Kadri Tarelli/

Hamit Gurguri përuron librin e tij.

“Koha do t’u thotë gjithçka brezave të ardhshëm. Ajo flet edhe kur s’e pyesim” –                                                                      Euripidi

Ditën e hënë, më: 16. 06. 2025, në mjediset e librarisë “Redon”, në Durrës, u përurua libri “Çami, tek guri polar”, i shkrimtarit Hamit Gurguri, i njohur në mjedisin letrar në Suedi dhe në Dardani.

 Falënderoj shkrimtarin Hamit Gurguri, i cili nëpërmjet recensës sime, më bëri pjesë të këtij libri të magjishëm e të çuditshëm, “Çami, tek guri polar”. Një libër i bukur letrarisht në formë, por i rëndë për kumtin që përcjell te të gjithë shqiptarët, të vjetër e të rinj, kudo që ndodhen.

Falënderoj edhe fondacionin Çamëria, “Hoxha Tasin”, që u bë pjesë e përbashkët e këtij kuvendi, ku nëpërmjet këtij romani historik, përkujtohet 100-vjetori dhe 80-vjetori i shpërnguljes me dhunë, i mijëra shqiptarëve çam, sa në Turqi ashtu edhe në Shqipëri. Ngjarje që na kujtojnë një plagë që nuk mbyllet kurrë, jo 80 apo 100-vite, por edhe pas 800 dhe 1000 vjetësh do të dhembi po njësoj, mjafton ta prekësh sado pak. Është dhimbja e kombit që nuk gjen prehje.

Ju pjesëmarrës të ndërruar, jeni njerëz të letrave dhe e dini po aq mirë sa unë, se historia dhe romani historik japin e marrin mes tyre, por nuk janë njësoj. Gatuajnë të njëjtin brumë, por shija, aroma, forma dhe vlerat dallohen që larg. Historia dhe dokumentet e saj fiksojnë kohën si dëshmi, ndërkohë janë të ftohta. Ka emra heronjsh e personazhesh, vende dhe data, ku përshkruhen ngjarje, vendime e përfundime, pa thënë asgjë se ç’pasoja, ç’gjurmë e përjetime ka sjellë dhe ka lënë te njerëzit dhe popujt. Historianët nëpërmjet librave të historisë, i japin dritë letrave apo gjetjeve, për të njohur të vërtetën qoftë e hidhur apo e gëzueshme, për t’u mburrur, gëzuar, lotuar apo trishtuar, duke thënë kështu pareshtur, se ngjarje të tilla mësohen për të mos u përsëritur kurrë. Kjo është gjysma e të vërtetës, ose një gënjeshtër e madhe, si përrallë për të na vënë në gjumë, sepse udhëheqësit e vendeve të mëdha, ose më mirë diktatorët, duke njohur historinë përsosin armët dhe strategjitë e luftës ndaj popujve të tjerë për t’i pushtuar e sunduar, pa u merakosur për vuajtjet dhe viktimat që pasojnë. Historia  e mijëvjeçarëve dhe e ditëve të sotme, nuk lë vend për  të menduar ndryshe. Veçanërisht historia tragjike e trojeve shqiptare, të copëtuara mizorisht dhe banorët autoktonë të shkulur tragjikisht, nuk mund të kemi dyshime dhe dy mendime. 

Ndryshe ndodh me romani historik, siç është edhe ky libër, për të cilin jemi mbledhur në këtë kuvend, për të cilin u deshën tridhjetë e ca vitesh për ta shkruar e përfunduar. Romani i jep jetë ngjarjeve, i jep gjak për veprim, energji për lëvizje dhe ndjesi njerëzore, pse jo edhe frymëzim për të parë dhe pranuar kohën në hapësirat e vërteta. Romani ka edhe një të mirë tjetër, sepse lexuesi bëhet pjesë e ngjarjeve, udhëton me ngarkesën e kohës, duke i përjetuar ato me të gjithë fuqinë e shpirtit dhe të mendimit, të ndajë të mirën, të bukurën nga e keqja dhe e shëmtuara, të drejtën nga e padrejta, të dashurojë apo të urrejë, të rrëmbehet apo trimërohet, duke u bërë bashkudhëtar me heroin e librit. Këtu qëndron edhe bukuria dhe vlera e tij si libër, që s’të lëshon nga dora deri në faqen e fundit. Kur ta lexoni do të më jepni të drejtë. Është merita e autorit, që i shtrydh ngjarjet aq realisht, sikur ato ndodhin sot dhe në oborrin e shtëpisë, në rrugicën e lagjes, në udhët e qytetit, më tej në bregun e detit, në frontin e luftës apo në horizontet pa kufi. E gjitha përmblidhet me pak fjalë: historia jetohet me njerëzit dhe për njerëzit.

