Featured – Page 29 – Dielli

SHKOLLA SHQIPE “GJUHA JONË”, 20 VITE MËSIM SHQIP NË PHILADELPHIA TË SHTETEVE TË BASHKUARA TË AMERIKËS

August 20, 2023 by s p

Rudina Bani mësuese e shkollës shqipe “Gjuha Jonë” dhe nënkryetare e shoqatës “Bijtë e Shqipes” në Philadelphia, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Philadelphia, USA, nëpërmjet mësimit të gjuhës e kulturës shqipe dhe aktiviteteve patriotiko-kulturore.

Me mësuesen Rudina Bani bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

HISTORIKU I SHKOLLËS SHQIPE “GJUHA JONË” NË PHILADELPHIA TË SHTETEVE TË BASHKUARA TË AMERIKËS

Fakt i padiskutueshëm është që pavarësisht motiveve të ndryshme të largimit nga Shqipëria, emigrantët kudo që janë marrin me vete mallin dhe dashurinë për vendin e tyre. Aq më shumë emigrantët shqiptarë të USA që janë shumë larg gjeografisht Shqipërisë dhe kontaktin fizik me të e kanë më të kufizuar se emigrantët në Evropë.

Edhe shqiptarët e Filadelfias pavarësisht krahinave nga vijnë, besimit, arsimimit. kanë një emërues të përbashkët : Shqipërinë. Themeluesit e shoqatës mbarëshqiptare social- kulturore “ Bijtë e shqipes” që në vitin e parë të krijimit, në 2002 kanë pasur një qëllim parësor: ruajtjen dhe trashëgiminë e gjuhës dhe kulturës shqiptare dhe të ndihmojë komunitetin shqiptar në integrimin në jetën amerikane. Kam rastin të përmend me shumë mirënjohje themeluesit e parë të kësaj shoqate; Viktor Furxhi, Vlashi Fili, Sotiraq Pema, Elvira Budo, Ilir Meçe, Laureta Petashi, Bashkim Tërbufi, Llazar Vero etj. Mirënjohje për këta intelektualë atdhetare që krijuan “Shqipërinë e vogël” ose më mirë të them shtëpinë e shqiptarit në Filadelfia. Respekti për këta themelues lidhen edhe me vizionin dhe guximin e tyre për të ndërtuar të parën shkollë shqipe në Philadelphia . Në datën e 26 Nëntor 2003, në mbrëmjen kushtuar Festës së Flamurit, zonja Elvira Budo njoftoi pjesëmarrësit në emër të kryesisë së shoaqatës se do të hapej shkolla shqipe për fëmijët. I adhurueshëm është angazhimi total i Kryesisë së parë për sigurimin e teksteve mësimore (abetareve), mjediseve ku do zhvillohej mësimi dhe mësimdhënësve. Kujtoj se ishte viti 2003, teknologjia nuk ishte kaq e zhvilluar dhe kontakti fizik apo telefonik ishte mundësia e vetme.

7 Mars 2004 ishte dita e parë e shkollës “ Gjuha jonë”. Domethënëse është zgjedhja e datës 7 Mars. Në këndvështrimin tim është simbolike: Mësonjtorja e parë shqipe hapet në Korçë në datën 7 Mars 1887 dhe 7 Marsi për ne shqiptarët nuk është konsiderohet si Festa e Mësuesit, por si dita e dijes dhe e dritës. 85 nxënës u regjistruan në këtë shkollë që atë vit i zhvilloi mësimet në dy mjedise. Qartësisht duket se është një numër i lartë për vitin e parë. Misioni ishte leximi, shkrimi, gramatika dhe të folurit e gjuhës shqipe në katër nivelet e shkollës. Nuk mund të mos përmend me shumë respekt mësuesit e parë të shkollës “ Gjuha jonë”, jo vetëm për faktin që ata pranuan të punojnë vullnetarisht çdo të dielë në shkollën shqipe, por edhe për thyerjen e barrierave të mosbesimit që shfaqeshin aty-këtu në komunitetin shqiptarë të asaj kohe. Sot pas 20 vitesh është koha t’i falenderojmë për pasionin, dashurinë dhe sakrificën e treguar. Nuk mund të kishtë jetëgjatësi kjo shkollë, nëse nuk do ishte dashuria dhe kujdesi i këtyre mësuesve dhe e kryesisë së parë të shoqatës. Jetëgjatë janë vetëm ato vlera që ngrihet me dashuri dhe me qëllim fisnik. Edhe sot pas 20 vitesh misioni i shkollës shqipe të Filadelfias ka mbetur i njëjtë: mësimi dhe ruajtja e gjuhës shqipe te brezat e rinj shqiptaro-amerikanë. Mësimi për të gjithë ata fëmijë që nuk kanë lindur në Shqipëri dhe kontaktin me gjuhën e prindërve e kanë vetëm në familje dhe ruajtja dhe zhvillimi e gjuhës te fëmijët që vijnë rishtaz në USA. Në këto 20 vite, në shkollës tonë kanë punuar me shumë se 30 mësues dhe kanë studiuar më shumë se 800 nxënës.

