Featured – Page 509 – Dielli

“War Diary”: Heart-rending diary of Kosovo Children

June 22, 2017 by dgreca

Qendrese Halil Foto by Diar Xani War Diary Qendrese Halili (1)

By Ermira Babamusta/Qëndresë Halili is an award-winning Albanian poet and writer. Her famous works include: “War Diary” (2017), “Përsëri përsëritet” (2013; Again repeated), “Një thënie, Një shpëtim” (2012; A saying, a salvation), “Jeta e Një femre I & II” (2010, 2011; Life of a woman), “Ditari i Luftës” (2009; War Diary) and “Kur të vie fundi…” (2008; When the end comes…). In May 2013 Qëndresë Halili is awarded the Adem Shkreli Award in Germany for “Best New Writer” and in 2014 the “Poetry Award” in Podujeva, Kosovo.

Qëndresë Halili is a New-York based author, born in Ferizaj, Kosovo in 1990 to Albanian parents, Agim and Advije Halili. She is the second-born child with a younger sister and three brothers. In 2014 she received her Master’s Degree in Economics from the University of Prishtina in Kosovo. In November of the same year, Qëndresë Halili moved to United States from Kosovo.

She is the author of six books in Albanian, including novels and poetry. Her most popular and influential works are about the power of women, spirituality, freedom of mind, universal freedom and love.

Her recent book “War Diary” is a reflection of her life during the 1999 War in Kosovo. “War Diary” is a powerful book based on a true story, about her lost childhood. Qëndresë spent most of her childhood in fear and trauma haunted by the war she experienced as a nine-year-old child.

Today Qëndresë Halili is a survivor of the war. She embodies a strong, powerful and intelligent woman who uses her artwork and creativity to make the world a better place and bring positive change.

Qëndresë Halili is the author of the new book titled “War Diary”, which talks about her childhood and war experiences in Kosovo. The book is available for purchase on Author House, Amazon and iBook.

“We grew up and will grow old beforehand; we lived the weeks as they were years”.

CHILDREN AS PART OF WAR

I was only nine years old. Sometimes I feel like I wasn’t a child who endured war and all the fear, bloodshed, and trauma. I can’t believe it. It seems like this is impossible. At that time, freedom sounded impossible to me. So many children like me, who have overcome war, have fought within themselves later on. Their lives have looked like a war. They have never found their childhood, ever.

My childhood is lost now. Childhood with war happens because of the people of war. Childhood becomes red from the spilling of blood. Childhood is black just like our eagle. Therefore our flag is red and black with blood, pain and war! Children are like pure human beings. They see, speak, and feel everything the way it is, without any influence, without any background, and without any interference. Children don’t know how to play with characters, scenes, and figures. They are so straightforward that their innocence follows them into adulthood, without any clothes, scarves, hats, or gloves.

In that very close moment, I stopped in the street, crying with my head towards the sky, praying. Something inside me spoke:

Look, feel and remember everything, because one day, when you grow up, you have to be able to tell this story to the World.” (Qëndresë Halili, War Diary, 2017)

https://www.amazon.com/War-Diary-We-Children-Kosovo/dp/1524691909/ref=tmm_hrd_swatch_0?_encoding=UTF8&qid=&sr=

TË MËSOSH SHQIP NË EMIGRACION

June 21, 2017 by dgreca

Shkolla shqipe në Filadelfia mbylli vitin shkollor/

            Në jetën e Komunitetit Shqiptar në Filadelfia, të emigruar mbas vitit 1990, që është jo vetëm emigracioni më i ri, por edhe më i madhi në historinë e këtij emigracioni, me kalimin e viteve, po shtohen datat e shënuara të tij. Të tilla, sot për sot, nuk janë pak, po të kemi parasysh jetëgjatësinë e këtij komuniteti. Ato fillojnë nga data e ardhjes së emigrantit të parë shqiptar, kryesisht me fitimin e llotos amerikane, e të vendosur në qytetin e Pavarësisë së Amerikës, krijimi i Shoqatës Atdhetare – Kulturore “Bijtë e Shqipes”, hapja e të parës shkollë shqipe, ngritja e të parit Flamur Shqiptar në qendër të Filadelfias, në 100 vjetorin e Pavarësisë së Shqipërisë, organizimi i ceremonisë së Pavarësisë së Shqipërisë në kryeqendrën e shtetit të Pensilvanisë, në Harrisburg, etj., etj. Në mesin e këtyre dative është edhe ajo e 7 Marsit 2004.
            Qysh mbas vitit të parë të ktijimit të Shoqatës “Bijtë e Shqipes”, megjithë numërin e vogël të anëtarëve të saj, këshilli drejtues i shoqatës mendonte për të hapur shkollën shqipe, për të ruajtur gjuhën tonë tek fëmijët e ardhur nga atdheu ynë, por edhe atyre të lindur në emigracion, si një nga detyrat e mëdha që kjo shoqatë i kishte vënë vetes.
            7 Marsi 2004 bëri realitet fillimin e realizimit të qëllimit të shoqatës, u hap me një ceremoni të bukur, shkolla e parë shqipe, që mori emrin “Gjuha Jonë”. Kjo shkollë, këtë vit, bëri 13 vjet, që në bangat e saj ulen dhe mësojnë gjuhën shqipe, por marrin njohuri edhe në historinë dhe gjeografine e Shqipërisë, fëmijët e Komunitetit Shqiptar në Filadelfia. Gjatë këtyre 13 viteve është bërë një punë e madhe, e përmirësuar nga viti në vit, që fëmijët tanë të mësojnë e të ruajnë gjuhën e prindërve të tyre.
            Këshilli drejtues i shoqatës, që ka hapur e administron, gjatë këtyre viteve këtë shkollë, kujdeset pa ndërprerje, qysh nga dita e parë e fillimit të vitit shkollor dhe deri në ditën e fundit kur mbyllet viti. Por suksesi i kësaj shkolle e ka burimin tek të gjithë, tek fëmijët që me shumë dëshirë përpiqen të mësojnë sa më shumë, tek puna me pasion dhe cilësi e mësueseve, tek mundi i prindërve për të sjellë fëmijët në shkollë për çdo të dielë, si dhe te propaganda që bëjnë anëtarët e shoqatës, ndër familjet e komunitetit tonë, për të sjellë fëmijët në këtë shkollë.
            Më poshtë po japim disa shifra paksa nga jeta dhe puna që bëhet në këtë shkollë.
            – 7 Mars 2004, hapet e para shkollë shqipe në Filadelfia.
            – 13 vjet ka kjo shkollë që zhvillon me sukses jetën e saj mësimore.
            – 2 nivele filluan mësimin në këtë shkollë kur ajo sapo u hap.
            – 5 nivele në pesë vite është sot cikli i plotë i kësaj shkolle shqipe.
            – 654 fëmijë kanë kaluar nga bangat e kësaj shkolle, një pjesë e të cilëve, sot janë rritur, shkolluar në nivele të larta dhe punojnë në kompani me emër, duke nderuar veten e tyre, familjen dhe komunitetin tonë.
            – 52 është numëri i fëmijëve të regjistruar në vitin e fundit shkollor, atë 2016-2017.
            – 50 është numëri mesatar i fëmijëve të regjistruar çdo vit në këtë shkollë.
            – 16 është numëri i mësueseve që kanë dhënë mësim gjatë 13 vjetëve të jetës së shkollës. Të gjitha mësueset janë vlerësuar me çmimin “Pishtar i gjuhës shqipe”, nga këshilli drejtues i shoqatës.
            – 6 është numëri i mësueseve që dhanë mësim gjatë vitit shkollor 2016-2017.