Jam i bindur se kështu si unë, çdo lexues që ka pak apo shumë njohje për historinë, do të përfshihet mrekullisht në vorbullën e kohëve tragjike të atyre viteve, duke adhuruar znj. Irena për zotësinë dhe guximin për ta thënë të vërtetën, duke e ditur se nuk do ta dëgjojë askush. Më tej, për të ndjerë zhgënjim ndaj nëpunësve të Evropit, që i shikojmë në dritë të syrit si bijtë e Zeusit apo si të dërguarit Zotit, por që pas buzëqeshjes së tyre, dhe nën kostumin që mbajnë, bëjnë punën e djallit. Nuk është e vështirë të kuptohet se përfundimet e bisedimeve të paravendosura në tavolinat e kancelarive, na vlejnë edhe sot si mësime, kur fatet e shqiptarëve nuk janë zgjidhur përfundimisht. Kjo është pjesa e dytë e të vërtetës që dhemb, sepse popujt e vegjël, kam parasysh edhe popullin tonë, nuk nxorën mësime nga fatkeqësitë dhe pësimet, pabesitë dhe grindjet mes tyre. Dikur Zot të Gadishullit Ilirik, u rrudhën aq shumë, sa sot shqiptarët e shtetit shqiptar kufizohen plotësisht me shqiptarë në shteteve të tjerë. Një ndër çuditë e mëdha për t’u futur në historinë botërore, si rast i rrallë. 

Nuk nguroj të them se çdo faqe e këtij libri ka brenda historisë të vërtetën dhe dhimbjen, e cila na dhemb sot e mot, kur gjykojmë këto pak fjalë si profeci orakujsh: – “Vallë ku gabuan të parët tanë…!? Po ne ku po gabojmë…..!? Dhe a mbajmë përgjegjësi para vetes, historisë dhe kombit….!?”. Autori e lëshon kumtin dhe alarmin, por duhet ta dëgjojnë drejtuesit e vendit dhe kombit. Kjo si vlerë e shtuar e librit dhe autorit.   

Unë e ndaj librin në dy pjesë, sepse dallojnë shumë nga njëra-tjetra: Pjesa e parë ngjarjet vendosen në Epir, në Çamëri, ndërsa pjesa e dytë në Norvegji dhe Suedi me personazh Naumin. Megjithëse duhet pranuar se lidhja dhe vazhdimi mes tyre është harmonik dhe i pëlqyeshëm. Duke nënvizuar në fund, se, Naumi nuk mundi ta shohë as Çamërinë dhe as Shqipërinë. Besoj se kjo është shprehja më tragjike e gjithë librit. 

I mbetet lexuesit të japë vlerësimet e tij, kur të ketë mbyllur faqen e fundit të këtij libri tragjik. Mbase, pasi të ketë rilexuar pjesët që i pëlqejnë më shumë, duke i përjetuar ato, sepse në rrëfimet e çdo faqeje rrjedh lëng jete.

Ky libër mund të lexohet këndshëm nga të gjithë, më së shumti nga të rinjtë, jo thjesht për letërsi dhe kulturë, por për të nxjerrë mësime për kohën që po jetojmë dhe për të ardhmen. Besoj nuk është pak……!

Urime bir i Drenicës, shkrimtar Hamit Gurguri! Jetë dhe shëndet të mirë, për libra të tjerë me vlera letrare dhe atdhetare.

Me mirënjohje!

Kadri Tarelli

Durrës, më: 16, të qershorit, 2025.

Shënim: Takim u organizua nga “Lidhja e shkrimtarëve dhe artistëve të Durrësit”, në bashkëpunim me Fondacionin Çamëria “Hoxha Tasin” në Tiranë. Pjesëmarrja ishte mjafte pëlqyeshme me intelektualë durrsak, ku nuk munguan edhe miq nga Mitrovica, Fush-Kosova, Gilani, Tirana, etj. 