Tashmë mësimi i gjuhës zhvillohet në 5 klasa dhe përveç shkrimit, leximit, të folurit , gramatikës së gjuhës, kemi edhe mësimin dhe njohjen e historisë së shqiptarëve duke e vlerësuar si unike për krenarinë dhe identitetin kombëtar. E padiskutueshëm është fakti që më e vështirë është ruajtja dhe vazhdimësia e një misioni sesa themelimi dhe nisja. Në këtë aspekt, shkolla “ Gjuha jonë” nuk është thjesht një mjedis ku vetëm mësohet, por është ura e kontaktit e lidhjes së brezave të rinj me komunitetin shqiptar, identitetit tonë. Festimet e datëlindjeve të nxënësve, ekskursionet, pjesëmarrja e nxënësve tanë në aktivitetet rëndësishme të shoqatës, mësimi i këngëve shqiptare, tregimi i përrallave, gjëegjëzat, filmat historikë, kërcimi i valleve tona në mjediset e shkollës nxënës dhe mësues bashkë e bëjnë këtë shkollë pasqyrë të botës shqiptare dhe identitetit edhe pse shumë larg atdheut.

KURRIKULA MËSIMORE DHE BASHKËPUNIMI I SHKËLQYER ME PRINDËRIT, MIQTË DHE PËRKRAHËSIT E SHKOLLËS SHQIPE

Në lidhje me kurrikulën mësimorë që përdoret në shkollën tonë nga mësueset në të pesta klasat e saj si në mësimin që zhvillohet cdo të dielë në mjediset e shkollës, por edhe cdo të shtunë online, lëndët janë gjuhë shqipe, lexim letrar dhe historia e Shqipërisë. Kuptohet klasa e parë ka abetaren dhe leximin. Në klasën e pestë, fokusi i mësuesve është përvetësimi i njohurive nga historia dhe gjeografia e Shqipërisë dhe trojeve shqiptare jashtë kufijve. Tektste mësimore vijnë nga Shqipëria që sigurohem me shumë mundim por vullnetarisht nga miqtë dhe dashamirësit e shoqatës” Bijtë e shqipes” në Atdhe. Mësuesit përshtatin planet mësimore duke pasur parasysh dy faktorë të qenësishëm si së pari: punohet me fëmijë që gjuhën shqipe e kanë gjuhë të dytë në përdorim dhe së dyti: mësimi online dhe in person zhvillohet një herë në javë 3 orë.

Nuk mund të lë pa theksuar faktin se pas epidemisë së Covid- 19 shkolla shqipe në vitin mësimor 2020-2021 ka zhvilluar mësimin online. Kuptohet ishte një risi dhe e papritur për kryesinë e kësaj shoqate në atë kohë. Në këtë rast falenderimi i shkon gjithë atyre që kontribuan vullnetarisht në ngritjen e platformës mësimore online, sigurimin e komputerave dhe trajnimin e mësuesve për këtë mësim. Pas rikthimit të nxënësve që jetojnë në Filadelfia në vitin mësimor 2021-2022 në shkollë, ne nuk e ndërpremë mësimin online, duke u dhënë mundësi fëmijëve që jetojnë në Delaware, Massachusets, Boston, New York, të mësojnë gjuhën e të parëve.

Kuptohet, një shkollë nuk mund të ketë rezultat, nëse i mungon bashkëpunimi me prindërit dhe komunitetin. Prindërit e nxënësve tanë nuk sjelllin dhe marrin thjesht femijët nga shkolla, por janë të përfshirë në aktivitetet e saj, ndihmojnë vullnetarisht në shkollë. Kontakti mësues-prindër është i përjavshëm duke marrë informacion për ecurinë e fëmijëve, detyrat. Mësueset e kësaj shkolle dhe Kryesia e shoqatës janë falenderues për komunitetin e prindërve jo për pagesën simbolike që bëjnë për shkollën, por për përpjekjen që ata bëjnë të ruajtjen e gjuhës së tyre te pinjollët. Gjithmonë është një thirrje e vazhdueshme dhe kërkesë e mësuesve të shkollës të flitet shqip në familje. Askush nuk mund ta mësojë një gjuhë duke studiuar vetëm 3 orë në javë. Fëmijët që dallohnë për nivelin e lartë të përvetësimit të gjuhës shqipe janë ata nxënës që kanë në shtëpi gjyshër, ata që kanë prindër “fanatikë” që nuk pranojnë kompromise për të folur anglisht në shtëpi. Gjuha ruhet aty ku flitet.