            Një nga veprimtaritë e shumta që organizon kjo shkollë, gjatë gjithë vitit, pa përmendur të tjerat, është edhe programi artistik që japin fëmijët para prindërve dhe të rriturve të tjerë që marrin pjesë në mbylljen e vitit shkollor, ku tregojnë se çfarë dhe sa kanë mësuar.
            Kështu ndodhi edhe më 18 Qershor 2017, kur në Qendrën Kulturore të shoqatës këshilli drejtues, organizoi ceremonine e mbylljes së vitit shkollor 2016-2017.
            Ora 9:00 AM e gjeti hapur Qendrën Kulturore, më shpejt se të dielat e tjera kur zhvillohet mësimi shqip i shkollës. Në fillim, sekretari i shoqatës, z. Vlashi Fili, e më pas, kryetari. Z. Tajar Domi, pritën fëmijët si të dielat e zakonshme.
            I pari erdhi nxënësi i klasës së katërtë, Edvin Qinami, i shoqëruar nga e ëma e tij. Pastaj Drini Hamza me të atin, Fitimin, Samir Sagiri, si gjithmonë me gjyshin e vet, e pastaj me radhë të tjerët. Dalëngadalë salla u mbush plot. Prindërit u larguan për tu kthyer përsëri, jo si gjithmonë në ora 12:30 PM, kur përfundonte mësimi, por në ora 11:00 AM kur do të fillojë ceremonia e mbylljes së vitit shkollor.
            Nxënësit të drejtuar nga mësueset, me shikimin nga Flamuri ynë Kombëtar dhe me pëllëmbën e dorës së djathtë në zemër, kënduan Himnin tonë Kombëtar, një veprim që bëhet regullisht, çdo ditë, para fillimit të mësimit në këtë shkollë. Mbas himnit, të gjithë u shpërndanë nëpër klasat e veta.
            Veprimtaria e kësaj dite ishte programuar në tre pjesë.
            Në pjesën e parë, brenda një ore, në të pesë klasat u bë testimi përfundimtar i nxënësve. Tre klasat e para u testuan në lëndën e diktimit, kurse e katërta dhe e pesta në hartim. Gjatë kësaj kohe mjeshtri Hamdi Gjana, lëvizte nëpër sallë për të përgatitur qendrën e zërit. Mbas testimit, mësueset bënë vlerësimin e sejcilit dhe dokumentat e këtij testimi u dorëzuan në sekretarinë e shoqatës për t’u ruajtur në arkivin e saj, në seksionin e shkollës shqipe.
            Në pjesën e dytë të veprimtarisë, e mori fjalën Z. Tajar Domi, që mbasi përshëndeti dhe falenderoj pjesëmarrësit, i uroi fëmijët për përfundimin me sukses të vitit shkollor. Pastaj nxënësit dhanë para prindërve dhe pjesëmarrësve të tjerë në sallë, një program artistik.
            Nxënësja e vitit të pestë, Selma Sinani, që drejtoi këtë program, e hapi me fjalën përshëndetëse ku falenderoi mësueset për përkushtimin gjithëvjetor në realizimin e programit mësimir vjetor, prindërit për sjelljen e fëmijëve në shkollë si dhe Shoqatën “Bijtë e Shqipes” që ka bërë të mundur hapjen e kësaj shkolle.
            Së pari u dëgjua zëri i ëmbël i këngëtare Lorena Hasa, që e shoqëruar nga grupi artistik i shkollës, i përgatitur nga z. Hamdi Gjana, në këngën “Gjuha jonë” që është edhe kënga himn e shkollës. Ajo u duartrokit fort nga të pranishmit që ishin të shumtë sa që nuk i nxinte salla.
            Pastaj, paraqitën veten e tyre të gjithë nxënësit, me radhë sipas klasave. Duke filluar nga klasa e parë dhe deri tek ajo e pesta, të drejtuara nga mësueset respektive, Irini Zenelaj e Shpresa Rama, Adelina Ramizi dhe Elvana Pone, Kozara Doko dhe Raimonda Bardhi, fëmijët, me këngë e recitime, treguan seriozitetin që i ka karakterizuar në mësimin e gjuhës shqipe, gjatë gjithë vitit
            Në përfundim të programit të sejcilës klasë, këngëtarët, të shoqëruar nga grupi, pasuronin programin me këngë. Kështu Ema Rama, këndoi këngën “Mësuesja jonë”, motrat Hasa, kënduan “Buja”, dueti Alba Sinani dhe Loreta Hasa, këngën “Nënë, moj nënë”, trioja Silvana Çela, Drini Hamza dhe Lorena Has, këngën “Mëmëdheu” dhe Alba Sinani këngën “Dua krahë të fluturoj”. Shumica e këtyre këngëve është kompozuar nga z. Hamdi Gjana që përgatit dhe drejton këtë grup.
            Mbas çdo interpretimi, duartrokitjet tregonin se të pranishmit në sallë ishin shumë të kënaqur me çka shikonin e dëgjonin, mandje shpesh dëgjoheshin edhe urimet: “Bravo” apo edhe “Ju lumtë”, që u drejtoheshin fëmijëve.
            Pjesa e tretë ishte ajo e dorëzimit të dëftesave, që dhuroi emocione.
            Sekretari i shoqatës z. Vlashi Fili, sqaroi para fillimit të dorëzimit të dëftesave, që secili nxënës ka në zarf dëftesën me notat vlerësuese, të firmosura nga mësuesja e klasës, drejtorja e shkollës znj. Raimonda Bardhi, kryetari dhe sekretari i shoqatës si dhe me vulën përkatëse. Nxënësit me të gjitha notat “Shumë mirë”, kanë në zarf edhe një fletë vlerësuese, kurse nxënësit më të mirë të çdo klase, që ishin respektivisht, nga klasa e parë deri në të pestën: Sophia Sali, Klavel Pajollari, Elian Tafa, Edvin Qinamid dhe Silvana Çela, kishin si dhuratë nga shoqata edhe një çek $ 20. Nxënësit e vitit të pestë kanë në zarf edhe një dëshmi për përfundimin e ciklit 5vjeçar, në Shkollën Shqipe “Gjuha Jonë”
            Tashmë është bërë traditë në fundvitin shkollor, që para se të marrin dëftesat, nxënësit drejtohen tek Flamuri ynë Kombëtar, ulen në gjunjë, puthin flamurin dhe e vënë atë në ball. Mbas kësaj, marrin zarfin me dëftesën brenda dhe ulen për të lënë radhën nxënësit tjetër.
            E veçanta e ceremonisë së këtij fundviti shkollor ishte se, nxënësve i a dhanë zarfat, mësueset sipas klasave, kur në vitet e tjera ato ua kanë dhënë anëtarët e këshillit drejtues të shoqatës. E dyta e veçantë ishte se, fëmijët që shoqëroheshin nga gjyshërit, e morën zarfin nga këta shoqërues, pra gjyshi ose gjyshja. Kështu ndodhi me Sophia Sali dhe gjyshen e saj, Samet Sagiri me gjyshin e tij, që e ka shoqëruar gjatë gjithë vitit shkollor, etj. Kjo u dha kënaqësi emocionuse gjyshëve.
            Në përfundim të shpërndarjes së dëftesave, u dhanë edhe dy çmime të veçanta, me vlerë $ 50. Z. Sadik Elshani i dhuroi nxënësit, që në testimin që sapo përfundoi, kishte bërë hartimin më të mirë. Nga vlerësimet e hartimeve këtë dhuratë e meritoi nxënësja Selma Sinani. Ndërsa z. Petrit Zanaj e kaloi këtë dhuratë nxënëses së klasës së parë, Enisa Sulçaj që kishte vijimin më të mirë gjatë gjithë vitit shkollor.
            Në përfundim z. Tajar Domi mbylli ceremoninë, uroi, edhe një herë, fëmijët për përfundimin me sukses të vitit shkollor, si dhe ftoi ata së bashku me të rriturit për “Pica party”, që kish përgatitur shoqata për mbylljen e kësaj veprimtarie.
            Edhe ne i urojmë fëmijëve të shkollës shqipe “Gjuha Jonë”: Pushime të mbara, e mirupafshim përsëri në shtator”

