Sokol Paja/

New York, 27 Nëntor 2022- Federata Pan-Shqiptare e Amerikës “Vatra” me rastin e 110-vjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë organizoi SIMPOZIUM SHKENCOR me temë: “110 VJETORI I PAVARËSISË SË SHQIPËRISË DHE PROCESI I NDËRTIMIT TË SHTETIT KOMBËTAR”. Me pjesëmarrjen e autoriteteve më të larta drejtuese të Federatës Vatra, mediave shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, specialistëve të fushës së historisë e shkencave albanologjike, vatranëve e veprimtarëve në komunitetin shqiptar të Amerikës, përkujtuan me nderim, respekt e lavdi, kontributin e burrave të nderuar të kombit shqiptar në Pavarësinë e Shqipërisë dhe përpjekjet e patriotëve shqiptarë për shtetin, popullin dhe kombin shqiptar. Federata Vatra edhe këtë herë tregoi seriozitet dhe lidership të padiskutueshëm në organizimin e veprimtarive patriotike në mërgatën shqiptare të Amerikës. Në fjalën e tij kryetari i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës VATRA z.Elmi Berisha foli rreth rolit të Vatrës në historinë e lavdishme të shtetit e kombit shqiptar dhe ndihmën konkrete shumëdimensionale të Federatës Vatra në momentet kyçe ku vatranët dhe shqiptarët e Amerikës ndihmuan shtetin e kombin tonë. Nënkryetari i Vatrës z.Alfons Grishaj në fjalët e tij për të pranishmit falenderoi autoritetet e Vatrës z.Berisha, z.Rexhaj, Dr.Marku, Dr.Demiraj, z. Mujaj, z. Rakaj dhe editorin e Diellit për punën e shkëlqyer dhe akademike në rritjen e nivelit të Diellit. Vatra do punojë për bashkimin Kombëtar dhe zhvillimin e shtetit e kombit tonë, tha ndër të tjera z.Grishaj. Sekretarja e Vatrës znj.Nazo Veliu në fjalën e saj para të pranishmëve falenderoi Shtetet e Bashkuara të Amerikës për ndihmën që i kanë dhënë Shqipërinë që nga Presidenti Willson e deri në ditët e sotme. Pas pjesës ceremoniale dhe fjalëve përshëndetëse, drejtuesi i Simpoziumit Shkencor dr. Paulin Marku në fjalën e tij diskutoi rreth rëndësisë së Simpoziumit, rolin dhe meritat e kumtuesve dhe kontribuesve shkencor në Simpoziumin kushtuar 110 Vjetorit të Pavarësisë së Shqipërisë. Ky aktivitet shkencor i shkëlqyer bashkoi në Vatër studiues, profesorë, gazetarë, mësues, profesionistë të fushës, ekspertë të periudhës së Pavarësisë të cilët me kontributet e tyre shkencore falë kërkimeve në dokumente (vendase dhe të huaja), monografi, artikuj shkencorë dhe nëpërmjet hulumtimeve në shtypin periodik të kohës, (shqiptar dhe të huaj) paraqitën fakte e risi shkencore për tu lavdëruar. Kumtesat dhe programi i Simpoziumit Shkencor:

• Beqir Meta, Pavarësia e Shqipërisë dhe hapat e parë të qenësishëm drejt konsolidimit të saj dhe shtetit shqiptar.

• Bernard Zotaj, Parësia dhe Ismail Qemali.

• Muharrem Dezhgiu, Roli i bektashinjve në sendërtimin e Shtetit Kombëtar (vitet 20-të, Shek. XX).

• Idriz Lamaj, Pavarësia e Shqipërisë në këndvështrimin historiografik të Rexhep Krasniqit.

• Fran Shkreli, Kreshniku kombëtar Ded Gjo’ Luli “Malësori që mujti”.

• Paulin Marku, Qëndrimi i deputetëve shqiptar në parlamentin e Stambollit për çështjen shqiptare dhe sfidat për Pavarësinë e Shqipërisë.

• Marjana Bulku, Rilindja Kombëtare dhe Kongresi i Manastirit, roli dhe kontributi historiko-kulturor në ruajtjen dhe konsolidimin e unitetit dhe identitetit kombëtar.

• Rafael Floqi, 1913 – Farsa e “Trashëgimtarëve” të fronit të Shqipërisë.

• Besim Muhadri & Bedri Muhadri, Roli dhe kontributi i Kristo Floqit në Pavarësinë e Shqipërisë dhe në ndërtimin e institucioneve të Shtetit Shqiptar.