MËSIMI I GJUHËS SHQIPE SI FORMË E RUAJTJES SË IDENTITETIT KOMBËTAR TË SHQIPTARËVE NË PHILADELPHIA

Edhe pse është tepër i njohur si fakt, dua ta përmend në këtë intervistë se edhe pas 600 viteve arbëreshët e ruajnë gjuhën e tyre dhe vazhdojnë ta quajnë veten arbëresh. Nuk nevojiten argumentime të gjata për të kuptuar arsyen e kësaj vazhdimësie. Largimi fizik nga atdheu është i mundur në çdo kohë, harresa e gjuhës, historisë, këngëve është e pamundur. Të kthehem te arbëreshët. Në kushte shumë më të pafavorshme se emigrantët sot, ata ruajtën me fanatizëm identitetin kombëtar. Shumica e shqiptarëve në Filadelfia nuk kanë më shumë se 30 vjet emigrim. Mundësitë e ruajtjes së identitetit kombëtar në USA janë maksimale, më të mëdha se në çdo vend tjetër nëse ekziston dëshira e individit. Kryesia e shoqatës “ Bijtë e shqipes” që në fillimet e saj e ka vlerësuar mësimin e gjuhës shqipe si elementin parësor për ruajtjen e identitetit kombëtar. Çdo ditë mësimi nis me këndimin e Himnit Kombëtar nga mësuesit dhe nxënësit se bashku live. Njohja me historinë e kombit tonë , informacione për veprën e figurave më të shquara historike të kombit tonë, por edhe për figurat që kanë lartësuar emrin e shqiptarëve kudo në botë në kohët moderne si të madhërishmen Nënë Tereza, apo sportistë, shkencëtare, artistë, shkrimtarë që kanë krenuar dhe krenojnë ende sot gjithë shqiptarinë. Ngritja e flamurit shqiptar dhe së fundmi ngritja e flamurit kosovar në sheshin e Philadelphias nuk bëhet vetëm nga përfaqësuesit e kryesisë dhe miqtë e saj por nxënësve të shkollës sonë. Pjesëmarrja e fëmijëve në Paradën e Kombeve që zhvillohet çdo fundnëntori në Philadelphia veshur me kostumet popullore duke kënduar e kërcyer së bashku me prindërit dhe mësuesit e tyre është rrezatimi i këtij identiteti. Nxënësit e shkollës sonë nuk janë thjesht pjesëmarrës të aktiviteteve të mëdha që zhvillon shoqata me komunitetin shqiptar, por ata në vitet e fundit janë prezantuesit dhe moderatoret e këtyre aktiviteteve. Fëmijët që marrin përsipër përgjegjësi të mëdha që të flasin dhe të drejtojnë para me shumë se 300 pjesëmarres 3-4 orë në gjuhën shqipe. Duhet të theksojmë që ata mund ta kenë vizituar Shqipërinë 2 apo 3 herë. Ata me siguri do jenë vazhdimësia e shoqatës sonë në të ardhmen. Shoqata mbarëshqiptare atdhetare –kuturore “ Bijtë e shqipes” dhe shkolla “Gjuha Jonë” nuk kanë vetën të kaluar dhe të tashmen. por do të kenë edhe të ardhme në saj të këtyre nxënësve.

SHTETI I PHILADELPHIA-S NDERON DHE VLERËSON MËSIMIN SHQIP

Shkolla “ Gjuha Jonë” ashtu si dhe shoqata “ Bijtë e Shqipes” tashmë janë bërë të njohura jo vetëm në komunitetin shqiptar, por edhe atë amerikan. Gjithashtu doja të thoja se jashtë Filadelfias , kudo në Amerikë dhe në Shqipëri. Kjo shoqatë është vlerësuar nga qeveria shqiptare me titullin e lartë “ Nderi i Kombit”. Pas kaq vitesh punë, jemi krenarë që kemi fituar respektin e gjithë komuntetit shqiptar dhe amerikan. Mësimi shqip është bërë evident nëpërmjet aktiviteteve të mëdha si Festa e Flamurit, Festa e Nënës dhe e Mësuesit apo 20- Vjetori i Shoqatës. Përfaqësuesit e lartë të Philadelphias, por edhe të shtetit të Pennsylvanisë kanë nderuar këto aktivitete dhe na kanë përgëzuar për atë që shoqata jonë bën me brezat e rinj, me fëmijët shqiptaro-amerikan. Kanë shprehur gatishmërinë e tyre për të ndihmuar këtë shoqatë.

Nxënësit e shkollës shqipe si dhe shumë e shumë fëmijë shqiptar janë tepër të suksseshëm në shkollat që ata ndjekin. Duhet të theksoj se studentët tanë ndjekin universitetet më të mira në Philadelphia dhe në Amerikë. Ka vetëm një arsye: arsimi për ne shqiptarët është i shenjtë dhe konsiderohet jo vetëm parësor për prindërit , por edhe nga gjithë anëtarët e familjeve. Nëse do jeni i pranishëm në ditët e para të fillimit të shkollës, do të mundeni të shikoni se si vëllezërit dhe motrat më të rritura, ish-nxënës të shkollës shqipe, inkurajojnë nxënësit e rinj. Nuk mjaftohemi me kaq. Prindërit, gjimnazistët, studentët shqiptarë ndihmojnë vullnetarisht cdo të dielë dhe nëpër aktivitetet e mëdha të shkollës dhe shoqatës. Duhet të them se shkolla jonë njihet nga komuniteti amerikan dhe shumë herë ata me shumë sinqeritet përmendin faktin që studentët tuaj dhe nxënësit e shkollës shqipe janë më të mirët. Si mësuese e kësaj shkolle por edhe si nënkryetare e shoqatës vlerësoj angazhimin dhe përgjegjësine e prindërve në jetëgjatësinë dhe suksesin e shkollës. Nuk flas këtu vetëm për investimin e tyre monetar që do të thosha është tepër simbolik, por për atë shpirtëror dhe shoqëror. Një investim që sot është pothuajse i padukshëm, por i rëndësishëm për të ardhmen.

