Prof. Sylë Ukshini/

Miqtë e Kosovës i japin të drejtë ekzekutivit të vendit, por si për çdo vendim tjetër, kërkojnë prolongimin e vendimeve për dinarin serb dhe për strukturat paralele. Në anën tjetër, kundërshtarët e Kosovës kalkulojnë në gabimet e mundshme të Qeverisë së Kosovës. Por, po ashtu, situata duket edhe më komplekse për faktin se përkundër angazhimit të shtuar të diplomatëve perëndimorë në Prishtinë, nuk ka qartësi të plotë se si ata e kanë dizajnuar procesin politik në veri. Në vend të presionit të njëkohshëm, bashkësia ndërkombëtar ka nevojë për të dëgjuar rritjen e zhgënjimit te kosovarët në lidhje me presionin mbi formimin e Asociacionit dhe të Dhomave të Specializuara në Hagë. Dy projektet njëetnike në Kosovë të sponsorizuara nga ndërkombëtarët që e kanë goditur fort Propozimin e Athisaarit vetëm për të akomoduar dhe qetësuar Serbinë

Nëse Brukseli akoma ka qëndrim të vagullt për agresionin ushtarak serb në Banjskë, për çështjen e dinarit dhe vendimin e autoriteteve kosovare për mbylljen e zyrave të strukturave paralele serbe në Kosovë; qëndrimi është shumë i qartë: vendimet duhet të prolongohen, pasi Beogradi bën zhurmë viktimizuese! Ky zell i Brukselit është shoqëruar edhe me deklarata dhe komente të shumta të diplomatëve të shumtë në Prishtinë edhe përmes rrjeteve sociale. Ku qëndron motivi është vështirë të thuhet, por një gjë është e sigurt, kemi të bëjmë me një qëndrim me standarde të dyfishta, qoftë i motivuar nga ndryshimi i paradigmave të dialogut të Brukselit, rrethanave të reja gjeopolitike apo paragjykimeve kulturore dhe fetare.

Një qëndrim i tillë i BE-së duket i paimagjinueshëm në 16-vjetorin e Pavarësisë së Kosovës! Kërkesat e tilla, për ruajtjen e mbetjeve të regjimit të Milosheviqit, për rivendosjen e dinarit serb si valutë zyrtare, për ruajtjen e tabelave me targa të Serbisë, pasaporta serbe, letërnjoftime serbe etj., mos u befasoni kur këta të kërkojnë edhe më shumë… po të mos ishte rreziku i luftës.

Me këto qëndrime që cenojnë shtetësinë e Kosovës a mund BE-ja të jetë ndërmjetës i paanshëm. Ky qëndrim i BE-së është simfonia e fundit mortore e dialogut më absurd të iniciuar me një rezolutë të OKB-së të sponsorizuar nga BE-ja dhe Serbia në ashtator të vitit 2010. Pra, në momentin kur GJND-ja e vulosi ligjshmërinë juridike ndërkombëtare të Pavarësisë së Kosovës, BE-ja në vend se të kërkonte njohjen nga 5 shtetet anëtare, mori përsipër një dialog ku Kosovën e trajton si çështje trafiku e herë si çështje shëndetësore apo mjedisore.

BE-ja ka marrë një qëndrim të anshëm, ajo mbështet hapur strukturat paralele të Serbisë, të cilat janë mbetje të regjimit të Slobodan Milosheviqit!

Për më tepër, këto struktura mirëmbajnë funksionimin në praktikë të strategjisë së Milosheviqit për ruajtjen e komunikimit të drejtpërdrejtë të serbëve të Kosovës me Beogradin. Në të njëjtën kohë të minohet çdo lojalitet ndaj institucioneve të Kosovës dhe që serbët lokalë të instrumentalizohen kundër shqiptarëve. Ngjashëm si Milosheviqi, edhe bashkëpunëtorët e tij të dikurshëm, tashmë të konvertuar si demokratë, vlerësojnë se “mbrojtja” e serbëve të Kosovës bëhet duke i konfrontuar me shqiptarët dhe institucionet e Kosovës.

Pra, strukturat paralele të shtetit serb, për të cilat paska vajtuar zëdhënësi i BE-së, janë instrument për pengimin e integrimit të serbëve kosovarë dhe barrierë kryesore e bashkëpunimit të serbëve lokalë me institucionet shtetërore të Kosovës.

Në këtë kontekst duhet parë edhe funksionimin e strukturave paralele dhe terroriste serbe në Kosovës, si dhe aksionin e tyre terrorist në Banjskë në shtatorin e kaluar. Dhe këtë linjë politike dhe këtë formë të organizimit paralel duhet kërkuar tek regjimi i Milosheviqit i cili i instrumentalizoi serbët e Kosovës si “kolonë e pestë” kundër shqiptarëve. Ish-anëtarja e Ekipit Kërkimor për Çështje të Udhëheqjes në Tribunalin Penal Ndërkombëtar për Ish-Jugosllavinë (TPNJ), Nevenka Tromp, duke u mbështetur në procesverbalet e dëshmive në procesin kundër Milosheviqit lidhur me akuzën për krime kundër njerëzimit në Kosovë, konfirmon se popullata serbe dhe ajo malazeze në Kosovë ishin armatosur qysh në vitin 1997. Ky fakt s’e konfirmon se ndërmarrja kriminale e Beogradit në Kosovë kishte për synim që në fushatën e spastrimit etnik në Kosovë të përfshinte edhe popullatën civile vendore serbe dhe malazeze.

