• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

“Pse ShBA nuk e pushtuan por e çliruan Venezuelën nga Maduro/t”

January 9, 2026 by s p

Gjeneral ® Piro Ahmetaj/

Siç është e mirënjohur, më 3 janar 2026, pra ende pa kapërdijë (për humor) kaposhin e detit dhe as urimet tradicionale, Presidenti Donald Trump urdhëroi përdorimin e fuqisë ushtarake për të prangosur dhe çuar para drejtësisë z. Nicolas Maduro, i cili: “duke shpërdoruar fuqinë e pushtetit dhe bandave të drogës jo vetëm sundonte prej 13 vitesh popullin e Venezuelës por edhe kërcënonte standardet e jetës dhe sigurisë së amerikanëve, si dhe interesat gjeopolitike në kufijtë jugorë të SHBA-ve”!

Përmbledhje mbi gjetjet dhe peshën gjeo-politike nga operacioni për prangosjen e Maduros:

Pikësëpari, përtej makinerisë helmuese të dezinformimit (deep fake), tmerrit së putinistëve, Kim-Joung-ëve ose sundimtarëve të ngjashëm me Maduron, si dhe kakofonisë së të gjithëditurve kudo në studio/media, fatkeqësisht edhe në Tiranë, Prishtinë etj, këtë operacion: “nuk e gjej kurrësesi agresion për pushtimin e Venezuelës”, por si kontribut për çlirimin e saj, si dhe forcimin e besimit të doktrina/qasja e fortë e Trump: “paqe e imponuar nëpërmjet forcës, ndaj sundimtarëve të marrë nga fuqia e mbi-pushtetit”!

Po ashtu, edhe Presidentin Trump e gjej terësisht brenda ushtrimit të përgjegjësive kushtetuese të shpallura në Strategjinë e Sigurisë – 2025 (e miratuar në Kongres dhe Senat) e cila përfshin: “detyrën e FAA për mbrojtjen e kufijve shtetërorë, standardeve të sigurisë së qytetarëve si dhe interesave amerikane nga armët e shkatërrimit në masë, emigracioni i paligjshëm, narko-terrorizmi ndërkombëtar, etj”. Thënë këtë, pa asnjë dyshim, “prangosja e Maduros pa lejen e Moskës, etj”, vulosi projektin e Presidentit Trump-2 për:“Amerikën edhe më të madhe/fortë, si dhe imponimin e paqes nëpërmjet forcës”, çka legjitimon përdorimin e fuqisë ushtarake ndaj autokratëve të gjithpushtetshëm, të cilët, përveç sundimit të popujve të tyre, kërcënojnë edhe sovranitetin si dhe mënyrën e jetesës së popullit amerikan!

Së dyti, jo vetëm që nuk kishte/ska pushtim nga ShBA-të, por në realitet ky sulm sapo ka ndezur shkëndijën e lirisë për popullin e Venezuelës, Kolumbisë, Kubës, Iranit etj, si dhe shpresës për t’u çliruar nga droga, krimi dhe sundimtarët e gjithpushtetshëm! Prandaj, vetëm disa orë pas prangosjes së Maduros, ShBA-të paralajmëruan edhe Presidentin qesharak kolumbian Gustavo Petro të “mos marrë kot armët”, pasi ka zero mundësi të përballet me ShBA-të në raste të ngjashme.

Përdorimi i forcës ushtarake nuk erdhi brenda një dite. Kjo pasi marrëdhëniet SHBA–Venezuelë u përkeqësuan veçanërisht pasi Maduro mori pushtetin në vitin 2013 (sipas OKB-së janë ekzekutuar pa gjyq mbi 20.000 qytetarë); edhe pse zgjedhjet e korrikut 2024 nuk u njohën nga ShBA-të dhe BE-ja, qëndroi dhe e zgjati pushtetin derisa u prangos në rezidencën e tij, duke shpërdoruar fuqinë e shtetit, si dhe duke e kthyer vendin në parajsë të bandave të drogës, si dhe interesave ruse, iraniane, kineze etj. Megjithatë, pas operacionit, ShBA-të konfirmuan se: “do të bashkëpunojnë me një qeveri që do të dalë nga një koalicion gjithëpërfshirës, përfshirë faktorët e moderuar, opozitën zyrtare, si dhe diasporën e Venezuelës, për t’i hapur rrugë zgjedhjeve demokratike dhe stabilitetit të vendit”.

Së treti, jo që nuk është kurrësesi pushtim, por dhe nuk ka “asnjë thyerje të ligjit ndërkombëtar dhe as ka si të jetë një precedent i rrezikshëm”, pasi ShBA-të kurrë nuk kanë synuar dhe as kanë shpallur, pushtim të tërësisë territoriale të Venezuelës. Në të kundërt, e kanë theksuar fort se: “nuk janë në luftë me Venezuelën, por me sundimtarët e atyre që zbrazin burgjet dhe dërgojnë të varurit/sëmurët mendorë nga droga drejt ShBA-së, duke kërcënuar jetën e amerikanëve dhe interesat gjeopolitike të ShBA-së”, qofshin në Venezuelë, Kolumbi, Kubë, Iran e kudoqofshin!