SHOQATA “BIJTË E SHQIPES” DHE NDIHMA PËR ZHVILLIMIN E MËSIMIT SHQIP NË PHILADELPHIA

Në lidhje me këtë pyetje ju siguroj se shkolla shqipe “ Gjuha jonë” dhe shoqata “Bijtë e shqipes” janë një institucion i pandarë. Pas 20 vitesh, ky institucion është i mirëorganizuar dhe i mirëorientuar në qëllimet e së tashmës, por edhe ato të së ardhmes. Shoqata me shumë vëmendje ndjek gjithë ecurinë dhe mbarëvajtjen e shkollës dhe mësimit online dhe in person. Po ju përmend një fakt: së fundmi shoqata ka bërë zgjedhjet e reja dhe kryesinë e re. Më shumë se gjysma e anëtarëve të rinj të kryesisë së re janë intelektulë ë janë arsimuar dhe edukuar në USA. Që në mbledhjen e parë të saj Kryesia e re dhe kryetari i saj z. Dritan Matraku fillimisht ka kërkuar angazhimin jo vetëm të gjithë anëtarëve të shoqatës, por edhe miqve, simpatizantëve kudo ndë USA dhe në Shqipëri ndihmë monetare për përfundimin e godinës së re të shkollës shqipe. E rëndësishme është që kemi kërkuar ndihmë nga komunteti amerikan dhe instancat më të larta të qytetit.Gjithashtu në muajt e vërës kemi punuar për sigurimin e teksteve mësimore miqve të shoqatës në Shqipëri, të cilët na kanë ndihmuar dhe vazhdojnë të jenë në kontakt të përhershëm me ne. Ndihmesë pa shpërblim, por frymëzuese.

Kryesia e shoqatës mban kontakte të pandërprera me mësuesit e shkollës, u jep mbështetje maksimale duke nxitur dhe diskutuar ide dhe praktika në lidhje me mësimin në shkollë. Si duhet ta bëjmë mësimin më tërheqës e më rezultativ. Për këtë duhet të përmend edhe bashkëpunimin që është realizuar me shkollat shqipe në diasporë si në Greqi, Neë York etj. Prezenca e mësueve tanë në trajnimet online për mësimin e gjuhës shqipe në diasporë, apo me Futurë School është realizuar në saj të kryesisë së Shoqatës dhe ka qenë efektive në përdorimin e strategjive te reja mësimdhënëse.

Në përfundim të kësaj interviste personalisht në emër tim,por edhe si nënëkryetare e shoqatës “ Bijtë e shqipes” falenderoj pafundësisht dhe respektoj themeluesit e parë të kësaj shoqate jo vetëm për aktivitetin e tyre si intelektualë për të bashkuar komunitetin shqiptar në Phialdelphia, por për për papërtueshmërinë dhe qartësinë, vizionin në hapjen dhe vazhdimësinë e shkollës shqipe.

Një mirënjohje dhe falenderim si një mësuese me më shumë se 25 vjet përvojë, për të gjithë mësuesit që kanë kontribuar në 20 vite të shkollës” Gjuha jonë” , respekt për mësueset aktuale dhe për të gjithë mësuesit që ndihmojnë në mësimin e gjuhës shqipe kudo në diasporë.

Jam besimplote në ecurinë dhe suksesin e shkollës “Gjuha Jonë” dhe në realizimin e misionit madhor të Shoqatës “ Bijtë e Shqipes” se besoj në ndihmën e prindërve , gjyshërve, biznesmenëve, intelektualëve, gjithë shqiptarëve.

Faleminderit Gazeta “Dielli” për mundësinë dhe pasqyrimin e vlerave, arritjeve të komunitetit shqiptar në USA. Shtatori është pranë. Në 20 vjetorin e saj, shkolla “Gjuha Jonë” mirëpret të gjithë nxënësit në Philadelphia dhe jashtë saj. Gjuha është e para që na identifikon kulturën dhe individualitetin tonë.

KUSH ËSHTË MËSUESE RUDINA BANI?

Jeta e mësuese Rudina Bani është ndarë midis Shqipërisë dhe Amerikës. Profesioni i saj i përhershëm në të dyja shtetet ka qenë arsimtare. Pas mbarimit të studimeve të larta në universitetin “ Eqerem Cabej” në degën Gjuhë shqipe- Letërsi, në Gjirokastër , punon fillimisht në shkollat 8- vjecare të këtij qytetit. Më pas përfundon studimet e larta master në letërsi dhe punon në gjimnazin” Asim Zeneli” në Gjirokastër për më shume se 13 vjet. Ka ushtruar detyrën e nëndrejtores në këtë gjimnaz. Pas shpërguljes si familje në 2013 në qytetin e saj të lindjes në Fier , është sërish mësuese dhe nëndrejtore në gjimnazin “Flatrat e dijes”. Gjatë kësaj kohë angazhohet me organizatat OJQ për sensibilizimin e pjesmarrjen active të gruas jo vetëm në zgjedhje por edhe ne organet drejtuese. Gjithashtu ka ushtruar profesionin e gazetares së terrenit dhe studios në televizionin lockal, Fier, derisa u zhvendos në Amerikë, emisonin qe lidhej me traditat, kulturën dhe vazhdimësinë e komunitetit vllah në Shqipëri.

Pas shpërnguljes në Amerikë, në vitin 2017, punon si ndihmës mësuese në shkollat fillore Charter (Keystone Academy Charter School) pas një experience 4- vjecare në punën si mësuese në Preschool. Që nga viti 2018, punon si mësuese në shkollën Shqipe “Gjuha Jonë” dhe njëkohësisht është nënkryetare e shoqatës “Bijtë e shqipes” duke u angazhuar në problemet dhe ecurinë e shkollës “Gjuha Jonë” dhe në organizimin e aktivitete të shoqatës.