Sipas Tromp-it, dëshmia në TPNJ e gjeneralit serb në pension Bozhidar Deliq, i cili ishte paraqitur si dëshmitar në emër të Milosheviqit, dhe pretendimet e tij në temën e tij të doktoratës, të shkruar më 1997, konfirmonin se Beogradi qysh në vitin 1997 u kishte dhënë serbëve dhe malazezve të Kosovës “armë të lehta këmbësorie”.

Pavarësisht këtyre fakteve, Perëndimi vazhdon përpjekjet për fshehjen e krimeve serbe në Kosovë dhe ndjek caqet për krijimin e një lloj simetrie artificiale në mes krimit shtetëror serb në Kosovë dhe krimeve të mundshme eventuale të shqiptarëve. Vetë mënyra e krijimit të Gjykatës Speciale, e motivuar nga një raport dubioz i ish-senatorit zviceran Dick Marty, shpërfaq synimin për simetri të krimit, ose, nëse nuk është kjo, atëherë kemi të bëjmë me një mendjelehtësi të Perëndimin si në rastin e mosleximit të saktë të politikës së Putinit. Prandaj, nëse sot ka një mosbesim total ndaj deklaratave të Perëndimit lidhur me çështjen e Asociacionit, faji nuk është vetëm i kosovarëve, por edhe i vetë Perëndimit, i cili besimin e kosovarëve e ka konsumuar në mënyrë më brutale. Ka kohë që në qarqet e djathta ekstreme në Evropë ka zënë vend racizmi antishqiptar, në libra, filma dhe narracione urbane.

Edhe sikur të kishte diçka të vërtetë në akuzat e Dick Martyt, nuk kishte arsye të binim në panik. Natyrisht, siç pohon edhe Kadare, mënyra se si u bë publike raporti i Dick Martyt kishte ngjyra raciste dhe u ngjante rrëfenjave me vampirë e me vrasje rituale, tepër të përshtatshme për psikozë raciste, siç kishin bërë racistët gjermanë kundër hebrenjve. Është disi e habitshme, më 2023, përkimi i akuzës së njëjtë ruse për trafikim organesh nga Ukraina. Por, Ukraina, e cila ka përvojë më të gjatë kundër shpifjeve të tilla, diti të mbrohej. Kosova dhe Shqipëria qëndruan duarkryq dhe të hutuara. Shqiptarët u kapën në befasi. Por, në fund erdhi Gjykata Speciale, e cila, pos që devijoi nga ajo për çfarë ishte formuar, minoi besimin që kishin shqiptarët te ndërkombëtarët. Sot, nga të gjithë pa përjashtim, madje edhe nga ata që e votuan, pranohet se Kosova u mashtrua, ndërsa besueshmëria te ndërkombëtare ra përtokë.

Nëse në vitin 2013 akoma kishte kondicion politik për të shkuar më tej me kompromise në dialogun e Brukselit, devijimi i BE-së nga një marrëveshje përfundimtare, gjithëpërfshirëse dhe ligjërisht të detyrueshme për normalizimin e marrëdhënieve mes Republikës së Kosovës dhe Serbisë dhe bashkë me të edhe fillimi i proceseve gjyqësore në Gjykatën Speciale në Hagë, në të cilat askund nuk bëhet fjalë për “gjetjet” e Dick Martyt, e kanë vrarë për vdekje entuziazmin për çfarëdo mundësie për themelimin e Asociacionit dhe kompromise të tjera në Bruksel. Derisa Serbia është e interesuar të bisedojë pa limit, shoqëria kosovare e ndien një lloj lodhjeje nga dialogu i tejzgjatur dhe herë-herë i pakuptimtë, që në disa raste është shndërruar në një lloj kazantriqe, ku mund të përpunohen çështje nga më të ndryshme, të trafikut, ambientit, të infrastrukturës e të tjera. Ndërkohë, që strukturat paralele të financuara nga Beogradin e bëjnë ligjin në enklavat e banuara me serbë.

Për më tepër, funksionimi i strukturave paralele të Serbisë brenda Kosovës është po ashtu në kundërshtim me detyrimet e marrëveshjeve të Brukselit të ndërmjetësuara nga BE-ja. Madje, 11 vjet më parë BE-ja kishte premtuar se shtatori i vitit 2013 duhej të shënonte fundin e funksionimit të strukturave paralele serbe në Kosovë. Kështu thuhej edhe në Marrëveshjen e 19 prillit të vitit 2013. Marrëveshja e Brukselit thotë se anëtarët e strukturave paralele të sigurisë në veri duhet të integrohen në institucionet e barasvlershme të Kosovë. Është, po ashtu, fakt i njohur se strukturat paralele serbe, të financuara drejtpërdrejt nga Beogradi, kanë qenë burim tensioni në Kosovë dhe organizatore të ngritjes së barrikadave në veri të Kosovës. Prandaj pala kosovare vazhdimisht kishte mbrojtur pozicionin se formimi i Asociacionit të komunave serbe do të mund të diskutohet vetëm pas shuarjes së strukturave paralele.

Pra, Serbia ka dështuar të përmbushë detyrimet e Brukselit për shuarjen e strukturave të saj në Kosovë. Ajo ende vazhdon që t’i financojë dhe përkrahë strukturat paralele, në vend se të respektojë Marrëveshjen e Brukselit. Siç është raportuar, Serbia vazhdon që të ndajë rreth 500 milionë euro në vit për strukturat e saj paralele në Kosovë.