Për më tepër, nuk gjej asnjë krahasim me agresionin neo-nazist të Rusisë putiniste rreth 4 vjet më parë, e cila synonte jo vetëm pushtimin e Ukrainës, por edhe rendin global, vlerat demokratike, interesat dhe fuqinë ushtarake të Aleancës Euroatlantike (USA/NATO/BE). Kështu ndërsa në fushëbetejën pêr/me Ukrainën janë vrarë dhe plagosur rëndë mbi 1.5 milion ushtarë rusë dhe qytetarë të pafajshëm, në këtë rast, pra në më pak se 5 orë operacion për prangosjen e sundimtarit, forcat ushtarake të ShBA-së vranë personelin e të sigurisë së sundimtarit (- 100), pra nuk u sulmua me raketa dhe dronë vrasës, etj asnjë spital, shkollë, qëndër banimi dhe infrastrukturë jetike për jetën e qytetarëve venezuelas.

Së katërti, prangosja e Maduros kurrësesi nuk mund të definohet si pushtim, edhe pse sigurisht vulosi me forcën e armëve fundin e rendit të vjetër të sigurisë (KS/OKB), si dhe konfirmoi de facto themelimin e një rendi të ri, i cili mund edhe të identifikohet me emrin e Donald Trump. Gjithësesi duhet thënë se rendi i vjetër ra edhe për shkak të pak sukseseve, por shumë dështimeve, prej pafuqisë kritike të rendit të vendosur në 1945. Për ta ilustruar këtë mjaftojmë ulërimat e gjenocidi Serbenicës, kur 8000 fëmijë, gra dhe pleq u ekzekutuan barbarisht “para syve të kaskaveBlu të OKB-së” nga makineria kriminale e Millosheviçit!

Së pesti/fundmi, në operacionin “Absolute Resolve”, mbi 150 avionë, përfshirë dronë u nisën nga 20 baza ushtarake, zgjati vetëm 4:45’ dhe pati zero humbje, duke nxjerrë tërësisht jashtë luftimi sistemin e mbrojtjes ajrore të një vendi që shpenzon mbi 6 miliardë $ në vit për mbrojtjen, çka denostroi jo vetëm një nga operacionet “më diskret, më të shpejt, më preçiz dhe më të suksesshëm që ka ndërmarrë ndonjëherë fuqia ushtarake e ShBA-ve”. Nga ana tjetër, pafuqia reaguese (zero) e Venezuelës ngre edhe disa pikëpyetje kritike për aftësitë/efiçencën operacionale të sistemeve dhe armatimeve të mbrojtjes ajrore të prokuruara/blera nga Kina dhe Rusia, pasoja që do të reflektohen në vijimësi nga çdo vend ?!

Në përmbledhje, asnjë shtet tjetrër botë (përfshi Kinën dhe Rusinë) nuk ka dhe nuk ka për të patur në 100 vitet që vijnë, fuqi ushtarake për të realizuar operacione të përafërta me këto 2 raste (përfshi sulmin me 6 avionë B-2 me kosto 2-bilion $; 37 orë fluturim; 10-ra raketa Tomahawk dhe 125 avionë F-35 ndaj bazave bërthamore të Ajatollah-ut të Iranit) shërbejnë edhe si mesazh i fuqisë shkatërrimtare të USA ndaj Putinit, Kim Jong, etj, nëse guxojnë të kërcënojnë interesat amerikane apo këdo nga 32 vendet anëtare të NATO-s.

II. Mësime dhe këshilla strategjike për RSh dhe Kosovën:

Ndërsa përveçse fantazi delekuentësh, nuk gjej asnjë krahasim mes rastit Maduro dhe RSh dhe asnjë vendi tjetër të NATO-s, por përtej kësaj krize hibride, pra: “demokracia fasadë dhe opozit e refuzuar/diskredituar nga riciklimi i listave të neveritura në 4 zgjedhjet e fundit si dhe shtetit të dështuar/lapur nga korrupsioni endemic”, rikthimin e besimit te demokracia funksionale dhe harmonia e balancave të pushtetit, mbetet jo vetëm këshilla nr. 1, por dhe sfida dhe misioni jetik i mbarë-shqiptarëve.

Marrë shkak po nga rasti Maduro si dhe shkatërrimi i bazave bërthamore të Iranit, më duhet ta përsëris se në një Rend të Ri Sigurisë Globale (vulosur tashmë me emrin e Presidentit Trump), asnjë vend nuk e përballon dhe as i mbijeton dot i vetëm një agresioni ushtarak. Thënë këtë, mbrojtjen e sovranitetit, si dhe zhvillimin e interesave gjeopolitike, RSh dhe Kosova, do mund t’i realizojnë vetëm duke skalitur mirënjohjen kombëtare, si dhe duke forcuar më tej bashkëpunimin strategjik me ShBA/NATO.

Përtej oshilacioneve të Vuçiç-it, por duke ri-duartrokitur “marrëveshjen mes Kroacisë, Kosovës dhe RSh, si dhe Buxhetin Historik të Mbrojtjes 2026”, faktorët shtetërorë në Tiranë dhe Prishtinë do t’i këshilloja të përulen/mi në gjunjë para historisë së përgjakshme për t’i dhënë jetë Platformës: “2-Shtete sovrane, 1-Komb i Vetëm”, e cila do të kontribuojë për paqen, stabilitetin si dhe integrimin euroatlantik të 6 vendeve të Ballkanit Perëndimor. Po ashtu, konsideruar mësimin e hidhur nga gjysmimi që u imponua “Shqipërisë Natyrale” nga pafuqia ushtarake në Konferencën e Versajës (1918), këtë projekt e gjej jo vetëm si urgjencë Kombëtare, por fatmirësisht edhe të ndërthurur me interesat e SHBA-së në rajon dhe Mesdhe.