VEPRIMTARI I SHQUAR I ÇËSHTJES KOMBËTARE NË MËRGATËN SHQIPTARE TË AMERIKËS, Z.EKREM BARDHA DHUROI 10 MIJË DOLLARË PËR VATRËN

August 18, 2023 by s p

Ekrem Bardha, veprimtari i shquar i çështjes kombëtare, patrioti dhe aktivisti i madh i komunitetit shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës,

Konsulli i Nderit të Republikës së Shqipërisë në Michigan dhuroi 10 mijë dollarë për Federatën Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA. Një akt i lartë bujarie e fisnikërie si kontribut në jetëgjatësinë e VATRËS si histori, si trashëgimi shpirtërore e materiale, si identitet si krenari dhe lavdi e shqiptarëve të Amerikës. Kontributi për Vatrën është kontribut për kombin shqiptar dhe komunitetin.

Familja Bardha mbështet VATRËN që prej vitit 1917 ku babai i tij Sulo Bardha ishte anëtar i Vatrës në Boston, mik e bashkëpunëtor i ngushtë i Faik Konicës.

Në çdo kohë kur kombi dhe komuniteti ka pasur nevojë, familja Bardha ka qenë një mbështetje e jashtëzakonshme, e kudondodhur.

Federata Pan-Shqiptare e Amerikës VATRA, gazeta Dielli dhe mbarë komuniteti i vatranëve i shpreh mirënjohje të thellë dhe falenderim të përzemërt z.Ekrem Bardha për dhurimin dhe mbështetjen e pakursyer që i ka dhënë Vatrës në çdo nisëm e fushatë. Sa herë që Dielli ka pasur nevojë, Ekrem Bardha ka qenë i pari në listën e përkrahësve duke ndihmuar në jetëgjatësinë e regjistrit mediatik më të vjetër në të gjitha diasporat shqiptare në botë.

Përulësit faleminderit z.Ekrem e familjes Bardha dhe nderim të veçantë për kontributin dhe mbështetjen për më shumë se 1 shekull të Diellit e Vatrës posaçërisht.

SHKOLLA SHQIPE NË LANA – MERANO, RUAJTJA E GJUHËS DHE IDENTITETIT KOMBËTAR NË MËRGATËN SHQIPTARE TË ITALISË

August 11, 2023 by s p

Dhurata Tusha, mësuese e shkollës shqipe në Lana – Merano të Italisë, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Lana – Merano, Itali, nëpërmjet mësimit të gjuhës e kulturës shqipe dhe aktiviteteve patriotiko-kulturore. Me mësuesen Dhurata Tusha bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

HISTORIKU I SHKOLLËS SHQIPE NË LANA – MERANO TË ITALISË

Një integrim i suksesshëm arrihet duke njohur identitetin. Po nuk njohëm veten s’mund të na njohin të tjerët. Në vitin 2008 fal e një projekti Europian “Gjuha e nënës, gjuhë e parë” së bashku me 8-të familje nga Kosova u hap shkolla e parë shqipe në Lana. Mësimi i gjuhës shqipe u fut në programin e mësimit plotësues në shkollë. Falë një pune të vazhdueshme e këmbëngulëse me komunitetin, familjet, nxënësit e drejtorit e shkollave tani kemi katër klasa , gjithësej 67 nxënës që mësojnë gjuhën shqipe. Për të arritur rrezultate un bazohem në obiektiva dhe realizimi i tyre. Bashkë punimet dhe njohjet e ndërsjellta kulturore janë një hap i rëndësishëm i integrimit dhe bashkëjetesës.

FAMILJA SHQIPTARE, NXËNËSI, SHKOLLA SHQIPE

Baza e një suksesi është rraportet dhe komunikimet. Mësuesi duhet të jetë ura e ndërmjetësimit që lidh familjet-nxënësit- mësuesit-shkollën. Duke pasur një bashkpunim të ndërsjellt,mësuesi bind prindërit për të sjellë fëmijët në shkollë. Gjatë rregjistrimit kërkoj të dhëna maksimale për të njohur nxënësit, për ta patur më të letë zhvillimin e orës mësimore. Mbaj kontakte dhe jap informazione të vazhdushme në drejtorin e shkollës për programet që zhvillohen në kurset e gjuhës. Paraqesim ide e projekte të reja,sociale e integrimi që i realizojmë gjatë vitit shkollor në orët e kursit të gjuhës shqipe.

MËSIMI GJUHËSOR, KULTURAL, ARGËTUES E KREATIV

Vëzhgim-reflektim- krijim-eksperimentim-talent. Krijimi i skemave e të reja të të kuptuarit, bëjnë që nxënësit të punojnë në mënyrë të pavarur e të lirë. Për ta bërë mësimin sa më të letë e të arritshëm përdorim metoda të ndryshme,të mësimit me klasën, mësim me grupe, mësim individual.Të gjitha këto bëhen duke përdorur metodika të ndryshme. Mësimi gjuhësor, kultural, argëtues, kreativ e alternativ, kjo bën orën e mësimit të jetë e suksesshme.

