Dr. Bledar Kurti/

Sot, në hemisferën perëndimore, ndodh eklipsi i plotë i diellit. Femomene të tilla janë vëzhguar gjithmonë gjatë historisë së njerëzimit, duke rezultuar në një përfundim të përbashkët, edhe pse në epoka të ndryshme, si arkaike ashtu edhe të zhvilluara, se eklipsi dëshmon përsosmëri. Kjo përsosmëri dallohet me sy të lirë për shkak se perimetri i hënës mbulon përsosmërisht perimetrin e diellit.

Ajo që e bën edhe më mahnitëse këtë fakt është se Hëna është rreth 400 herë më e vogël se Dielli, por Dielli është rreth 400 herë më larg nga Toka sesa Hëna. Pra, gjeometria e thjeshtë na tregon se disku i dukshëm i Hënës është pothuajse saktësisht sa madhësia e diskut të dukshëm të Diellit.

Vetë largësia e hënës nga Toka është një tjetër element përsosmërie. Nëse Hëna do të ishte më afër Tokës, graviteti i saj do të fillonte të tërhiqte bërthamën e Tokës. Jo vetëm që baticat do të ishin shumë herë më të larta dhe do të ngadalësonin rrotullimin e Tokës, por gjithashtu do të kishte më shumë aktivitet sizmik dhe shpërthime vullkanike.

Nëse Hëna do ishte pak metra më pranë apo më larg Tokës, jeta këtu do ishte e pamundur. E njëjta gjë me Diellin. Pak më afër Tokës do na digjte e pak më larg do na ngrinte. Ndaj, mjafton të shohësh lindjen e diellit gjatë ditës dhe ndriçimin e hënës gjatë natës, për t’u kujtuar se jeta është thjesht një mrekulli e privilegj i rrallë në univers.

Të gjitha kulturat e hershme të botës e kuptuan këtë përsosmëri dhe nuk tentuan asnjëherë ta quanin rastësi apo aksident kozmik, pasi të dhënë pas kuptimit, qysh në krye të herës, besonin në kuptimin dhe arsyen e ekzistencës së plotësisë (atë që ne e quajmë univers) kësisoj të gjitha kulturat pa përjashtim besonin në dorën hyjnore si shkakun e krijimit. Pasi pa shkak nuk ka pasojë. Pa qëllim nuk ka ekzistencë.

Në fillim të shekullit të 20-të, shekulli më modern i epokave, lindi idea e Big Bengut. Kjo ide befasuese u shfaq për herë të parë në formë shkencore në vitin 1931, në një punim nga Georges Lemaître, një kozmolog belg dhe prift katolik. Edhe Lemaître e shtroi këtë teori për të mbështetur Dorën Hyjnore në krijimin e universit. Por, gjatë dekadave të mëvonshme, qarqet laike liberale e fshinë elementin hyjnor dhe e zëvendësuan atë me fjalën “rastësi” apo “aksident” kozmik.

Ndaj sipas përkufizimit të 50 viteve të fundit, teoria e Big Bengut sugjeron që universi filloi nga një pikë jashtëzakonisht e nxehtë dhe e dendur, më e vogël se një grimcë nënatomike. Një forcë e paimagjinueshme shkaktoi shpërthimin intensiv të energjisë nga pika e vogël në një fraksion të sekondës duke shpërndarë të gjithë lëndën dhe energjinë në të gjitha drejtimet. E kështu u krijua Universi, bazuar mbi teorinë se po zgjerohet, e kësisoj duhet të jetë origjinuar nga një pikë e caktuar pas në kohë.

Megjithëse kjo teori ishte hipotetike, me plot hije dyshimi, e me elementë të pashpjegueshëm, e duke rrëzuar etalonin njerëzor, që është qëllimi, gjeti rrënjë në tekstet shkollore të cilat për shkak se u duhet kohë të përditësohen me gjetjet e reja, kanë mbetur prapa me teoritë e vjetra, e kështu Big Bengu u shndërrua në teori standarde që mësohet nga shkolla fillore e deri në universitete.

Por, kjo deri në vitin 2021 kur Teleskopi Hapsinor James Webb solli në tokë imazhet e fotografuara. Reagimi i parë i kozmologëve ishte se: E paskemi kuptuar gabim universin gjer më tani.

