ku gjuha dhe arsimi shqip janë më të rrezikuar. Një shqiptar (ka kursant nga mosha 9 deri në moshën 83), bie fjala, në Stamboll, tash e tutje do të jetë i privuar nga mundësia e ndjekjes së kursit në gjuhës shqipe, për arsye se ndonjë burokrati në Prishtinë i është tekur që ta shuaj Qendrën Kulturore në Stamboll dhe për pasojë të mbyll një dritare ku Qamil Bytyçi për çdo ditë sillte frymën shqipe të gjuhës dhe kulturës sonë.

Edhe përkundër faktit se në rastin e Turqisë kemi marrëveshje bilaterale ndershtetërore për hapjen e qendrave kulturore ne këtë shtet dhe anasjelltas !

Ai ka tre vjet që nuk merr rrogë por mbi baza vullnetare vazhdon të jep mësim në ambientet e Qendres Kulturore të Kosoves dhe gjithandej në Stamboll ku ka shqiptarë duke bërë mijëra kilometra udhë.

Askush nuk do ta besonte para disa viteve se një ditë do të jemi dëshmitarë të lajmeve të tilla ku mërgata jonë do të trajtohet si një jetim që ka mbetur në mëshirën e burokratëve të pashpirt që dërgojnë këshilla të gabuara në Ministrinë e Jashtme dhe të Diasporës.

Prishtinë, 23 tetor 2022

Harry H. Metuku/

Thelbi i ketyre lehtesimeve eshte: “Rishikimet në Formularin N-648 reduktojnë barrën për aplikantët dhe agjencinë duke eliminuar pyetjet dhe gjuhën që nuk kanë më dobi praktike ose ishin të tepërta. Ndryshimet më të dukshme përfshijnë eliminimin e pyetjeve se si çdo paaftësi përkatëse ndikon në funksione specifike të jetës së përditshme të aplikantit, duke përfshirë aftësinë për të punuar ose për të shkuar në shkollë. Rishikimet e formularit eliminojnë gjithashtu datat e diagnozës, përshkrimin e ashpërsisë së çdo paaftësie dhe nëse profesionisti mjekësor certifikues ka një marrëdhënie paraekzistuese me aplikantin. Më tej, rishikimi i formularit i lejon profesionistit mjekësor mundësinë për të treguar nevojën e një aplikanti për një heqje dorë nga betimi, duke eliminuar kështu nevojën për dokumentacion të veçantë mjekësor”. Per me teper, lexoni te plote lajmin e Sherbimit Amerikan te Shtetesise dhe Emigracionit (USCIS) dhe na kontaktoni per sqarime me te hollesishme ne numrin e telefonit te Zyres Ligjore:
Metuku Law P.C. : 212-480-4242 ose Email: Hhm@metukulaw.com. UASHINGTON-SHBA Shërbimet e Shtetësisë dhe Imigracionit (USCIS) njoftuan dje udhëzimet e përditësuara të politikave, për të sqaruar dhe përputhur me rishikimin e Formularit N-648, Certifikata Mjekësore për Përjashtimet e Aplikanteve me Aftësi të Kufizuar.
Në përputhje me qëllimin e kësaj administrate për heqjen e barrierave ndaj emigracionit të ligjshëm sipas Urdhrit Ekzekutiv të Presidentit Biden 14012, Rivendosja e Besimit në Sistemin tonë Ligjore të Emigracionit dhe Forcimi i Përpjekjeve të Integrimit dhe Përfshirjes për Amerikanët e Rinj, Formulari N-648 është shkurtuar dhe thjeshtuar më tej dhe ka udhëzime të reja per heqjen e barrierave për aplikantët dhe profesionistët mjekësorë.
Rishikimet e formularit janë gjithashtu në përgjigje të qëllimit të kësaj administrate për të hequr barrierat për popullsitë e pashërbyera sipas Urdhrit Ekzekutiv 13985, Përparimi I Barazisë Rracore dhe Mbështetja për Komunitetet e Pashërbyera Përmes Qeverisë Federale.
Ndryshimet u udhëzuan nga komentet publike dhe reagimet e marra në përgjigje të një njoftimi të Regjistrit Federal në lidhje me formularin dhe një Kërkesë për Input Publik (RPI), Identifikimi i Barrierave Përmes Përfitimeve dhe Shërbimeve të USCIS, të dyja të publikuara në prill 2021.
“Ky është një shembull i mrekullueshëm se si Shërbimet e Shtetësisë dhe Imigracionit (USCIS) po dëgjon publikun të cilit i shërben për të adresuar më mirë nevojat e tyre, duke përmbushur njëkohësisht përgjegjësitë si agjenci,” tha drejtori i USCIS Ur M. Jaddou. “Ndryshimet e bëra në Formularin N-648 janë një mënyrë tjetër në të cilën USCIS po heq barrierat ndaj natyralizimit, në përputhje me Urdhrin Ekzekutiv të Presidentit Biden 14012 dhe OE 13985.”
Aplikantët e natyralizimit me një paaftësi fizike ose zhvillimore, ose dëmtim mendor që i pengon ata të përmbushin kërkesat e testimit të gjuhës angleze dhe qytetare për natyralizim, mund të paraqesin formularin N-648 për të kërkuar një përjashtim nga këto kërkesa. Formulari duhet të plotësohet dhe vërtetohet nga një profesionist mjekësor.
Bazuar në komentet publike, rishikimet në Formularin N-648 reduktojnë barrën për aplikantët dhe agjencinë duke eliminuar pyetjet dhe gjuhën që nuk kanë më dobi praktike ose ishin të tepërta. Ndryshimet më të dukshme përfshijnë eliminimin e pyetjeve se si çdo paaftësi përkatëse ndikon në funksione specifike të jetës së përditshme të aplikantit, duke përfshirë aftësinë për të punuar ose për të shkuar në shkollë. Rishikimet e formularit eliminojnë gjithashtu datat e diagnozës, përshkrimin e ashpërsisë së çdo paaftësie dhe nëse profesionisti mjekësor certifikues ka një marrëdhënie paraekzistuese me aplikantin. Më tej, rishikimi i formularit i lejon profesionistit mjekësor mundësinë për të treguar nevojën e një aplikanti për një heqje dorë nga betimi, duke eliminuar kështu nevojën për dokumentacion të veçantë mjekësor.
Politika e përditësuar ofron gjithashtu udhëzime për ekzaminimet mjekësore teleshëndetsore dhe lejon USCIS të pranojë Formularin N-648 të aplikantit edhe pasi ata të depozitojnë Formularin N-400, Aplikim për Natyralizimin (Shtetesine).