Ndërsa ri-kthimimin te gara e armatimeve në Ballkanin Perëndimor dhe armatosjen deri në dhëmbë të Serbisë, objektivin e RSh drejt 5% të GDP-së (rreth 1.5 miliard €), përveçse si “presion” të Presidentit Trump, e gjej edhe si legjitimitet ndërkombëtar (ShBA/NATO/BE), por edhe mundësi historike për të modernizuar dhe rritur fuqinë ushtarake, përfshi kapacitete deterrence (pra shkurajuese) ndaj çdo vendi/aleance Ruso-sllave që kërcënon sovranitetin apo interesat gjeopolitike të RSh dhe Kosovës.

Së fundmi, si edhe në qindra produkte me këtë subjekt, të publikuara në Tiranë, Prishtinë, ShBA, Bruksel etj, nuk pretendoj të privatizoj të vërtetat shteruese, gjithësesi shpresoj të kontribuojnë në mbrojtjen dhe zhvillimin e interesave gjeopolitike si dhe ardhmërinë euroatlantike të Kombit (Republikës së Shqipërisë dhe tē Kosovës).

* Autori: Gjeneral ® Piro Ahmetaj:

Senior Ekspert për Sigurinë dhe Mbrojtjen Kombëtare,

Ballkanit si dhe marrëdhëniet me USA/NATO.

Filed Under: Komente

Historia pa justifikime: Nga legjendat te përgjegjësia dhe domosdoshmëria e vetë-reflektimit

January 8, 2026 by s p

Artan Nati/

Shqipëria, ky vend që mban në stemë shqiponjën, po i ngjan gjithnjë e më pak simbolit që e përfaqëson. Sepse sot, shqiponjat e vetme që fluturojnë lart janë politikanët, ndërsa shqipet, njerëzit e zakonshëm, qytetarët, shqiptarët kanë mbetur poshtë, të pambrojtur, të heshtur, pre e kthetrave të pushtetit. Në këtë paradoks tragjik, simboli i lirisë është përmbysur: ai që duhej të ishte shenjë krenarie kombëtare është kthyer në metaforë grabitjeje. Politika ka marrë trajtat e një grabitqari të stërvitur, që ushqehet me varfërinë, me frikën dhe me mungesën e shpresës.

Tragjedia nuk qëndron vetëm te varfëria materiale, por te shkatërrimi i dinjitetit. Një vend që historikisht i ka kënduar lirisë, sot mëson të jetojë me nënshtrim. Shqiponja, dikur simbol i qëndresës, sot përdoret si logo, si dekor, si alibi patriotike për një pushtet që vepron kundër vetë shqipeve. Dhe kështu, në tokën e shqiponjave, liria mbetet vetëm në flamur, ndërsa njerëzit jetojnë si pre, të lodhur, të zhgënjyer, të mësuar me faktin se grabitqari gjithmonë fiton.

Shqipëria është ndoshta i vetmi vend që i thur lavde një historie madhështore, por trashëgon gjithmonë anën e errët të saj. Një vend që flet me krenari për gjuhën “më të vjetër në botë”, për mbrojtjen e krishterimit nga Gjergj Kastrioti, për figurat që i ka dhënë qytetërimit perëndimor, 4 Papë duke përfshirë Papën Klementi XI (nga familja e shquar Albani).Shumë perandorë romakë erdhën nga rajoni më i gjerë ilir (përfshirë edhe Shqipërinë e sotme), me figura kyçe si Kostandini i Madh, Justiniani I dhe Anastasi I, të shekujve 3-6 të cilët e shpëtuan perandorinë nga kriza. Shqiponjat i krijuam, por fatin e tyre nuk e patëm kurrë.

Nga Gjergj Kastrioti nuk morëm Evropën që ai mbrojti me shpatë, por emrin e tij mysliman, Skënderbeu, si një shenjë e paradoksit tonë historik: mbrojtëm Perëndimin, por përfunduam jashtë tij. Nga Kostandini i Madh nuk trashëguam Romën e re dhe krishterimin si bosht qytetërimi, por Kostandinopojën e rënë dhe më pas Stambollin që na pushtoi, na sundoi dhe na ndryshoi fenë, mentalitetin dhe raportin me pushtetin. Nga Aleksandri i Madh, një figurë që sot njihet si helene, mbeti vetëm një krenari e paqartë, e pa artikuluar, një lavdi që të tjerët e administruan më mirë se ne.

Historia shqiptare është një varg humbjesh simbolike: fitore morale, por edhe disfata politike, morrëm heroizma epike, por edhe përfundime tragjike. Ne u bëmë roje të qytetërimit perëndimor, por përfunduam provincë e perandorive lindore. Mbrojtëm krishterimin, por jetuam shekuj nën sundim osman. Krijuam shqiponja historike, por gjithmonë na mbeti fati i shqipes së plagosur, jo i shqiponjës që sundon qiellin.