Në vend se BE-ja t’i bëjë presion Serbisë që ajo ta heqë Kosovën nga Kushtetuta e saj dhe gjithashtu t’i shuajë të gjitha strukturat paralele, për të treguar qëndrueshmëri në angazhimin e saj për dialogun e Brukselit dhe për normalizimin e marrëdhënieve me Kosovën, siç parashihet në Kapitullin e 35 të negociatave për anëtarësim në BE, ajo shpreh kundërshti ndaj veprimeve të ligjshme të autoriteteve të Kosovës.

Beogradi si duket e ka kuptuar pozitën e vështirë të Kosovës, prandaj përmes vetëviktimizimit është hedhur në aksion për të provokuar ndonjë reagim të vrullshëm të Kosovës. Shqiptarët duhet të operojnë me kujdes të madh dhe ta kenë parasysh këtë moment vendimtar në të cilin ndodhet Kosova.

Në momentin kur po ballafaqohemi me nacionalizmin agresiv serb dhe përpjekjet ndërkombëtare për të krijuar një simetri të krimeve të njohura në Kosovë së fundshekullin e kaluar. Veprimet e Kosovës duhet të jenë më mirë të paketuara diplomatikisht dhe medialisht.

Të paktën një gjë është e mirë, më në fund, ranë maskat, pasi BE-ja edhe zyrtarisht e bëri të qartë se ka qenë në dijeni dhe ka toleruar në vazhdimësi që paratë e saj të destinuara për Beogradin të shkojnë më pas edhe për strukturat paralele serbe, të cilat si dje edhe sot minojnë funksionalitetin e brendshëm të shtetit të Kosovës. Zëdhënësi i BE-së sot doli krejt hapur dhe pa turp në mbrojtje të strukturave ilegale të Serbisë brenda territorit të Republikës së Kosovës.

Në anën tjetër, Beogradi vazhdon aksionin agresiv për pengimin e konsolidimit ndërkombëtar të Kosovës. Në këtë kuptim, strukturat paralele serbe janë në funksion të doktrinës serbomadhe (bota serbe), e cila nuk është dënuar asnjëherë dhe vazhdojnë të funksionojnë sipas strategjisë së vjetër serbe të vetviktimizimit!

Por është tepër e çuditshme, derisa ambasadorët e vendeve perëndimore në Kosovë dhe BE-ja tregohen të kujdesshëm për të reaguar për çdo rast qoftë edhe krejt minor, homologët e tyre heshtin dhe vetëm heshtin kur popullsia shqiptare e Luginës së Preshevës reduktohet për çdo ditë si rrjedhojë e çaktivizimit të adresave të shqiptarëve (spastrimit të heshtur).

Kjo politikë serbe është pjesë e strategjisë së Serbisë, të cilën disa organizata për të drejtat e njeriut e kanë cilësuar “spastrim etnik administrativ”.

Sipas një raporti të hartuar nga një studiuese shqiptare në Gjermani (F.F) 6000 shqiptarëve u janë çaktivizuar adresat e tyre në rajonin e Luginës, duke i bërë ata pa shtetësi dhe të paaftë për të blerë ose shitur prona, për të pasur akses në arsim ose kujdes shëndetësor, për të votuar ose për të ushtruar të drejta të tjera themelore. Pse ky qëndrim me standarde të dyfishta? A është kjo pafuqi e BE-së apo ajo qëllimisht po shndërrohet në një protektor të strukturave paralele të Serbisë në Kosovë, të cilat për 25 vjet me radhë kanë qenë burim i trazirave dhe tensioneve në Kosovë.

Dhe askush më shumë se këto struktura, të nxitura dhe të financuara nga Serbia dhe Rusia, nuk e kanë luftuar suksesin e Perëndimit në Kosovë. Prandaj pala kosovare duhet që në shpejtësinë e duhur të paketojë politikisht dhe medialisht veprimet e saj në mënyrë që të shmangen veprimet që do të nxisnin tensione në raportet e Kosovës me partnerët perëndimorë. Gjithashtu, ekzekutivi i vendit duhet të operojë me kujdes të madh pasi çdo përshkallëzim i situatës në Kosovë do të ishte një dhuratë politike për Beogradin.

Andaj, situata momentale në vend duke shumë e koklavitur, çdo gjë duket sikur po lëviz nëpër tehe të shpatës. Miqtë e Kosovës i japin të drejtë ekzekutivit të vendit, por, si për çdo vendim tjetër, kërkojnë prolongimin e vendimeve për dinarin serb dhe për strukturat paralele. Në anën tjetër, kundërshtarët e Kosovës kalkulojnë në gabimet e mundshme të Qeverisë së Kosovës. Por, po ashtu situata duket edhe më komplekse për faktin se përkundër angazhimit të shtuar të diplomatëve perëndimorë në Prishtinë, nuk ka qartësi të plotë si ata e kanë dizajnuar procesin politik në veri. Në vend të presionit të njëkohshëm, bashkësia ndërkombëtare ka nevojë për të dëgjuar rritjen e zhgënjimit te kosovarët në lidhje me presionin mbi formimin e Asociacionit dhe të Dhomave të Specializuara në Hagë. Dy projektet njëetnike në Kosovë të sponsorizuara nga ndërkombëtarët e kanë goditur fort Propozimin e Athisaarit vetëm për të akomoduar dhe qetësuar Serbinë. Me apo pa të drejtë është krijuan bindja se në dialogun e Brukselit kompromise janë kërkuar vetëm nga Kosova, e cila edhe ashtu, siç kishte thënë Albert Rohan, bashkëhartues i Planit të Ahtisaarit, të gjitha kompromiset i kishte bërë në vitin 2007, kur ajo pranoi Planin Ahtisaari, i cili nuk mund të jetë çdoherë pikënisje për kompromise të tjera e të reja.

Ndërsa Perëndimi në përvjetorin e parë të Marrëveshjes së Ohrit duhet ta kuptojë më në fund se normalizimi i marrëdhënieve Kosovë-Serbi nuk mund të arrihet vetëm me simbolika, por as me qasjen se gjithçka duhet prolonguar në Kosovë për aq koha sa nuk pajtohet Beogradi.

Botuar te “www.koha.net“.

Astrit Lulushi/

Jetojmë në një univers që shpërtheu në ekzistencë nga absolutisht asgjëja, – kështu përpiqen të na bindin – një shfaqje kozmike, me Big Bang si aktin madhështor të hapjes.

Por nga erdhi energjia për këtë spektakël qiellor?

Nuk është vetëm një pyetje për astrofizikanët; është një zhytje në fundin e thellë, ku e njohura shtrëngon duart me të panjohurën. Kapërcejmë kërkimin shkencor, dhe prekim strukturën e ekzistencës, duke sfiduar atë që mendojmë se kuptojmë. Ndoshta, vetëm ndoshta, përgjigja për këtë gjëegjëzë kozmike nuk është atje mes yjeve, por e varrosur thellë brenda vetëdijes sonë të paeksploruar.

Shkenca tregon për grimcat, valët, energjinë, por e humbet pikën. Big Bengu, një iluzion spektakolar, nuk ka të bëjë me përplasjen e grimcave; ka të bëjë me të kuptuarit e Majës, iluzionin e madh, ndarjen mes teje, meje dhe kozmosit; është pikërisht kjo – një iluzion.

Energjia e Big Bangut nuk ka ardhur nga askund, sepse në jo-dualizëm, nuk ka asnjë ‘nga’, as ‘për’, është vetëm një valle e pafund ekzistence.

Çelësi i mirëkuptimit kozmik është se Ego-ja i do enigmat, misteret, origjinën. Ajo lulëzon në ndjekje. Por këtu është kthesa – për të kuptuar me të vërtetë burimin e energjisë së Big Bengut, duhet të thyeni egon. Kjo nuk është për ata me zemër të dobët.

Bëhet fjalë për punën në hije të thellë, për t’u përballur me qoshet më të errëta të psikikës dhe për të kuptuar se nuk jemi të ndarë nga universi; ne jemi universi. Energjia e Big Bangut është e njëjta energji që ushqen mendimet tuaja më të thella, ëndrrat tuaja më të egra. Është një udhëtim i vetë-realizimit; në rrugë për të kuptuar se gjithçka që shihni është një reflektim i vetvetes suaj të brendshme.

Më në fund, ne kalojmë përtej kufijve të kohës dhe hapësirës.

Imagjinoni një gjendje ku e kaluara, e tashmja dhe e ardhmja bashkohen në një. Kjo është fusha e jo-dualizmit, ku koncepti ‘Big Bang’ humbet kuptimin e tij.

Këtu, energjia e krijimit nuk është një ngjarje nga e kaluara; është një realitet i vazhdueshëm, që shpaloset vazhdimisht brenda dhe rreth nesh. Ky është zgjimi përfundimtar, duke kuptuar se nuk jeni një spektator i universit; ti je krijuesi, vëzhguesi dhe krijesa e tij, të gjitha përnjëherë.

Big Bang-u ka qenë brenda jush gjatë gjithë kohës. Kërkimi i vërtetë nuk është të gjesh një burim të jashtëm, por të njohësh dhe të shfrytëzosh energjinë e pakufishme brenda vetes.

Ky udhëtim kapërcen sferat e shkencës dhe hyn në mistik, ku çdo moment është një Big Bang, çdo mendim një krijim, çdo frymë një univers në vetvete. Rruga drejt këtij realizimi nuk është e lehtë, por është udhëtimi më shpërblyes që do të filloni ndonjëherë. Si përmbledhje, energjia e Big Bengut nuk u shfaq thjesht nga askund. Është një pjesë e iluzionit madhështor, një kërcim ekzistence ku ti je pjesë integrale.

Thyejeni egon tuaj, zhyteni thellë në vetëdijen tuaj dhe do të zbuloni se nuk jeni vetëm në univers; ju jeni universi. Përqafojeni këtë të vërtetë dhe do të zhbllokoni një fuqi përtej imagjinatës – fuqinë për të krijuar, për të kuptuar, për të qenë.

*

Cila ishte gjëja e fundit me të cilën po punonte Albert Einstein para se të vdiste?

Në shtratin e tij të spitalit menjëherë pasi ai ndërroi jetë; kishte lënë stilolapsin dhe letrat sipër tavolinës së vogël anësore. Dokumentet ishin mbi pasionin e tij, Teorinë e Fushës së Unifikuar. Mbrëmjen para se të vdiste, Ajnshtajni ishte duke punuar shumë duke shkruar dhe shkruar mendimet dhe punimet e tij mbi këtë teori. Pak më vonë ai i tha infermieres së tij: “…Mendoj se do të pushoj pak” dhe i vendosi sendet në tavolinë.

Ka një histori të këndshme që kjo infermiere e tregonte. Ajo ishte, në fakt, personi i fundit që pati një bisedë me Ajnshtajnin. Infermierja e kishte çuar Ajnshtajnin me karrocën me rrota drejt dritares së spitalit për të admiruar pamjen e kopshtit të vogël të rrumbullakët nga dritarja pranë shtratit.

“Profesor Ajnshtajn, a mendoni se Zoti e krijoi kopshtin?”

Ai u përgjigj: “Po, Zoti është edhe kopshtari edhe kopshti”, të cilës infermierja u përgjigj: “Oh, nuk do ta mendoja në atë mënyrë”, të cilës Ajnshtajni u përgjigj: “Po, dhe unë e kam kaluar tërë jetën vetëm duke u përpjekur për të kapur një paraqitje të shkurtër të tij në punën e tij.

Dr. Lulzim Nika/

(Në përkujtim të dëshmorëve

Sahit Shala, Enver e Shani Morina)

Sot kujtojmë me nderim tre dëshmorët, të cilët së bashku me mijëra demonstrues u ballafaquan me forcat e njësisë speciale të ish-shtetit kriminal jugosllav. Ata ranë dëshmorë në rrugën, e cila do të shpinte drejt çlirimit të vendit, në rrugën e sakrificës, nderit dhe lavdisë.

Në këtë ditë ishin plagosur edhe shumë demonstrues që kishin arritur atë ditë nga të gjitha fshatrat e Drenicës.

Drenica me historinë e lavdishme të rezistencës dhe luftës për liri, gjatë historisë do të dëshmonte se ishte vatër e përhershme e rezistencës për liri.

Qytetarët e komunës së Drenasit para 34 vitesh, iu bashkuan protestave masive anekënd Kosovës kundër apartheidit dhe gjenocidit qe ushtronin forcat fashiste jugosllave kundër popullsisë shqiptare ne Kosovë dhe hapësirat shqiptare të pushtuara nga Jugosllavia.

Ndërsa, Drenasi ishte përzgjedhur nga njësia speciale jugosllave për ta shuar kryengritjen kosovare, për të ushtruar terror shtetëror.

Historia atë ditë kishte përzgjedhur Sahit Shalën, Enver e Shani Morinën të ishin martirët e patrembur kundër njësive okupatore, të cilave ua bënë me dije se kjo tokë nuk duronte robërinë.

Ata, me guximin e tyre, u bënë pjesë e pavdekshme e historisë dhe lirisë tonë.

Sot kujtojmë me nderim tre dëshmorët, të cilët u bënë pjesë e historisë sonë te lavdishme dhe krenare për lirinë e Kosovës.

I përjetshëm është kujtimi për dëshmorët Sahit Shalën, Enver e Shani Morinën!

Lavdi!

Astrit Lulushi/

Perandoritë, veçanêrisht ajo Romake, u krijua në një epokë kur nuk kishte kontrolle dhe ekuilibra në qeveri. Ata donin pushtet dhe e morën. Edhe tani, me gjërat që kanë ndryshuar gjatë shekujve, ka njerëzve që luftojnë, për të marrë ose pêr të mbrojtur. A dëshirojnë të gjithë njerëzit luftë gjatë gjithë kohës, apo ka një ngacmuues të lindur që dëshiron ta bëjë këtë? Lufta i lëndon dhe i shkatërron të gjithë.

Ndonjëherë, si në Luftën e Dytë Botërore, kur e gjithë bota ishte pothuajse e shkatërruar, njerëzimi bëri atë që duhej të bënte kur ekzistonte një person i pangopur, pjesë e një grupi të zgjedhur që dëshironte të kishte pushtet absolut përgjithmonë. Megjithatë kjo nuk do të thotë përgjithmonë për të gjitha kohërat.

Tiranët e lindin pushtetin absolut. Burrat mund të dëshirojnë luftën marrëzisht, por pas luftës ata kthehen në vatër, shtëpi; turpi i luftës zbehet shpejt dhe harrohet me një lutje.

Në kohë paqeje, depërton paksa idea/romantike e një epoke aventure. Lodhja, banaliteti dhe mërzia e epokës moderne ku paqja ka mbretëruar mbi cepin tonë të vogël të pyllit, njeriu ka pak dëshirë për aventura, tregime me luftë dhe për personazhet e saj të shumtë.

Kjo është pse në kohë paqeje, komunistët mendonin për luftë çdo ditë me filma, arte e libra, pēr të mbajtur njerëzit të pashkëputur nga lufta e shkuar vellavrasëse “e lavdishme”.

Nusret Pllana, 20 vjet angazhim maksimal, për t’ ia dëshmuar botës përparimtare e demokratike gjenocidin serb mbi shqiptarët.

Shkruan: Ahmet Qeriqi/

Në emisionin javor të TV-Diellit, “Bisedë në studio”, veprimtari ndër më të zellshmit i kohës sonë, i burgosuri politik, folësi i parë I Radios – Kosova e Lirë, dhe anëtari i stafit, luftëtari i barrikadave të Dukagjinit, publicisti dhe tani profesori universitar, Nusret Pllana, ka shkopitur disa segmente të jetës dhe aktivitetit të tij të pandërprerë, në shërbim të kombit e atdheut, qysh nga rinia e hershme e deri tani, në moshën 60-vjeçare.

Vitet e gjata të robërisë serbe në Kosovë, dhuna dhe gjenocidi sistematik, sidomos ai i kohës së regjimit të Millosheviqit, vitet e rënda si tunxhi nën shekujt e robërisë, krejt natyrshëm  kanë nxjerrë në sipërfaqe  edhe forcat e kundërvënies dhe  të qëndresës shekullore të popullit e të kombit tonë, me qëllim  për ta përballuar atë dhunë dhe për të ruajtur qenien, gjuhën, traditën, kombin, besën dhe dinjitetin.  Ne, sot jemi të vetëdijshëm se ashtu sikur kemi luftuar dhe kemi qëndruar nën Perandorinë më të fortë të botës, sikur ishte ajo Osmane, prej vitit 1912, nuk kemi luftuar vetëm kundër Serbisë, por edhe kundër Rusisë dhe shteteve evropiane që na konsideronin mbetje aziatike dhe u kishin forcë ushtarake e logjistike shteteve sllave dhe Greqisë me qëllim që çështja shqiptare të fundosej bashkë me Perandorinë, që kishte mbajtur peng dhe në rrethim Evropën prej vitit 1389 e veçmas  prej viti 1453 kur turqit  kishin pushtuar Kostandinopojën e deri në vitin 1912, kur kishte filluar shembja e saj.

Në rrugëtimin tonë të gjatë historik, kombi ka nxjerrë në sipërfaqe bij e bija besnikë, të cilët me kohë kanë ndërtuar identitetin e qëndresës dhe kanë mbijetuar fill të vetëm, pa asnjë aleat  deri në

fundin e historisë së pushtimeve e të robërive shekullore,  në qershor të vitit 1999, duke marrë më në fund përkrahjen e forcës më të madhe ushtarake  të botës prej vitit 1945  e deri më sot, sikur ishte NATO-ja, kryesisht  Amerika dhe Anglia.

Lufta e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ka dhënë shembuj të shumtë të heroizmit shqiptar, që ishte kalitur nën robëri, në burgje, punë të detyruar, dhunë e represion sistematik, që ishte përgatitur e stërvitur me vite të tëra, që në momentin e caktuar historik te merrte fatin e pjesëve të robëruara të atdheut në duart e veta. Në mesin e një armate të atdhetarëve, sidomos nga radhët e të burgosurve politikë që iu kishin bashkuar radhëve të UÇK-së, që në aksionet e para ishte edhe luftëtari i lirisë, Nusret Pllana, tani professor universiteti, i cili ka dhënë një kontribut të jashtëzakonshëm, para gjatë dhe pas luftës.

Në emisionin javor, ‘Bisedë në studion e TV-Diellit”, i cili në të njëjtën kohë transmetohet edhe në valët e Radios-Kosova e Lirë, Nusret Pllana ka folur për jetën në moshën e rinisë, shkollimin, pasionet për lexim e recitim, frymëzimin atdhetar nga shembulli i jetës dhe i veprës së Adem Demaçit, dhe gardës së atdhetarëve të moçëm e të rinj, si  dhe rrugëtimin e natyrshëm nëpër shtigjet e lirisë, në rrugët që i kishte trasuar armata e të burgosurve politikë, pastaj  nëpër rrugët e UÇK-së, të cilat i kishin hapur me kallash në duar dëshmorët e heronjtë, më vonë në rrugëtimin historik në malet e Dukagjinit e  të Drenicës me mikrofon e kalash në  duar, pas luftës në rrugëtimin me avion prej Kosovës  nëpër Evropë, dhe nëpër të gjitha kontinentet Azi, Australi, Amerikë, e gjithandej botës, duke dëshmuar me fakte e dëshmi të argumentuara krimet serbe mbi shqiptarët.

Rrugëtimi i Nusret Pllanës, për t’ ia treguar botës të vërtetën e gjenocidit serb, krimet sistematike shtetërore të Serbisë kundër shqiptarëve, prej vitit 1844, kur të parët e tij dhe shumë të tjerë, me qëllim për t’ i  ikur shfarosjes kolektive ishin detyruar  t’ i linin trojet stërgjyshërore në Pllanën e Madhe afër Nishit, (në Serbinë e sotme), dhe kishin gjetur strehë në Kosovë, kishte  qenë ana tjetër e mësimeve të historisë, që kishte përforcuar rrugëtimin e tij dhe të bashkëmendimtarëve drejt lirisë. Po të heqim një paralele historike dhe gjeografike, të rrugëtimit të të parëve  të tij dhe shumë të tjerëve të të njëjti fat historik,  prej viseve të Nishit Toplicës e Prokupjes  dhe vendosjes në Kosovë, pastaj katandisjes  në burgjet serbe të Jugosllavisë,  në vitet  80- të shekullit të kaluar, lirimin nga burgu, krijim e familjes, rrugëtimin tjetër drejt lirisë në barrikadat e Dukagjinit me heroin e Kombit, Agim Bardh Zeneli, rrugëtimin me Radion Kosova e Lirë sidomos prej 4 janarit e deri më 21 qershor të vitit 1999 dhe rrugëtimet e mëvonshme në të katër anët e botës, për ta demonstruar me fakte e argumente krimin 150 vjeçar serb mbi shqiptarët, kjo është njëra ndërsa historitë e rralla, në mos ndër më të veçantat e veprimtarit që ka nxjerrë në sipërfaqe koha jonë e luftës dhe e lirisë. Dhe jo nuk është një mit, as një hiperbolë letrare,  por një realitet për të cilin dimë të gjithë në Kosovë e më gjerë.

Jo rastësisht, por mbase fenomenalisht, zëri i Nusret Pllanës, ishte zëri i luftëtarit të parë të lirisë, të cilit iu kishte besuar shqiptimi i togfjalëshit  më emblematik të kohës së luftës së UÇK-së dhe mbarë Kosovës përgjithësisht: Ishte shpërthimi vullkanik, nga thellësitë e bronkeve të Shqipërisë,  “Ju flet Kosova e Lirë!, Ju flet Kosova e Lirë!”, zë që kishte jehuar maleve, luginave, brigjeve, shpatije, pllajave e   fushave të Kosovës fshatrave e qyteteve, duke zëruar krismat e armëve të legjendarit, Adem Jashari, sepse ishte zë i cili dilte me fuqi e shpejtësi sikur  del plumbi nga gryka e pushkës dhe kishte një forcë maksimale mobilizuese. Ishte  zëri më kuptimplotë i kohës, i stafit të Radios, që shpërndahej në eter nga folësi, Nusret Pllana.

Në bisedë me Ahmet Qeriqin, drejtori i Radios-Kosova e Lirë, Nusret Pllana ka folur për angazhimet e tij në Lëvizjen kombëtare, prej kohës kur në gjysmën e dytë të viteve ’80-të ishte dënuar me grupin atdhetar të Heroit të kombit, Fehmi Lladrovci, të gjeneralit, Shaban Shala, tani i ndjerë e dhjetëra atdhetarëve më të dëshmuar të historisë sonë më të re. Veprimtaria e tij studimore, publikimet e shumta, monografitë për dëshmorët, filmat dokumentarë për dëshmorët e masakrat serbe, sidomos libri shkencor: “Terrori i Serbisë pushtuese mbi shqiptarët 1844-1999”, me të dhëna që i ka gjurmuar vetë që ia kanë ofruar dr. Hakif Bajrami dhe profesorët më të njohur të Kosovës, ribotime e shumta të këtij libri monumental, pastaj përkthimi deri tani  në 9 gjuhë të botës, vlen për të veçuar përkthimin në gjuhën japoneze që e kanë financuar vetë japonezët, përthimi edhe në gjuhën serbe, është jo vetëm një monument studimor, historik  letrar i llojit të vet, i një zhanri specifik, por është një libër që nuk gjen  krahasim në literaturën  tonë e më gjerë.

Në mesin e publikimeve më të rëndësishme është edhe libri u fundit, ‘Fëmijët martirë të Kosovës” me bashkë-autoren Hanëmshahe Ilazi, ku janë prezantuar, të dhënat elementare biografike për secilin fëmijë shqiptar të vrarë nga serbët,  veç e veç, dëshmitë e faktuara  dhe të argumentuara  për vrasjen e 1.432 fëmijëve shqiptarë nga Serbia kriminale dhe gjenocidale,  prej vitit 1981 e deri në vitin 1999.

Aktiviteti, puna e përkushtuar, ballafaqimi me mungesë tejet të shprehur të përkrahjes institucionale e ka zhgënjyer Nusret Pllanën, por ai asnjëherë nuk është dëshpëruar dhe nuk ka hequr dorë nga aktiviteti, pavarësisht si mund të interpretohet puna e tij  nga individë të caktuar,  nga ata që xhelozojnë, nga ata që bien pre e thashethemeve,   lidhur me gjoja përfitimet nga shitja e librave, sepse të gjithë në Kosovë e dimë fare  mirë se sa shitet dhe  kush fiton nga librat. Nuk flitet pse Aeroporti i Prishtinës, që mbanë emrin e Adem Jasharit ka kontratë të njëanshme  për shitjen vetëm të librave të Kompanisë Koha në ambientet e aeroportit  dhe të asnjë botuesi tjetër. Dihet dhe përmbajtja skandaloze e disa prej atyre librave në ironizimin e stigmatizimin e luftë së UÇK-së. Nuk flitet për matrapazët që me të hollat që kanë marrë nga Qeveria apo komunat kanë botuar libra të pa autorizuar për dëshmorët dhe ato e shesin madje edhe dhunshëm nëpër komuna e në institucione. Unë e kuptoj xhelozinë e individëve të caktuar, por nuk i kuptoj dot institucionet e Kosovës, të cilat duhet të mburrem me veprat e tij dhe vepra të tjera të kësaj përmbajtjeje, dhe duhet të shërbehen me to sa herë duan ta dëshmojnë e ta argumentojnë krimin sistematik të Serbisë pushtuese, në Kosovë. Kjo është e pafalshme, sepse intelektuali, Nusret Pllana nuk ka shkruar libra, as i shkruan ato për t’u mburrur, për të rrahur gjoks, por I shkruan, i boton me ndihmën e shokëve e miqve e shumë herë me mjetet e veta, për të qenë në shërbim të publikut, për t’ i shërbyer ÇËSHTJES, sepse ende jemi në rrugëtimin tonë historik. Nuk hiqet dot nga kujtesa jonë tragjedia e Toplicës, Nishit, Prokupjes, Filatit, Janinës, Sulit, Artës, Prevezës, sepse Shqipëria ende nuk është bërë, ende ndodhet në proces të bërjes paqësore, të bërjes së natyrshme, sipas ligjeve të jetës, sikur na mësonte i Madhi, Adem Demaçi. “Ligjet e jetës, pasha bacën, janë ligje universale, ato vonojnë por nuk gabojnë, sepse janë vetë universi, i cili gjithçka vendos në vendin e vet”….

Nusret Pllana është veprimtar e krijues me plot energji, është një krijues   që nuk ndalet, është një “perpetuum mobile” i llojit të vet, veprimtar që moto të jetës ka kultin e punës,  dhe nuk pret se çka posjellë fati, por iu prin punëve pa u ndalur, pa u demoralizuar dhe gjithnjë,  pandërprerë,  ai gjendet kudo, ku e kërkon detyra, qoftë para studentëve, para kolegëve, duke i kryer të gjitha obligimet në familje, por pa rezervuar kurrë kohë për argëtim, për gjezdisje, për kafene, e bjerrje kot të kohës. Ai mbi të gjitha e çmon kohën dhe kurrë nuk është dehur as dehet dot nga sukseset, ndaj edhe në angazhimin e tij këmbëngulës, prore ia ka dalë  dhe po ia del me suksese të njëpasnjëshme…

Puna krijuese dhe aktiviteti i dr. Nusret Pllanës

Dr.sc. Nusret Pllana shkollën filloren e kreu në vendlindje, kurse gjimnazin dhe Fakultetin Ekonomik në Prishtinë. Një kohë të gjatë është marrë me veprimtari kulturore-artistike. Në vitin 1984 themeloi Ansamblin Artistik, ”Hasan Prishtina”, të Prishtinës, të cilin e udhëhoqi deri më 1996. Derisa ndiqte studimet pasuniversitare të ekonomisë në Zagreb, me të kthyer në Kosovë, më 1986 burgoset për veprimtari patriotike ilegale dhe dënohet me gjashtë vjet burgim të rëndë, nga të cilat i vuan pesë. Pas daljes nga burgu themelon Ndërmarrjen private për prodhimin e qilimave Teuta në Prishtinë. Ndërkaq, më 1994 burgoset për të dytën herë, por kësaj radhe si anëtar i Këshillit Drejtues të Odës Ekonomike të Kosovës. Ishte pjesëmarrës I luftës së Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, dhe folësi i parë i Radios ”Kosova e lirë”. Pas kthimit nga lufta, ishte redaktor përgjegjës i Radios ”Kosova e lirë”. Ishte zëvendës ministër dhe ministër i kulturës i Qeverisë së Përkohshme të Kosovës 1999-2000. Ka udhëhequr sektorin e Arkivit të UÇK-së nga viti 2002-2006.

Aktualisht është ligjërues i Universitetit “Hasan Prishtina” të Prishtinës dhe Universitetit Shtetëror të Tetovës në Shkup dhe Tetovë. Ka magjistruar në Tiranë, në vitin 2005, me temën Masakrat serbe në Kosovë 1989-1997. Ka doktoruar në Universitetin e Evropës Juglindore në Tetovë, më 1 Shtator 2009, me temën: Intervenimi i NATO-s në Kosovë, në departamentin e shkencave politike dhe administrimit publik. Në vitin 2011 i botohet në gjuhën angleze, libri, NATO Intervention in Kosova, me recensentët: Ambasadorin amerikan William G.Walker, Prof.dr.Christopfer G.L.Hall dhe Prof.Julia Norrgard.

Libri i tij The Terror of Invading Serbia over Albanians 1844-1999, i sajuar në tetë gjuhë: shqip, anglisht, frengjisht, gjermanisht, turqisht, serbisht, japonisht e suedisht, deri tani është promovuar në këto qendra evropiane dhe botërore: Prishtinë, Tiranë, Tetovë, Shkupi, Oslo, Jovik, Stokholm, Kopenhagë, Katovicë, Budapest, Romë, Helsinki, Vjenë, Lion, Paris, Shtutgarti, Dortmund, Singen, Nyrnberg, Hechingen, Pforzheim, Hamm, Ludwigsburg, Helsingen, Heidelberg, Mannheim, Mynster, Gjenevë, Cyrih, Lugano, Ankara, Stamboll, Izmir, Bursa, New York, Washington, Florida, Detroid, Melbourne, Toronto, Bearry, Bruksel, Berlin, Bolzano, Braunschweig, Londër, Mynster, Dyzeldorf e Montreal.

Është redaktor i librit A vriten Engjëjt, të autores, Hanëmshahe Ilazi, 2012. Recensent i librit Abdyl Krasniqi – frymëzues brezash, 2009, të autorit Prof.Bedri Tahiri, recensent i librit monografi Dëshmorët e Kombit – Mareci ‘99,të autorit Refik Gërbeshi, 2014, recensent i librit Familja Pllana – Halabak, 2012, të autorit, Prof.Shaban Pllana, recensent i librit monografi Masakra e Belegut,

2015, të autorit Mr.sc.Endrit Binakaj, redaktor i librit monografi Studenti martir – Arianit Ilaz Berisha, të autorit Argjend Hasani, 2013, recensent i librit monografi Spahijajt e Llashticës, Prishtinë, 2014, recensent i librit Kapërcimshekulli, 2015, të autorit Musli Kabashi.

Libri i tij Terrori i Serbisë Pushtuese mbi Shqiptarët 1844-1999, ka arritë të futet në Bibliotekat më të njohura evropiane e botërore, si: në Bibliotekën Botërore të Kongresit Amerikan, në Bibliotekën Botërore Victoria të Australisë, në selinë e Organizatës së Kombeve të Bashkuara, në Bibliotekën Botërore të Bajernit të Gjermanisë, në Akademinë Ushtarake të Bundesverit gjerman, në Tribunalin e Hagës, në Bibliotekën Botërore të Britanisë së Madhe në Londër, etj. Për librin Terrori i Serbisë Pushtuese mbi Shqiptarët 1844-1999, në vitin 2013 ka marrë mirënjohje nga Biblioteka Botërore e Kongresit Amerikan dhe Biblioteka Botërore e Britanisë së Madhe në Londër, në vitin 2015. Është autor i dhjetëra punimeve shkencore.[5]

*Botuar me shkurtime.