 “Shkolla shqipe” në Zvicër jo vetëm që një është një vlerë e shtuar në ruajtjen e gjuhës dhe kulturës kombëtare, por tani lirisht mund të themi se nën drejtimin e profesor Dr. Vaxhid Sejdiut, i cili arriti t`i bashkoj prindërit dhe mësuesit rreth shkollës shqipe është shndërruar në lider të organizimit të mësimit plotësues në gjuhën shqipe në Zvicër dhe shembulli më i mirë i punës dhe angazhimit të këtij organizimi në mbarë mërgatën shqiptare.  

Nxënësit e shkollës shqipe së bashku me mësuesen Leonora Zoto dhe koordinatorin e shkollës shqipe në Zvicër Dr. Vaxhid Sejdiun

Dje, me datën 19 tetor 2022 ishim në hapjen e pikës shkollore në gjuhën shqipe në Langnau të Kantonit të Bernës.  Klasa ku zhvillohej mësimi në gjuhën amtare ishte shndërruar në “zgjua bletësh”. Nxënës të cilët kishin ardhur në ditën e parë të mësimit ishin mjaft të motivuar nga dëshira e madhe për ta mësuar sa më mirë gjuhën e nënës.  Buzëqeshjet e tyre ishte diçka të veçanta, të bukura, hyjnore. Fytyrat iu shndrisnin nga gëzimi. Ata edhe pse për nga mosha dalloheshin, të gjithë për një ditë po fillonin mësimin në gjuhën amtare. 

Nxënësit  e grupit të parë, të shkollës shqipe në Langnau, të Kantonit të Bernës

Fakt është se  “Shkolla shqipe” në Zvicër jo vetëm që një është një vlerë e shtuar në ruajtjen e gjuhës dhe kulturës kombëtare, por tani lirisht mund të themi se nën drejtimin e profesor Dr. Vaxhid Sejdiut, i cili arriti t`i bashkoj prindërit dhe mësuesit rreth shkollës shqipe është shndërruar në lider të organizimit të mësimit plotësues në gjuhën shqipe në Zvicër dhe shembulli më i mirë i punës dhe angazhimit të këtij organizimi në mbarë mërgatën shqiptare..  

Klasa ku gjithë ata nxënës mësonin të dallonin shkronjat e shqipes, fjalët dhe gjërat elementare të saj dukej si një “zgjua bletësh” ku secili mundohej të punonte më shumë apo të merrte me vete sa më shumë shkronja dhe fjalë nga gjuha amtare. Një atmosferë mbresëlënëse ku Amelia, Ensari, Tara, Tuana, Amara, Aroni, Andi, Grita, Arjana, Alea, Riadi, Leona, Leonisi, Leo, Bleroni, Alina, Lediana, Eliana, Elisa, Lauresa, Diari, Edoniti, Ledioni etj. të cilët me përkushtim mundoheshin të merrnin sa më shumë dituri nga orët e para mësimore. 

“Shqiponjat” e shkollës shqipe në Langnau të lumtur, të gëzuar me rastin e fillimit të mësimit në gjuhën shqipe

Javëve të fundit prindërit së bashku me koordinatorin e “Shkollës shqipe” në Zvicër, Dr. Vaxhid Sejdiun pas disa konsultimeve dhe angazhimeve me prindërit e tjerë, së bashku edhe me mësuesen Leonora Zoton arritën suksesshëm t`i hapin dyert e shkollës shqipe me qëllim që fëmijët ta kenë sa më afër shkollën ku do të mësojnë në vazhdim gjuhën amtare. Ajo që bie në sy ishte gatishmëria e prindërve për t`i dërguar fëmijët në shkollën shqipe si dhe të lumtur që fëmijët e tyre shkollën e kanë shumë afër dhe vetë mund të shkojnë në shkollë. Pas mësimit, mësuesi dhe koordinatori i “Shkollës Shqipe” në Zvicër  së bashku me mësuesen Leonora Zoto i njoftuan prindërit për rregullat e shkollës, detyrat e përbashkëta me qëllim që pika shkollore të funksionoj sa më mirë. Siç u tha dhe nga prindërit në ditët në vazhdim do të vijnë edhe fëmijë të tjerë, si dhe nga java  e ardhshme mësimi fillon në dy grupe, në grupin e parë janë nxënësit nga klasa e parë deri në klasën e tretë dhe në grupin e dytë nga klasa e katërt deri në klasën e gjashtë. 

Shkruan: Isuf Ismaili