Dhe kjo tragjedi nuk është vetëm e shkuara. Ajo vazhdon sot, në formën e “shqiponjave të demokracisë”, politikanë që flasin në emër të Perëndimit, por ndërtojnë një sistem që me demokracinë ka vetëm fjalorin. Shqiponjat moderne nuk çlirojnë, por grabisin, nuk ndërtojnë shtet, por e zhvasin, nuk mbajnë njerëzit në vend, por i ndjekin drejt emigrimit. Si dikur perandoritë, sot pushteti vendas e trajton popullin si burim, jo si subjekt.

Kështu, Shqipëria mbetet vendi i paradoksit të përhershëm: me një histori për t’u admiruar dhe një realitet për t’u vajtuar. Një vend që flet për lavdinë e së shkuarës, sepse e tashmja është shumë e dhimbshme për t’u mbrojtur. Shqiponjat tona fluturuan lart në histori, por ne, shqipet, vazhdojmë të ecim në tokë të lodhur, të zhgënjyer dhe gjithnjë gati për t’u larguar nga vendi ynë.

Ndoshta ka ardhur dita që, përpara se të dehemi nga zërat e zhurmshëm të interpretuesve të historisë, të zbresim më në fund në tokë. Përpara se të dëgjojmë me adhurim Eleni Kocaqin, Marin Memën, Sazan Gurin dhe korin gjithnjë në rritje të rrëfimtarëve të lavdisë së përhershme, ndoshta duhet të ndalemi dhe të dëgjojmë atë që kemi zgjedhur ta shmangim. Natyrisht, historianët shqiptarë nuk gënjejnë hapur: ata thjesht tregojnë gjysmën e së vërtetës. Por historia na ka mësuar një gjë të thjeshtë: gjysma e së vërtetës është forma më elegante e gënjeshtrës së plotë. Të thuash të vërtetën nuk ka kosto, është falas. Ndërsa të ndërtosh mite mbi heshtje, përzgjedhje dhe harresë selektive, na ka kushtuar shtrenjtë: identitet, vetëdije dhe, në fund, vetë të ardhmen. Në vend të kësaj, sot dëgjojmë pseudo-shkrimtarë dhe pseudo-analistë që na servirin një histori qetësuese, gati narkotike. Një histori ku ne jemi gjithmonë të pafajshëm, gjithmonë viktima, gjithmonë heroikë, ku faji është përherë i grekëve, i serbëve, i të huajve dhe ku në një përmbysje tragjikisht absurde, Turqia shfaqet si “mbrojtësi ynë më i madh”. Kjo nuk është analizë historike, por terapi e rreme kombëtare, një mënyrë për të shmangur pyetjen më të dhimbshme: çfarë kemi bërë ne vetë me veten tonë?

Tragjedia e vërtetë është se kjo histori e rreme na pëlqen më shumë se e vërteta. Ajo na lejon të ndjehemi krenarë pa u ndjerë përgjegjës, të mallkojmë të tjerët pa u përballur me dështimet tona, të ëndërrojmë një lavdi të shkuar ndërkohë që shkatërrojmë të tashmen. Ndërsa Kadareja, me gjithë ashpërsinë e tij, na fton në një akt të rrallë qytetar: vetëkritikën.

Ndoshta pikërisht kjo është arsyeja pse duhet ta dëgjojmë sot. Sepse një shoqëri që ushqehet vetëm me mite nuk zgjohet kurrë. Dhe një komb që i trembet së vërtetës, sado e dhimbshme të jetë ajo, mbetet i dënuar ta ripërsërisë tragjedinë e vet, herë si farsë, herë si emigrim masiv, por gjithmonë si humbje.

Disa nga të vërtetat më të hidhura që duhet të ndriçojmë janë pikërisht ato që kemi mësuar t’i shmangim. E para: shpesh kemi zgjedhur mbijetesën mbi dinjitetin, kompromisin mbi përballjen, heshtjen mbi revoltën. Kjo na ka mbajtur gjallë në afat të shkurtër, por na ka varfëruar shpirtërisht në afat të gjatë. E dyta: kemi kultivuar një kulturë nënshtrimi ndaj pushtetit, ku sundimtari pranohet si i pashmangshëm dhe jo si i përkohshëm. E treta: kemi pranuar shpesh padrejtësinë si “normalitet” dhe e kemi shndërruar korrupsionin, nepotizmin dhe servilizmin në mekanizma funksionimi shoqëror.

Një tjetër e vërtetë e dhimbshme është mungesa jonë kronike e vetëkritikës. Ne dimë të jemi të ashpër me të tjerët, por të mëshirshëm me veten. Dimë të shkruajmë histori për armiqtë, por jo për fajet tona. Dhe pikërisht këtu qëndron tragjedia: pa vetëkritikë nuk ka reformim, pa reformim nuk ka të ardhme.

Historia shqiptare ka plagë që nuk janë thjesht pasojë e pushtimeve të huaja, por edhe rezultat i zgjedhjeve tona kolektive, i frikës sonë historike dhe i mungesës së një ndërgjegjeje të qëndrueshme qytetare. T’i përmendësh këto të vërteta me emra dhe ngjarje nuk është akt armiqësor ndaj kombit, por një përpjekje për ta nxjerrë atë nga mjegulla morale ku endet prej shekujsh.

Që nga vdekja e Skënderbeut, shqiptarët kanë treguar një aftësi të jashtëzakonshme për t’u përçarë pikërisht atëherë kur bashkimi ishte jetik. Grindjet e brendshme dhe pazaret personale u bënë më të forta se interesi i përbashkët; Hamza Kastrioti mbeti jo thjesht figurë historike, por model i përsëritur i sjelljes sonë politike.