Partitë politike shqiptare gjatë fushatave zgjedhore me eufori kanë premtuar formimin e kanalit të veçantë televiziv në gjuhën shqipe, por pas etheve të zgjedhjeve çdo gjë iu la harresës dhe heshtjes edhe atherë kur u bënë shkelje të dukshme të së drejtës së informimit të shqiptarëve në Malin e Zi.

Shkruan: ALI SALAJ

Me dispozita ligjore Mali i Zi përcakton të drejtën e informimit në gjuhën e pakicave, ashtu siç përcaktohet edhe detyrimi i shtetit ndaj informimit publik në gjuhën e tyre. Edhe pse në hapësirën tonë ligjore dhe politike flitet për një garantim dhe respektim të identitetit të popujve pakicë në informim, megjithatë ende sot nuk kemi programacion 24 orë në gjuhën shqipe në kuadër të Televizionit publik të Malit të Zi.

Partitë politike shqiptare gjatë fushatave zgjedhore me eufori kanë premtuar formimin e kanalit të veçantë televiziv në gjuhën shqipe, por pas etheve të zgjedhjeve çdo gjë iu la harresës dhe heshtjes edhe atherë kur u bënë shkelje të dukshme të së drejtës së informimit të shqiptarëve në Malin e Zi.

Gjuha shqipe në Televizionin e Malit të Zi, ndërkohë nisi të ndrydhej. Reduktohen emisionet, largohen punëtorët me kontratë, bashkëpunëtorët dhe korrespondentët. Në anën tjetër, me vite të tëra nuk ka pasur udhëheqës të programacionit nga komuniteti shqiptar, por në vazhdimësi emëroheshin kuadro të komunitetit shumicë që nuk e njohin gjuhën shqipe, ashtu siç ende sot nuk ka përfaqësues nga komuniteti shqiptar në Bordin e Drejtorëve apo në këshillat tjera përkatëse.

Veprimet e viteve të fundit të menaxhmentit të Televizionit publik tregojnë për një paqartësi mediale kundrejtë emisioneve në gjuhën shqipe duke ndjekur një politikë dytësore ndaj kësaj pakice që e karakterizon një gjuhë e veçantë, tërësisht e ndryshme nga gjuhët sllave. Kjo dukuri me informimin shqip vazhdoj edhe në kohën e përbytjeve të mëdha politike në Mal të Zi, ku pasuan ndryshimet në Qeveri dhe në institucionet e ndryshme, duke përfshirë këtu edhe Televizionin publik. Në këto ndryshime dukshëm ndikuan edhe aktorët politikë dhe jopolitikë shqiptarë.Disa përfaqësues politikë nga partitë qytetare dhe disa organizata joqeveritare nga Ulqini e mbështetën pa rezervë Boris Raoniqin në krye të Radio Televizionit publik të Malit të Zi. Efektet e zgjedhjes së një personi, që tërë kohën punoj në kuadër të shoqërisë civile, u vrejtën menjëherë. Ai jo që nuk ndihmoj programacionin në gjuhën shqipe, as formimin e kanalit të veçantë, por bëri përpjekje të aneksojë edhe të vetmen medie publike të shqiptarëve në Malin e Zi, siç është Radio Ulqini dhe ta shndërroj atë në studio të RTMZ-së.

Televizioni publik i Malit të Zi vazhdon ti ngjajë një prodhimi me gabime. Kjo media po jeton defektet aktuale të rendit shtetëror, kushtetues dhe ligjor të Malit të Zi, duke nxitur nacionalizmin proserb dhe mosmarrëveshjet ndëretnike. Në këtë kuadër është vështirë të kuptohet përfshirja e partive politike shqiptare në Qeveri, të cilët përveç që krijojnë një imazh të rrejshëm para ndërkombëtarëve, nuk po shohim vullnetin e tyre në mbrojtjen e pakicës shqiptare në Malin e Zi.

Është e pakuptueshme që ende sot në Televizionin publik mos të ketë një kanal të veçantë, por emisionet në gjuhën shqipe ndërthuren në kanalin ekzistues ku kjo simbiozë padyshim pengon edhe shikueshmërinë.