Teleskopi Webb dalloi galaktika që nuk duhet të ekzistonin, të cilat e rrëzonin automatikisht teorinë e Big Bengut dhe fenomenin e zgjerimit të universit. Ato galaktika rrëzuan konceptin e miliarda viteve të krijimit, pasi sipas matësve të deritanishëm të shkencës, janë krijuar brenda një kohe shumë të shkurtër.

Këto janë galaktika të mëdha, të ndritshme dhe shumē afër fillimit të kohës. Pikërisht, problemi është koha. “Atyre iu desh shumë, shumë, shumë pak kohë për t’u krijuar,” u habitën kozmologët.

Çfarë do të thotë kjo? Është njësoj sikur të shfletosh një album fotografik familjar dhe kupton se gjyshja jote u bë nga foshnje në plakë në vetëm dy muaj. Këto galaksi nuk duhet të ekzistonin sipas teorisë së Big Bengut dhe matësve kohor të teorive moderne.

Qeniet njerëzore janë “homo sapiens” që do të thotë “qenie inteligjente.” Edhe me inteligjencën tonë të kushtëzuar mbi kozmologjinë mund të arrijmë të kuptojmë përsosmërinë e universit, mrekullinë e jetës në tokë, rëndësinë e numrave, formulave të matematikës dhe ligjeve të fizikës, mbi të cilat funksionon jeta dhe universi. Por për të kuptuar përsosmërinë, përveç makrokozmosit, mjafton të shohim mikrokozmosin, vetë njeriun, krijesën biologjike, frymore e shpirtërore të përsosur, me aftësi krijuese e racionale. Krijesë e cila qysh prej fillimit ka shtruar pyetjen: Nga vimë? Kush jemi? Ku po shkojmë? Pyetje e cila bazohet mbi qëllimin dhe jo rastësinë, mbi misionin dhe jo aksidentin.

Njeriu ka jetuar gjithmonë si qenie e dëshiruar në këtë jetë, e jo si një fëmijë aksidental, i lindur rastësisht e padëshirueshëm. Nuk u hodhëm në tokë thjesht si pleh por na u ofrua privilegji më i madh në univers: privilegji i jetës, në të cilin përfshihet dashuria, lumturia, miqësia, puna, prindërimi, muzika, arti, sporti, letërsia, ushqimi, udhëtimi, ëndrrat e imagjinata, por edhe humbja, zemërthyerja, trishtimi, lodhja e zhgënjimi, të gjitha këto emocione të forta për të na kujtuar se jemi qenie që ndiejmë në një univers të krijuar me dashuri e jo një univers që nuk ndjen, pasi po të ishte kështu do na kish shfarosur ne të parët.

Ne nuk jemi skllevër të rrethanave rastësore por qenie të lira për shkak të kuptimit. Kuptim do të thotë “domethënie.” Pra, çfarë deshte të thoshte Krijuesi përmes kuptimit të ekzistencës sonë.

Ndaj, vazhdo me punët e hallet e tua, debato për politikë, ndiqe skuadrën e zemrës, shko në teatër apo në bilardo, kryej çdo aktivitet të përditshëm njerëzor sepse ndodhin vetëm këtu në Tokë e askund tjetër në univers. Por teksa i bën të gjitha këto, kujtohu vetëm për një sekond çdo mëngjes kur lind dielli, apo nē muzg kur del hëna, se mbi ty, rreth teje, e brenda teje, ka përsosmëri, jo aksidentale por të qëllimshme e hyjnore.

Ti je qëllimi i krijimit. Ndaj të takon të pyesësh veten në të gjitha ditët e jetës tënde se cili është qëllimi yt? E pasi ta zbulosh, jetoje atë qëllim e ndaje edhe me të tjerët. Kjo quhet dashuri, parimi hyjnor mbi të cilin u krijua universi dhe ti.