Nën Perandorinë Osmane, shqiptarët mësuan të mbijetojnë dhe madje të ngjiten lart në hierarki, duke prodhuar pashallarë e vezirë, por jo një vetëdije shtetformuese. Ndërtuam Stambollin, reformuam perandorinë, ndërsa Shqipërinë e lamë në pritje. Jetonim si individë të suksesshëm, por jo si komb i vetëdijshëm.

Kur fqinjët tanë kishin hedhur themelet e shteteve moderne, ne ende debatonim alfabetin. Kongresi i Manastirit ishte një arritje kulturore madhore, por njëkohësisht një sinjal alarmi: po hynim në shekullin XX duke u marrë ende me bazat elementare të identitetit kombëtar.

Pavarësia e vitit 1912 solli flamurin, por jo unitetin. Shteti lindi i dobët, i kapur nga interesa personale dhe feudale. Esad Pashë Toptani nuk ishte përjashtim i rastësishëm, por shenjë e një elite që e shihte pushtetin si pronë private dhe shtetin si mall pazari.

Edhe diktatura nuk ra nga qielli. Ajo u ushqye nga frika, u pranua nga lodhja dhe u mbajt gjallë nga bashkëpunimi i heshtur. Nuk ishte vetëm vullneti i një diktatori, por një sistem ku shumëkush zgjodhi të shërbejë, të heshtë ose të përfitojë.

Pas viteve ’90, Shqipëria humbi një tjetër mundësi historike. Në vend të drejtësisë, zgjodhi harresën. Dosjet u mbyllën, përgjegjësit u ricikluan dhe 1997-a u shfaq si pasojë e drejtpërdrejtë e mashtrimit dhe vetë-mashtrimit kolektiv.

Në të gjitha këto etapa, një pjesë e madhe e inteligjencies nuk u ngrit si ndërgjegje kritike, por u përshtat me pushtetin e radhës. Nga oborret e pashallarëve te partia dhe më pas te oligarkët, komoditeti u zgjodh më shpesh se e vërteta.

Këto të vërteta dhembin sepse na rrëzojnë mitin e përhershëm të viktimës. Tragjedia jonë nuk qëndron vetëm te ajo që na bënë të tjerët, por te ajo që pranuam dhe normalizuam vetë. Prandaj pyetja thelbësore mbetet kaq e rrezikshme dhe kaq e shmangur: a do të vazhdojmë të jetojmë duke u ankuar për historinë, apo do të guxojmë më në fund ta shkruajmë atë?

Në historinë shqiptare, të vërtetat e hidhura nuk janë thënë nga shumica, por nga pak zëra të vetmuar, shpesh të anatemuar në kohën e tyre. Faik Konica denoncoi pa mëshirë provincializmin, servilizmin dhe mungesën e kulturës qytetare, duke e quajtur shoqërinë shqiptare të papërgatitur për shtet. Gjergj Fishta i dha satirë brutalitetit moral dhe hipokrizisë kombëtare, duke ekspozuar përçarjen dhe mendjemadhësinë boshe. Fan Noli foli hapur për elitën grabitqare dhe dështimin moral të klasës politike, duke e parë shtetin si një projekt të tradhtuar nga vetë shqiptarët.

Kadare nuk ka qenë kurrë narkotizues i ndërgjegjes kombëtare. Ai na nxjerr nga roli i viktimës së përhershme dhe na ul në bankën e të akuzuarve. Ai nuk e ktheu historinë shqiptare në mit lavdie, por në autopsi morale, si një trup i lodhur ku frika ka jetuar më gjatë se liria dhe nënshtrimi ka qenë më funksional se revolta. Prandaj sulmohet. Prandaj banalizohet. Sepse Kadare na rrëzon maskat dhe na detyron të pranojmë një të vërtetë të padurueshme: ne nuk kemi qenë vetëm viktima të tiranisë, por edhe materiali i saj. Ai tregoi se diktatura nuk sundon vetëm nga lart, por ushqehet nga heshtja, përshtatja dhe bashkëfajësia jonë kolektive. Dhe kjo është arsyeja pse Kadareja nuk falet: sepse ai nuk na lejon të gënjejmë veten. Arshi Pipa, nga burgu dhe mërgimi, artikuloi më qartë se kushdo përgjegjësinë morale të shoqërisë për diktaturën. Këta intelektualë nuk e ledhatuan kombin; ata e plagosën me të vërtetën – sepse vetëm kështu shpresonin ta zgjonin.

Këto të vërteta duhen ndriçuar jo për të na poshtëruar si popull, por për të na çliruar. Sepse vetëm kur pavetëdija bëhet vetëdije, fati pushon së qeni justifikim dhe kthehet në përgjegjësi. Vetëm atëherë shqiptari pushon së pyeturi “pse na ndodh gjithmonë ne?” dhe fillon të pyesë “çfarë po bëjmë ne që na ndodh gjithmonë kjo?”. Dhe kjo pyetje, sado e dhimbshme, është fillimi i vetëm i një historie tjetër.

Nëse do ta lexonim shoqërinë shqiptare si një dosje psikologjike kolektive, do të shihnim jo një “mallkim”, por një grumbull traumash të pashëruara, të trashëguara dhe të riprodhuara brez pas brezi. Problemet më të mëdha psikologjike të shqiptarëve nuk janë misterioze; ato janë pasojë logjike e një historie të dhunshme, të ndërprerë dhe të paanalizuar kurrë seriozisht.