• Majlinda Lacaj, Rilindësit kombëtar shqiptar, roli dhe kontributi i tyre historik dhe kulturor në funksion të unitetit dhe mbijetesës së kombit shqiptar.

• Zef Ujkaj, Planet e aleatëve ballkanik dhe ideja e Pavarësisë së Shqipërisë.

• Sokol Paja, 20-vjetori i Pavarësisë së Shqipërisë, pasqyrim në gazetën “Dielli”.

Bordi organizativ i Simpoziumit Shkencor:

• Paulin Marku (kryetar)

• Idriz Lamaj. (anëtar)

• Fran Shkreli (anëtar)

• Marjana Zeneli Bulku (anëtare)

• Pashko Camaj (anëtar)

• Sokol Paja (anëtar).

Zoti e bekoftë Shqipërinë, Kosovën, shqiptarët në trojet etnike, shqiptarët në çdo shtet të botës, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, miqtë dhe aleatët e kombit shqiptar. Rroftë përjetë e mot, në shekuj të shekujve flamuri i kombit tonë, historia jonë e lavdishme, rraca jonë e bukur shqiptare, progresi e perspektiva e shenjtë kombëtare.

Sokol Paja/

Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra promovoi romanin historik “Humbja” të autorit Mark Pashku. Me pjesëmarrjen e posaçme të Shoqatës Malësia e Madhe e drejtuesve të saj më të lartë, Vatra u kthye në shtëpinë e promovimit të letërsisë, historisë e kulturës kombëtare në mërgatën e Amerikës. Dr. Pashko Camaj uroi mirëseardhjen në emër të Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA. “Fillimi i autorit është mbresëlënës. Vlerësimet e marra deri tani tregojnë një arritje madhështore. Është shumë i rëndësishëm përkthimi në gjuhën angleze e kësaj vepre për letërsinë shqiptare dhe historinë tonë” tha ndër të tjera dr. Camaj. Kryetari i Shoqatës së Shkrimtarëve Shqiptaro-Amerikanë z.Mhill Velaj ndër të tjera tha se romani historik “Humbja” është një klithmë për humbjen dhe dhimbjen e një kombi. Është një thirrje për humbjen e etnitetit tonë ndër kohëra. Si romani më i mirë i vitit 2021 në trojet shqiptare përshkruan jetën kolektive të malësorëve që e duan Malësinë. Epiqendra e rrefimit të Mark Pashkut është rrënja e lashtë etnike e shqiptarëve në vazhdën e shekujve. Në këtë roman përplasen kohërat në kërkim të së vërtetës historike. Ky roman është në vetvete një dimension historik dhe filozofik. Substrakti i romanit historik është etnokultura shqiptare” tha ndër të tjera z.Velaj. Autori i romanit “Humbja” Mark Pashku në fjalën e tij falënderoi e përgëzoi organizatorët dhe tha se Vatra është Ambasada reale e popullit shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Ai shpjegoi idenë qëndrore të librit si nevoja e faktimit të historisë e kulturës kombëtare, problemet e rinisë në Malësi ku kultura, edukata, leximi janë e vetmja shpresë nga mbrojtja nga e keqja në ditët e sotme, tha aitori. Në libër gërshetohet e tashmja dhe e kaluara. Tema qëndrore e librit është: Rinia të orientohet në drejtim të shëndoshë dhe si një ftesë që ta duan historinë, kulturën, kombin tonë, përfundoi shpjegimin e tij autori Mark Pashku. Z.Nikollë Junçaj prezantoi autorin dhe rrënjët e tij familjare historike. Ai tha se autori Mark Pashku përshkruan jetën reale të kohës sonë. Personazhi na vjen në një prozë moderne. I kushtohet rëndësi rolit të familjes, edukimit, jetës dhe përshkrimit të ngjarjeve në Malësi. Përmes Mateos, kryepersonazhit të romanit, tregohet se jeta është më e vlefshme se çdo gjë tjetër, tha ndër të tjera z.Junçaj. Në promovim Z. Abdyl Hajredinaj ndër të tjera i uroi autorit jetë aktive krijuese dhe të nxisë kritikën letrare në letrat shqipe. Gjithashtu edhe Zef Hoti Gojçaj përgëzoi autorin dhe organizatorët për promovimin. Për të gjithë të pranishmit, në Selinë e Vatrës, kryetari z.Elmi Berisha shtroi një koktejl vëllazëror.