Nga NDUE BACAJ/

Sukseset e dy javëve të para të kryengritjes kundër turke-osmane të malësorëve e më gjërë, (24 mars-06 prill 1911) do të sillnin atë ditë të shenjtë , të enjtën e 6 prillit 1911 kur trimat kryengrites çuan në vend, amanetin e Gjergj Kastriotit dhe fjalen e prijesit legjendare Ded Gjon Luli, duke e ngritur flamurin kombetar me shqiponjen dy-krenore në majen Bratiles së Deçiqit, që u LA me gjakun e shtatë deshmorve Kojas : Dokë Preç Kercaj, Tomë Uc Ivanaj, Marash Lucë Gjokaj , Cak Uc Ivanaj, Gjeto Tomë Kolçaj, Kolë Dokë Marashaj, dhe Gjeto Gjekë Ivanaj, të cilet ranë heroikisht njeri pas tjetrit per flamurin kombetar shqiptare, dhe sot ata janë të perjetsuar në një memorial në Kojë . Ndersa Nikë Gjelosh Luli, Gjon Ujkë Miculi dhe Pjeter Zefi janë flamurtaret e paharrur të shqiptarisë.1. Ketë ditë historike luftoi e gjithë Malesia, që arriti të valvitë në driten e diellit , atë flamur që per shekuj kishte qendruar i “burgosur” nga pushtuesi turko-osman , por i strehuar mrekullisht në shtëpiat e malësorëve, që e ruanin si sytë e ballit, por larg syrit vigjilent të hafijeve turkoshake…Kjo dritë e Flamurit kishte filluar të rilindë së-bashku me kryengritjen, në Rapsh te Hotit, në Malesi të Madhe. Kjo epope-drite i ngjanë një meteori, që sa më shumë vite i afrohet qiellit, aq më shumë i bënë dritë tokës… Me 6 prill të vitit 1911, Malësia e Madhe “Etnike” nxorri nga katakombet turko-osmane në dritën e diellit Europian, Flamurin kombëtarë të Gjergj Kastriotit –Skenderbe.. Në këtë ditë të paharruar nga mali i DEÇIQIT valvitet flamuri jonë Kombetarë i larë me lot e gjak per 432 vite rrjesht. Deçiqi është “Oxhaku” nga i cili ka dalë “tymi i bardhë” i ngritjes së flamurit kombetarë, por është edhe “Oxhaku” që shperndau shkendijat që fluturuan nga Veriu në Jug, duke ndezur në të gjithë Shqiperinë idealet e flamurit dhe mvehtësisë… Ky “Oxhak” i shqiptarisë nuk u fikë kurr edhe pse mbi të u derdhen pa papushim ; rrebeshe, stuhi, gjakë, lotë e mundime. Tash mbi një shekull në trojet tona bëhet be ; pasha njatë flamur që u ngrit në Deçiq… Atë ditë (me 6 prill 1911) Lekët e Hotit, Grudes, Trieshit, Kojes, Orahoves, Fundnave, Kastratit, Kelmendit, Shkrelit, Dukagjinit etjerë, mbas fjales së Dedë Gjon Lulit :”Bini bini sokola, he në krajlni ju shkoft zani”. Rrugën flamurtaret ja hapen vehtes në mes të mitrolozave e mauzerreve të turkut, sikur të ishin badema derdhun mbi nuse e krushq ditën e dasmes, e jo plumba, që shkepusin jetë e shtrijnë burra për tokë.. Në pak orë u gjeten në maje të Deçiqit, dhe shpalosen në ajër të lirë të Malesisë Madhe at Rub të Kuqe me Shqipe të Zezë që tash 450 vjet kishte ndejë palua e diku edhe harrua, ndër skutat ma të fshehta të Shqipnisë robnueme..”.2. Kesaj dite fatlume, fetari, atdhetari dhe poeti i embel malsor, dom Aleksander Sirdani i kushtonte vargjet brilante :

“Nalt Flamuri perhillet,

Armikut s’i leshon cak,

Me besë Arbnori lidhet,

Me gjakë mbrojt Atdheun me gjakë,

Ngallnjyese kthen Malesia,

N’Deçiq Flamuri të valojnë,

Plot gjak e jetë i kushtojnë.

……………………………

Kuq e Zi Flamuri perhillet,

N’dor Ded Gjo’Lulit trim,

me Gurakuqin mblidhet,

Shqipnia me një kushtrim “.

Në atë ditë me 6 prill (1911) shqiptari i vertet mbushi mushkeritë me frymen e lirisë, e brohoriti në Zemer të vet :”Rrnoft Shqipnia”.3. Ndersa poeti kombetarë At Gjergj Fishta (te Mrizi i zanave) ketij Flamuri i kushton një poezi që e titullon ; “Hymni i Flamurit Kombëtar”, nga e cila citoj:

“….Mbi njatë Flamur Perendia

Me dorë t’vet Ai e ka shkrue:

“ Per shqiptarë do t’jet Shqipnia

Kush ua prekë, ai kjoftë mallkue !