Dalja nga ky rreth vicioz nuk është ekonomike apo thjesht politike: është “psikologjike dhe kulturore”. Fillon aty ku frika pranohet, trauma emërtohet dhe viktimizimi zëvendësohet me përgjegjësi. Vetëm kur shqiptari pushon së pyeturi “pse na ndodh kjo?” dhe fillon të pyesë “çfarë po mbajmë brenda që e prodhon këtë?”, tragjedia humbet statusin e fatit dhe kthehet në problem që mund të zgjidhet.

Shqipëria nuk vuan nga mungesa e ligjeve apo projekteve, por nga mungesa e guximit për t’u parë në pasqyrë. Në vend që të shohim veten në pasqyrë, do të krijonim një komision për ta interpretuar atë. Se e vërteta, pa ndërmjetës, është shumë e rrezikshme. Kriza jonë është më e thellë se ekonomia dhe më kokëfortë se institucionet: ajo është historike dhe psikologjike. Pa një ballafaqim të ndershëm me të shkuarën, e ardhmja mbetet një premtim i shtyrë pafund.

Zgjidhja nuk nis me slogane, por me të vërtetën: me hapjen e arkivave, me dëshmi që thyejnë heshtjen, me rrëzimin e miteve që na kanë mbajtur peng. Diktatura nuk ishte një emër i vetëm, por një mekanizëm frike, konformizmi dhe kompromisi moral, ku shoqëria u bë pjesë e heshtur. Ta pranosh këtë është e dhimbshme, por shëruese. Një shoqëri piqet kur pranon fajin, jo kur stolis krenarinë. Vetëm duke kaluar nga roli i viktimës tek përgjegjësia, Shqipëria mund të ndërtojë një narrativë të re më të vërtetë, më të pjekur, më të lirë.

Filed Under: Komente

Serbia është e pafytyrë dhe hipokrite

January 6, 2026 by s p

Harry Bajraktari/

Nga njëra anë, ankohet vazhdimisht për të drejtat e serbëve në Kosovë 🇽🇰, ndonëse mënyra se si Kosova i trajton komunitetet pakicë është shembull për mbarë botën; ndërsa nga ana tjetër, shkel në mënyrë sistematike dhe të vazhdueshme të drejtat që u takojnë shqiptarëve 🇦🇱 në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc.

Këto nuk janë raste të izoluara, por lojëra dhe politika të qëllimshme të Serbisë, të cilat po i sheh qartë edhe Amerika dhe bota.

Beogradi ndjek një strategji të hapur diskriminimi dhe shtypjeje ndaj shqiptarëve në Luginën e Preshevës.

Ndërsa serbët në Kosovë gëzojnë të drejtat e garantuara me ligj dhe janë plotësisht të integruar në shoqëri, duke marrë pjesë në jetën publike, arsim dhe institucione, shqiptarët në Luginën e Preshevës jetojnë nën presion të vazhdueshëm dhe frikë. Në vend të trajtimit të barabartë, ata përballen me intimidim përmes masave administrative, pasiguri mbi statusin e tyre ligjor dhe përjashtim sistematik nga proceset vendimmarrëse. Ky kontrast nxjerr në pah standardet e dyfishta që aplikon Serbia dhe tregon nevojën urgjente për vëmendje ndërkombëtare dhe llogaridhënie.

Para një muaji, kjo çështje u ngrit edhe në Kongresin e Shteteve të Bashkuara 🇺🇸 nga kongresmeni Keith Self, gjatë një seance ku ekspertë të njohur paraqitën dëshmitë e tyre mbi të ardhmen e Ballkanit Perëndimor.

🇦🇱🇽🇰🇺🇸Shqipëria, Kosova dhe komuniteti shqiptaro-amerikan duhet të veprojnë së bashku, të flasin me një zë dhe të kërkojnë veprim urgjent dhe konkret nga komuniteti ndërkombëtar.

⚠️ Serbia është e pafytyrë dhe hipokrite ⚠️

Nga njëra anë, ankohet vazhdimisht për të drejtat e serbëve në Kosovë 🇽🇰, ndonëse mënyra se si Kosova i t… See more

Harry Bajraktari · Original audio

Harry Bajraktari · Original audio

Harry Bajraktari · Original audio

Harry Bajraktari

 · 

Follow

 · 5 Jan  · 

Filed Under: Komente

Roli i Ahmet Zogut në jetësimin e vendimeve të Kongresit të Lushnjës

January 5, 2026 by s p

Shpetim Axhami/

Muaji Janar është muaji i Kongresit të Lushnjës, ngjarjes më vendimtare për shpëtimin dhe ringritjen e shtetit shqiptar pas Luftës së Parë Botërore.

Roli i Ahmet Zogut në jetësimin e vendimeve të Kongresit të Lushnjës ishte thelbësor dhe i pazëvendësueshëm.

Ahmet Zogu erdhi në Kongresin e Lushnjës si përfaqësues i krahinave me tradita të thella patriotike veriore.

I shoqëruar nga qindra luftëtarë besnikë, ai luajti rol kyç në garantimin e sigurisë së punimeve të Kongresit dhe në zbatimin konkret të vendimeve të tij.