TË MËSOSH SHQIP NË NJË PROVINCË MULTI GJUHËSORE

Raliteti-vlera-toleranca. Jemi me fat që jetojmë në një provincë multi gjuhësore.Gjuha italiane. gjuha gjermane , gjuha ladine. Për këtë arsye e kemi pasur më të letë hapjen e shkollës.Krijimi i një programin mësimor vjetor. Tema të zgjedhura nga realiteti e vijushmëria. a-Tema edukative e të integrimt. b- tema me vlera kulturore e trashëguese. Organizimi i festave të fundvitit së bashku me prindër. Mbajtja e festivalit për fëmijë ku nxënësit e kursit shqip përformuan në 8-të gjuhë të ndryshme bën që shoqëria italiane, na vlerson për atë që jemi e për atë që kontribojmë. Projekte të reja kemi për të ardhmën,ku mund të flasim vetem pasi ti bëjmë ato realitet.

RUAJTJA E GJUHËS DHE IDENTITETIT KOMBËTAR ËSHTË VLERË

Ruajtja e gjuhës dhe identitetit është vlerë. Ne që jetojmë në Itali kemi shembullin më të mirë Arbëreshët që ndër shekuj kanë ruajtur gjuhën dhe kulturën. Le tua mësojmë dhe ne fëmijëve e le tua trashëgojnë brezave. Gjuha është thesar.

SEMINARI I XVI I DIASPORËS NË VLORË

Ishte kënaqësi të isha në seminarin e XVl të Diasporës në Vlorë i organizuar nga dy ministrit Shqipëri – Kosovë. Teoria dhe praktika të mësimdhënies së gjuhës shqipe dhe kulturës shqiptare në diasporë e në mërgatë. Ishte një event i rëndësishëm ku ne mësuesit u shprehëm, paraqite, pamë dhe ndamë me njëri-tjetrin eksperienca e ide të rëndësishme për bashkpunim për ruajtjen e identitetit dhe gjuhës tonë në mërgatë. Seminaret dhe kontaktet janë një bazë e fortë për mësuesit në diasporë.

KUSH ËSHTË MËSUESE DHURATA TUSHA?

Jam ndërmjetsuese e gjuhës në shkollat gjermane e italine si dhe mësuese ndimëse. Jam mësuese e gjuhës Shqipe që nga viti 2008. Komuniteti shqiptarë është zemra dhe krahu im i djathtë. Një bashkpunim i përkushtruar, i pastër dhe i ndër sjellt ka bërë fakte dhe realitet. Në vitin 2021 falë vullnetit dhe dëshirës së komunitetit shqiptarë jam këshilltare e integrimit dhe emigrimit. Gjithashtu jam zëvëndës presidente e Këshillit Bashkiak. Projekte dhe ide të reja integrimi na presin ti realizojmë.

Imazhi i Shën Nënë Terezës në monedhat përkujtimore të Urdhërit të Kalorësve të Maltës dhe Vatikanit

August 5, 2023 by s p

(Melsen Kafilaj/ Studiues)

C:\Users\Admin\Desktop\chas-fagan-portrait-21-856x1024.jpg

Portreti zyrtar gjatë kanonizimit të Nënë Terezës si Shenjtore, porosi e Kalorësve të Kolombit dhe realizim i artistit amerikan, Chas Fagan- “Piktorit të Presidentëve” © Chas Fagan, 2016

Në një artikull tonin të vitit 2020 me titullin grishës “Kartëmonedha Kombëtare, Feminizmi dhe Emancipimi Mendor: Disa Propozime” (https://www.voal.ch/kartemonedha-kombetare-feminizmi-dhe-emancipimi-mendor-disa-propozime-nga-melsen-kafilaj/multimedia/press/) midis të tjerash tërhiqnim vëmëndjen edhe për përfshirjen e imazhit të Shenjtores Tonë Nënë Tereza në kartmonedhën kombëtare, si një shenjë jo vetëm e emancipimit tonë mendor por gjithashtu edhe treguese e humanizmit dhe dashurisë së Saj të pa kufi, ndjenjë për të cilën Bota ka nevojë më shumë se kurrë në ditët tona. Propozim, i rënë si gjithmonë në vesh të shurdhët dhe pa kurrëfarë vramëndjeje nga ana e atyre që kemi mbi krye.Kjo për arsyen e vetme se politikanët dhe burokratët tanë, këta kolltukofagë monomaniakë janë më tepër të dhënë pas rëndësisë së Qosheve sesa fuqisë së Ideve, mallkim ky që na përndjek si Komb në shekuj.

Nënë Tereza, një figurë e njohur ndërkombtarisht dhe e nderuar si imazh me monedha përkujtimore edhe nga vende që shqiptarët si gjejnë dot në hartë si Palau, Nauru, Ishujt Solomon apo Ishujt Turk & Caicos në vendin tonë përkujtohet me monedhën 200 Lek (Au dhe Ag) vetëm në vitin 2012, përmes një dizajni i cili për nga vlerat artistike dhe realizimi jo vetëm që lë për të dëshiruar dhe as që mund të krahasohet estetikisht me vendet e lartpërmëndura (Monedha e Palaut, psh konsiderohet si një prej më të bukurave në botë) por madje në pjesën e pasme të saj përmban edhe një imazh pëllumbi “të huazuar” haptazi nga Pablo Picasso, imazh të cilin ky i fundit e dizenjoi për posterin e Kongresit Botëror të Paqes, të zhvilluar në Moskë gjatë datave 9-14 Korrik të vitit 1962.