Një platformë me transmetim 24 orësh në kanalin e veçantë duhet sa më parë ti ofrohet komunitetit shqiptar në Malin e Zi. Të krijohen vende për punësime të reja, me staf dhe redaksi të zgjeruar, me studio bashkëkohore dhe me një skemë programore pa stereotipe dhe ndikime nga redaksitë sllavofolëse. Kanali i tillë do të ishte në përputhje me normat ndërkombëtare dhe me synimin për barazi dhe integrim të shqiptarëve në jetën publike dhe institucionale. Kjo situatë kërkon veprim të menjëhershëm nga institucionet përkatëse dhe nga përfaqësuesit politikë të shqiptarëve në Malin e Zi.Përdryshe ruajtja e situatës së status-quo-së në fushën e informimit në gjuhën shqipe rrezikon qenien kombëtare, pasi është e ditur se komuniteti pa medie është i predestinuar të humbasë identitetin kombëtar, gjuhësor dhe kukturor.

Sa ujë duhet të pijmë në ditë ? Përgjegjia nuk është as e lehtë sa mendoni 

Përktheu Rafel Floqi 

Morphart via Deposit Photos

Ka shumë lukse në jetë, por uji padyshim nuk është një prej tyre. Shumica prej nesh janë të vetëdijshëm se të gjithë kemi nevojë për lëng për të mbijetuar, por sasia e saktë e tij është çuditërisht komplekse.

Ekziston një ide popullore se të gjithë duhet të pimë tetë gota ujë çdo ditë për shëndet optimal. Ndërsa është e vërtetë që të qëndrosh i hidratuar sigurisht që do të ndihmojë në funksionimin më të mirë të trupit tuaj, nuk ka prova që sugjerojnë se pirja e vazhdueshme e tetë gotave ujë në ditë është e nevojshme.

Në realitet, nevojat e secilit person për marrjen e ujit ndryshojnë dhe varen nga një numër faktorësh, duke përfshirë sa ushtrime bëni, kushtet e motit ku ndodheni, çfarë hani dhe probleme të tjera shëndetësore që mund të keni. Duke marrë parasysh të gjithë këta faktorë, tetë gotat e supozuara në ditë thjesht nuk funksionojnë për shumicën e njerëzve. Dhe trupat tanë tashmë kanë një mënyrë të lehtë për të na thënë nëse kemi nevojë për ujë: etjen. Ju mund t’i rimbushni shpejt lëngjet e humbura me një porcion të mirë uji. Trupi i njeriut ka një sistem të kalibruar me kujdes për të vendosur kur ka nevojë për më shumë hidratim dhe duke dëgjuar sinjalet e tij, mund të siguroheni që të qëndroni në krye të nevojave tuaja për hidratim.

Sasia e ujit që ju nevojitet varet nga madhësia e trupit tuaj. Sipas një rishikimi të vitit 2018, foshnjat kanë nevojë për më pak ujë (në formën e qumështit të gjirit ose formulës, sigurisht) sesa fëmijët e vegjël, të cilët kanë nevojë për më pak ujë sesa adoleshentët dhe të rriturit që në përgjithësi kanë nevojë për të njëjtën sasi lëngu, mesatarisht. Ka edhe faktorë të tjerë që duhen marrë në konsideratë në këtë ekuacion. Për shembull, njerëzit që ushqejnë me gji kanë nevojë për më shumë ujë bazë sesa shumica e grupeve të tjera.

Niveli juaj i aktivitetit gjithashtu luan një rol të madh. Nëse ushtroheni shumë, atëherë ka më shumë të ngjarë të djersitni më shumë, gjë që ju detyron të keni nevojë për më shumë ujë për të rimbushur atë sasi të humbur. Kjo është veçanërisht e vërtetë nëse ushtroheni në një mjedis veçanërisht të nxehtë ose të lagësht, ose stërvitja juaj është e gjatë ose intensive.

Për më tepër, uji nuk është burimi i vetëm i hidratimit. Në fakt, sipas një raporti shumë të cituar të vitit 2005 nga Instituti i Mjekësisë, ne marrim rreth 20 përqind të hidratimit tonë nga ushqimi që hamë. Disa ushqime, si shalqiri, janë pothuajse ekskluzivisht ujë. Gjithashtu mund t’ju habisë fakti që konsumimi i pijeve me kafeinë, të tilla si çaji ose kafeja, të cilat shpesh konsiderohen diuretikë, në të vërtetë nuk ju dehidratojnë. Ndërsa pijet me kafeinë ka të ngjarë t’ju bëjnë të urinoni, ky efekt është i përkohshëm dhe nuk do të ketë një efekt të konsiderueshëm në ekuilibrin tuaj të përgjithshëm të hidratimit. Me fjalë të tjera, të gjitha ato filxhanë kafeje që pini çdo ditë po kontribuojnë në nevojat tuaja ditore të hidratimit.