Duke vlerësuar origjinën e tij nga familja e madhe patriotike Zogolliane, aftësitë personale, autoritetin dhe krahinën që përfaqësonte, Kongresi e zgjodhi unanimisht Ahmet Zogun Ministër të Brendshëm, ndonëse ai nuk kishte mbushur ende 25 vjeç.

Menjëherë pas përfundimit të Kongresit, pasditen e 31 janarit 1920, Ahmet Zogu, si Ministër i Punëve të Brendshme, u dërgoi të gjitha prefekturave një qarkore, ku shpjegonte arsyet e mbajtjes së Kongresit Kombëtar të Lushnjës dhe vendimet historike të marra për shpëtimin e Shqipërisë nga rreziqet që e kërcënonin.

Gjatë punimeve të Kongresit, ra në sy temperamenti i vendosur dhe guximi politik i Ahmet Zogut, çka bëri që delegatët të fitonin admirim për të dhe ta votonin unanimisht për një nga postet më delikate të shtetit.

Ndërkohë, Qeveria e Durrësit, e mbështetur edhe nga forcat ushtarake italiane, u përpoq me çdo mjet të pengonte zbatimin e vendimeve të Kongresit të Lushnjës.

Përballë presioneve dhe kërcënimeve të armatosura, disa delegatë nga Tirana, Elbasani, Kavaja dhe Shijaku shprehën mendimin që të qëndronin përkohësisht në Lushnjë, nga frika e sulmeve të mundshme nga forcat italiane, të nxitura nga qeveria e Durrësit.

Këtë qëndrim e kundërshtoi hapur Ministri i Brendshëm Ahmet Zogu, i cili u tha delegatëve:

“Vendimet e Kongresit do të zbatohen domosdoshmërisht dhe pa asnjë vonesë. Kjo kërkon guxim dhe punë. Unë po nisem për në Tiranë; kush të dojë, le të qëndrojë këtu.”

Siç ishte parashikuar, gjatë rrugës për në Tiranë, në Kavajë, forcat italiane të armatosura me topa dhe mitraloza i prenë rrugën Ahmet Zogut dhe shoqëruesve të tij. Një oficer italian i kërkoi ndalimin e marshimit, por Ahmet Zogu e kundërshtoi prerë, duke deklaruar:

“Unë nuk njoh asnjë autoritet tjetër, përveç Kongresit të Lushnjës.”

Pas një debati të ashpër, që rrezikoi të shndërrohej në përplasje të armatosur, oficeri italian u tërhoq dhe i hapi rrugën Ahmet Zogut për të hyrë në qytetin e Kavajës. Në Kavajë, Ministri i Brendshëm qëndroi për disa ditë, duke emëruar nënprefektin dhe administratën vendore, duke vendosur autoritetin e qeverisë së dalë nga Kongresi i Lushnjës.

Ky veprim e alarmoi qeverinë e Durrësit, e cila, duke kuptuar se nuk mund ta ndalte dot me forcë, u përpoq të përdorte dredhi politike. Ajo i dërgoi Ahmet Zogut një delegacion, duke propozuar zhvendosjen e kryeqytetit në Vlorë dhe thirrjen e një kongresi tjetër kombëtar, me kusht anulimin e të gjitha vendimeve të Kongresit të Lushnjës.

Ahmet Zogu e refuzoi kategorikisht këtë propozim dhe delegacioni u kthye pa asnjë rezultat. Falë guximit, vendosmërisë dhe këmbënguljes së Ministrit të Brendshëm Ahmet Zogu,

Në detyrën e Ministrit të Brendshlm, ai luajti një rol të pazëvendësueshëm në vendosjen e rendit dhe autoritetit shtetëror në një Shqipëri të trazuar.

Qeveria e dalë nga Kongresi i Lushnjës u vendos në Tiranë dhe që nga ai moment, Tirana mbetet kryeqytet i Shqipërisë, dhe prej këtu nis kristalizimi real i shtetit modern shqiptar nën udhëhesqjen e Ahmet Zogu si kryeministër, president dhe Mbret i Shqptarëve.

Filed Under: Komente

Strategjia globale e SHBA-së dhe Shqipëria natyrale si bosht i interesave strategjike në Ballkan

January 5, 2026 by s p

Prof. Dr. Fejzulla Berisha/

1.Shqipëria Natyrale si realitet strategjik

Në arkitekturën e re të rendit ndërkombëtar, ku përplasja midis demokracive perëndimore dhe autokracive lindore po merr dimensione gjithnjë e më të qarta, Ballkani Perëndimor mbetet një hapësirë me rëndësi të veçantë gjeostrategjike. Në këtë kontekst, Shqipëria Natyrale – si hapësirë historike, politike dhe gjeografike shqiptare – shfaqet jo vetëm si realitet kombëtar, por si boshti natyror i mbrojtjes së interesave strategjike të Shteteve të Bashkuara të Amerikës në rajon.

SHBA nuk operon mbi baza sentimentale, por mbi interesa afatgjata të sigurisë, stabilitetit dhe ndikimit global. Pikërisht në këtë prizëm, faktori shqiptar përbën një aleat të qëndrueshëm, të besueshëm dhe strategjik.

2. Dimensioni gjeopolitik: Shqipëria Natyrale si nyje sigurie

Hapësira shqiptare shtrihet në një korridor strategjik që lidh:Adriatikun me Mesdheun Lindor,Evropën Qendrore me Lindjen e Afërt,NATO-n me zonat e brishta të Ballkanit dhe Lindjes së Mesme.