Vasil Filipi
Filadelfia, Qershor 2014

VJET NË ROMË – SIVJET NË PRISHTINË

June 20, 2017 by dgreca

Foto: Nje foto me pjesmarres ne “Blue Hill Golf Course”, organizuar te Henen me 19 Qershor 2017(Foto nga fb i z. Marjan Cubi)/

1-Frank-shkreli-2-300x183-1

Nga Frank Shkreli/Po bëhën përgatitjet e fundit për shugurimin e Katedralës Nënë Tereza në Prishtinë, më 5 shtator, 2017. Ishte me 4 shtator të vitit të kaluar që Papa Françesku shpalli të Shënjtë Nënë Terezën. Në përvjetorin e parë të shënjtërimit të Nënë Terezës do të ndodhë shugurimi i Katedralës që mban emërin e kësaj bije të madhe të kombit shqiptar, në kryeqytetin e Republikës së pavarur të Kosovës, në Dardaninë antike. Janë nevojitur 10-vjetë dhe shumë fonde për realizimin e kësaj vepre madhështore fetare e kombëtare.

Në Foto:Ipeshkëvi i Kosovës Imzot Dodë Gjergji/

Një rol me rëndësi në grumbullimin e fondeve për ndërtimin e Katedralës së re në Prishtinë ka luajtur Kisha Shqiptare Katolike, “Zoja e Shkodrës” në Scarsdale të Nju Jorkut, si dhe komuniteti shqitaro-amerikan pa dallim feje a krahine. Për dhjetë vjetë tani komuniteti shqiptar ka organizuar për çdo vit grumbullim fondesh për përfundimin e punimeve të kësaj vepre monumentale fetare, kulturore dhe kombëtare.

Ne Foto: Organizatori Anton Raja duke four gjate “Blue Hill Golf Course”(foto e derguar nag author i shkrimit)

Si çdo vit edhe sivjet u organizua grumbullim fondesh në Nju Jork, në një mënyrë tipike amerikane, sponsorizuar nga biznismenë të ndryshëm shqiptarë dhe amerikanë në fushën e njohur të golfit, “Blue Hill Golf Course” në Peral River. Protagonisti kryesor dhe organizatori i kësaj veprimtarie është aktivisti i palodhur, Z. Anton Raja, i cili me shumë bashkatdhetarë të tij biznismenë, nga viti në vit, nepëmjet këtij aktiviteti, kanë grumbulluar fonde të konsiderueshme për të bërë të mundur përfundimin e punimeve në Katedralën e Prishtinës. Falë ndihmës së pa kursyeshme të shqiptaro-amerikanëve, shugurimi do Katedralës do të ndodhë me 5 shtator, 2017.