© Banka e Shqipërisë, 2012

Por ajo ç’ka është mjaft interesante dhe përbën fokusin e këtij artikulli është fakti se imazhin e Nënë Terezës për herë të parë në monedhat përkujtimore nuk e fut as Shqipëria dhe as Maqedonia e Veriut (diçka që duhet ta bënin).Këtë gjë e realizon për herë të parë në vitin 2001 përmes monedhës 5000 Lirash Ar Urdhëri i Kalorësve të Maltës, një Urdhër Kalorsiak Katolik 900 vjeçar dhe një entitet i pavarur, i njohur për vetqeverisjen, ekstraterritorialitetin dhe misionin e tij nga E Drejta Ndërkombtare. Karakteristikë tipike për këtë monedhë përkujtimore të Mijëvjeçarit të Ri, ndryshe nga monedha shqiptare nuk është vetëm realizimi fantastik i portretit të Nënë Terezës- “Engjëllit të të Varfërve” por edhe mesazhi i fuqishëm që ajo përcjell: “Lufto Urinë për të pakësuar Varfërinë!”

Një nismë kjo e pasuar gjithashtu edhe në vitin 2003, ku në serinë e “Kampionëve të Paqes” Urdhëri në fjalë do ta vendoste sërish Shenjtoren- Nobel për Paqen (1979) në monedhën përkujtimore 500 Lira Argjend. Mesazhi domethënës përcjell esencën e vokacionit dhe misionit jetësor të vet Shenjtores: “Shërbe, Duaj, Dhuro!”

Shqiptarët asnjëherë nuk ju kanë kushtuar nderimin e duhur figurave të tyre madhore dhe gjithmonë kanë qënë të vonuar në kapjen e momenteve apo ngjarjeve të caktuara historike.Nuk kishte sesi të ndodhte ndryshe.Historia përsëriti vetveten edhe me rastin e Kanonizimit të Nënë Terezës si Shenjtore nga ana e Selisë së Shenjtë.Teksa shtete të ndryshme të botës nxituan që të realizonin monedha me imazhin e Shenjtores Tonë për ta përkujtuar këtë ngjarje, Qeveria dhe Banka e Shqipërisë nuk e vuri ujin në zjarr fare për ta materializuar monetarisht një moment të tillë historik.Diçka e cila nuk mund ti shpëtonte nga fokusi fqinjit tonë lindor, Maqedonisë së Veriut, me realizimin e një portreti dinjitoz të Shenjtores në monedhën përkujtimore 100 Dinar por gjithashtu edhe Vatikanit me realizimin e një pulle postare, medaljeje argjendi por edhe një sërë artifaktesh të tjera.

C:\Users\Admin\Desktop\Pulla dhe Medalioni VA.PNG

Imazhi i Nwnw Terezws në monedhat përkujtimore të Vatikanit do të autorizohej nga Papa Françesku në vitin 2022 me rastin e 25 vjetorit të kalimit në amëshim të Shërbëtores së Zotit.Për këtë qëllim dhe në kujdesin personal të Atit të Shenjtë, Vatikani do të komisiononte dy prej artisteve më të mira të Romës për dizenjimin e monedhave dhe medalionëve, Orietta Rossi dhe Gabriella Titotto. Rossi, e cila për Morinë që se njeh ka realizuar mes të tjerash edhe punë madhore si monedhën përkujtimore me rastin e 60 vjetorit të Koncilit të Dytë të Vatikanit (1963-2023), monedhën përkujtimore të 500 vjetorit të themelimit të Gardës Zviceriane (1506-2006) apo edhe atë të 60 vjetorit të përfundimit të Luftës së Dytë Botërore (1945-2005) e nderon Shenjtoren tonë me dizenjimin e imazhit të saj si një simbol i gjallë i Caritas në monedhën përkujtimore 2 Euro të Vatikanit.

C:\Users\Admin\Desktop\Madre Teresa-Orietta Rossi.jpg

Nga ana tjetër, po kaq interesant është edhe dizajni atipik i monedhës përkujtimore të Titottos. Monedha e argjendtë katërkëndore prej 25 Euro rafiguron një Shën Terezë të qeshur dhe të paqtuar nga rënia e butë dhe e ëmbël e dritës mbi fytyrën e saj; Drita e Besimit.Po aq i fuqishëm dhe kuptimplotë për këtë Shenjtore e cila dritën e besimit e përktheu në dritë shprese për miliarda njerëz në botë teksa njihte “Jezusin e Fshehtë” në ta qëndron edhe mesazhi i nxjerrë nga Ungjilli i Gjon Shqiponjës: “Duajeni njëri-tjetrin ashtu siç ju kam dashur unë!”

C:\Users\Admin\Desktop\Ufficio Numismatico Vaticano.jpg

SHKOLLA SHQIPE TE “ZËRI ATDHEUT”, NË MONTEBELLUNA TË ITALISË

July 24, 2023 by s p

Raimonda Deda, mësuese e gjuhës shqipe pranë shkollës shqipe të “Zëri Atdheut”, në Montebelluna të Italisë, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Treviso, Itali, nëpërmjet mësimit të gjuhës e kulturës shqipe dhe aktiviteteve patriotiko-kulturore. Me Raimonda Dedën bisedoi Editori i “Diellit” Sokol Paja.