……………………………………

Ma mirë dekë me u shue nën hije

T’Flamurit tonë në fushë t’mejdanit,

Se me rrnue nji jetë robnie

Per nën sukuj t’huejë t’Ballkanit…4.

Kjo krye-kryengritje dhe ky Flamur (në trojet tona) identifikohet shpesh me figuren madhore të Malësisë e Shqiptarisë, heroin e popullit Dedë Gjon Luli… Këto ditë heroike të Malësisë Madhe i përshkruan mrekullisht edhe poeti pogradecar, Lasgush Poradeci në Poemen me titull “MBI TA” që ia kushton kësaj kryengritje, ku pak vargje nuk po mendem të rri pa i cituar:

“…..Ku mposht halldupin turkoshak

Atdheu duke u dëshmuar.

Në Hot e Grudë e Traboin

Puth Ded Gjo`Lul viganin,

Mirditë e Shalë e Dukagjin

Puth Mehmet Shpend Luanin.

Dhe puth kuvendin heroik,

Ku ngrihet kombi peshë,

Ku mposht t’urryerin armik

Malsija burrereshë;

Malsija qe bën sulm ne zjarr

Po si dragoj me flete,

Siç bënte sulm ngadherimtar

Gjergj Kastrioti vete.…”.5.

Ndersa gazeta “Liri e Shqipnisë”, që botohej në Sofje nga Kristo Luarasi do të shkruante: “Nji punë e bukur ndër këta burra, që leshi i kresë të çohet përpjet prej gzimit, që këta fatosa luftojnë me flamur të kuq me shqiponjën e zezë me dy krena, due me thane me flamurin (bajrakun) e Skenderbeut”.6. Këtu nuk po mundem të lë pa kujtuar edhe aktin heroik të grudasit trim-dragua Nikë Pretash Leci – Sinishtaj, per të cilin Risto Siliqi (pjesmarres në kryengritje me pushkë e pendë) do të shkruante: Fatosi shqiptar, i flakti trim prej Grudet Nikë Pretashi në betejen per marrjen e fortesës të Shipshanikut, kur e pa se turqit ishin të fortë në ketë forsadë e mbasi …shqiptaret topa nuk kishin vetëm luftonin me plumba, i plasi zemra e u nis në pikë të vrapit kalasë perpjetë edhe pse si breshen pikojshin plumbet në të gjitha anet …mberriti tu bedeni , ku me një hov murin e shkaperceu, pos sa e kapi murin e derës të hymjes së kalasë perbrenda e priti batarja e plumbave të nizamit..e ra deshmor në kambët e armiqëve …!

Me hov të luanit, me guxim burrash,

Desht ta rendojnë kalanë me dorë;

Prej njiqind singinash, prej njiqind plumbash

Mbrenda bedenit u ba therorë….7.

Ndërsa trashigimia gojore thotë se Nikë Pretash Leci është hellur mbi gryken e Topit turk që qellonte malësorët kryengritës…

Për luftën e kryengritesve malësor në Deçiq shkruan edhe autori i librit “DUKAGJINI” (Zef Gjeta), nga i cili po citoj: “ Në luften e Deçiqit dhe në ngritjen e Flamurit Kombetar moren pjesë edhe vullnetarë nga Shala e Shoshi . Në luften per ngritjen e Flamurit, midis të tjerëve u vranë edhe Bal Gjoni nga Nicaj-Shalë dhe Bush Delia i Shoshit. Kur u ngritë Flamuri në Deçiq dhe më vonë, populli i Shkodres e Malesisë i kendoi kengen:

Vigmen tue i dhanë Shqipnisë, po anë e mbanë

Bini bre burra bini ksaj Turki

Dirgu moj djelmni, e bjer në tiran

Me nji Gurakuq, me nji Dedë Gjo’Lul

Me nji Mehmet Shpend, me nji Prel Tul

Me ne janë Lekët që u shkrinë per Shqipni…“ .8.