Në aktivitetin e këtij viti për grumbullimin e fondeve, që siç duket mund të jetë i fundit, në këtë format – morën pjesë klerikë të lartë të Kishës Katolike të Kosovës, përfshirë Ipeshkvin e Kosovës, Imz. Dodë Gjergji, Kryeipeshkvin e Tivarit, Imz. Rrok Gjonlleshaj, Arkipeshkvin e Tivarit në pension, Imz.Zef Gashi dhe Mons Lush Gjergji, të cilët iu bashkuan famullitarit të Kishës “Zoja e Shkodrës”, Dom Pjetër Popajt dhe ndihmsit të tij Dom Viktor Dedaj për bashkmeshim në Kishën Shqiptare, “Zoja e Shkodrës”. Në emër të vizitorve të lartë të ardhur nga trojet shqiptare, Imz. Dodë Gjergji përshëndeti të pranishmit dhe falënderoi famullinë e Zojës së Shkodrës, siç u shpreh ai, “Për angazhimin tuaj si famulli për të ndërtuar Katedralën e Nënë Terezës në Prishtinë ashtu edhe për organizimin e “Golf Outing, që vazhdon sa vite, e që nesër do të përpiqemi të bëjmë edhe këtë përpjekje të fundit për të mbledhur një kontribut për Katedralën Nënë Tereza, që do të jetë edhe kontributi i fundit i juaji.” Imz. Gjergji theksoi se për këtë arrijtje, mbi të gjitha, duhet, “Të falenderojmë Zotin, që pas 10-vite pune, bashkpunimi e angazhimi, sakrificë, vuajtje, lëmoshë, bukën e fëmijve tuaj, drejsën e ballit tuaj dhe shumë e shumë lutje nga të gjitha anët e botës, kemi mbrrijtë të kemi një Shënjtore në Prishtinë.”

Ne Foto:Autori me Presidentin Ibrahim Rugova, 2005 me modelin — në krah të majtë të fotos — e Katedralës së ardhëshme në Prishtinë, që e mbante në zyrën e tij dhe për realizimin e së cilës fliste me plot entuziazëm./

Realizimin e këtij objekti fetar e kombëtar, Imz. Gjergji e cilësoi si një shpërblim nga i Madhi Zot për vuajtjet shekullore të të parëve tanë, duke iu drejtuar të pranishmëve, duke intonuar fjalët biblike të Moisiut: “A e mbani mend se sa kanë vuajtur të parët tuaj 600-vjet nën turk? A e mbani mend se sa kanë vuajtur shqiptarët nën komunizëm? A e mbani mend se si e ka shtrydhë Zoti shpirtin tonë, vetëm që të shoh nëse e duam vërtetë me gjithë zemër? Këto vuajtje, Zoti po i shpërblen në kohën e sotëme. Zoti po i këthen nderin dhe dinjitetin e vuajtjeve të të parëve dhe Kishës Katolike në popullin shqiptar”, theksoi Imzot Gjergji në predikimin e tij në Kishën “Zoja e Shkodrës” në Nju Jork, të djelën që kaloi. Ai vazhdoi duke thënë se shpërblimi i Zotit mund të shihet në ringjalljen e fesë dhe të Kishës, duke theksuar se sot, pas më shumë se 100-vjetë të largimit otoman nga trojet tona dhe pas shëmbjes së komunizmit dhe 25 vjet post-komunizëm, “Kemi 7 ipeshkvijë shqiptarë, në krejt trojet shqiptare, dy të posa emëruar ditët e fundit. Kemi një kardinal… ne kemi sot një Shëjtneshë. Një Shëjtneshë që është nderi më i madh që Zoti na ka bërë neve, për vuajtjet dhe sakricifat që kemi pësuar ndër shekuj.” Për këtë” nënvijoi kleriku i lartë katolik i Kosovës, “Na ka shpëblyer Zoti çdo vuajtje, na ka shpërblyer Zoti çdo dhimbje të shpirtit. Na ka shpërblyer Zoti çdo sakrificë dhe gjakun e derdhur të martirëve me dashurinë e madhe që Nënë Tereza ka derdhur nepër botë, sepse Ai është zemra e popullit tonë, zemër bujare, e përvujtë dhe e dashur…“Ne për ta falënderuar Zotin”, vazhdoi udhëheqsi i Kishës Katolike të Kosovës, “kemi dashur t’i ndërtojmë Nënës Tereze një tempull, një shtëpi të shënjtë, një kishë… kemi dashur të kushtojmë një Katedrale Kishës në Kosovë dhe falendërojmë Zotin që ia kemi arrijtur këtij qëllimi”, tha Ipeshkvi i Kosovës, Imzot Dodë Gjergji.

Ne Foto”Tony Dovolani dhe Gezim Nika/(Dergoi per Diellin Frank Shkreli)/

Duke përdorur moton e vet, “Vjet në Romë –Sivjet në Prishtinë”, Imzot Gjergji në fund të predikimit të tij u bëri thirrje shqiptaro-amerikanëve që në përvjetorin e parë të shënjtërimit të saj me 4 shtator të vitit të kaluar, të vërshojnë në Prishtinë më 5 shtator për shugurimin e Katedralës kushtuar Bijës së Madhe të kombit, “Ashtu si jemi takuar në Romë me shumë prej jush dhe me shumë të krishtërë të botës, për të kremtuar Shënjtërimin e Nënë Terezës, ashtu sivjet do të takohemi në Prishtinë, për të festuar ditën e kushtimit të kësaj Kishe”. Ai përfundoi duke iu lutur të pranishmëve dhe siç duket edhe shqiptarëve kudo, që të kuptojnë se shugurimin e Katedralës në Prishtinë, shtoi ai, “Do t’ia kushtojmë Nënë Terezës dhe aty do të themelojmë vendin e dashurisë dhe burimin e dashurisë së Zotit në Kosovë, në mënyrë që kush don ta ngjyjë shpirtin e vet, për t’a zbutur dhe kushdo dëshiron të gjejë dashurinë për të zhdukur urejtjen prej zemrës së vet. Kushdo që dëshiron të jetë baba i mirë, nënë e mirë, njeri i mirë, të mund t’a gjejë në shkollën e saj të dashurisë.”

Si ide, ndërtimi i Katedralës Nënë Tereza në Prishtinë kishte filluar me vendosjen e gur-themelit më 26 gusht, 2005, ndërsa punimet për ndërtimin e saj filluan dy vjet më vonë. Dihet se ndërtimi i kësaj Katedrale ishte dëshirë e Presidentit historik të Kosovës, Dr. Ibrahim Rugovës dhe i shumë intelektualëve dhe udhëheqsve të vendit. Me rastin e vendosjes së gur-themelit Dr. Rugova kishte deklaruar se: “Sot është një ditë e madhe për kryeqytetin e Kosovës dhe më gjërë, ndërkohë që bekojmë gur-themelin e një tempulli, dedikuar Nënës së dashur të Shqipërisë, të Kosovës dhe Nënës së mbarë njerëzimit – të bekuarës Nënë Terezës. Sa nder i madh për shqiptarët në Kosovë dhe anë e mbanë planetit, ku Nënë Tereza vërtetoi vlerat shqiptare duke ndihmuar mbarë botën”, është shprehur me atë rast, Dr. Ibrahim Rugova.

Mori kaq vite për ndërtimin e “përmendores së përmendoreve”, një monumenti që ngrit imazhin e shtetësisë së Republikës së Kosovës dhe të gjithë shqiptarëve kudo. Është gjithashtu edhe një simbol i qytetërimit dhe kulturës së vjetër arbërore e shqiptare në trojet dardane. Si e tillë, kjo Katedrale është e të gjithë shqiptarëve pa dallim feje a krahine, të cilët kanë kontribuar për realizimin e këtij objekti fetar e kombëtar. Në të vërtetë, në portalin e revistës Drita, organ i Ipeshkvisë së Kosovës thuhet se, “Katedralja është financuar përgjithësisht nga kontributi i besimtarëve katolikë, në vend dhe në diasporë. Por nuk ka munguar as kontributi i individëve dhe grupeve shqiptare që nuk janë katolikë. Angazhimi i gjithë shqiptarëve në ndërtimin e Katedralës është dëshmuar më së miri në New York, ku bashkëkombësit tanë nga Shqipëria, Kosova, Malësia, Maqedonia, Presheva e Bujanoci, Arbëreshët nga Italia, pa marrë parasysh fenë, katolikë, ortodoksë e myslimanë, të gjithë janë bashkuar në aksionin për grumbullimin e fondeve. Gjithashtu, s’ka munguar edhe mbështetja e dioqezave katolike dhe miqve të tjerë nga Gjermania, Italia e ndonjë vendi tjetër”. Thuhet gjithashtu se ishte dëshira e Imzot Dodë Gjergjit që fondet për ndërtimin e Katedralës në Prishtinë të mblidheshin, sipas fjalëve të tija, nga “njerëzit tanë”. Imzot Gjergji, ka insistuar që “Katedralen ta ndërtojmë me kontributin e bashkëkëmbësve, sepse vetëm në këtë mënyrë do ta konsiderojmë pjesë vitale e jona dhe se ne — bijtë e bijat e saja — ia kemi ndërtuar këtë Kishë Shenjtëreshës sonë”, shtë shprehur Imzot Gjergji.

Kështu, Katedralja do të bëhet “shkollë” e dashurisë, shujtë e shpirtit terezian e arbëror-shqiptar, në të cilën qytetarët e Kosovës dhe vizitorë të vendeve të ndryshme, do të mësojmë kulturën e jetës dhe qytetërimin e dashurisë, virtyte këto që Nëna Tereza i mori ndër ne dhe i barti e i dëshmoi në mbarë botën, përfundon shënimi në portalin e revistës Drita mbi historikun e ndërtimit të Katedralës Nënë Tereza në Prishtinë.

Le të jetë shugurimi i Katedralës Nënë Tereza në Prishtinë më 5 shtator të këtij viti, një ngjarje fetare po se po, por edhe një ngjarje kombëtare, që të pasqyrojë vlerat më të shtrenjta të kombit shqiptar dhe të historisë së tij të lashtë – por mbi të gjitha të forcojë edhe më shumë vlerat dhe të jetë burimë i vazhdueshëm i bashkjetesës fetare për të cilën shqiptarët janë të njohur me shekuj.

Shkolla Shqipe “Alba Life”, ceremoni në mbyllje të vitit shkollor

June 19, 2017 by dgreca

Shkolla Shqipe “Alba Life” në NY përfundoi me plot sukses vitin shkollor akademik 2016 të -2017-të./

1 nxenesit deftes 2 nxenesit 3 valle 5 syte e mbyllur ok 8 kendon Sot është dita shqipëtare/ Të përpiqmi/ Alfabetin tonë ta mbrojmë/ Shpejt o burrani/ Shkronjat tona janë të arta/ Këto duamë- Parashqevi Qiriazi/

Nga Keze Kozeta Zylo/

Shkolla Shqipe “Alba Life” që operon në disa lagje të Nju Jork-ut përfundoi me plot sukses vitin shkollor akademik 2016 të -2017-të.Gjyshër, Prindër, mësues dhe nxenes vinin grupe grupe të gëzuar për të festuar së bashku mbylljen e vitit shkollor dhe për të parë nga afër programin që do të shfaqnin nxënësit dhe njëkohësisht fëmijët e tyre në skenën e shkollës publike amerikane Ps: 9 në Staten Island. 7 dy femije 6 femije Vatra e Gjuhës Shqipe e alfabetit të shenjtë të Kombit i mblodhi në ishullin e bukur në Staten Island të gjithë nxënësit që vijnë dhe vazhdojnë me plot dashuri programin e shkollës shqipe i mblodhi në vatrën me prush të ndezur për Shqipen, aty ku nisi mësimi i parë i Gjuhës Shqipe të Shkollës “Alba Life”.

Nxënësit e shkollave Shqipe kudo në botë janë dashuria dhe krenaria e Kombit, ata janë e ardhmja. Jam e sigurtë se qysh kur ka shkelur shqiptari i parë në Amerikë duhet të ketë menduar dy gjëra nga më të rëndësishme për shqiptarin: Kombi dhe Gjuha Shqipe. Prandaj është detyrë shumë e rëndësishme dhe e ngutshme për të sensibilizuar Diasporën anë e mbanë në lidhje me Gjuhën Shqipe sepse asnjëherë Komunitetet nëpër botë nuk bëhen të forta në se gjeneratat që lindin jashtë trojeve të tyre harrojnë gjuhën e nënës.

Moderatorja e programit tha se ka qenë një rrugëtim i gjatë, i vështirë, por tejet frymëzues.

Ne sot festojmë mbylljen e Vitit Shkollor 2016 të -2017 të. Ka qenë një vit i mbushur me punë dhe dashuri për mësimin e Gjuhës Shqipe. Dhe ja më në fund ja arritëm sepse jeni ju mësues të dashur, si Entela Muda, Vlera Sela Thaqi, Adelina Lacaj, Raimonda Hysolli, Ardita Miloti Vadahi, Blerta Gjevori, si dhe Eduard Dilo anëtar i stafit si dhe prindër dhe nxënës që po realizojmë misionin më fisnik në Diasporë dhe po kaq dhe për Kombin tonë të përbashkët.

Shkolla Shqipe “Alba Life” ka nje aktivitet 10 vjeçar dhe është bërë krenari e gjithë dashamirësve të Shkollave Shqipe në Diasporë. Sivjet Shkolla Shqipe arriti suksesin e radhës duke hapur një shkollë shqipe në Queens në shkollën publike amerikane 68. Aktivitetet e saj janë të panumërta dhe gjithmonë në shërbime të kulturës shqiptare. Programi tejet serioz i saj si festimi në Ditën e Flamurit, Festat e fundvitit, festa e Mësuesit, Festivalet e Shkollave Shqipe dhe gradimi në fund të vitit janë vërtetë patriotike dhe frymëzuese.

Programi i nxënësve të Shkolles Shqipe “Alba Life” në fund të vitit shkollor 2016 të -2017 të

Nxënësit e filluan programin me këngën “Gjuha Shqipe , Gjuha jonë” që është bërë hymn për Shkollën Shqipe si dhe është kënduar nga të gjithë pjesëmarrësit në katër festivalet e nxënësve të Shkollave Shqipe në Amerikë. Këngëtarët ishin Eda e Elsa Kulla nxënëse të shkollës Alba Life në Queens, Dea Kërliu, Elira Dzemaili dhe Dea Watkins nxënëse të shkollës “Alba Life” në Staten Island të shoqëruara nga kori i shkollës.Më pas u këndua “Kënga e “Alfabetit Shqip” me tekst të Parashqevi Qirjazit kënduar nga Dea Kërliu dhe shoqëruar nga kori i shkollave “Alba Life”. Teksti është shkruar nga Parashqevi Qiriazi dhe i është kushtuar alfabetit të dalë nga Kongresi i Manastirit prej 14-22 nëntor 1908

Kënga e “Mësuesit” orkestracioni Gust Daija. Këndoi dhe luajti në piano Dea Watkins nxënëse e shkollës “Alba Life” në Staten Island NY.

Vjersha “Lapsi im” interpretuar nga nxënësi i shkollës shqipe “Alba Life” në Queens, Iliran Karamuca

Kënga “Për mëmëdhenë” me tekst të Mihal Gramenos. Këndoi Elsa Kulla dhe Era Vadahi shoqëruar nga kori i shkollave “Alba Life”.

Kënga e Gjyshes u këndua nga Dea Kerliu shoqëruar nga kori.

Arsi Muda interpretoi vjershen “Jam Dibran”.

Programi u mbyll me “Kuq e zi”. Kënduan: Elsa Kulla, Era Vadahi, Joana Kulla dhe Ilirian Karamuça të shkollës “Alba Life” në Queens, shoqëruar nga kori i shkollave Alba Life vallëzon grupi i valltarëve të shkollës në Staten Island, NY të përgatitur nga mësuesja Entela Muda.

Mbas programit Drejtori dhe themeluesi i Shkollës Shqipe “Alba Life” z.Qemal Zylo ka përshëndetur gjithë nxënësit, mësuesit dhe prindërit për mbylljen me sukses të vitit shkollor akademik 2016 të-2017 të dhe iu ka uruar atyre pushime të mbara!

Një falënderim special iu dha bashkëpunëtorëve të Shkollës Shqipe si z.Shpetim Bardhi, Kreshnik Dorzi dhe Todd Watkins.

Z.Qemal Zylo iu ndau të gjithë nxënësve certifikatën si nxënës të Shkollës Shqipe “Alba Life” si dhe mirënjohjen për përkushtimin e tyre ndaj programit mësimor të Gjuhës Shqipe si dhe pjesëmarrjen në Festivalin e katërt të Shkollave Shqipe në Amerikë, në Waterbury, Connecticut.

Me certificatë mirënjohje u vlerësuan mësueset Entela Muda, Vlera Sela Thaqi, Adelina Lacaj, Raimonda Hysolli dhe Ardita Miloti Vadahi me këtë motivacion: Për kontributin e tyre në dhënien e mësimit të Gjuhës Shqipe si dhe ndihmesën në përgatitjen e nxënësve dhe përfaqësimin e tyre në Festivalin e katërt të Shkollave Shqipe në Amerikë në Waterbury, CT.

Në fund u nda torta me simbolin kuq e zi dhe logon e Alba Life, përgatitur me bujari nga familja e nderuar Thaqi.

Nxënësit u argëtuan me valle dhe këngë shqiptare nën kujdesin e muzikantit Kreshnik Dorzi.

Programi u filmua nga TV “Alba Life” me kameraman Todd Watkins dhe do të transmetohet së shpejti në kanalet televizive.

17 qershor, 2017

Staten Island, New York

Danci bashkëkohor si refuzim i skemave tradicionaliste dhe akademizmit

June 19, 2017 by dgreca

unnamed

Nga Megi NDOKAJ/Artiste – Balerinë/

34 Megi 1 3 megi 2 Megi

Ndonëse nuk flitet shpesh, danci modern apo bashkëkohor në Shqipëri çdo vit e më shumë është bërë i pranishëm te publiku. Ne, kërcimtarët e rinj që do të performojmë nesër nëpër skenat tona, e pëlqejmë shumë atë dhe prandaj përpiqemi që të gjejë audienca sa më të gjera. Danci modern, sikurse dihet, ka një traditë të vonshme në vendin tonë, fill pas viteve ’90, teksa në botën artistike koreografike ai nis këtu e 100 vjet më parë me kompaninë e “Baletit rus” të Diaghilev-it, si dhe Isadora Duncan me “Kërcimin e lirë”, si formë e çlirët duke e tejkaluar klishenë e ngurtë klasike të kërcimit dhe akademizmin e ftohtë. Refuzimi i formave tradicionaliste dhe i skemave të krijuara me kohë, sidomos refuzimi i pointé-es, ishte ndoshta shtysa dhe frymëzimi i artistëve novatorë për ta parë artin e kërcimit “ndryshe”. Në themel të dancit modern qëndron ekspresiviteti i lëvizjes përmes lirshmërisë dhe shpengimit plastik, dinamikës, aktivizimit të gjestit dhe mimikës, një ritmi të lartë sa trupor aq dhe shpirtëror, duke ofruar një çlirim psikofizik sa më të plotë. Elementi ritual, magjik, primitiv dhe ai i sugjestionit e afeksionit psikik janë me rëndësi në këtë tip baleti.

Format e para të dancit modern në vendin tonë u shfaqën fill pas ndryshimeve të mëdha politike që ndodhën me rrëzimin e diktaturës dhe heqjen e censurës. Është kjo koha kur dhe u shfaqën numrat e parë koreografikë të një tipologjie tjetër kërcimi, veçanërisht në disa performime e spektakle televizive si “12 vallëzime pa një të shtunë” (1993); “Rreth fatit për 12 javë” (1994); “12 në Hollywood” (1995) me koreografi të Kozeta Bakiut, e cila prezantohet si koreografja e parë që e thyen formatin e vjetër dhe aplikon format e reja koreografike. “Arti ynë mbijeton, ndonëse me modesti, – do të pohonte në vitin 1993 koreografja. – Ndonëse ai nuk shpalos plotësisht nivelin e tij përkrah atij evropian, prapëseprapë nuk ndjehet inferior karshi tij”.[1]

Qysh te këto performanca e të tjera më pas u vu re energjia dhe lirshmëria e vallëtarëve, sensualiteti i ndjeshëm i lëvizjeve dhe larmia teknike, një gamë mjetesh shprehëse të pa përdorura më parë për shkak të censurës, kundër klisheve të vjetëruara klasiko-romantike apo ato që vinin nga vallet e përpunuara popullore kombëtare. Danci kontemporan i dha frymëmarrje, ajër e dinamikë trupit të kërcimtarit. Mbresa që u përftua nga performanca “Homazh baletit rus” e koreografit francez me origjinë shqiptare Angelin Preljocaj, në verën e vitit 1995 në Tiranë, bëri të ngutshëm nevojën e aplikimeve të guximshme artistike prej koreografëve shqiptarë në gjuhën e koreografisë moderne, ku dinamika e jetës mundi të vinte në forma të drejtpërdrejta dhe përmes një gjuhe plastike me kuptueshmëri të lartë, konkrete, mënyra kërcyese këto mjaft tërheqëse për masën e rinisë.

Duke përvetësuar eksperiencat pozitive të kërcimit modern të shekullit XX në Evropë dhe Amerikë, çka u identifikuan sidomos me kërkimet e Duncan-it, në pranimin e një procesi të vështirë konceptual, teknik dhe estetik, arti ynë koreografik në qasjet e tij moderne, aplikoi teknika të reja kërcimi, mjete artistike të një ekspresiviteti të lartë, ritëm të gjallë dhe lëvizshmëri energjike, kolazhe mjetesh nga lloje të ndryshme arti si aktrimi, fjala, performanca, filmi, televizioni, biseda dhe happening-u, forma dhe estetika të lira.

Ndonëse fuqia artistike e këtij lloji kërcimi ende nuk është vlerësuar në nivelin e kërkuar dhe ende ka qëndrime nganjëherë refuzuese dhe nënvleftësuese nga institucionet qendrore, gjithsesi duhet shënuar se vitet e fundit është vërejtur një zhvillim e përqafim i gjerë i tij. Koreografi Gjergj Prevazi me “Albanian Dance Theater Company” ka sjellë për publikun shqiptar disa shfaqje interesante, ku do të veçoja: “Tranzicion” (2001), “Kontrast” (2003), bashkëpunimi me Christiane Loch dhe Silvano Mozzini, “Extreme makeover II – culture clash” (2013), “Kontraversal ” (2015). “Danci bashkëkohor, – vlerëson Gj. Prevazi, – është nevoja për të transmetuar një ide ose koncept në një gjuhë të re e moderne, e cila nuk ka një adresë unike; ajo i përcillet audiencës pa narracion, por me emocion”.