SITORIKU I SHOQATËS PATRIOTIKE “ZËRI ATDHEUT” QË MBËSHTET SHKOLLËN SHQIPE

“Zëri Atdheut”, që ushtron veprimtarinë e saj në Montebelluna të Italisë. “Zëri Atdheut” themelohet më 3 Shkurt të vitit 2018 nga një grup patriotësh nga Kosova të udhëhequr nga Z.Isuf Zenelaj e Z.Besnik Veselaj, dy veprimtarë të hershëm të çështjes shqipëtare dhe pjesëmarrës në luftën çlirimtare që çoi pastaj në shpalljen e pavarësisë së Kosovës. Rritja e komunitetit shqiptar në zonën tonë e bëri të domosdoshëm ndërtimin e një strukture të mirëfilltë e funksionale që ky komunitet të mos shkëputej nga rrënjët etnike e historike të tij. Ishte ai momenti kur shoqatës i bashkangjitet edhe figura ime si mësuese vullnetare. Ndonëse pa eksperiencë në fushën e mësimdhënjes, pasionin dhe dashurinë për gjuhën, historinë dhe kulturën shqiptare po mundohem ti përcjell tek filizat e rinj, shqiptarët e të ardhmes, fëmijët tanë. Siç thotë edhe i madhi Gjergj Fishta:

“Pra mallkue njaj bir shqyptari

Qi ket gjuhe te perendis

Trashigim qi na e la i pari

Trashigim si a len aj fmis ”

VAZHDOJMË TË RESPEKTOJMË E KULTIVOJMË TRADITAT TONA

Kjo nismë krijoi një atmosferë mjaft shpresëdhënëse dhe numri i nxënësve nga viti në vit u shtua. Filloi krijimi i kontakteve me autoritetet politike vendase, të cilët vunë në dispozicion të shkollës shqipe sallen ku mësimdhënja të zhvillohej në mënyrë dinjtoze. Raporti që është krijuar me këto autoritete është jashtë mase miqësor ndaj janë gjithmonë të pranishëm në festat tona dhe shikojnë me admirim faktin që ne vazhdojmë të respektojmë e kultivojmë traditat tona. Ndërtimi i kontakteve me shoqatat e tjera që bashkojnë komunitetin shqiptar kudo në Itali dhe ndërtimi i urave lidhëse me autoritetet politike në Kosovë, Shqipëri dhe me organizma të tjerë qeveritarë, të cilët çdo vit bëjnë të mundur mësimin e gjuhës shqipe duke dërguar materialin didaktik.

TË RINJTË TË ANGAZHUAR ME GRUPIN E VALLEVE DHE GRUPIN E INSTRUMENTISTËVE

Shoqata “Zëri Atdheut” sot numëron rreth 200 të anëtarësuar, të cilët me familjet e tyre janë terësisht të angazhuar në veprimtaritë e shoqatës. Përveç veprimtarisë së shkollës me fëmijet, në gjirin e shoqatës janë të rinjtë me grupin e valleve dhe grupi i instrumentistëve që po hedh hapat e para në ruajtjen e traditave tona si instrumentale ashtu edhe me këngët e sofrave e legjendat e përcjella ndër breza. Gjithashtu është krijuar edhe një skuadër minifutbolli e cila merr pjesë çdo vit në turneun e organizuar nga shoqata, për nder të Epopesë së UÇK. Sivjet u regjistruan 16 skuadra në këtë event. Edhe kjo veprimtari si të gjitha veprimtaritë e tjera të shoqatës sonë u mundësua terësisht me kontributin e komunitetit, gjë që na bën të ndihemi jashtë mase krenarë me bashkatdhetarët tanë.

AKTIVITETE NË NDERIM TË SHTETIT E KOMBIT SHQIPTAR

Tani më lejoni t’ju shpalos disa nga aktivitetet e shoqatës sonë: Muaji i Nëntorit i është dedikuar terësisht flamurit ku shqiptarët mblidhen dhe festojnë shqiponjën dykrenare. Muaji i Shkurtit i dedikohet Pavarësisë së Kosovës ku shpalosen simbolet tona kombëtare. Muaji Mars i kushtohet kujtesës, ku kryesisht aktivitetet janë të përqëndruara mbi figurën e Gjergj Kastriotit, Ati i Arbërve dhe komandantit legjendar Adem Jashari ,shpirti i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës. Muaji Qershor i dedikohet fëmijëve, ku bëhet mbyllja e vitit shkollor dhe shpërndarja e çertifikave e cila shoqërohet me një shëtitje të organizuar nga shoqata. Gjithashtu shoqata “Zëri Atdheut” organizoi prezantimin e librit dokumentar “TERRORI I SERBISE PUSHTUESE MBI SHQIPTARET” të Prof.Doc Nusret Pllana dhe mundësoi depozitimin e këtij dokumenti në biblotekën e Vatikanit. Në këtë moment shoqata po mundëson perkthimin dhe botimin në gjuhën italiane të romanit “ESKADRONET E VDEKJES” me autor Prof.Bardhyl Mahmuti.

MËRGATA SHQIPTARE E AMERIKES ËSHTË MË I FUQISHMI ZË I SHQIPTARISË

Mërgata shqiptare e Amerikes është më i fuqishmi zë i shqiptarisë, në radhet e të cilës kanë ligjërua e punua personazhe të klasit të parë të cilët i përkasin edhe historisë politike e sociale të vendit tonë. Ndonëse një largësi gjeografike e madhe, sytë gjithmonë nga atdheu, shpesh e pamundura behet realitet falë angazhimit të mërgatës shqiptare përtej oqeanit. Amanetet e të parëve, gjuhën, kombin, historinë, ju i ruajtët ndër vite brez pas brezi e ne kemi pse krenohemi me ju, çdo shqiptare ka pse krenohet me ju.