Duke pasur parasysh se nuk keni nevojë të pini të gjitha ato gota gjatë gjithë ditës, si mund ta kuptoni nëse po i plotësoni nevojat tuaja të hidratimit? Përgjigja është çuditërisht e thjeshtë. Ndiqni etjen tuaj.

Ndërsa është e vërtetë që mund të pini ujë shumë, është jashtëzakonisht e vështirë ta bëni. Hiponatremia ndodh kur trupi juaj merr shumë ujë dhe sasia e ujit në gjak bëhet aq e lartë saqë i çekuilibron elektrolitet, veçanërisht natriumin. Gjendja, simptomat e së cilës përfshijnë dhimbje koke, konfuzion, të përziera dhe dobësi muskulore, është tepër e rrezikshme, por për fat të mirë e rrallë. Duke dëgjuar etjen e trupit tuaj – dhe duke vërejtur se kur moti, intensiteti i ushtrimeve ose faktorë të tjerë mund t’ju bëjnë më të prirur të keni nevojë për hidratim shtesë – do të siguroheni që po merrni të gjithë ujin që ju nevojitet, pa pasur nevojë të numëroni.

* FAN NOLI – REBELI, ndërsa i fton lexuesit të udhëtojnë në vitet “noliane”, është jo vetëm një mjet i mirë njohës për aktivitetin diplomatik të Fan Nolit, por edhe një burim informacioni shumë i dobishëm, interesant dhe informues për vitet kur vendi ndodhej në udhëkryqe të shumta të historisë!

– BOSTON, 08 Qershor 2025

Nga, Abedin KAJA

Në Katedralen “Shën Gjergji”- Boston, e themeluar nga imzot Fan Noli, e njohur ndryshe edhe si kisha e Nolit, ditën e diel u organizua takimi promovues i librit: FAN NOLI- REBELI, i autorit Ilir Ikonomi.

Eventit i parapriu një dokumentar prej 6 minuta përgatitur nga autori i librit Ilir Ikonomi.

Nëpërmjet dokumentarit, të pranishmit u njohën me aktivitetin e Nolit, në vitet 1920-1924, si dhe udhëtimin e autorit në arkivat e shtetit shqiptar, Austri, Gjermani, Arkivin e Nolit në Katedralen “Shën Gjergji” etj.

Ky libër vjen pas botimit dhe publikimit të një tjetër libri të studiuesit Ikonomi: “FAN NOLI – Apostulli” i promovuar më 16 mars 2024, në një nga ambientet e Universitetit të Harvardit.

Ndërkohë që pritet edhe vëllimi i tretë i librit, gazetarin e VOA, Ilir Ikonomi, njëherazi studiues i personaliteteve me kontribute të çështjes shqiptare, të fillim të shekullit XX-të, e bëjnë Konomin biografin më të mirë të figurës shumëpërmasore, Theofan Stiliano Noli, njëherazi personalitetet i spikatura në fushën e diplomacisë, letërsisë, historisë dhe të klerit ortodoksë shqiptar.

Ashtu si edhe në librin “Fan Noli-Apostulli”, edhe në këtë libër autori nëpërmjet “rebelit” Fan Noli ka arritur të sjellë ngjarje, personazhe, realitete njerëzore, situata dhe ambiente diplomatike ku zhvilloheshin ngjarje të vrullshme, për kohën e vorbullët ku ndodhej Shqipëria, jo vetëm për shkak të problemeve të brendshme, por edhe prej fqinjëve dhe fuqive të mëdha që e kërcënonin deri në mosekzistencë Shqipërinë e viteve 1920.

Në faqet e librit mësojmë përpjekjet e jashtëzakonshme të Nolit, që siç na shprehet autori, adhuronte heroin tonë kombëtar Skënderbeu dhe Napoleon Bonopartit, dhe mbase ëndërronte të ishte po aq i sukseshëm sa edhe ata.

Autori I. Konomi thot se librat studimor për Nolin janë mbështetur në të dhënat e shumta të nxjerra nga arkivat e Shqipërisë, ShBA-ve, Italisë, organet e shtypit shqiptar e të huaj, si dhe nga kujtimet e bashkëkohësve, të botuara, dorëshkrim etj.

Në dinamikën e ngjarjeve të shumta, ku F. Noli është një nga aktorët relevant, autori Ikonomi, pa shprehur vlerësimin e tij ideor, por referuar burimeve arkivore, veç guximit dhe mençurisë nuk nguron të vërë në dukje gabimet e “rebelit” Noli nga njëra anë dhe vlerat e kundërshtarëve të tij nga ana tjetër.

Në libër, autori shkruan se Kryeministri Sulejman Delvina dhe regjenti Sotir Paci kishin kërkuar që mos të lejohej Noli të hynte në Shqipëri në korrik 1920, sepse si pas tyre ishte një peshkop i shpallur në rrugë jo kanonike, por rebele.

Kundër tyre u shpreh Ahmet Zogu, ministër i Brendshëm, por që në fakt për nga forca e vendimmarrjes ishte gati Kryeministër.

Zogu vlerësonte aftësitë Nolit dhe kërkoi që ai të zgjidhej ministër i Jashtëm më 1921, fakt që Ikonomi vetëm e vë në dukje, pa shprehur vlerësimi personal për të. 

Në vitet 1923-1924, kur Noli e shpalli Ahmet Zogun armik të përbetuar, dhe ngulte këmbë që ai të largohej patjetër nga atdheu; Ikonomi e kritikon indirekt Nolin, duke i kujtuar se Ahmet beu kishte qenë politikani që e kishte vlerësuar më shumë se të tjerët, por nuk ndalet për të dhënë vlerësimin e tij ndaj këtij qëndrimi të Nolit.

Edhe në rastin kur Luigj Gurakuqi doli kundër propozimit për ta zgjedhur Nolin kryeministër më 16 qershor 1924, çështje që u zgjidh me lotari.

Ikonomi nuk jep mendimet e veta për ta kritikuar qëndrimin e Gurakuqit, bashkëpunëtorit të afërt të Nolit.

Në fillim të qershorit 1924, kur gjithë anëtarët e qeverisë të trembur nga marshimi i forcave revolucionare drejt Tiranës ikën jashtë atdheut më 7 deri 8 qershor, vetëm Ahmet Zogu qëndroi në Tiranë deri më 10 qershor me 200 trimat e tij. Autori nuk komenton, por nuk rri pa e quajtur këtë akt të kundërshtarit të Nolit, “akt trimërie”.

Intersant është fakti që autori sjell në libër lidhur me Revolucion Demokratik të Qershorit, revolucion që solli Nolin Kryeminstër.

Më 17 qershor, kur Noli njoftoi qeveritë e huaja se krijoi një “qeveri librale, përfaqësuese të aspiratave të vërteta të popullit shqiptar drejt demokracisë”, autori shton se qeveria e tij ishte qeveri “laramane e përbërë nga demokratë, ushtarakë dhe bejlerë”. Më tej Ikonomi ndërsa ngre ppikëpyetjembi legjitimitetin e qeverisë, le të nënkuptohet se qeveria e Nolit nuk ishte legjitime. Këtë mendim ai e shtjellon më tej duke sjellë fakte konkrete, si mosmarrje e votëbesimit të kabinetit sipas statutit, i cili përcaktonte se çdo qeveri e re duhej të dilte para Asamblesë Kushtetuse brenda tri ditësh mbas formimit të saj; se përndryshe ajo do të ishte thjesht qeveri e përkohshme. Legjimilitetin ia dobësonte qeverisë së Nolit, shton autori, edhe fakti se ajo erdhi në fuqi me ndihmën e ushtrisë, gjë që e ndërlikonte njohjen e saj prej shteteve të huaja. Qeveria e Nolit nuk u betua as formalisht para regjentët të vetëm, Sotir Pecit.

Përmes faqeve të librit, mësojmë se Noli i ka njohur vetes disa të meta të karakterit, si “pazotësi për intriga”,

apo “besnikëri absurde ndaj njerëzish të pabesë dhe të korruptuar”.

– Gjithashtu, autori ka renditur momente të Nolit diplomat dhe ligjërues elitar në Lidhjen e Kombeve, kohë kur më 1920, me aftësitë e tij bëri për vete Lordin anglez Robert Cecil, roli i të cilit bëri që Shqipëria më 17 dhjetor 1920 të pranohet anëtare e Lidhjes së Kombeve.