Në përpjekjen për të sjellë në artin e koreografisë kode të reja kanë spikatur me punën e tyre koreografët dhe pedagogët e njohur si Roberta Mone, e cila në bashkëpunim me koreografen amerikane Valerie Green, realizuan performancën “Me dëgjo, më shiko” (2004) dhe me Valentina Pierandrei performancën “Kontakt” (2006); Artan Ibershimi me “Ping-pong spekter 1&2”, “Pjesë të memories” dhe “Identitet”; Riselda Sejdija me “Risi moulin” (2014), “Fenomen” (2014); Arian Sukniqi me “Rituali i jetes ” (2011), “Zorba” (2010), Julind Dervishi me “Share” (2015), “Fanaticum” (2016), Eltjon Merja me “Pushteti i karriges” (2016), “Upside Down” (2017). Në performancat e tyre koreografike spikatin cilësi dhe forma origjinale koreografike të dancit modern, çka kanë sjellë në skenë tipologji të reja kërcimi, rrjedhimisht një fushë të hapur konkurrence artistike, pasuar nga alternativa me orientime artistike dhe estetike të qarta, me kërkime për të prekur tema aktuale, dukuri e fenomene të shoqërisë së sotme shqiptare, eksperimentime në gjuhën artistike.

Në një rrafsh cilësues dhe krahasues me dancin klasik në shfaqjet e dancit kontemporan nuk ka një linjë narrative, pra në përgjithësi mungon subjekti dhe veprimi që lidh disa episode e ngjarje. Përkundrazi, vëmendje aty i kushtohet gjendjes, situatës, ekspresivitetit të lëvizjes trupore, teknikës së lartë të kërcimit, duke përcjellë te publiku emocione dhe gjendje shpirtërore të ndryshme, kryesisht të tipit anksioz, vrulle rinore, sensualitet apo situata konverguese meditim-veprim-vrullim, sipas statusit fizik të vetë trupit të njeriut. Gjatë kërcimit më së shumti nuk lakmohet krijimi i një personazhi me fizionomi të caktuar historike, sociale, antropologjike, nacionale etj, por gjendjet e vetvetes sipas emocionalitetit të çastit të veprimit koreografik. Është kjo arsyeja përse kërcimtarët e baletit modern edhe në Shqipëri priren drejt ndjeshmërive të tyre të brendshme duke gërshetuar anët impulsive dhe intensive me anët e qeta dhe ekstensive, brenda një formati psikofizik me barsje të dukshme ekspresive. Sikurse thamë dhe më sipër, danci modern ka aftësinë e bashkëjetesave të disa arteve duke qenë interdisiplinor, rrjedhimisht duke ofruar performanca interesante dhe me një shumësi mjetesh që krijojnë ndikim dhe impakte të forta me publikun, një homogjenizim idesh, ndjenjash, përjetimesh e gjendjesh, që konvergojnë me rrjedhat e artistike kulturore botërore.

Përvojat e asimiluara nga baleti modern botëror, duke filluar posaçërisht nga konceptimet novatore të gjuhës koreografike klasike nga autoritete të tilla të formatit akademik si Nover, Petipa, Fokin, Nizhinskij, Petit, Cuningam, Kilian dhe ata të dancit modern ekspresionist, që sollën kode të reja të pahasura më parë si Duncan, Graham, Laban, Bezhar, Bausch, Forsythe etj, doemos që kanë ndikuar ndjeshëm edhe në traditën e re që po krijohet me vështirësi në vendin tonë, duke bërë që ky stil të kërcyeri të funksionojë njëherazi edhe si performim konkret në skenë, por edhe si një laborator krijues në përgatitjen e artistëve të rinj, balerina e balerinë të talentuar që duhet të zotërojnë teknikat e reja të kërcimit.

Nga produkti artistik koreografik që është realizuar në skenat tona pas vitit 1990 si dhe në performimet e shumta televizive vihet re një kombinim, alternim si dhe një përthithje e eksperiencave të shumta në përdorimin e lëvizjes, gjestit, ritmit, teknikave të kërcimit etj. Hyrja e shekullit të ri do të karakterizohej me përpjekje të shumta në konsolidimin e artit koreografik bashkëkohor shqiptar, e konstatuar në shumë shfaqje, ku do të përmendja veçanërisht: “Katedralja e Parisit” (2003), “Gjenerali i ushtrisë së vdekur”, koreograf Agron Aliaj; “La stravaganza” (2014), “Le Noces” (2015), koreograf Angelin Preljocaj; “Impact&Table” (2014), “Four Pieces” (2015), koreograf Daniel Cardoso; “Carmina Burana” (2015), koreograf Youri Vamos; “Monger” (2016), koreograf Barak Marshall; “Albani me sytë mavi” (danctheater), koreograf Carina Saporta etj. Këto shfaqje e kanë pasuruar arsenalin e mjeteve shprehëse, duke krijuar një proces të natyrshëm të kalimit nga baleti klasik historik, tek baleti modern. Në mjaft shfaqje të stilit të dancit modern hasen, veç të tjerave, edhe imazhet kinematografike, ilustrimet zanore me një spektër të llojllojshëm tingujsh, zhurmash jetësore, alternime të habitshme fonike, kombinime imazhesh, lëvizjesh etj, të cilat vijnë nga prania e një imagjinate të pasur e shpesh surreale.

Në fund të këtij shkrimi dua të sjell në vëmendje se eksperiencat e dancit modern botëror kanë trokitur fort edhe në procesin mësimor në Universitetin e Arteve, dega e koreografisë, ku unë studioj. Me studentët aktualisht aplikohen teknika të ndryshme të dancit kontemporan si: teknika “Graham” dhe “Limon”, ose “kontakt improvisation”, “floor work” etj. Disa performime të tipit të dance-teater kanë qenë pjesë e një sërë festivalesh ndërkombëtare si në Zvicër, Itali, Egjipt, Maqedoni, Bosnje-Hercegovinë etj. Mendoj se ky stil kërcimi do të ketë nesër një hapësirë më të madhe performimi, duke qenë i shumëpëlqyer dhe i duartrokitur nga masa e gjerë e artdashësve. Po ne, kërcimtaret e reja, në ç’raporte jemi me dancin modern? Përgjigja është e thjeshtë: ne jemi e do të jemi interpretues në të gjitha stilet koreografike konkurruese, për ta pasuruar arsenalin e mjeteve tona artistike, sepse vetëm në rrugën e gërshetimeve stilistike dhe modeleve të performimit mund të krijohet edhe personaliteti ynë artistik si balerina e balerinë të rinj.

[1] Gazeta “Njerëz”, nr.1, shkurt 1993.