Nga Rafael Floqi

Në oborrin e dikurshëm të lavdisë, ku “Skënderbeu” modern shpërndante grada, buzëqeshje dhe bekime politike, Mamica e tij , gjithnjë e bindur, gjithnjë e zellshme, qëndronte si hija më besnike. Por historia, siç na mëson edhe ajo e vërteta e Gjergj Kastriotit, nuk i kursen kthesat dramatike. Dhe kështu, në një sallë pa kalorës e pa flamuj, por me mikrofonë dhe celularë, nisi rrëzimi simbolik i një miti të vogël partiak.

Dikur, Elisa Spiropali nuk ishte thjesht një zë në korin e Partisë Socialiste; ajo ishte një nga altoparlantët më të fortë të liderit. Një Mamica moderne që jo vetëm e mbronte “vëllanë e madh”, por edhe e ngrinte në piedestal, duke e krahasuar herë pas here me vetë Skënderbeun. Një hiperbolë politike që sot tingëllon si ironi e hidhur.

Sepse ja ku jemi: në një mbledhje me dyer të mbyllura, aty ku pushteti flet pa filtra, “Skënderbeu” i saj i drejtohet me një gjuhë që nuk ka asgjë heroike. “Mos e hap gojën fare…”, “Qepe gojën…”, “Mos më provoko…”. Nuk janë fjalë që ndërtojnë mite – janë fjalë që i rrëzojnë ato.

Në episodin e parë, ndërhyrja e Spiropalit – një përpjekje për të ruajtur një minimum etikete ndaj deputetëve – u prit jo si kujdes institucional, por si sfidë personale. Dhe reagimi ishte i menjëhershëm: prerje në mes e fjalës, si shpata e një komandanti që nuk toleron më zëra paralelë.

Por akti i dytë ishte edhe më teatral. Një buzëqeshje e vogël, një mimikë ndoshta e pavend, mjaftoi për të ndezur një tjetër përplasje. Këtë herë, jo vetëm mes Spiropalit dhe një ministreje të re, por mes saj dhe vetë liderit. Dhe këtu u rrëzua përfundimisht metafora: Mamica nuk ishte më “motra” e besuar e heroit, por një figurë që duhej disiplinuar publikisht – madje edhe me kërcënimin e përjashtimit.

Ironia është therëse. Sepse ajo që dikur ishte marrëdhënie besimi, sot duket si raport force. Ajo që dikur ishte venerim, sot ngjan me një zhgënjim të zhurmshëm. Dhe ajo që dikur ishte një “Skënderbe” politik, sot sillet më shumë si komandant i një kazerme, ku çdo zë jashtë rreshtit duhet të shuhet.

Në këtë dramë, nuk është vetëm Spiropali që humb. Humb edhe narrativa e një partie që pretendon pluralizëm të brendshëm. Sepse kur Mamica heshtet me urdhër, çfarë mbetet për ushtarët e tjerë?

Dhe ndoshta pyetja më e madhe nuk është pse Spiropali u përplas me Ramën. Por pse iu desh kaq kohë për të kuptuar se “Skënderbeu” i saj nuk kishte më nevojë për Mamicën.

Në fund, ajo që mbetet është një figurë që dikur fliste me sigurinë e pushtetit, e sot reagon me nervozizmin e përjashtimit. Një politikane që nga mbrojtëse e zjarrtë e liderit, po shndërrohet në një episod të pakëndshëm në historinë e tij.

Sepse në botën e çudirave politike, besnikëria nuk është virtyt i përhershëm. Është vetëm një stacion i përkohshëm – deri në momentin kur “Skënderbeu” vendos se nuk ka më nevojë për Mamicën.

Dhe sa për të thënë fjalën e fundit Një ditë pas mbledhjes së Grupit Parlamentar të Partisë Socialiste, Elisa Spiropali, alias Mamica  ka bërë një reagim në Facebook.

“Të dielë të bukur! Mbaje fytyrën nga drita dhe hijet mbeten pas”, shkruan deputetja socialiste, e cila postimin e saj e shoqëron edhe me një foto në natyrë. 

Po a është dakord “Skënderbeu”?…

Tirana dhe Prishtina: një paradoks në shekullin e ri shqiptar.

Nga Cafo Boga

Gjatë shekullit të kaluar, Tirana dhe Prishtina kanë ndjekur rrugë politike dukshëm të ndryshme, të formësuara nga lufta, ideologjia dhe diplomacia ndërkombëtare. Megjithatë, historitë e këtyre dy kryeqyteteve zbulojnë një paradoks më të thellë: ndërsa kufijtë politikë i ndanë shqiptarët, përvoja e tyre historike dhe identiteti kombëtar mbetën thellësisht të ndërlidhura.

Pak kombe në Evropë ilustrojnë paradokset e historisë moderne aq qartë sa bota shqiptare. Gjatë shekullit të fundit, trajektoret politike dhe historike të dy prej qyteteve të saj kryesore — Tiranës dhe Prishtinës — janë zhvilluar nën rrethana shumë të ndryshme. Herë njëri qytet jetonte në liri relative ndërsa tjetri përjetonte shtypje; në momente të tjera rolet dukeshin sikur përmbyseshin. Historitë e tyre tregojnë se si fati i një kombi të vetëm mund të zhvillohet përgjatë dy rrugëve kontrastuese, duke krijuar një paradoks që vazhdon të ndikojë politikën dhe identitetin shqiptar edhe sot.

“Ishte koha më e mirë, ishte koha më e keqe…”

— Charles Dickens, A Tale of Two Cities.

Dickens përdori këtë paradoks të famshëm për të përshkruar realitetet kontrastuese të Londrës dhe Parisit gjatë Revolucionit Francez. Megjithatë ai po përshkruante diçka më të gjerë se dy qytete. Fjalët e tij hapëse kapin një të vërtetë universale të historisë: përparimi dhe mizoria, shpresa dhe dëshpërimi, shpesh bashkëjetojnë në të njëjtin moment.

Në një mënyrë të ngjashme, historia moderne e Tiranës dhe Prishtinës pasqyron paradoksin e një populli të vetëm, fati politik i të cilit u zhvillua në rrethana shumë të ndryshme gjatë shekullit të kaluar dhe, fatkeqësisht, vazhdon të evoluojë në trajektore të ndryshme në vend që të drejtohet drejt një pike natyrore konvergence.

Dy Qytete, Dy Realitete Politike

Pas Luftës së Dytë Botërore, rrugët e Tiranës dhe Prishtinës u ndanë në mënyrë dramatike.

Nën regjimin e ngurtë komunist të vendosur në Shqipëri, Tirana u bë kryeqyteti i njërit prej shteteve më të izoluara në Evropë. Vendi u mbyll pothuajse plotësisht nga bota e jashtme nën një sistem ideologjik autoritar që kontrollonte pothuaj çdo aspekt të jetës publike dhe private. Ndërkohë, Prishtina mbeti brenda Jugosllavisë socialiste, ku shqiptarët përbënin shumicën e popullsisë, por pa sovranitet të plotë politik. Megjithëse Kosova përjetoi periudha autonomie të kufizuar, popullsia shqiptare mbeti nën presion politik dhe shtypje periodike.

Në këtë periudhë paradoksi ishte i dukshëm: një pjesë e kombit shqiptar kishte një shtet, por i mungonte liria, ndërsa pjesa tjetër jetonte me një hapësirë disi më të madhe shoqërore, por pa të drejtën politike të vetëvendosjes.

Rrënjët Historike të Çështjes Shqiptare

“Shqipëria nuk është vetëm një copë tokë, por është bashkimi i një populli që flet një gjuhë dhe ndan një histori të përbashkët.”

— Sami Frashëri

Duke shkruar gjatë Rilindjes Kombëtare Shqiptare të shekullit XIX, Sami Frashëri artikuloi një vizion të kombit që nuk mbështetej vetëm në territor, por në gjuhën dhe historinë e përbashkët — një koncept që pasqyronte idetë më të gjera evropiane të shekullit XIX mbi kombësinë, të shfaqura në shkrimet e mendimtarëve si Johann Gottfried Herder dhe të tjerëve të asaj kohe.

Çështja kombëtare shqiptare nuk lindi në shekullin XX; ajo kishte rrënjë shumë më të hershme, gjatë periudhës së sundimit osman që zgjati mbi pesë shekuj. Në fund të periudhës osmane, shqiptarët ishin të përqendruar kryesisht në katër vilajete administrative: Vilajetin e Shkodrës, të Kosovës, të Manastirit dhe të Janinës. Këto territore formonin bërthamën gjeografike dhe kulturore të popullsisë shqiptare në Ballkan.

Në vitin 1878, udhëheqësit shqiptarë krijuan historiken Lidhja e Prizrenit, duke kërkuar bashkimin e këtyre katër vilajeteve në një njësi administrative autonome shqiptare brenda Perandorisë Osmane. Ky propozim pasqyronte zgjimin politik të Rilindjes Kombëtare Shqiptare dhe dëshirën në rritje për vetëqeverisje.

Megjithatë, Fuqitë e Mëdha të Evropës e refuzuan këtë vizion. Pas Luftërave Ballkanike dhe marrëveshjeve diplomatike që pasuan, pjesë të mëdha të territoreve të banuara nga shqiptarë u ndanë midis shteteve fqinje. Pasojat e këtyre vendimeve vazhdojnë të formësojnë gjeografinë politike të rajonit edhe sot.

“Të fortët bëjnë atë që munden, ndërsa të dobëtit vuajnë atë që duhet.”

— Thucydides

Një ndjenjë e ngjashme u shpreh më vonë edhe nga Abraham Lincoln, i cili vërejti se një komb i fortë mund të përballojë të jetë i matur dhe i përmbajtur, ndërsa kombet e dobëta shpesh mbështeten në retorikë dhe mburrje për të kompensuar pasigurinë. Historia e ka treguar vazhdimisht se fuqia — jo gjithmonë drejtësia — shpesh përcakton fatin e kombeve.

Përmbysja e Fatit

Rënia e regjimeve komuniste në Evropën Lindore transformoi peizazhin politik të Ballkanit.

Shqipëria filloi një tranzicion të vështirë drejt pluralizmit politik dhe ekonomisë së tregut, ndërsa Kosova hyri në një periudhë të trazuar që përfundoi me luftë dhe ndërhyrje ndërkombëtare.

Pas konfliktit të vitit 1999 dhe shpalljes së pavarësisë në vitin 2008, Prishtina u shndërrua në kryeqytetin e shtetit më të ri në Evropë. Kosova sot përballet me sfidën komplekse të forcimit të institucioneve demokratike, ndërtimit të një ekonomie të qëndrueshme dhe sigurimit të njohjes më të gjerë ndërkombëtare. Përparimi në vitet e fundit — veçanërisht në luftën kundër korrupsionit dhe konsolidimin institucional — ka qenë i dukshëm.

Ndërkohë Tirana, edhe pse kryeqyteti i një shteti të pavarur, ka përballuar sfida të shumta tipike për tranzicionet postkomuniste: korrupsionin, institucionet e brishta dhe konsolidimin e pabarabartë të demokracisë.

Paradoksi Bashkëkohor

Sot paradoksi mes Tiranës dhe Prishtinës vazhdon në forma të reja.

Shqipëria, pavarësisht anëtarësimit në NATO dhe aspiratave për integrim në Bashkimin Evropian, vazhdon të përballet me shqetësime lidhur me korrupsionin, polarizimin politik dhe dobësinë institucionale.

Kosova, nga ana tjetër, ka përballuar sfida të veta pas pavarësisë. Në vitet e para shumë figura të luftës hynë në politikë dhe më vonë u akuzuan për abuzim me pushtetin. Megjithatë vendi ka parë gjithashtu shfaqjen e forcave të reja politike që synojnë të forcojnë institucionet dhe të luftojnë korrupsionin.

Marrëdhëniet mes Tiranës dhe Prishtinës nuk kanë qenë gjithmonë harmonike. Dallimet politike mes udhëheqësve të dy kryeqyteteve herë pas here kanë komplikuar bashkëpunimin në një kohë kur koordinimi më i ngushtë do të ishte në interes të të dy shoqërive.

Një e Ardhme e Përbashkët

Pavarësisht dallimeve politike dhe trajektoreve të ndryshme, lidhja historike mes shqiptarëve në të dy anët e kufirit mbetet e thellë.

Ndarja e trojeve shqiptare në fillim të shekullit XX krijoi entitete të ndryshme politike, por nuk arriti të fshijë gjuhën, kulturën dhe kujtesën historike që i lidh shqiptarët. Për shumë shqiptarë, ideja e bashkëpunimit më të ngushtë kombëtar nuk është çështje ambicieje territoriale, por pasqyrim i një vazhdimësie historike që i paraprin kufijve modernë.

Tirana dhe Prishtina nuk janë thjesht dy kryeqytete — ato janë dy kapituj të së njëjtës histori shqiptare që vazhdon ende të shkruhet.

Përfundim

Në fund, historia e Tiranës dhe Prishtinës na kujton se historia rrallë zhvillohet në një vijë të drejtë dhe të parashikueshme. Ashtu si paradoksi që përdori Charles Dickens për të përshkruar një epokë tjetër revolucionare, përvoja shqiptare gjatë shekullit të fundit është formësuar nga përparimi dhe vështirësitë, liria dhe kufizimi, uniteti i identitetit dhe ndarja e fatit politik. Megjithatë, nën këto trajektore kontrastuese qëndron një vazhdimësi më e thellë: një gjuhë e përbashkët, një kujtesë historike dhe një trashëgimi kulturore që asnjë kufi politik nuk ka arritur ta fshijë. Shekulli XX i ndau shqiptarët përmes luftërave, ideologjive dhe vendimeve gjeopolitike jashtë kontrollit të tyre; shekulli XXI shtron një pyetje tjetër — nëse institucionet demokratike, bashkëpunimi rajonal dhe vullneti i lirë i qytetarëve mund t’i afrojnë gradualisht këto rrugë paralele. Sepse historia e Tiranës dhe Prishtinës na kujton se ajo që dikur dukej si ndarje mund të shndërrohet në fillimin e një kapitulli të ri — të formësuar jo vetëm nga rrethanat, por nga zgjedhjet e vetë njerëzve.

Hyrje për Autorin

Cafo Boga është një shkrimtar dhe komentator shqiptaro-amerikan me qendër në Nju Jork. Punimet e tij përqendrohen në historinë shqiptare, identitetin kombëtar, çështjet e diasporës dhe zhvillimet politike në Ballkan. Përmes eseve dhe komenteve, ai synon të promovojë ndërgjegjësimin historik dhe një diskutim të menduar mbi marrëdhëniet në zhvillim mes shqiptarëve në të gjithë rajonin.

Nga Rafael Floqi/

Ka një parim të madh në politikën tonë moderne shqiptare, një parim pothuajse filozofik, që mund të përmblidhet në një fjali të thjeshtë:
“Hajduti i partisë time është hajdut i mirë.”

Madje jo vetëm i mirë.
I dobishëm.
I nevojshëm.
Herë-herë edhe heronj dhe heroina, Robin Hood modernë…

Sepse duhet ta pranojmë: vjedhja është një gjë shumë relative. Nëse e bën kundërshtari, është krim kombëtar. Nëse e bën i yni, është sakrificë administrative.

Të marrim për shembull ato ceremonitë prekëse që organizohen, kur një zyrtar largohet nga detyra. Nëse dikush do të binte nga qielli në atë sallë dhe nuk do të dinte asgjë për akuzat, hetimet apo dosjet, do të mendonte se po përcillej një hero apo heroinë kombëtare. Kujtojmë Lali Erin dhe Belinda Balluken.

Duartrokitje.
Lot.
Fjalime të ngrohta.

Atmosfera ishte aq solemne sa dukej sikur ajo zonjë kishte shpëtuar buxhetin e shtetit nga ndonjë katastrofë financiare, jo sikur kishte kaluar nëpër një stuhi akuzash për tendera dhe miliona euro.

Në rreshtin e parë, disa punonjës të administratës dukeshin të prekur emocionalisht. Disa gra me sy të përlotur, disa burra me fytyra serioze – të gjithë të bindur se po ndodhte një padrejtësi historike.

Sepse në politikë ekziston një ligj i pashkruar: kur bie një ministër i yni, bie një engjëll.

Sigurisht, publiku ka një zakon të keq: lexon lajmet. Dhe ndonjëherë edhe përgjimet.

Por kjo është një çështje teknike. Populli shpesh nuk e kupton kompleksitetin e qeverisjes moderne. Ai sheh vetëm fjalë si “tender”, “miliona euro”, “manipulim”, dhe menjëherë alarmohet.

Ndërsa elita politike e di më mirë.

Ajo e di se tenderat janë si vera: duhet t’i shërbesh tek miqtë e duhur.

Në këto raste, strategjia është e qartë:
mos u merr me akuzat.

Mos u merr me detajet.

Mos u merr me faktet.

Merru me parimet e mëdha.

Flit për drejtësinë.
Flit për reformën.
Flit për demokracinë.

Dhe nëse dikush guxon të pyesë për paratë, përgjigjja është e thjeshtë:

“Çështja është në hetim.”

Kjo është një frazë magjike. Ajo funksionon si një batanije juridike që mbulon gjithçka.

Në fakt, kjo është një nga shpikjet më elegante të politikës shqiptare.

Sepse dikur politikanët përpiqeshin të provonin pafajësinë.
Sot ata kanë arritur në një nivel më të avancuar.

Ata nuk kanë më nevojë të shpjegojnë asgjë.

Sepse publiku, në fund të fundit, nuk është aksioner i shtetit. Ai është thjesht spektator.

Por momenti më prekës mbetet ceremonia e lamtumirës.

Fjalime për arritjet.
Lavdërime për kontributin.
Premtime për vazhdimësinë.

Madje edhe pasardhësi në detyrë shprehet me respekt të thellë për “punën e jashtëzakonshme” të paraardhësit.

Kjo është një traditë e bukur. Një stafete morale.

Njëri largohet nën hetim.
Tjetri merr flamurin.

Dhe gara vazhdon.

Natyrisht, opozita bën zhurmë. Media shkruan. Analistët debatojnë.

Por brenda sistemit ekziston një solidaritet i admirueshëm.

Sepse të gjithë e dinë rregullin themelor:

Sot është radha e tij.
Nesër mund të jetë radha ime.

Prandaj duartrokitjet janë gjithmonë të sinqerta.

Në fund të fundit, politika është edhe një çështje besimi.

Dhe besimi më i madh është ky:
se gjithçka mund të relativizohet.

Moraliteti? Relativ.
Përgjegjësia? Relativ.
Edhe vjedhja? Relativ.

Sepse në momentin që një hajdut shpallet “i yni”, ai transformohet menjëherë në një figurë tjetër.

Ai bëhet:

administrator,
strateg,
vizionar.

Kjo është arsyeja pse ceremonitë e tilla janë kaq emocionuese.

Ato na kujtojnë se politika nuk është vetëm pushtet.

Është edhe art.

Arti i shndërrimit të skandalit në meritë.
Arti i kthimit të akuzës në medalje.
Arti i madh, i përjetshëm, i politikës sonë:

Lavdi hajdutit tonë.

Alketa Burimi Kapaj/

Në historinë e një kombi, rrënjët nuk ruhen vetëm nga luftërat apo nga lavdia e burrave, por nga duart e heshtura që rrisin jetën — nga nënat. Ato janë burimi i parë i gjuhës, i dashurisë dhe i kujtesës. Në zemrën e tyre lind fjala e parë, formohet ndërgjegjja dhe mbillet ndjenja e përkatësisë, Në dashurinë e tyre të pakushtëzuar dhe në sakrificën që i ka shoqëruar ndër shekuj, nënat shqiptare kanë qenë gjithmonë drita që nuk shuhet në vatrat tona. Veçanërisht në diasporë, nëna bëhet ura që lidh brezin e ri me atdheun. Ajo ruan gjuhën në shtëpi, traditën në zemër dhe kujtesën në shpirt. Kjo poezi, e shkruar me rastin e 8 Marsit, është një homazh për nënën shqiptare — si burim i jetës, si dritë e përhershme dhe si themel i identitetit që kalon nga brezi në brez.

Nënat Shqiptare – Dritë e Pashuar

O nënat shqiptare, si ju nuk ka,

heroina të heshtura, fisnike, krenare.

Në zemrën tuaj rreh një diell i rrallë,

që botën me dritën tuaj e mbani gjallë.

Dashuria juaj s’ka fund as kufij,

përqafon çdo dhimbje, shuan trishtim.

Në çdo rrahje zemre me ne udhëton,

në çdo hap me shpirtin tonë frymon.

Mençuria juaj si flakë vezullon,

si hëna e argjendtë që terrin shkrin

dhe natën ndriçon.

Bukuria juaj s’shuhet nga stuhitë,

stolisur me dritë nga shekujt e lashtësisë.

Bujaria juaj s’ka cak, as kufij —

“Plot kemi,” thoni me zemrën e dlirë.

Sofra shqiptare kurrë nuk shteron,

bekuar nga Zoti çdo vatër gëzon.

Sakrificat tuaja — lumenj që vërshojnë,

por ju i sfidoni, i duroni, i kapërceni.

Të palëkundura si lisat qëndroni,

dhe me buzëqeshjen tuaj,

si dielli i mëngjesit,

jetën tonë e zbukuroni.

O nënat shqiptare, si ju nuk ka,

jeni stolia e kësaj toke, lavdia që s’ra.

Lum kush ju ka, o dritë e pashuar —

thesar i çmuar në çdo vatër i uruar.

Qofshi të lumtura në jetë e në mot,

si dielli e paçi jetën, me shpirtin plot.

Alketa Burimi Kapaj është autore dhe poete shqiptare që jeton në Florida, e angazhuar në ruajtjen e gjuhës dhe kulturës shqiptare në diasporë përmes krijimtarisë së saj letrare dhe punës në Shkollën Shqipe Naples.

“Egoja, arroganca dhe avazi i vjetër i klasës politike po pengojnë konsolidimin e shtetit të së drejtës dhe të ardhmen e qytetarëve të Kosovës.”

Prof. Dr. Fejzulla BERISHA

Republika e Kosovës, si një shtet i ri me institucione demokratike dhe kushtetuese, po përballet me sfida serioze për konsolidimin e shtetit të së drejtës, një parim thelbësor jo vetëm i të drejtës së brendshme, por edhe i standardeve ndërkombëtare të demokracisë dhe të drejtave të njeriut. Klasa politike aktuale, e karakterizuar nga narcizoidizmi, adoleshenca dhe arroganca, nuk arrin të sigurojë funksionimin e institucioneve në përputhje me ligjin, duke cenuar besimin e qytetarëve dhe legjitimitetin ndërkombëtar të shtetit. Ky fenomen ka pasoja direkte për stabilitetin demokratik, sundimin e ligjit dhe integrimin e vendit në mekanizmat ndërkombëtarë.

1. Narcizoidizmi politik

Narcizoidizmi politik nuk është vetëm një tipar individësh; është një fenomen kulturor-politik që dominon sjelljen e elitës. Ai manifestohet përmes:

Egoizmit të tepruar: vendosja e interesave personale dhe partiake mbi ato kombëtare.

Mungesës së përgjegjësisë: moslidhja e veprimeve politike me pasojat reale për qytetarët.

Mosrespektimit të institucioneve dhe ligjit: institucionet funksionojnë shpesh si instrument i interesave partiake, jo si mekanizma të barabartë dhe të pavarur.

Raste konkrete:

Zgjedhjet e jashtëzakonshme të vitit 2019 – dorëheqja e Kryeministrit dhe bllokimi i Kuvendit treguan se ambiciet personale mund të paralizojnë institucionet e shtetit.

Shkeljet e Kodit Zgjedhor në zgjedhjet lokale të vitit 2021 demonstruan se interesat e partisë shpesh e vënë interesin qytetar në plan të dytë.

2. Adoleshenca politike

Adoleshenca politike reflekton mungesën e pjekurisë institucionale dhe vendimmarrëse:

Vendimet shpesh janë emocionale dhe të nxituara, jo strategjike.

Dialogu institucional shpesh kthehet në konfrontime personale, duke penguar reformat e domosdoshme.

Pamundësia për të marrë përgjegjësi reale ndalon konsolidimin e shtetit të së drejtës.

Raste konkrete:

Mocioni i mosbesimit në vitin 2017 – vendime të nxituara dhe akuza personale mbi çështje strategjike.

Përplasjet për zgjedhjen e Presidentit në vitin 2025 treguan mungesë gatishmërie për kompromis dhe dialog institucional, duke paralizuar vendimmarrjen kushtetuese.

3. Arroganca politike

Arroganca politike shfaqet kur liderët mendojnë se ata e dinë më mirë për qytetarët, edhe kur realiteti tregon të kundërt. Shpesh kjo shfaqet si paraqitje se dinë atë që nuk dinë, dhe kur qytetarët dhe partnerët ndërkombëtarë e kuptojnë se klasa politike nuk po di, ajo vazhdon me avazin e vjetër, duke injoruar gabimet dhe sugjerimet për përmirësim.

Ky qëndrim është i turpshëm dhe shumë i dëmshëm për një shtet që synon të jetë funksional dhe i bazuar mbi sundimin e ligjit, siç kërkohet edhe nga standardet e Këshillit të Evropës dhe Kombeve të Bashkuara.

Minon bashkëpunimin dhe konsensusin në Kuvend dhe qeveri.

Rrit distancën mes institucioneve dhe qytetarëve.

Pengon konsolidimin e shtetit të së drejtës dhe zbatimin e ligjit në mënyrë të barabartë.

Raste konkrete:

Reformat gjyqësore 2020–2023 – refuzimi i dialogut me opozitën dhe partnerët ndërkombëtarë, duke mbajtur “avazin e vjetër”.

Ligji i Prokurorisë Speciale – arroganca politike pengoi implementimin e standardeve ndërkombëtare për drejtësi dhe llogaridhënie.

4. Pasojat për qytetarët dhe shtetin

Ligji nuk zbatohet në mënyrë të barabartë, duke cenuar parimin e barazisë para ligjit, bazë e çdo demokracie të konsoliduar.

Besimi i qytetarëve te institucionet bie ndjeshëm, duke dëmtuar legjitimitetin kushtetues dhe ndërkombëtar.

Korrupsioni dhe nepotizmi lulëzojnë, duke cenuar standardet e transparencës dhe llogaridhënies të rekomanduara nga institucionet ndërkombëtare.

Stabiliteti demokratik dhe zhvillimi ekonomik pengohen rëndë.

Kur politika dominohet nga narcizoidizmi, adoleshenca dhe arroganca, shteti i së drejtës mbetet një ideal i brishtë dhe çdo përpjekje për konsolidim institucional has në pengesa egoiste dhe të papjekura.

5. Rrugët e daljes

Kosova ka nevojë për një ndryshim thelbësor institucional dhe kulturor:

Liderë që vendosin interesin publik mbi egoizmin dhe arrogancën politike.

Institucione të pavarura dhe funksionale, të mbrojtura nga ndikimi politik.

Kulturë politike që nxit dialog, konsensus dhe përgjegjësi ligjore, në përputhje me Kushtetutën e Kosovës dhe standardet ndërkombëtare të demokracisë.

Vetëm kështu mund të ndërtohet një shtet i fortë dhe i drejtë, ku sundimi i ligjit nuk është një formulë e zbrazët, por realitet i përditshëm.

Narcizoidizmi, adoleshenca dhe arroganca politike, e shoqëruar me avazin e vjetër që klasa politike nuk pranon ta ndryshojë, janë pengesat kryesore për konsolidimin e shtetit të së drejtës në Kosovë. Vetëm një klasë politike e përgjegjshme, e pjekur dhe e gatshme për kompromis, e udhëhequr nga parimet kushtetuese dhe standardet ndërkombëtare, mund të rikthejë besimin e qytetarëve dhe të garantojë zhvillim dhe stabilitet për të ardhmen.