Kosova, si zemra gjeopolitike e Shqipërisë Natyrale, përfaqëson një pikë kyçe të kontrollit strategjik. Prania ushtarake amerikane në Bondsteel nuk është rastësi, por një investim afatgjatë në arkitekturën e sigurisë euroatlantike.

Ilustrim konkret:Ndryshe nga Serbia, e cila luan në mënyrë të dyfishtë midis Perëndimit dhe Rusisë, faktori shqiptar ka mbajtur një vijë të qartë pro-amerikane dhe pro-NATO që nga vitet ’90 e deri sot.

3. Dimensioni historik: Aleancë e ndërtuar mbi besim

Marrëdhënia shqiptaro-amerikane nuk është e rastësishme. Ajo është ndërtuar mbi:mbështetjen e pavarësisë së Shqipërisë (1919–1920),ndërhyrjen vendimtare të SHBA-së për çlirimin e Kosovës (1999),mbështetjen e shtetndërtimit të Kosovës dhe integrimit euroatlantik të Shqipërisë.

Kjo aleancë ka krijuar një kapital besimi strategjik, i cili mungon thellësisht në raportet e SHBA-së me aktorë të tjerë rajonalë.

 Ilustrim krahasues:Ndërsa Serbia shihet nga Uashingtoni si faktor destabilizues me ambiguitete strategjike, shqiptarët perceptohen si faktor stabiliteti, paqeje dhe orientimi perëndimor të pakthyeshëm.

4. Dimensioni ushtarak dhe i sigurisë

Anëtarësimi i Shqipërisë në NATO dhe roli i Kosovës si partner strategjik i SHBA-së krijojnë një bosht sigurie shqiptaro-amerikan në Ballkan.

Shqipëria Natyrale shërben si:platformë e sigurt për operacione të NATO-s,hapësirë mbrojtëse ndaj depërtimit rus,faktor neutralizues ndaj projekteve hegjemoniste serbo-ruse.

Ilustrim aktual:Në çdo krizë rajonale, nga Ukraina te Lindja e Mesme, SHBA i kushton rëndësi rritjes së stabilitetit në Ballkan përmes forcimit të aleatëve të besueshëm – dhe ky rol i takon qartazi faktorit shqiptar.

5. Dimensioni energjetik dhe ekonomik

Ballkani është gjithashtu një zonë tranziti energjetik. Hapësira shqiptare ofron:dalje strategjike në Adriatik,korridore alternative energjetike që reduktojnë varësinë nga Rusia,potencial për investime amerikane në infrastrukturë dhe siguri energjetike.

Këto elemente e bëjnë Shqipërinë Natyrale pjesë të logjikës amerikane të diversifikimit strategjik.

6. Shqipëria Natyrale përballë rendit të ri global

Në një kohë kur SHBA po ridimensionon aleancat e saj dhe po ndëshkon aktorët destabilizues (siç po ndodh me regjime autokratike në nivel global), mesazhi është i qartë:

 Kush qëndron me Perëndimin, forcohet; kush e sfidon atë, izolohet.

Në këtë rend të ri, Shqipëria Natyrale nuk është problem për stabilitetin rajonal, por zgjidhje strategjike për interesat amerikane dhe euroatlantike.

7.Shqipëria Natyrale – aleat, jo alternativë

Strategjia amerikane në Ballkan nuk mund të ndërtohet mbi ambiguitete, por mbi aleatë të provuar. Në këtë kuptim, Shqipëria Natyrale është partneri më i natyrshëm, më i besueshëm dhe më strategjik i SHBA-së në rajon.

Filed Under: Komente

  • 1
  • 2
  • 3
  • …
  • 481
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • ABAZ KUPI, I HARRUAR DHE I KEQTRAJTUAR NGA HISTORIA ZYRTARE
  • VATRA DHE FAMILJA KUPI ORGANIZUAN SIMPOZIUM SHKENCOR ME RASTIN E 50 VJETORIT TË KALIMIT NË PËRJETËSI TË NACIONALISTIT TË SHQUAR ABAS KUPI
  • “E DREJTA ZAKONORE E ÇERMENIKËS. KANUNI I MUST BALLGJINIT” 
  • Retorika e Serbisë si agresion psikologjik: narrativa e rrezikshme e Aleksandar Vuçiçit në Ballkan
  • Çfarë “shteti” deshi Mehmet Ali pashë Misiri në luftën e tij kundër sulltanit osman?
  • 1939 / AUDREY SHAH : JU RRËFEJ TAKIMIN ME MBRETIN ZOG NË HOTEL RITZ (LONDËR)
  • Ndalimi i investitorëve nga tregu i shtëpive: a është zgjidhja reale?
  • “Pse ShBA nuk e pushtuan por e çliruan Venezuelën nga Maduro/t”
  • SPEKTËR…
  • ME SA POLITIKA SHIGJETON SERBIA NË DREJTIM TË KOSOVËS?
  • VENDI IM / 7th Annual Concert
  • ZOTI, SHPIRTI, BIBLA, DOGMA DHE MENDIME FILOZOFIKE
  • Historia pa justifikime: Nga legjendat te përgjegjësia dhe domosdoshmëria e vetë-reflektimit
  • FEJA DHE KOMBI NË DRITËN E MENDIMIT TË RILINDASVE SHQIPTARË
  • DOKTRINA E MONROSË…

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT