Interviste – Page 106 – Dielli

Kryeministri Mustafa: Demarkacioni ratifikohet para se Brukseli të votojë liberalizimin e vizave

May 19, 2016 by dgreca

Intervistë me kryeministrin Isa Mustafa/

Radio Evropa e Lirë: Zoti kryeministër, bazuar në deklaratat e fundit të komisionerit Johanhes Hahn, Kosova duhet të plotësojë edhe kushtin e fundit para se qytetarët e saj të mund të lëvizin lirshëm, pa viza drejt vendeve të BE-së. Më konkretisht, është fjala për ratifikimin e Marrëveshjes për Demarkacionin me Malin e Zi. Andaj si mendoni ta finalizoni këtë çështje apo problematikë nëse mund ta quajmë tashmë?

Isa Mustafa: Mendoj se duhet t’i propozohet Kuvendit të Kosovës marrëveshja për Demarkacionin e kufirit. Ajo është nënshkruar vitin e kaluar në Vjenë, ndërmjet përfaqësuesve të Kosovës dhe Malit të Zi. Paraprakisht është punuar për gati tri vjet nga komisioni shtetëror. Është bërë një punë shumë studioze, një punë mjaftë e madhe dhe e qëndrueshme, sepse jemi munduar që ta verifikojmë edhe gjatë kohës kur komisioni ka punuar për të parë se a janë shterur të gjitha dokumentacionet, të gjitha mundësitë, të gjitha hartat dhe të gjitha procedurat në mënyrë që ai propozim të vjen në qeveri.

Në fund ishte konstatuar nga ana e komisionit se ata e kanë përfunduar dhe e kanë përmbyllur tërë punën e tyre. Më vonë ka pasuar edhe një interesim i Shteteve të Bashkuara të Amerikës që edhe ata ta shohin hartën elektronike dhe ta japin opinionin e tyre lidhur me këtë çështje. Në bazë të deklarimit të Departamentit të Shtetit, ka dalë se është vija kufitare mbi të cilën ishte pranuar pavarësia e Kosovës.

Meqenëse kishte shumë vërejtje nga opozita, sidomos nga Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, ish-presidentja Atifetej Jahjaga pati marrë nismën që të themelonte edhe një grup të ekspertëve ndërkombëtar që ta rishikojnë edhe njëherë dhe ta vlerësojnë nëse komisioni i ka përfillur të gjitha procedurat dhe dokumentacionin ligjor. Sërish ishte dhënë i njëjti mendim, pra se vija është caktuar aty ku ka qenë edhe kufiri i dikurshëm administrativ që ka nda ish-Krahinën e Kosovës dhe Malin e Zi (në ish Jugosllavi).

Mendoj se i kemi shterur të gjitha mundësitë. Tani kemi edhe një deklaratë të qeverisë së Malit të Zi që ata janë të gatshëm që nëse ka argumente atë ta marrin parasysh. Mirëpo, kjo nuk do të thotë se tash ka kohë dhe ka argumente që edhe njëherë të hapet çështja e bisedimeve në lidhje me demarkacionin. Prandaj, mendoj se ky dokumentacion që është dhe kjo marrëveshje duhet të ratifikohet në Kuvend nga deputetët e Republikës së Kosovës. Mali i Zi tashmë e ka ratifikuar.

Ne nuk kemi asnjë kontest shtetëror me Malin e Zi e as kontest kufitar. Çështjet janë më tepër individuale. Mendoj se ratifikimin duhet ta bëjmë para se Parlamenti Evropian dhe Këshilli i Bashkimit Evropian të votojë për liberalizimin e vizave për Kosovën.

Radio Evropa e Lirë: Sa ka shqetësime në Qeverinë e Kosovës në lidhje me sigurimin e 80 votave të nevojshme nga deputetët, për ratifikimin e kësaj marrëveshjeje?

Isa Mustafa: Po ne duhet të punojmë me deputetët, me të gjitha grupet parlamentare, duhet të ulemi dhe t’i argumentojmë gjërat. Është me rëndësi që të mos mbizotëroj politika populiste nga individë dhe grupe të ndryshme, por të dominoj arsyeja, sepse askush në Kosovë nuk ka arsye që asnjë metër katror t’ia falë një vendi tjetër, pra as Malit të Zi. Fundi i fundit, Mali i Zi nuk ka kërkuar asnjë metër katror nga Kosova, mirëpo është punuar dhe vërtetuar se ajo është vija ndarëse ndërmjet të dy shteteve.

Asgjë nuk ka ndryshuar në pikëpamje të relievit. Këtu ne nuk kemi të bëjmë me caktimin e kufirit të ri, por vetëm me ri-shënimin e vijës e cila ka qenë si vijë ndarëse përpara e Republikës së Malit të Zi me Kosovën në ish-Jugosllavi, e cila atë kohë ka qenë Krahinë Autonome.

Radio Evropa e Lirë: Cilat janë gjasat që çështja të përfundojë në Gjykatën e Arbitrazhit nëse paraqiten komplikime në Kuvendin e Kosovës për ratifikimin e marrëveshjes?

Isa Mustafa: Tash unë do të besoja dhe kam arsye të besoj se nuk do të paraqiten komplikime në Kuvend, sepse do të futeshim në një fazë që do ta rrezikonte liberalizimin e vizave, por edhe partneritetin tonë me Bashkimin Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Sa kam njohuri, Mali i Zi tashmë nënshkruan marrëveshjen për pranim në NATO. Do të thotë kemi të bëjmë me një vend me të cilin ne nuk mund të sillemi si të duam apo ta të sillen me ne si të duan me çështjen e kufirit, sepse dihet se si vihen dhe si konsiderohen kufijtë ndërmjet shteteve të NATO-s. Mendoj se nuk duhet të rrezikojmë në këtë aspekt. Duhet të sillemi në mënyrë koshiente. Duhet të respektojmë vetveten, por edhe shtetet fqinjë dhe procedurat të cilat janë zhvilluar.

Radio Evropa e Lirë: A do ta ftoni edhe opozitën në konsultime para se çështja e ratifikimit të Marrëveshjes për Demarkacion të procedohet për në Kuvendin e Kosovës?

Isa Mustafa: Por ne u munduam edhe në takim që e patëm me komisionarin Hahn, në tryezën e përbashkët me krerët e opozitës që të bisedojmë. Ata do të thotë këmbëngulin në qëndrimet e tyre. Kjo është e drejtë e tyre që të sillen ashtu dhe të këmbëngulin.

Por ne do të vazhdojmë t’i ftojmë të bisedojmë dhe nëse ata kanë dokumentacion konkret se ndonjë pjesë e Kosovës për të cilën qytetarët, kompanitë publike, private apo edhe ato ish-shoqërore e kanë administruar si tokë në Kosovë dhe e kanë pasur të regjistruar në librat kadastral dhe kanë paguar tatime në Kosovë dhe tash ato kalojnë në Malin e Zi dhe duhet të rregullojnë dokumentacionin në Malin e Zi.

Pra, për këto duhet të tregojnë dokumentacion. Do të thotë këto janë çështje që duket, që shihen, që preken por edhe që zgjidhen, sepse askush nuk do të lejoj që sipërfaqe të tilla dhe prona të tilla të kalojnë atje. Këtë duhet ta ketë parasysh edhe opozita. Por të thirresh vetëm në çështje historike, të kaluarës që varrezat kanë mbetur andej kufirit, për fat të keq varrezat e shqiptarëve në shumë rajone, kanë mbetur jashtë kufijve që tani i ka Kosova, qoftë me Serbinë, Malin e Zi e vende tjera. Kufijtë historik është shumë vështirë që tani ti ri-rregullojmë dhe ti hapim si çështje të tanishme.

Në dialogun me Serbinë përfshihen Kuvendi dhe zyra e Presidentit

Radio Evropa e Lirë: Nëse mund të kalojmë në një çështje tjetër. Ju kemi dëgjuar këto ditë të flisni për një format tjetër të vazhdimit të dialogut me Serbinë. Për çfarë formati bëhet fjalë?

Isa Mustafa: Unë konsideroj që ekziston nevoja që të kemi sa më shumë palë të interesuara, të kyçura në këtë pjesë të dialogut edhe nga Zyra e Presidentit të Kosovës edhe nga Kuvendi i Kosovës në mënyrë që gjërat të sqarohen para se të arrijnë në Kuvend apo para se të plasohen para opinionit. Por, domosdo mendoj se do të ishte shumë e dobishme që t’i kemi edhe përfaqësuesit e opozitës dhe shoqërisë civile në këtë proces, sidomos në proceset përgatitore, profesionale.

Në këtë mënyrë i gjithë procesi do të lehtësohej në pikëpamjen e vendimmarrjes. Kjo do të ndihmonte edhe në pikëpamjet e procedurave dhe agjendës së dialogut me Serbinë që do ta bëjmë me ndërmjetësim të Brukselit. Do të shohim se sa do të gjejmë vullnet në këtë aspekt. Por, gjithsesi ne duhet të vazhdojmë me dialogun. Është e vetmja alternativë të cilën ne e e kemi zgjedhur dhe nuk kemi tjetër alternativë pos bashkëpunimit dhe partneritetit tonë evropian dhe amerikan në zgjidhjen e këtyre problemeve.

Radio Evropa e Lirë: Nëse do t’i bënit një rezyme, të përgjithshme sipërfaqësore, ku ka mbetur çështja e Asociacionit, ku kanë mbetur çështjet tjera, të funksionalizimit të gjykatave në veri, ku i shihni ngecjet kryesore të dialogut?

Isa Mustafa: Sa i përket gjykatave mendoj se jemi në një proces dhe ai proces është në përmbyllje, edhe sa i përket gjykatave dhe prokurorisë, ndërkaq ka ngecje shumë të madhe sa i përket funksionimit të strukturave paralele të Serbisë, se këto struktura Serbia i mban edhe në komuna ku ka kryetarë të Listës Serbe, dhe shtrohet pyetja pse? Edhe ata janë në ndikimin e plotë të Beogradit, edhe në disa kompani që i konsiderojnë si kompani të tyre apo struktura të ndryshme.

Është arritur te integrimi i organeve të sigurisë që kanë vepruar në veri, mbi 400 i kemi integruar në organet e ndryshme shtetërore të Kosovës, dhe praktikisht është zhbërë Mbrojtja Civile që ka qenë në veri të vendit, por ka probleme tani sepse nuk po lëvizin gjërat mirë sa i përket rikonstruktimit të urës mbi lumin Ibër, në mënyrë që ashtu siç është parë, në fund të qershorit, të funksionalizohet dhe të ketë kalim të papenguar në mes pjesës jugore dhe veriore të Mitrovicës.

Po pengohet edhe kodi telefonik nga ana e Serbisë, ishte paraparë që të ndodhë shumë më herët, ka probleme sa i përket marrëveshjes për energjinë dhe me organizatat tjera që janë të lidhura me sistemin e energjisë.

Ndërkaq sa i përket Asociacionit ne kemi vendimin e Gjykatës Kushtetuese, ne mbesim të përkushtuar që procedurat tjera të Asociacionit të bëhen ashtu siç Gjykata Kushtetuese na ka udhëzuar me vendimin e saj. Ka interpretime të ndryshme, opozita thotë se ne e kemi shkelur Kushtetutën me marrëveshjen, mirëpo në fakt ajo ka qenë marrëveshje politike dhe gjykata në asnjë rast nuk ka konsideruar së ka shkelje të Kushtetutës, por vetëm se ka konstatuar se si mund të bëhet Asociacioni, duke ruajtur strukturën e Kushtetutës dhe parimet Kushtetuese që i kemi vënë.

Ne do të veprojmë ashtu si është udhëzuar, ndërkaq Asociacioni edhe me vendim të Gjykatës Kushtetuese është paraparë që duhet të themelohet sepse është bërë në formë juridike të Kosovës duke pasur parasysh se është miratuar me ratifikimin e Ligjit për marrëveshjen e parë e cila ka ndodhur në qershor të vitit 2013.

Tani procedurat janë që duhet edhe njëherë të riorganizohet ekipi menaxhues, e cila do të bënte draftin e parë të statutit të këtij Asociacioni që pastaj do të diskutohej në Bruksel. Jemi në këtë procedurë, do të shohim se kur mund të bëhet ky kompletim i ekipit menaxhues, mirëpo ne po ashtu kemi shtruar çështje që ne nuk mund të ecim me Asociacionin pa pasur siguri se do të përmbushen edhe detyrimet që i ka Serbia sa i përket kodit telefonik dhe energjisë, sa i përket urës mbi lumin Ibër, dhe veçmas, sinjaleve që duhet t’i japë Serbia për zhbërjen e këtyre strukturave paralele të cilat akoma po veprojnë dhe po na dëmtojnë.

Kosova dhe Serbia në BE, njëkohësisht, ose do të ketë probleme

Radio Evropa e Lirë: A i shihet fundi këtij dialogu në kuptimin e arritjes së një marrëveshjeje përfundimtare për normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet dyja shteteve?

Isa Mustafa: Mendoj që kemi pasur efekte pozitive. Kemi arritur që të integrojmë popullatën serbe nga veriu i vendit në institucionet e Kosovës. Tani kemi deputet në Kuvendin e Kosovës nga veriu, kemi ministra në Qeverinë e Kosovës nga komunat veriore si dhe kemi funksionim të këtyre komunave sikurse edhe në komunat tjera dhe zbatim të ligjit dhe kritereve që i përcakton qeveria. Kështu që mendoj se ka të arritura të konsiderueshme dhe që duken qartë. Mirëpo, ka edhe pengesa mjaftë të mëdha sepse Serbia nuk po i përmbahet marrëveshjes së parë sidomos tek anëtarësimi i Kosovës në organizatat ndërkombëtare.

Përkundër asaj që në marrëveshjen dyja palët janë zotuar se nuk do ta pengojnë njëra tjetrën në anëtarësimin në organizatat ndërkombëtare ne kemi hasur në tentime të ashpra të pengimit të anëtarësimit të Kosovës në UEFA, në FIFA. Pastaj në është bllokuar dhe pamundësuar anëtarësimi në UNESCO vitin e kaluar, pavarësisht që Serbia nuk kishte asnjë përfitim. Ata jetojnë ende në ëndrra, sepse mundohen që futbollin, Federatën e Kosovës apo shkencën e Kosovës ta paraqesin si pjesë të tyre.

Do të thotë jetojnë në të kaluarën dhe ende nuk janë liruar nga ideologjia e Milosheviqit edhe pse do të duhet të lirohen sa më shpejt. Ne në të ardhmen ne duhet të mendojmë edhe për demarkacionin e kufirit me Serbinë, sepse duhet t’i hyjmë edhe atij procesi që ta zgjidhim. Duhet ti hyjmë procesit të dëmeve të luftës që na i ka shkaktuar Serbia që edhe ato ti vlerësojmë dhe të shohim se si do të kompensohen. Duhet ti bëjmë edhe disa marrëveshje tjera që kanë të bëjnë me transportin hekurudhor e ajror dhe mendoj se më pastaj duhet të vijmë në një fazë kur do të konstatonim një normalizim të marrëdhënieve i cili do të qonte në pranimin dhe njohjen e dyanshme.

Radio Evropa e Lirë: Sa nënkupton ky normalizim një anëtarësim i të dyja shteteve në Bashkimin Evropian, si një formë e njohjes së heshtur?

Isa Mustafa: Mendoj se do të ishte krejtësisht e padrejtë të shkojnë proceset përpara të integrimit evropian të Serbisë me sjelljet e tilla që i ka, sepse çdo hyrje e mëhershme e Serbisë në Bashkimin Evropian do të krijonte pengesa më pastaj në anëtarësimin e Kosovës në BE. Unë mendoj që duhet të jetë një proces i kushtëzuar dhe paralel sepse ne tani, kur Serbia nuk ka ndonjë fuqi të madhe po përpiqet të na pengoj të anëtarësohemi në organizata ndërkombëtare, si ato të sportit e shkencës, e lere më si do të vepronte për anëtarësimin e Kosovës në BE.

Mendësia e tillë nuk na siguron neve që Serbia do të sillet me parimet e shteteve tjera të Bashkimit Evropian. Prandaj ne do të bëjmë përpjekje maksimale që ne t’i përmbushim të gjitha kriteret tona në mënyrë që ta zëmë hapin e integrimit evropian dhe që ky integrim të jetë i njëkohshëm me Serbinë në mënyrë që të mos mbetemi ne më pastaj peng i vullnetit të Serbisë.(Zijadin Gashi)

Bruna Sota Hoxha-ikonë e muzikës shqiptare ndër vite…

May 18, 2016 by dgreca

Intervistë ekskluzive per Diellin e Raimonda Moisut me Bilbilin e Këngës Myzeqare, Bruna Sota Hoxha/

Këngëtarja Bruna Sota Hoxha është një emër artiste fort e njohur në Shqipëri, Kosovë dhe krejt trojet shqiptare, Ballkan dhe Amerikën e largët, në artin, kulturën dhe muzikën shqiptare. Dhe jo vetëm kaq! Me zërin e saj të ëmbël dhe melodioz, të bukur e të freskët, me talentin e mrekullueshëm dhe mjeshtërinë artistike, Bruna, është ndër artistet më të dashura, të adhuruara dhe të kërkuara në Diasporën amerikane. E palodhur dhe e përkushtuar, e bukur dhe e vetëdijshme, kurajoze dhe optimiste, e dashur dhe modeste, mjeshtëre e transmetimit vokal, artistja shqiptare jeton e komunikon ndjeshëm dhe natyrshëm mes dy jetëve; jetës në të përditshmen njerëzore dhe asaj artistike.Kordat vokale i ka të trashëguara nga nëna e saj, e cila kishte një zë të kumbueshëm lirik dhe shumë të bukur. E diplomuar për gjuhë-letërsi, profesionin e mësueses, të cilin nuk e ushtroi asnjëherë, sepse u dha pas muzikës dhe këngës. Që herët shquhet për vlerat e saj artistike muzikore, por ai që e futi në rrugë profesionaledhe i instruktoi anën teknike të të kënduarit, ishte dirgjenti i estradës së Fierit, i cili është njëkohësisht edhe bashkëshorti artistes, Ferit Hoxha, -alias-Riku. Ka pasur fatin dhe privilegjin që pjesën më të konsiderueshme të teksteve të këngëve të interpretuara prej saj, të jenë të poetëve më të mirë shqiptarë; të Mjeshtrit të Madh të dramës dhe humorit, Pëllumb Kulla dhe poetit më të mirë të vargjeve lirike shqiptare, dhe të festivaleve të RTSH-së, Arben Duka.E vlerësuar me çmime kombëtare e ndërkombëtare, dhe Bilbili i këngës Myzeqare, si këngëtare e talentuar dhe profesioniste, ndër vite, mbas një rrugëtimi të gjatë artistik në Shqipëri dhe vende të ndryshme të Europës, artistja shqiptare zhvendoset përfundimisht në SHBA-ës, ku talentin dhe pjekurinë artistike, fuqinë e muzikës shqiptare në potencialin e saj, së bashku me bashkëshortin e saj, instrumentistin e talentuar, -Riku, për një dekadë e gjysëm, japin koncerte gjithnjë dinjitoze për komunitetin shqiptaro-amerikan, duke i rritur kështu nderin dhe autoritetin artistik, kulturës dhe muzikës shqiptare, identitetit shqiptar, trashëgimisëdhe vlerave kombëtare për brezat e ardhshëm në tokën amerikane, që e kanë shndërruar Artisten Shqiptare Bruna Sota Hoxha, -një ikonë e muzikës shqiptare ndërvite. Së bashku me bashkëshortin e saj, janë dy ARTISTË që dalin nga muzeu historik i artit, kulturës dhe identitetit shqiptar.Për më shumë ndiqni bisedën.

Bisedoi: Raimonda MOISIU/

-Znj.Bruna, jeni një emër Artiste fort i njohur në të dyja kahjet e Atlantikut dhe më në zë në Diasporë dhe trojet shqiptare. Si ndodhi që muzika u bë pjesë domethënëse e jetës tuaj? Ju vetë vini nga ndonjë familje muzikantësh apo nevoja, koha dhe dëshira për muzikën?

Ëndrrat, dëshirat dhe pasioni për artin, përgjithësisht fillojnë të shpërthejnë në moshat e vogla, mbasi në fëmijëri, je më i/e çliruar për të ekspozuar talentin. Në shtëpinë tonë, gati çdo natë bënim koncerte. Ne të dyja motrat këndonim këngë të ndryshme dhe audienca me spektatorë, kishim pjesëtarët e tjerë të familjes, të cilët na duartrokisnin, brohorisnin dhe na inkurajonin, për të mësuar më shumërepertory, në “koncertin” e radhës. Dhe që nga ai moment, unë fillova të këndoja në festivalet e pionierit në qytetin e Fierit, ku gjithmonë jam vlerësuar me çmime të ndryshme. Nuk vij nga ndonjë familje muzikantëprofesioniste, por kordat e mia vokale janë të trashëguara nga mamaja ime, e cila kishte një zë të kumbueshëm lirik dhe këndonte shumë bukur.Dhe pa dyshim ishte merita e emancipuar e prindërve të mij, që më inkurajuan të këndoja, kur dihej shumë mirë që prindër fanatikë kanë ndrydhur talentet e shumë fëmijëve, të cilët sot mund të ishin artistë të mëdhenj.

-Ju jeni këngëtare lirike e talentuar dhe e mirënjohur, dhe keni debutuar me mjaft sukses në skenë në Shqipëri edhe në Amerikë. Na tregoni diçka për historinë e zërit tuaj dhe kush mendoni se një këngëtare si ju, e bën të jetë e vetëdijshëme, se si ka qenë zëri i saj, dhe kur keni filluar të këndoni?

Unë kam mbaruar Institutin e Lartë Pedagogjik në Elbasan për Gjuhë- Letërsi, profesionin e mësueses, që nuk e ushtrova asnjëherë sepse u mora me këngën. Në vitin 1972-ë, në moshën 15-ë vjeçare mora pjesë në Festivalin e dytë të këngës së ushtarit në Tiranë me këngën e Agron Xhungës “Dje erdha nga ushtria”,dhe në vitin 1974-r mora pjesë në Festivalin e 15-ë në RTSH, përsëri me një këngë të Agron Xhungës “Gjithmonë në aksione”. Menjëherë mbas kësaj kënge fillova punë në Estradën e Fierit si këngëtare profesioniste. Zëri vërtetë është pronë e këngëtarit, por ai që e fut në rrugë profesionale këngëtarin, është dirgjenti i cili të instrukton anën teknike të të kënduarit. Dhe për këtë gjë, meritën kryesore të formimit të teknikës së të kënduarit tim, e ka Riku si dirgjenti i estradës së Fierit, i cili është edhe bashkëshorti im.

-Ju keni debutuar me mjaft sukses në skena të ndryshme në Shqipëri, në Turqi, në Greqi, në Zvicër dhe në Amerikë. Çfarë punë iu është dashur për t’u përshtatur në të gjitha këto vende?

– Me thënë të drejtën puna më e thjeshtë, ishte në Shqipëri, në atë sistem ku jetonim brenda kornizave që nuk të lejonin të këndoje më shumë se tre këngënë një premierë. Pamvarësisht nga ato që thashë, unë ndjehem shumë e kënaqur, sepse jam pritur jashtëzakonisht mirë dhe me shumë sukses, si nga spektatori dhe fansat artëdashës fierakë, ashtu edhe nga spektatorët dhe fansat në të gjithë Shqipërinë, në turnetë që ne bënim gjithandej. Ndihem krenare që u largova nga Shqipëria në kulmin e suksesit tim si këngëtare,e cila më dha forcë që të eksperimentoja talentin tim edhe nëpër botë. Në mars të vitit 1991-ë së bashku me Rikun u vendosëm në shtetin fqinjë, në Athinë, te vëllai im Pavllua.Para se të bëja ndonjë punë tjetër, mendoja që tëprovoja me talentin tim, dhunti që nuk e zotëron kushdo. Nuk mjafton vetëm vokali, duhet edhe gjuha që unë nuk dija të thoja një “po” se “jo”, në gjuhën greke.Mora një kasetë, ku kisha një këngë greke të incizuar shumë mirë në Radio Tirana dhe kështu shkova bashkë me Rikun, në një Bar Piano në Kukaqi. Pronari e dëgjoi këngën duke e vlerësuar maksimalisht vokalin tim dhe më tha që mund të fillosh punë që sonte. Më pyeti se çfarë repertori ke, dhe unë i thashë që kam vetëm këtë këngë. Ai qeshi me të madhe dhe më dha një kasetë të tijën me këngë greke dhe më tha që kur t’i bëni 10-ë këngë gati, hajde të filloni punë. Nga t’ia filloja, siç thashë as “NE”, as “OXI”! Na ndihmoi një miku ynë qipriot, Stavrua që nxorrëm tekstet dhe kuptimin e fjalëve. Dhe këtu merr kuptim të plotë fjala MIRËNJOHJE. Ishte Pavlluaai, që hapi portën e shtëpisë, Nikua që na hapi portën e Bar Pianos, dhe Stavrua që hapi portën e miqësisë. Punuam me shumë sukses në shumë Bar Piano,Taverna, Buzuqe dhe ishuj të ndrysëem, ku mësova një repertor me rreth 200 këngë greke dhe ky ishte testi i parë që unë bëra me një spektator tëhuaj, i cili më priste me duartrokitje të papara. Në vitin 1995-1997-ë shkuam në Zvicër për të punuar në lokalet e komunitetit të Kosovës dhe Maqedonisë. Atje hasëm tjetër vështirësi,vërtetë ata ishin Shqiptarë, por dialekti dhe repertori ishin ndryshe. Më është dashur shumë punë që të fitoja edhe zemrat e tyre. Jam krenare që qëllimit ia arrita dhe bëra një repertor me rreth 200 këngë të tjera me dialektin e Kosovës, dhe u prita me shumë sukses në të gjitha lokalet në mbarë Zvicrën. Në vitin 1999-ë erdhëm në Amerikë të ftuar nga Komuniteti Shqiptar i Connectcut ( Kenektikat) për concert. Dhe këtu vlen një mirënjohje tjetër e thellë, për Romeon, nipin tim, i cili më hapi portën e Amerikës. Këtu ne kemi dhënë koncerte në shume shtete të Amerikës nga veriu në jug, pa përmendur emra, se janë shumë. Repertori është shtuar shumë me këngë të reja shqiptare, amerikane, greke, turke dhe latine. Kemi debutuar me mjaft sukses në skena të ndryshme në Shqipëri, në Turqi, në Greqi, në Zvicër dhe në Amerikë.

-Ju jeni e njohur kryesisht për të kënduar këngë të muzikës së lehtë, këngë të muzikës popullore dhe serenata? Kush ka ndikuar më së shumti në zhvillimet tuaja muzikore?

– Padyshim që nuk është e lehtë. Janë shumë këngëtarë që zotërojnë me sukses vetëm një stil dhe kur kërkojnë të provojnë një stil tjetër ndihen të sforcuar.

-Dhe gjatë kësaj karriere tejet mbresëlënëse, a jeni ndjerë ndonjëherë nervoze apo e lodhur?

Asnjëherë.Gjiithmone e lumtur, sepse kënaqësitë e artit të bëjnë të harrosh gjithçka.Kur njeriu në jetë bën atë që i pëlqen, gjithmonë është i lumtur.

-Do doja t’iu pyesja se në ç’raport është lidershipi i këngëtares me muzikën e lehtë kundrejt asaj popullore? A keni më shumë liri në interpretim?

– Po qe se këngëtari zotëron mirë të dyja stilet, ato janë në raport me njëra tjetrën. Unë ato i zotëroj të dyja me të njëjtin intensitet. Kënga e muzikës së lehtë të jep më shumë liri nëinterpretim, sepse vetë ndërtimi i saj është shumë më ndryshe nga kornizat e caktuara të këngës popullore.

-Është e vërtetë se të gjithë muzikantët ndajnë të njëjtën dashuri për muzikën dhe të njëjtin motivim për punën e tyre? Sa individualizëm mund të përballojnë orkestrantët? Si e gjeni ekuilibrin e duhur mes përformancës individuale dhe përformancës të orkestrëës?Cili është sekreti i komunikimit të ideve tuaja me ta nëkëngën që ju këndoni?

– Pa dyshim, që muzikantet ndajnë të njëjtën dashuri për muzikën, sepse ata e dashurojnë atë njësoj. Ekuilibri midis këngëtarit dhe orkestrës në një këngë është elementi bazë që do respektuar me përpikmëri. Është njësoj si në një drame, ku duhen dëgjuar të gjithë personazhet njëlloj pamvarësisht nga rolet e para, të dyta apo të treta. Shpesh herë këngëtari bën dialog me instrumenta të ndryshëm brenda një kënge dhe është detyrë e të dyja palëve të respektojnë njëri -tjetrin sipas partiturës se arranxhuesit.

-A keni shkruar ndonjë tekst këngësh?

– Edhe pse kam mbaruar Institutin e Lartë për gjuhë letërsi, e kam bërë zgjedhjen e arësyshme, që atë punë t’ia besoj poetëve të vërtetë, sepse ata janë mjeshtra të fjalës, metaforës, lirikes dhe rimës. Kam pasur privilegjin e madh që pjesën më të konsiderueshme të teksteve të mija, të jenë të poetëve më të mirë shqiptarë; të Mjeshtrit të Madh të dramës dhe humorit, Pëllumb Kulla dhe poetit më të mirë të vargjeve lirike shqiptare, dhe të festivaleve të RTSH-së, Arben Duka.Veç mjeshtërisë artistike dhe asaj filozofike, njerëzores e hyjnores, rimës e kadencës, e stilit poetik, poezitë e tyre janë pothuajse të gatëshme për këngë, sepse ata si mjeshtra të ritmit dhe të fjalës së përkorë, kanë brenda këngës ritëm edhe melodi. Jo të gjithë poetët e kanë këtë dhunti, sepse është ndryshe poezia e zakonëshme dhe ndryshe poezia (teksti) i/e këngës. Megjithatë si mësuese e gjuhës dhe letërsisë nuk rri pa i reduktuar edhe poezitë e autorëve të tjerë të këngëve të mija.

-A kini nxjerrë vidioklipe ose albume muzikore? Ç’mund të na thoni për këtë? Çfarë mund të presin adhuruesit nga këto vidioklipe e albume debutues? Cilët janë producentët e tyre?

– Sigurisht, kame nxjerrë tre video -klipe. Në vitin 2011-ë këngën popullore “Të jesh Myzeqare” me produksionin muzikor të Hermes Studio,tekstin P.Kulla, koreografinë Bashkim Braho, xhiruar në Boston me producentin e videos, Napoleon Studio. Në vitin 2012-ë këngën balladë “Simbol dashurie” ,produksioni muzikor Hermes Studio, teksti Hermes & Riku, e xhiruar nështetin e Connecticut, USA, me producentin e videos Napoleoni Studio. Në vitin 2013-ë këngën “Marë moj Marë” me produksionin muzikor të Rik Hoxhës, tekst të P. Kullës xhiruar në Shkup me producent Aleksandër Ristovskin dhe transmetuar nga Supersonic TV. Jam duke perfunduar dy CD, një me këngë të muzikës së lehtë dhe një me këngë popullore fierake, kjo e fundit është një dhuratë, që dua t’i bëj qytetit tim Fierit, cili më lindi, më rriti dhe më formoi si këngëtare. Aktualisht po pergatis edhe disa këngë të tjera që së shpejti do i kaloj në YouTube dhe në iTunes.

-Jeni një nga këngëtaret Artiste më të preferuara, të adhuruara e të kërkura në Diasporë. Pjesëmarja tuaj në shumë koncerte dhe evenimente me taban historik e kombëtar në komunitetin shqiptaro-amerikan, a mendoni se ka ndikim në rritjen e erudicionit qytetar, intelektual dhe të identitetit shqiptar në Amerikë?

– Pa dyshim që ka rritje, dhe ndikon direkt nëforcimin dhe ruajtjen e traditës e kulturës sonë kombëtare. Muzika është një nga treguesit më kryesorë të identitetit kombëtar. Por dëshiroj të shpreh shqetësimin tim, që padashur në kulturën muzikore të kombit tonë po vërshojnë edhe shumë elementë parazitë sikundër; tallavaja, motive orientale,apo shumë këngë dhe tekste ordinere, që po degjenerojnë identitetin tonë kombëtar dhe shijet e spektatorit.

– Dhe cili është shëmbulli tuaj në shmangien e këtij devijimi? Çfarë repertori këndoni?

– Këngët e reja që bëjmë herë pas here i seleksionojmë, që të mos kenë nga ato element, sa përmenda më sipër, dhe veç këngëve të reja në repertorin tonë përfshihen këngët më tipike të krahinave të ndryshme të Shqipërisë nga jugu në veri, si dhe këngët nga Shqipëria tjetër, Kosova,Maqedonia, Çamëria, Arbëria dhe Arvanitët. Gjithashtu edhe këngët më të bukura shqiptare të muzikës së lehtë si dhe pjesë të ndryshme orkestrale të luajtura me profesionalizëm nga instrumentisti Ferit Hoxha-alias Riku- me Sax e Klarinetë. Është detyra e të gjithë muzikantëve të përgjegjshëm që të luftojnë duke e injoruar këtë farë të keqe, që po mbillet në kulturën tonë kombëtare. Në këtë sfidë duhet të marrin pjesë edhe dashamirësit dhe fansat e artit të vërtetë muzikor, të cilët duhet ta injorojnë, njësoj si ne. Është në interes të kulturës kombëtare që ky virus mediokër të mos mbartet tek ardhmëria, te fëmijët, kjo sfidë njerëzore dhe historike, që të mos humbet identiteti ynë kombëtar, shqiptar. Ja një eksperiencë e dhimbësjme; po pergatitesha për koncertin e Vitit të Ri, dhe dikush më pyet nëse do ta bëja një këngë të re të bukur, e cila ka dalë tani dhe që quhet “Bomba kanal”. I thashë me sinqeritet dhe interes, që po të jetë e bukur, pse jo!. Hapa YouTube-in, dhe shikoj tekstin. Ç’të shoh, një faqe e tërë shkruante vetëm- Bomba kanal!Menjëherë iu përgjigja: “Ta dij sikur të vdes dhe këtë këngë nuk e bëj.

– Cili është sekreti tuaj, që në skenë ti je Poëerful (energjike), këndon 5-6 orë pa pushim fare?

– Djali im Brikeni është personal trainier dhe dietolog, I cili kujdeset me rigorozitet për përformancën time në skenë dhe koncerte live. Unë i respektoj me përpikmëri të gjitha recetat që ai më rekomandon. Bëj xhim të ashpër çdo dite dhe ha Healthy food.Të dyja së bashku të rrisin rezistencën.

– Jetoni në Myrtle Beach të South Carolines në SHBA-ës. Çfare ju lidh me Fierin?

– Më lidh vendlindja dhe e kaluara, e cila më bën që të mos e harroj kurrë. Fieri më lindi, më edukoi dhe më formoi, ndërsa unë i fala atij gjithë energjitë e mija rinore, talentin dhe profesionalizmin. I dhurova artëdashësve fierakë tre koncerte recitale, që i lashë t’u tingëllojë në vesh zëri im për shumë vite me radhë. Në Fier gjeta dashurinë e jetës dhe linda një tjetër dashuri, linda djalin tim. Në Fier kam lënë edhe katër varre të prindërve, që më bëjnë të udhëtoj nëpër kujtime. Fieri është qyteti ku unë nisa dhe realizova karrierën time artistike.

-Si nënë, bashkëshorte intelektuale dhe Artiste, si ndjeheni kur dëgjoni për krimin në familje, veçmas dhunën ndaj gruas?Si mund të reflektojë shoqëria shqiptare për lehtësimin e këtyre plagëve?

– Nuk ndihem aspak mirë përballë këtyre fenomeneve kaq mizore. Unë jetoj në SHBA-ës, ku ligji funksionon në lartësinë e duhur, veçmas në favor të femrës. Fenomene të tilla ndodhin edhe këtu me raste të rralla, por ligji vepron me shpejtësi dhe është me pasoja të rënda për shkaktarin e dhunës. Ndoshta ligji është edhe në Shqipëri, por nuk e dij, se si dhe sa vepron. Që të respektohet ligji, nuk duhet ta dijë vetëm ai që e miraton ligjin,por ligji duhet t’i prezantohet popullit, me qëllim që ai ta respektojë dhe të dijë pasojat.

-Gjërat janë duke ndryshuar në rrjedhën e muzikës komerciale. Çfarë mendimi kini për këtë?

– Muzika komerciale është një ereken që nis nga Amerika në drejtim të Europës dhe gjithë botës. Erekenët asnjëherë nuk zgjasin shumë, mbarojnë ciklin dhe pushojnë. Çdo gjë pa vlera për shoqërinë vdes shpejt. Si kushdo në botë edhe tek ne do eksperimentohet, mendoj se nuk është shumë për t’u shqetësuar,janë abuzime ordinere në muzikën e kohës për të tërhequr vëmendjen e disa artistëve pa shumë vlera.

-Cili është instrumenti muzikor i preferuar i juaji? A mund të luani me të?

– Këngëtarët përgjithësisht i duan të gjithë instrumentat, sepse ato së bashku janëpjesë e këngës, por unë jam e dashuruar me instrumentin e saxit, mbasi ai është instrumenti që luan i dashuri im i zemrës Riku, dhe unë luaj vetëm me të. (Qesh). Unë vetë nuk e zotëroj asnjë instrument, përveç atij të kordave të mija, përpiqem të bëj mirë anën vokale, dhe po t’i vesh re asnjëherë“çanta autorët” në gjithë botën, nuk janë më të mirë në vocal, se sa këngëtarët e mirëfillt. Ky është fakt i pamohueshëm.

-Çfarë mëkati i njihni vetes si këngëtare që i përket dy kohëve, para dhe pas ’90-s ?

– (Qesh). Vetes nuk i njoh asnjë mëkat, por i njoh sistemit të atëhershëm, që nuk na lejoi këtë hapasire që ekziston mbas ’90-s,mos lejimin e nxjerrjes se CD-ve të cdo këngëtari që të kishte mundësinë gjithsecili prej tyre, të trëgonte veten se kush ishte, dhe sa i pëlqyer dhe i dashur do të ishte për publikun, por zgjodhi modelin më primitive, që bëri një festival në vit dhe bënë monopolin e vetëm të disa këngëtarëve dhe kompozitorëve të preferuar të tyre, dhe pa kritere.

-Vizitoni shpesh Shqipërinë? Si e përjetoni këtë situatë që prek të gjithë të larguarit jashtë vendit?

– Në Shqipëri për herë të parë mbas ikjes sime, që në mars të 91-shit,kam shkelur në nëntor të vitit 2012-ë, e ftuar nga Bashkia e Fierit, me rastin e 100 vjetorit të Shpalljes se Pamvarësisë, ku së bashku me orkestrën e viteve ‘80-’90-ë, nën drejtimin e instrumentistit, Rik Hoxhes shfaqa koncertin tim recital “Malli për Atdhe, i cili u prit me shumë interes dhe pati sukses.

-Kush është Brunilda Sota Hoxha? Çfarë është dashuria për ju? Kur e ndjen një grua se është e dashuruar? A keni shkruar ndonjë poezi dashurie?

Dashuria për mua është një nga ndjenjat më të bukura që egziston. Pa dashuri nuk do të kishte jetë. Një grua e ndjen veten të dashuruar kur ka gjetur lumturinë e saj.Dhe kjo lumturi është llotaria më e çmuar, që mund t’i bjerë njeriut, njëherë në jetë. Unë e ndjej veten me shumë fat që gjeta lumturinë në dashurinë time, e cila vazhdon të jetë po njësoj e freskët dhe e bukur si dikur.Poezi për dashurinë nuk kam shkruar, por kendoj tekst të bukur të Arben Dukës; “Kam një ditë që s’të kam parë/ Malli shumë më ka marrë/Dhe po të vonohesh edhe një ditë/Do t’me duket sa një vit/.

-Jeni vlerësuar me çmime në muzikë dhe vlerësuar me çmime honorifkë për kontributin tuaj të çmuar qytetar e intelektual. Ndjeheni e kënaqur?

Jam dekoruar me medaljen “Naim Frashëri” në vitin 1989-ë. Në ‘91-shin u largova nga Shqipëria dhe thonë që iikuri, është njësoj me të vdekurin. Thonë e çfarë nuk thonë, që të marrësh ndonjë vlerësim në Shqipëri, duhet të propozosh vetë për veten tënde, dhe pastaj duhet të jesh atje qe t’i ndjekësh vetë të gjithë procedurat, deri sa të marresh atë që dëshiron, ti vetë. Ndjehem e kënaqur me artin që bëj dhe me vlerësimin që më bëjnëdashamirësit dhe fansat, veçmas në tërë Amerikën.

-Mesazhi tuaj për inteligjencën e shoqërinë shqiptare sot….

Mesazhi im për inteligjencën Shqiptare është; “Inteligjanca shqiptare në të dyja kahjet e Atlantikut, të mos rrijë dhe jetë indiferente si deri më tani, për fenomenet negative që ndodhin në Shqipëri, të mos të mpleksen me interesa të ngushta personale sepse atje merr fund inteligjenca,dhe t’i marrin sa më pak atij vendi dhe t’i japin sa më shumë në të gjithaaspektet dhe fushat që zotërojnë.

Dhe mesazhi i fundit është për ju zonja Raimonda Moisiu:Faleminderit që ne të përzgjedhurit e radhës në intervistat tuaja interesante, të jem edhe unë pjesë e saj.Urime në gazetarinë tuaj të sukseseshme.

Ju faleminderit!

Bisedoi:Raimonda MOISIU

Interview with the Hero of Kosova, Ambassador William Walker – Head of the Kosova Verification Mission

May 16, 2016 by dgreca

By Mimoza Dajçi – New York/

Greetings, Mr. Ambassador! I am glad to have the opportunity to meet and talk with you.January 2016 marked the 17^th anniversary of the Reçak massacre, where as Head of the Kosovo Verification Mission, you were the first to denounce it as a massacre and make it clear to the world that crimes against humanity were being committed by Serbian forces. What are your feelings about the atrocious crimes and events, many years later?

– I still remember the horror of going into the village of Recak, on a very cold winter day. I saw bodies of the men and boys of the village, who had been killed the night before. It’s hard to forget something like that.

I go back to Kosova, to the anniversary memorial service every year that I can, and still feel the emotions I had that day. What I said, was the simple truth – it was what I saw. If that got the world to concentrate on what was happening in Kosova, that is great.

– During the 1998-1999 war, the women of Kosova were also subjected to violence by Serbian forces, as there are more than 20,000 cases of rape. Can we touch upon the terror women had to live through, how the war impacted their lives and the consequences they have to live with to this day?

– I am glad you mention that. Consequences of the war on the women of Kosova were very, very grave. There is a book written by a woman there, on the experiences of women during the war in Kosova. It deals with women being very badly treated and being raped. The author had it translated into English and I wrote an intro to the book, because I think it’s a very important and powerful description of what happened to the women of Kosova at the hands of the Serbs. And as you say, there are consequences to this day. There are children that were born of these rapes, women whose lives were absolutely ruined by what happened to them.

I am also pleased to say that the women of Kosova are very strong. Every time I go there, I see evidence of that. I see women going into politics and doing all sorts of things that maybe before and certainly during the war, they wouldn’t have done.

When I first went back to Kosova after the war, and went to some of the villages, the Mayor of Prishtina put at my service a young female interpreter. She was a very timid young lady who married at 16, through an arranged marriage, and had two children of whom she was very proud. She would interpret for me at the meetings we had, where the entire village would come “to talk to Walker”. The men of the village would then invite me back and I told them I would come back the next time, only if those women who are in the back of the room, are brought up front.

My interpreter and I talked a lot as we went around the villages for several days. I encouraged her to do something else with her career besides working in the Mayor’s office. The next time I visited Kosova, she was going to the university and the time after that, she had a good job. She went on to become one of the principle women of the parliament with Ramush Haradinaj’s party. Unfortunately, during a recent riot in the parliament, Donika threw tear gas at the governing coalition. She is a very strong woman.

During your visit in Kosova, on the occasion of the 17^th anniversary of the Reçak massacre, you were honored with the “Shkelzen Haradinaj” award, as well as declared an Honorary Citizen. What does this mean to you?

It is a great honor. I think they have named a street after me and the government is also building a statue for me out by Reçak. Government officials as well as myself put some cement at the place they have designated for the statue.

-Have you had the opportunity to visit Mitrovica and the tower of the Boletini family?

-I have not visited the Boletini Tower but was last in Mitrovica about 4-5 years ago. Unfortunately, that is another terrible situation….

You have stated in the past, that the establishment of a special court to investigate crimes allegedly committed by members of the Kosova Liberation Army, was unnecessary. Is it your impression that this statement was taken into account by the internationals?

Yes, I have voiced objections to the concept that Kosova needs special courts. If the international community has helped establish the justice system, they should have confidence in the justice system, instead of looking for something else to really bring justice.

I am in favor of the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia in the Hague. I went and was one of the principal witnesses against Milosevic. I talked at great length about Reçak and some of the other things I saw in Kosova. I am sorry that each trial takes 3-4 years.

– Do you believe that the establishment of this new court comes as a consequence of Dick Martin’s and Carla Del Ponte’s accusations, which may have negatively influenced the international community against Albanians?

– I really don’t know. Things happen in mysterious ways. My feeling is that the European Union, the international community, somehow feel that more should be done and they must show unevenness that a number of Serb war criminals were in fact tried and convicted. The one I was involved in, was Nikola Sainovic, who is a really bad man and was convicted. The internationals may think we have to have a special court to try Kosovars. Totally unnecessary!

Vojislav Seselj was recently found not guilty by the International Criminal Tribunal for the former Yugoslavia in the Hague. Do you agree with the Tribunal’s decision?

I am particularly upset that one of the major war criminals from Serbia was acquitted. Seselj is, was and remains one of the most radical voices of Serb nationalism, which is exactly what led so many young Serbs to go into Kosova and do the horrible things they did. So I think he is very responsible for what happened. He is not a nice man. Sending him back to Serbia to be a hero and continue his vicious ways, of course I think the court made a big mistake. I understand there is an appeal and maybe three years from now there will be another decision.

Thank you!

New York, May 2016

Me Nazmi Salihun nga Kosova, stilistin shqiptarë në Rocky Hill- Connecticut

May 15, 2016 by dgreca

Nazmi Salihu, floktari nga Kosova, me personazhet e Amerikës, Jennifer Aniston, Owen Wilson (dhe vëllai i tij Luka), Kenny Rogers dhe anëtarët e ekipit të basketbollit Minnesota Timberwolves/

Intervistojë Beqir SINA/

ROCKY HILL, CT – Një shqiptar nga Kosova, i cili u largua nga vendi i tij, për t’i shpëtuar shërbimit ushtarak serb në vitet e luftës dhe shpërbërjes së saj, iu dha një jetë të re në Shtetet e Bashkuara dhe me mjaft sukses duke sjell edhe përvojën e tij nga Lipjani – Kosovës, në SHBA.
Nazim Saliu, i njohur gjithashtu si “Noli,” është një Berber – Floktarë, i cili është duke jetuar një ëndërr në sallonin e tij Rocky Hill – Noli Hair Studio.
Kjo është një ëndërr që nuk dukej të jetë e mundur, kur ai ishte në Kosovë në fund të viteve 1990, por ja që u bë një realitet.
Lufta në Kosovë, vrau me mijëra dhe pati larguar nga shtëpitë e tyre afro 1 milion shqiptarë – shumë prej tyre e gjetën veten atë kohë në kampet e refugjatëve, duke përfshirë edhe familjen Saliu.
Saliu erdhi në Shtetet e Bashkuara, dhe ai u vendos në Mineapolis, ku ai ka prerë flokët edhe disa personazheve të shtetit deri në Kapitol dhe u nderua edhe për shërbimin e tij në Minesota.
Pasi që jetojë me familjen e tij në Minnesota për rreth nëntë vjet, Saliu tha se ai e dinte se ishte koha për të bërë një lloj të ndryshimit dhe kjo është ajo që në fund të fundit e çuan në Rocky Hill – Connecticut, ku ai jeton tani me familjen e tij dhe është bërë mjaft i njohur dhe i kerkuar në këtë qytet, nga prerja e flokëve tani për gati nji dekad.
“Të jem i sinqertë, në qoftë se ajo nuk ishte që Shtetet e Bashkuara, për të dërguar trupa në Kosovë,dhe sulmi i Natos me ne krye SHBA, duke i dalë në krah UÇK-së, unë jam 100 për qind, I sigurt se askush nga Shqipëria, Kosova, nuk do të ishte nga ne në Kosovë, sot,” ka deklaruar Saliu.
Kjo është edhe arsyeja pse Saliu, ka ofruar një rast të veçantë dhe të pikasur nga shtypi lokal ngaqë ai ka berë nji haircuts prerje flokësh, falas , Ditën e Veteranëve – në SHBA, çdo, oficeri i policisë, veterani të ushtrisë Amerikane, apo zjarrfikësi, në Rocky Hills, gjatë gjithë ditës Veteran Day – në salon të tij Noli Hair Salon.
Për afër tre dekada, në Amerikë, Nazim “Noli” Saliu, ka qenë krijuesi i dy stileve klasike dhe “cutting-edge” për burrat dhe gratë.
Trajnuar në Maqedoni, Noli, si i thërrasin, atij, ka punuar ndërkombëtarisht para se të vijnë në Shtetet e Bashkuara, duke punuar për nëntë vjet në Minesota, në salone të njohura në kryeqytetin e shtetit në Mineapolis, si në aeroportin St. Paul International Airport, dhe tani në Rocky Hills CT.
Në biografinë e tij mësojmë se ndërsa ai ishte duke punuar në aeroport, ai kishte mundësi për të prerë flokët për njerëz të famshëm, që u ndalën në pritje për fluturime. Të tillë si Jennifer Aniston, Owen Wilson (dhe vëllai i tij Luka), Kenny Rogers dhe anëtarët e ekipit të basketbollit Minnesota Timberwolves, të gjithë ata i a “kanë besuar” aftësisë së stilisit shqiptarë në Amerikë, Nolit.
Noli, që nga viti 2008, është duke ushtruar profesionin e tij, në shtetin federal Connecticut, qytetin Rocky Hill, ku jetonë edhe një komunitet i ri, dhe organizuar mirë i shqiptarëve të Amerikës.
Ndërsa, ai mund të trajtojë çdo te prerë flokesh nga ato tradicionale tek moderne, Noli, është i specializuar në teknikat e reja, ato që i japin klientët e tij, “njëqindë” e ca lloj stile. Ai ka qenë i angazhuar duke stilizuar fillimisht, dhe punuar në salone nga më prestigjoze në Europë, pikërishtë, më parë se të vinte në SHBA, duke fituar edhe çmime në qytete, të tilla si Budapest, Stamboll dhe Berlin.
Vitin e kaluar, ai konkuroi në Zvicër dhe në Milano, me të famshëmen floktore Cuzzucoli Gianni Il Figaro. Pa marrë parasysh atë stilin tuaj, Noli Hair Studio, benë me dije klienteve të tij, se ai “ka një qëllim: për të bërë të sigurt atë që ju doni me flokët tuaj!” t’ju bëj sa më të kënaqur dhe të dukeni më të bukur me stilin e flokëve, që ju keni zgjedhur.
Nazim “Noli” Saliu, ka dy vajzat binjake, edhe ato stiliste Alma dhe Nora, të cilat kanë qenë me biznesin e tij, për dy vjet. Alma dhe Nora, janë dy të diplomuarat e akademisë së këtij arti, Brio Academy, dhe tani ndajnë përkushtimin e provojën e studios Noli Hair Studio, për të dhënë, edhe ato çdo klienti një look të përshtatur dhe një përvojë e mrekullueshme. Të dyja janë të specializuar në shërbime të tilla si ngjyra, depilim, make-up dhe perms.
“Interesi i tyre në flokët dhe make-up filloi si fëmijë, kur ato së pari kan praktikuar aftësitë e tyre në çdo klient dhe me shoqe e shokët e tyre. Nora dhe Alma, besojnë vetëm tek shkolla , andaj ato kan zgjedhur për vazhduar shkollimin e tyre, dhe janë quajtur IT & Ambassador LY Law”, na tregonë Nazim “Noli” Saliu, për dy vajzat e tij, Nora dhe Alma, duke folur në këtë intervistë, të cilën ia kemi kushtuar me shumë profesionit të tij, talentit, dhe suksesit.
Nazim- Noli, si i thërrasin atij këtu në Amerikë, është një ndër floktarët më të kërkuar në SHBA, si në punën e tij të përditshme por edhe për studiot kinematografike, dhe televizive, i cili nëpërmjet punës së tij prezanton kreativitetin e floktarit. Në një intervistë të posaçme për Bota sot, ai ka treguar për rrugëtimin e tij në këtë profesion, duke shpjeguar edhe për disa nga rruget e suksesit të tij, si i ka arritur ato.
Me prejardhje nga qyteti i Lipjanit, Nazim Salihu që më shumë se dy dekada jeton dhe punon në SHBA, këtu ai ka sallonin e tij personal si dhe akademinë e stilizimit të flokëve në mënyra të ndryshme e për stinë të ndryshme, Noli Hair Studio.
Me Nazim “Noli” Salihu, flokëtorin shqiptarë nga Kosova, i cila tani ushtron profesionin në lagjen Rocky Hill – të Connecticut , foli gazetari ynë në New York, Beqir SINA. I cili ishte duke përgatitur flokët e aktorëve për komedinë e producentes dhe aktores së njohur shqiptare në SHBA, Elza Zagreda, filmin Growing Up Fat & Albanian……
Noli, kur lindi dëshira juaj për të stiluar, dhe si ju ka motivuar ajo, si ju i hytë krijimeve stilistike?
Unë kisha një dashuri të madhe ndaj artit, që nga fëmijëria. Pasioni për të stilizuar – pra flokëtore, nisi në një moshë shumë të herët, pasi ky profesion i përkiste gjithashtu edhe dajës simë, i cila ka ndikuar shumë në profesionin timë sot.
Kur e hapet studion Noli’s Hair Salon? Pra, kur lindi linja e parë e stilit Noli’s Hair Salon?
Biznesi a po salloni imi i parë, që kam hapur ka qenë në vitin 1980 në Lipjan, Kosovë.
Përse zgjodhët këtë emër ?
Noli është pseudonimi im i fëmijërisë, andaj dhe pagëzova biznesin tim.
Po a i kishit idetë e qarta? qysh në fillim dhe a mendoni se funksionoi ideja? Pra po filloheshin të qartësoheshin edhe idetë?
Sigurisht, Po! Ishte hapi im i parë i suksesshëm. Hapja sallonit Noli, në Lipjan Kosovë, vitin 1980. Ideja funksionoj më mirë se sa e prisja, dhe kjo më inkurajojë që ta vazhdojë punën time dhe të mos ndalem.
Pra a ishte Noli’s Hair Salon e para shkallë e karierës tënde?
Noli’s Hair Salon! Po , siç e përmenda më parë, hapi i parë ishte hapja sallonit Noli në Kosovë vitin 1980 , pastaj hapja e biznesit timë të dytë në Rocky Hill, Connecticut SHBA në vitin 2008 ku unë punojë sot.
Si ka marr formë prej atëhere profesioni i stilistit ? prej jush
Nazim Salihu, gjithmonë ka qenë i apasionuar dhe krijojë stile qoftë nga tradicionalisht deri në ato të quajtura modernistic. Më pëlqen të eksperimentoj me flokët, duke qëndruar brenda stilit tim. Është kjo, mendoj, që e bën të veçantë një person në identifikimin e stilit.
Cili ka qene sekreti që të ka bërë me të lumtur në stilin që ti krijon?
Sekreti i vetëm është të kesh ide të qarta dhe mbi të gjitha shumë pasion dhe vullnet për punën që bën, të jetosh për një çast sa i kushton prerëjes së flokëve me kënaqësin qe i kroijon klintetit , kur ai mbetet më së i kënaqur me ty.
Kush është ikona juaj e stilimit që ju frymëzon në krijimet që realizoni?
Ikonat të mirë janë të shumta, për mua çdo kilentë – pra punë që karakterizon atë e cila është klasike dhe elegancë, e cila me frymëzon.
Industria e modës dhe Hair Stilist është një biznes i vështirë, ju si ja keni dalë? Cili është sekreti juaj?
Shumë e vërtet! Fillimet janë të vështira, dhe është një hap shumë i rëndësishëm që duhet ta ndërmarrësh. Përballja me klientin është sfida e parë, pasi je ti ai që duhet të mbash mbi supe përgjegjësit. Pastaj një tjetër vështirësi është gjetja e vendit, analiza e tregut dhe mbështetja financiare, janë disa faktorë që tregojnë ecurinë e karrierës që në fillim. Sekretin e përshkruaj me një fjal – Dëshirë- po dëshirove çdo gjë është e mundur .
Çfarë ju ka influencuar më tepër në biznesin tuaj? Hair Stilist
Përvoja shumë vjeçare në Maqedoni,Kosovë, e sidomos , kjo në SHBA- ku niveli i Saloneve të Flokëve është shumë i lartë, pra fillimet e mija në eksperiencën time në Minneapolis /Saint Paul dhe tani Rocky Hill Connecticut , padyshim që ka patur një ndikim të fortë në formimin tim profesional.
A keni pasur rast të stilizoni , aktor, artistë me emër, apo VIP ? Dhe a jeni marr me ta në mënyrë të veçantë?
Po, kam pasur nderin dhe kënaqësin të stiloj vipat -persona VIP, me famë botërore. Siç jan, Jennifer Aniston, Owen Wilson (dhe vëllai tij Luke Owen), Kenny Rogers dhe anëtarët e ekipit të basketbollit Minnesota Timberwolves, të gjithë kanë qenë besuar në aftësi e mija . Kur një punë bëhet me pasion, vështirësia kalohet pa u kuptuar. Klienti nuk gjen diferencim në atë linjë timen.
Unë jam duke bashkëpunuar me një djalë, nga Kosova, i cili është Arian Bajraktari, dhe është një grimer i talentur për filma. Me Bajraktarin, së bashku dotë kemi nji Projekt me Mirsad Abazi, actorin e filmave auction.
Gjithashtu, unë regulloj disa moderatore të njohura në 2 kanale Tv dhe nji radio shtetrore, në qytetin tonë, Televizionin Eyewitness Channel 3 ABC 7, në Connecticut, dhe në radion shterore WRCH 100.5.
Po me filma dhe Fashion Show? “Tephiun e Kuq”
Po, më 27 Mars, isha pjesë e javës së modës Shqiptare në Manhattan New York, më 3 Prill, mund tju kujtojë eventin e madh Albanian Week Fashion në New York dhe në Hartford, me atristen Mrika Krasniqin dhe të talentuarën Bora Balaj, ose më të fundit me aktoren e njohur dhe produecenten shqiptaro amerikane, në filmin e ri ,të Elza Zagreda, apo edhe me actorët të tillë si Xhevat Limani, Marko Caka dhe Julian Gjaci, apo të tjerë.
Nga ndryshon puna me, aktorët, artistët, dhe vipat dhe ajo me njerëzit e thjeshtë? Cila është më e vështirë?
Klientët që kam jan kategoritë të ndryshme , qoftë nga vipat(personat VIP) deri më i thjeshti. E kam më të lehtë të punoj me klientët e rregullt, sepse në koncept ato tashmë më njohin dhe e kanë krijuar atë lloj konfidencialiteti e pranueshmërie ndaj ideve të mia, prandaj janë më komodë.
Cilët janë disa nga stilet në mënyrë të vazhdueshme le të themi?
Varësisht prej personave. Ka prej atyre që preferojnë diçka të thjesht,mirëmbajtje të lehtë. Ke po dhe nga ata që dëshirojn diçka unike apo edhe që është speciale, enkas e personalizuar për ta, dhe këtë e ofron vetëm një artist.
Si e shihni karrierën tuaj në të ardhmen? Projektet që keni?
Kërkesat për Projektet të reja janë gjithmonë të shumta ,me keq ardhje jo përherë mundemi t’ju përgjigjem ftesave, sepse unë vëç kam një biznes të shëndoshë dhe të suksesshëm, që i përqëndrohem shumë.
Cila është sfida më e bukur që keni pasur teksa stiloni një personi?
Gjithmonë, puna jonë është më sfiduese të cilët janë klientët e ri . Është momenti ku shihen të gjitha mangësitë. Por, me kalimin e kohës dhe me përvojën që kam fituar, tani më sfiduese është leximi i mendjes së klientit.
Së fundmi ju si stilist i njohur dhe me pervojë e suksese, me sa shikohet edhe nga kjo intervistë, çfarë do t’i këshillonit atyre që do donin të fillonin biznesin e tyre në modë dhe stilist?
Do t’u thoja se :”Natyra e suksesit kërkon ambicie , një etikë të vështirë pune, frymëzim dhe motivim . Suksesi nuk është çelësi i lumturisë . Lumturia është çelësi i suksesit . Nëse e doni atë që bëni , do të jeni të suksesshëm .

Mbretëresha Geraldinë ishte e bukur si një yll kinemaje

May 14, 2016 by dgreca

-Deklaroi Ish-ministri francez Frederic Miterrand, ne emisionin”Kapital” me Aleksander Furxhi ne TV Vizion Plus/

*Frederic Miterrand, ish-ministër i Kulturës së Frances, ne rolin e gazetarit per nje film dokumentar per familjen mbreterore./

A.Furxhi: Me sa di nuk është hera e parë që ju vini në Shqipëri ? Si e njihni Shqipërinë, si e keni njohur në fakt Shqipërinë ?

Mitterrand: Kjo është vizita ime e dytë. Kam ardhur për herë të parë përpara 7 vitesh. Më pati ftuar në atë kohë një mikesha ime shumë e mirë që e ka emrin, Liria Begeja, për të kaluar 4 ditë në Tiranë dhe më duket se vendi ka bërë shumë progres, ka ecur shumë përpara. Përshtypja që kam, ndoshta ngaqë jemi edhe në pranverë dhe koha është e bukur, është se jeta është më e këndëshme, përshtypje që nuk e pata përpara 7 vitesh.

A.Furxhi: Nëse një francez ju pyet sot se çfarë vendi është Shqipëria, cila do të ishte përgjigjia juaj që tanimë e njihni Shqipërinë?

F.Mitterrand: Do të thoja së pari që është një përvojë shumë e ndryshme nga të tjerat. Shqipëria zë një vend të veçantë në botën imagjinare të francezëve. Për shumë kohë ka qenë një vend krejtësisht i ndaluar, gjë që nxiste si të thuash kureshtjen e njerëzve sepse kur i ndalon diçka njeriut ai ka dëshirë që ta njohi atë, por ishte e pamundur për ne ta njihnim. Përveç profesorëve të frëngjishtes, të cilët shkruajtën për Shqipërinë në vitet ’80-të një libër të mrekullueshëm, ne nuk dinim asgjë nga Shqipëria. Por kur kthehesh në Shqipëri 20 vjet pas ndryshimeve, gjen një vend normal, si të tjerët, natyrisht me kulturën e vet, me veçantitë e veta, me gjuhën e saj, me origjinalitetin që ka, është një përvojë shumë interesante.

A.Furxhi: Ish diktatori i Shqipërisë, Enver Hoxha, pati bërë disa studime në Francë në rininë e tij. Edhe njerëz të tjerë, diktatorë të tjerë nëpër botë, në një mënyrë a një tjetër kanë kaluar nga Franca, kanë bërë studime të larta dhe kanë marrë edukimin e tyre në Francë. Por njerëz si ne, që vijmë nga një periudhë e diktaturës mund të bëjmë sot pyetjen: Çfarë u bën Franca këtyre njerëzve, këtyre diktatorëve, çfarë edukate iu paska dhënë ?

F.Mitterrand: Për fat të mirë nuk kemi vetëm diktatorë që studiojnë nëpër universitetet franceze, po kemi shumë njerëz të ditur, mjekë, shkenctarë që kane marrë çmimin Nobel, etj., pra për të cilët kultura dhe gjuha franceze kanë qenë pozitive, por natyrisht ju e dini që edhe Pol Poti ka bërë studimet e tij në vitet ’50-të në Paris, po ashtu edhe Enveri ka bërë studimet në Montpelie, madje mesa di unë nuk i ka mbaruar ato studime, kam më tepër idenë se pak studionte dhe përfitonte, bënte festa, bënte qejf si të thuash. Por mund të them se Franca ka një sistem edukimi të hapur, ku shumë të rinj vijnë për të studiuar dhe ku njerëzit i shprehin idetë e tyre politike, si për shembull maoizmi, etj., dhe për të rinj të cilët nuk e kanë kokën shumë të formuar dhe të mbushur do të thoja, infektohen nga këto idetë maoiste ose ekstremiste le të themi.

A.Furxhi: Zoti Miterrand, ju jeni në Shqipëri këtë herë, për të realizuar një film-dokumentar rreth familjes mbretërore, Mbretëreshës Geraldinë të shqiptarëve. Në fakt tu thuash sot shqiptarëve që një televizion i rëndësishëm, i njohur, franko-gjerman si ARTE, interesohet për Mbretëreshën Geraldinë, natyrisht që bën përshtypje. Përse keni menduar dhe përse keni vendosur që të realizoni një film të tillë ?

Mitterrand: Mua më interesojnë shumë disa çaste që njerëzimi i jeton në momente të vështira, në momente të tmerrshme, si të thuash kur mirësia, mirësjellja, eleganca arrijnë të mbijetojnë në çaste të vështira. Më interesojnë psh.edhe punetorët e hekurudhave, të cilët gjatë Luftës së Dytë Botërore, mblidhnin pusullat që i hidhnin hebrenjtë të cilët shkonin drejt kampeve të nazizmit. Këta punëtorë kishin një dozë njerëzimi shumë të forte. Jam shumë i mahnitur, më pëlqejnë, më tërheqin këto sjelljet e vogla, por shumë të njerëzishme. Pra, personazhi i Mbretëreshës Geraldinë në vitin ’38-të, kur Europa po shkonte drejt tmerrit nga pikëpamja historike, për mua është një personazh pozitiv, e cila sjell një farë elegance, zemrën, mirësjelljen në një periudhë shumë të tmerrshme. Pra, duke qenë se kemi pamje e imazhe të kësaj periudhe kur Shqipëria u kthye në qendrën e vëmendjes në atë kohë për arsye se Mbretëresha Geraldinë po vinte në Shqipëri, doja t’i shfrytëzoja dhe të bëja diçka interesante për televizionin. Gjithashtu më bën shumë përshtypje që shqiptarët e kujtojnë Mbretëreshën Geraldinë, ndërkohë që ajo ka qenë Mbretëreshë vetem për një vit. Pra, dua të them me këtë se fakti që njerëzit e kujtojnë tregon se diçka ka ndodhur, diçka ka mbetur në kujtesën e njerëzve megjithëse ajo ishte këtu për pak kohë.

A.Furxhi: Pikërisht, përse besoni dhe mendoni se historia e një familjeje mbretërore që ka zgjatur shumë pak, 11 vite, ose Mbretëresha Geraldinë, siç u shprehët edhe ju, ka mbretëruar veç një vit. Përse ajo do të ishte një subjekt filmi interesant për një publik si ai i Francës apo i Perëndimit në përgjithësi krahasuar me familjet e mëdha mbretërore të Europës, me monarkitë shumëvjeçare ?

F.Mitterrand: Po, është e vërtetë, por në Francë ne na intereson dhe indeksi i progresit për një shoqëri e cila e mban trashëgiminë kulturore të saj, e ruan atë, por njëkohësisht shkon drejt një fazë më moderne. Dhe cilido qoftë mendimi që mund të kemi sot për periudhën mbretërore të Zogut në Shqipëri, megjithëse nuk ishte aq e gjatë, mendoj se është një periudhë historike ku Shqipëria u shfaq në Europë si vend dhe tregonte që ky ishte një vend në ndërtim e sipër. Natyrisht mund të themi gjëra positive e negative mbi Monarkinë, mbi Republikën, por mos të harrojmë që duhet bërë një bilanc historik në një çast të caktuar për të parë që ky bilanc mund të jetë interesant. Pra në një perspektivë historike, do të thoja, po të shihnim që në atë kohë në Europë, fashizimi, totalitarizmi, nazizmi po rriteshin, dhe historia në Shqipëri, është interesante të shihet edhe kjo periudhë, mëgjithëse është e shkurtër.

A.Furxhi: Kur e parashikoni që filmi të shfaqet, të jetë gati për publikun ?

F.Mitterrand: Besoj, në vjeshtën e këtij viti. Do të shfaqet në kanalin televiziv franko-gjerman ARTE dhe besoj do të shpërndahet edhe në televizione të tjera. Konstatoj se edhe televizione të tjera janë të interesuara ta kenë këtë film. Dhe këtu shoh po ashtu edhe interesin që njerëzit kanë për Shqipërinë, për personazhin e Geraldinës, e cila ishte si një yll kinemaje, ishte tmerrësisht e bukur, dhe kameramanët donin ta ndiqnin, siç mund të ndjekim sot artistet e kinemasë nëpër botë, e ndiqnin gazetarët dhe pas fundit të Monarkisë shqiptare, dëshironin të dinin ku ishte, ta filmonin, ta admironin, ekziston një pjesë adhurimi ndaj saj, dhe është e këndshme të shohësh në televizion diçka të tillë.

A.Furxhi: Zoti Miterrand, dua të flasim pak për ju personalisht. Ju jeni një njeri shumë i njohur në Francë dhe pyetjen që do t’ju bëj tani duhet ta keni dëgjuar ndoshta me dhjetera herë në vendin tuaj, megjithatë për publikun tim, për publikun e Shqipërisë do kishte interes. Si ishte e mundur, si ndodhi që një intelektual, një politikan i spektrit të majte te hyje ne një qeveri të djathtë, për t’u bërë Ministri i saj i Kulturës ku qëndruat në post 3 vite ?

F.Mitterrand: Kam pranuar menjëherë, sepse mendoja se ideali im e donte qe të isha vërtetë shërbëtor, nje i cili më ka udhëhequr për gjithë jetën, meqënëse unë e kam filluar aktivitetin kulturor kur isha 23 vjeç me kinemanë, duke bërë filma nëpër lagje të vështira, keshtu quheshin atëherë. Ate ditë pra kur kuptova se mund t’i shërbeja idealit tim të jetës, nuk ngurrova asnjë minutë.

A.Furxhi: Dhe këtë përvojë tuajën si Ministër i Kulturës ju e keni treguar në librin që keni shkruar pasi e latë detyrën, “Rikrijimi”. Midis të tjerave me ka bërë përshtypje një shprehja juaj ku thoni : “Më pas ajo që me pëlqeu në këtë aventurë ishte se guxova që të hidhem në kafazin e luanëve të politikës dhe të vëzhgoj nga afër egërsinë dhe dobësitë e tyre.” Çfarë keni dashur të thoni me këtë ?

F.Mitterrand: Le të themi se bota e politikës nuk është një botë ku të gjithë i japin lule njëri-tjetrit dhe këndojnë këngët napolitane duke u puthur e përqafuar, por është një kafaz me egërsira të cilët i hedhin kthetrat njëri-tjetrit, grinden, dhe unë kisha kureshtjen për të hyre aty brenda dhe duke qenë se e kisha çelësin e artë, që mund të dilja nga kafazi një moment, sepse isha Ministër i Kulturës dhe në çdo moment mund të largohesha, më interesoi shumë që të hyja në kafaz.

A.Furxhi: A mund t’ia këshillonit një politikani tjetër europian një përvojë të tillë ? A është një përvojë që ia vlen kalimi nga një kamp në kampin tjetër ?

F.Mitterrand: Është mrekulli. Është një punë shumë interesante. Si Ministër takon njerëz shumë interesantë. Është një punë për të cilën shihen efektet e punës, sepse Ministri i Kulturës bën gjëra, ndërton, sepse ka edhe mjaft vende që thonë a ia vlen të jesh Ministër Kulture apo jo ? Por në fakt, po t’i shohësh nga afër të gjitha vendet ku ka një Ministër Kulture imazhi i vendit ecën në botë. Madje doja të thoja në Shqipëri jam shumë i impresionuar dhe të shoh sesa përmirësime të jashtëzakonshme janë bërë lidhur me imazhin e Shqipërisë në botë.

A.Furxhi: Ju keni lidhje gjaku me ish Presidentin François Miterrand, jeni drejtpërsëdrejti nipi i tij. Si ka ndikuar kjo lidhje familjare në jetën tuaj apo në karrierën tuaj ?

F.Mitterrand: Ka ndikuar shumë, edhe negativisht edhe pozitivisht. Në mënyrë negative, sepse mu desh shumë kohë që ai të më vinte re, të më inkurajonte, të më konsideronte, sepse nuk kishte kohë. Dhe pozitivisht, sepse besoj se kam përfituar nga mënyra sesi ai jetonte, sesi ecën koha, më ka mësuar durimin, një tolerancë absolute ndaj njerëzve që mendojnë ndryshe , të mos kem paragjykime. François Miterrand-i nuk kishte paragjykime. Kur dikush vinte ta takonte ai ishte i favorshëm ndaj personit, donte ta dëgjonte, natyrisht ndoshta më vonë mund të kuptonte se kishin mendime të kundërta, por në fillim ishte shumë dashamirës. Dhe në të njëjtën kohë një ndërtim për karakterin, për moralin shumë të fortë, për personalitetin tim. Shumë nga kundërshtarët e tij e kanë neglizhuar njohjen kulturore, morale, katolike le të themi, që kishte Presidenti Miterrand. Mbanin mend dinakëritë e tij, zgjuarsinë, dhe mendonin se ai kështu ishte, e përcaktonin me këto mbiemra, por e kishin gabim, sepse François Miterrand-i përdorte dinakërinë, mprehtësinë, zgjuarsinë, ai ishte princi i makiavelit, i përdorte të gjitha këto për t’i shërbyer një ideali moral, të fortë të dhënë nga prindërit, të cilin e kishte shumë të fortë, shumë të ndërtuar.

A.Furxhi. Le të flasim pak për Europën sot. Kontinenti është duke u përballur me krizën e refugjatëve nga Lindja e Mesme, nga Afrika e Veriut, ka një debat të madh sot në Europë lidhur me atë sesi Kontinenti e përballon këtë krizë, këtë dhimbje të madhe njerëzore. Sipas mendimit tuaj si po përballet Europa, si po përpiqet ta zgjidhë këtë krizë humanitare ?

Mitterrand: Mendoj se vështirësitë aktuale të Europës janë edhe drama dhe njëkohësisht sfida e gjeneratave që po arrijnë në moshë madhore sot. Dramë, sepse Europa nuk po arrin të tejkalojë krizat e saj, të vetat, jo ardhjen e refugjatëve, por e kam fjalën për krizën ekonomike, për papunësinë dhe shifrat e saj të larta në disa vende, për pabarazinë që ekziston në disa vende dhe gjithashtu për zhvillimin e lëvizjeve të ekstremit të djathtë të cilat siç e thamë kanë ekzistuar në Europë dhe më përpara. Europa, pra, ka një vështirësi të menaxhojë në një mënyrë koherente, me kuptim, si të thuash, këto probleme. Emigrantët, ardhja e refugjatëve, janë një problem, midis problemeve të tjera. Së dyti, konstatoj po ashtu se vendet që kanë qenë buldozerët e Europës , krijuesit e Europës, nuk kanë të njëjtën politikë. Gjermani është treguar më zemërgjerë, Franca është treguar e matur, më e kujdesshme, kjo ekzistenca e këtyre dy politikave të ndryshme është edhe një lloj kërcënimi për marrëdhëniet e vet këtij çifti, kurse për vendet e Lindjes të cilat kanë përfituar nga ndërtimi europian, nga BE-ja, e kam fjalën këtu për Sllovakinë, Republikën Çeke dhe vende të tjera. Këto vende lindore pra nuk po tregohen solidare, kanë përfituar nga solidariteti në vendet perëndimore të BE-së, por nuk po tregojnë të njëjtën gjë ndaj këtyre refugjatëve. Pra, në Komisionin Europian u diskutua që të thoje që secili nga këto vende të priste refugjatë mirëpo po shohim që nuk po ndodh kështu, e kam fjalën për Hungarinë, Sllovakinë, të cilët nuk pop resin refugjatë sepse janë me origjinë muslimane, ne mund të themi se nuk po kuptojnë, pra nuk e kanë kuptuar si funksionon Europa, kur vetë Angela Merkel pranon në Gjermani 1 milion emigrantë. Pra, Europa nuk është një supermarket ku vini të blini çfarë të doni dhe i hidhni në plehra ato që nuk i doni. Nëse një vend hyn në Europën e bashkuar natyrisht do të ketë avantazhe shumë të mëdha, por duhen pranuar edhe detyrat që të jep kjo bashkësi dhe ka disa vende për fat të keq që nuk po i përballojnë, nuk po i marrin përsipër këto detyra. Me këtë dua të them se duhet të vendosim diçka. Nëse BE-ja do të jetë një bashkësi federale më pro europiane, më e mbledhur, më solidare, apo do të vazhdojë të rri siç është, e paralizuar, nga një formë burokracie, e cila nuk është në gjendje të kuptojë sfidat strategjike të Kontinentit tonë. Pra, ne kemi 500 milion banorë në një BE, e cila nuk arrin të ketë një zë të vetëm në botë, e cila është njëkohësisht një fuqi ekonomike e jashtëzakonshme, një gjigand ekonomik, por një xhuxh politik. Ndërkohë që kemi Presidentin Juncker, një njeri i jashtëzakonshëm, po ashtu edhe personalitete të tjera të Europës, por burokracia e Brukselit është shumë e rëndë, e ngadaltë dhe nuk ka një vizion politik të caktuar europian.

A.Furxhi: Dhe në këtë kontekst europian, ka vende si Shqipëria dhe vende të tjera të Ballkanit, të cilat aspirojnë që të integrohen në Bashkimin Europian. Është një nga aspiratat më kryesore të Shqipërisë dhe shqiptarëve që prej 25 vitesh tashmë. Disa hapa janë hedhur, vendi tashmë është zyrtarisht kandidat për në BE, regjimi i vizave është hequr, shqiptarët udhëtojnë lirshëm në Europë, megjithatë integrimi në Europë duket ende një ëndërr e largët. Cili është mendimi juaj për këtë proces, për integrimin e Ballkanit në Europë ?

F.Mitterrand: Integrimi i Ballkanit është një proces i ndërlikuar , sepse secili prej vendeve të Ballkanit janë shumë të ndryshëm edhe Kroacia për shembull është vend ballkanik, por ka hyrë në Europë. Secili prej vendeve ballkanike ka veçantitë e tij dhe duhen parë me kujdes. Dhe Greqinë e dimë se është një vend i Ballkanit dhe e pamë sesa e rëndë ishte kriza e këtij vendi dhe ishte një subjekt, i cili pothuajse e ndau BE-në në dysh përsa i përket qëndrimit që duhej mbajtur ndaj saj. Për të folur për Shqipërinë më konkretisht. Shqipëria ka shumë anë pozitive dhe ndoshta mund të duket sikur po bëj politikë në emisionin tuaj, por jam i detyruar ta bëj. Ju keni një Kryeministër, i cili është një avokat i jashtëzakonshëm i vendit tuaj në rrafshin ndërkombëtar. Siç e dini, vetë Presidenti Obama sapo e priti në Amerikë. Ai ka krijuar lidhje, marrëdhënie me vendet lider në Europë si Franca, Gjermania, të cilat janë shumë të rëndësishme dhe mendoj se është një avokat i jashtëzakonshëm për integrimin e Shqipërisë në Europë. Natyrisht që gjendja ekonomike, socio-politike, infrastrukturës së Shqipërisë ka ende gjëra për të bërë. Ajo është ende e brishtë. Ka disa faza për të kaluar ende. Megjithatë do të thoja diçka të qartë, ndërgjegjësimi i vendeve të BE-së për faktin që Shqipëria po I afrohet kësaj familjeje europiane. Ky ndërgjegjësim është bërë. Para 5 vitesh ky ndërgjegjësim nuk ekzistonte. Dua të them se edhe imazhi i Shqipërisë është përmirësuar, sepse nuk mund të flasim vetëm për kriteret politike, shoqërore të vendit, por imazhi, çfarë mendimi kanë njerëzit dhe mund të them se tani përshtypja për Shqipërinë është shumë më e mirë sesa më përp