Dita e Flamurit tonë kombetar është një ditë e madhe, që deshmojë me zë të lartë, deri në kupë të qiellit, se shqiptaret e themelisht malsorët kanë ruajtur per shekuj fillin (shpesh të holluar) të perkatësisë sonë Europerendimore.. Ngritja e Flamurit në një ditë pranvere e bënë me domethënse ketë eveniment historik, pasi pranvera në kalendarët enciklopedik të popujve “ njihet “si : Pranvera e ringjalljes, pranvera e dashurisë, pranvera e luleve, ndërsa në kalendarin enciklopedit të memories sonë prej 6 prillit 1911 “kujtohet” si pranvera e Flamurit.

Prej asaj kohë e deri sot, në këto lendina, kodra e male, ( në çdo pranverë ) kanë lindur, rritur e lulezuar lule shumngjyreshe, të cilat perveçse mrekulluan natyren tonë, ato shperndanë edhe aromen e flamurit kombëtar të Gjergj Kastriotit në trojet e Shqipërisë Etnike. Por të mos harrojmë se deri në vitin 1991 Lulet e pranveres së flamurit në Deçiq etjerë, vyshkeshin para kohe nga acaret e Uraleve.. E ndersa sot flladi i Pranveres (Europerendimore ) ka filluar të fryjë edhe në trojet tona etnike të Malesisë Madhe e Shqiperisë, perseri lulet e flamurit të Gjergj Kastriotit ende kanë nevoje per më shumë dritë e diell, jo lokal (se atë tashma e kanë), por kombetar, duke i dhënë vendin që i takon ketij evenimenti historik per të cilin trojet shqiptare kishin pritur rreth 432 vite…

Vlen të kujtohet se ndonse Flamuri kombetar ishte i ndaluar nga hyqameti otoman, shumë shtepia malesore kishin ruajtur flamujë (të vegjel) të Gjergj Kastriotit, që i frymezonin në atdhedashurin e tyre të pakufishme. Ndersa për flamurin e ngritur në Deçiq (me 6 prill 1911) thuhet se ishte porositur që në vitin 1906 nga trimi i urtë i atdhetarisë Dedë Gjon Luli, ku këtë Flamur e prurë Aleandro Kastrioti me anë të Preloc Prekës, dhe ka qënë dy metra i gjatë me shirita anash…9. Ndërsa Profesor Petraq Pepo , në librin e tij ”Lufta për çlirim Kombëtar në vitet 1878-1912, fq.446-447, botua në Tiranë në vitin 1962, shkruan: “Palok Traboini me 1911 kishte kthye prej Austrisë e tre flamujt që kishte pru prej andej i kishte nda kështu: njënin Dedë Gjon Lulit, tjetrin Ujkës së Grudës e të tretin Prelë Lucës së Trieshit.10. Se cili nga këta Flamuj u ngritë në Deçiq për mua nuk ka rëndësi, se rëndësi ka ngritja e flamurit kombëtar në Deçiq, si dhe dhe dashuria dhe besnikëria e pafundme për këtë symbol të patjetërsueshm të identitetit tone kombëtar, për të cilin heroi i popullit Dedë Gjon Luli thoshte: “Flamuri i ka të gjitha, ai ka besën, ka pushkën, ai ka brenda gjithë Shqipërinë.. atij i falen, atë e ndjekin mbrapa të gjithë, çka është shqiptarë i vertet..”.

LAVDI PËR JETË TË JETËVE DËSHMORËVE DHE TRIMAVE ATDHETARË TË KËSAJ KRYENGRITJE TË MALËSISË, QË I LANË NDERË E LAVDI SHQIPTARISË.

REFERENCAT:

1.”Hylli i Drites” 1932/11, fq.575 , revista “Leka” 1937/6, fq.249-250, (Flamuri i kuq ne Deçiq), Kol Kamsi “Kronikë e Agimit te Lirise”, “Leka” 1937/VIII-XII, fq.371-372.

2.At marin Sirdani, Flamuri në Deçiq, revista “Leka”, nr.6 -1937, fq.249.

3.Klajd Kapinova, Në mes Kryqit dhe Atdheut, fq.63.

4.At Gjergj Fishta, Mrizi i Zanave, fq.15-17, botime Franceskne , Shkodër 2019.

5.Poemë për kryengritjen e Malësisë së Madhe – nga Lasgush Poradeci, Kujtimit te poetit Risto Siliqi.

6.“Liridashësi” gazeta “Liri e Shqipnisë”, (që botohej në Sofje nga Kristo Luarasi), nr.4, dt.13 prill 1911.

7.Risto Siliqi, “PASQYRA” e Diteve të pergjakshme nëtë pestin Shekull të Shqipnisë të Ronueme, fq.81-82, Trieste 1912.

8.Zef Gjeta “DUKAGJINI”, fq.412-413, Tiranë, Qershor 2008.

9.“Hylli i Drites”, 1937/12, fq.518.

10.Kolec Traboini: http://traboini1.blogspot.al/2015/11/prejardhja e hotit-dhe flamuri-i.html#!/tcmbc.

Ndriçim Kulla/

Krist Maloki një mendimtar brilant i viteve tridhjetë, sëmundjet tona shoqërore, shpirtin tonë të tallazitur, karakterin tonë të ashpër e të papërcaktuar e shikonte te filozofia që sollën pushtimet e huaja, sidomos dy perandoritë që qëndruan disa shekuj me radhë. Konkretisht Maloki, mendimtar i kësaj periudhe, problemin shqiptar e shihte te orientalizma e cila e kalbi në trup dhe në shpirt shqiptarin, duke ia shpërbërë fuqitë e tij fisnike dhe kombëtare. Ndryshe nga shumë të tjerë që orientalizmën shqiptare e shpjegonin vetëm si dhuratë të turqve K. Maloki këtë orientalizëm e gjeti 600 e ca vjetë më parë se turqit të pushtonin Shqipërinë. Orientalizma shqiptare – shprehet ky autor, – i ka rrënjët aty nga vitet 740 kur Shqipëria u bë pronë e Bizantit në Leonin e III-të të quajtur Isaurios. Është koha kur shqiptarët u detyruan nga Isaurios të dilnin nga kisha Romake (oksidentale) e të futeshin në labirinthet e errëta të Kishës Bizantine (orientale) të atëhershme. Për të nuk ishte aq e fortë dhe me peshë ndarja kishtare se sa ai shpirt skëterrë i administratës bizantine. Midis bizantizmës historike dhe orientalizmit shqiptar qëndron shenja e barazimit. Orientalizmi ynë është një dhuratë fatale e kristianizmit euro-aziatik. Me këtë origjinë ajo shkatërroi vetitë e larta ndërmjetësuese-kolektiviste, marrëdhëniet e shqiptarit me shqiptarin, dhe marrëdhëniet e shqiptarit me shtetin dhe eprorët e tij. Biznatizma historike si një epidemi rrënimtare e shkatërroi dhe e deformoi karakterin e drejtë të shqiptarit.

Ajet Delaj/

Për hir të së vërtetës Shqipëria ka hyrë në një rreth vicioz vetëshkatërrues që gjatë pushtimit ottoman kur fqinjët sllav fituan pavarësinë e ne morëm armët duke brohoritur “duam baben” e fatkeqësia vazhdoi dhe pas luftës së dytë botërore që na atashuan me botën sllave edhe për fajin tonë. Duhet theksuar se shqiptarët vazhdojnë të qëndrojnë brena këtij rrethi edhe sot e kësaj dite pasi historikisht jemi treguar të vonuar në kapjen e shanseve historike.

Historia e kombeve dhe e popujve është si historia e familjes dhe e vetë jetës së njeriut që përparon mbi bazën e asaj se sa e si njeriu i shfrytëzon shanset e tij. Nëse shqiptarët do kishin arritur të kapnin dorën e shtrirë të Kryeministrit të Bavarisë në 1986 me siguri jeta e historia e re e shqiptareve do ishte diçka krejt tjetër.

Vazhdojmë pastaj me të ashtuquajtur revolucion demokratik te 90-tës ku më së miri këtë situatë e përcakton i madhi Dritero Agolli ku thotë se revolucionin e beri rinia e parlamenti u mbush me pleq e më tej, ata që u hodhën në zjarre heronj në lista ata që i pane u bënë ministra.

Pranuam pluralizmin dhe bëmë çmos që ta tregojmë e te mos funksionojë. Pranuam sistemin kapitalist por nuk aplikojmë parimet dhe rregullat bazë të tij duke mos pranuar bazën e tij, pronën private.

Vetë dokumenti i fundit i sigurisë kombëtare të Shqipërisë i hartuar me ndihmen e partnerëve ndërkombëtarë thotë se kërcënimi më i madh i Shqipërisë e shqiptarëve janë korrupsioni e braktisja e Atdheut. Pra jemi ne e keqja më e madhe e vetvetes.

Korrupsioni e monopoli zhvillohen e lulëzojnë në kushtet e mungesës së drejtësisë duke prodhuar antishtet e oligarki.

Presioni ndërkombëtar për të instaluar sistemin e ri të drejtësisë duket se nuk po funksionon si duhet. Klasa politike edhe nëse nuk kanë arritur ta bllokojë me siguri e kanë ngadalësuar ritmin në mënyrë të frikshme duke arritur deri atje sa tërë vendimmarrja së bashku nuk zbatojnë vendimet e Gjykatës Kushtetuse duke bllokuar votën e diasporës e heqjen mandateve të kupolës së tyre.

Duhet theksuar se po në të njëjtën mënyrë bllokuan me Kushtetutë djemte e vajzat shqiptare që kane mbaruar universitetet me prestigjoze te perendimit ne jurisprudence duke e vendosur sistemin e ri te drejtesise ne karantine e nen monitorim të rreptë megjithse gjygjesori eshte pushtet i pamvarur apo ashtu duhet te jete.

Formalisht Shqiperia eshte vend demokratik por nje nder vendet me te korruptuar te Europes e pranuar nga vete klasa politike e institucionet shqiptare.

Ju lutem beni nje paralelizem te politikes e drejtesise shqiptare me ekipin kombetar te fudbollit qe me djem kryesisht te lindur e rritur ne perendim fizikisht e profesionalisht me menaxhim profesional her te nje italiani e tani nje brazilian po konkurojne denjesisht ne eliten e futbollit europian si ekip e si individe.

Historitë botërore kanë treguar qe kombet kane nevoje per energjine e tere antareve te gjakut te tije me vote, aftesi e pasuri.

Asnje nga keto elemente nuk gjejne aplikim me realitetin politiko – organizative ne shqiperine e sotme.

Analiza reale e gjendjes se demokracise ne Shqiperi nuk do te thotë që dorëzohemi por të gjejmë mundësi te reja që ai realitet të ndryshojë për mirë duke punuar se bashku me miqte tane perendimore.

Me ndihmën e drejtpërdrejtë të diasporës gjigande në raport me madhësinë e kombit shqiptaret duhet ta çajnë rrethin vicioz që kam bindjen se kemi mundesine e forcen për ta realizuar.

Shekspiri i madh ka thënë “bota është teater, njerëzit janë aktorë, mjerë ata që nuk dinë të luajnë rolin e tyre.

Dr.Lulzim Nika/

Me ardhjen në krye të ShBA-së të presidentit Ronald Regan, ishte vendosur një politikë më agresive ndajë “lindjes” dhe sistemit politik socialist dhe ideologjisë komuniste. Në politikën e jashtme të ShBA-së, të gjitha trazirat politike, sociale e klasore në “botën e lindjes” ishin në funksion të politikës amerikane që ishte e vendosur në shkatërrimin e sistemit politik të lindjes. Të gjitha zhvillimet dhe lëvizjet që binin ndesh me sistemin politik të kampit “të lindjes” ishin në favor dhe gjenin përkrahje të ShBA-së për të dëshmuar se duhet ndërruar sistemi politik i lindjes që binte ndesh me respektimin e të drejtave të njeriut dhe rrezikonte paqen dhe sigurinë globale. Në kuadër të kësaj klime dhe perspektive, duhet parë edhe demonstratat e studentëve të vitit 1981 që ishin të organizuara nga grupet atdhetare shqiptare që kishin “ideologji majtiste” me qëllim të ngritjes së statusit politik të Kosovës në Federatën jugosllave.

Po bëhen më shumë se katër dekada nga dita kur filloi kthimi i shpresës për liri të Kosovës me sakrificën e pamohueshme të profesorëve dhe studentëve të Universitetit të Prishtinës që organizuan Demonstratat e vitit 1981. Protestat studentore të vitit 1981, janë vijimësi e protestave të vitit 1968.Falë idealistëve që besonin në lirinë e Kosovës, u bë organizimi i Pranverës shqiptare të vitit 1981. Adem Demaçi, Metush Krasniqi, Fazli Graiçevci, nën terrorin e Rankoviqit, filluan organizimin e shqiptarëve drejtë lirisë. Brezi i Kadri Zekës, Jusuf Gërvallës, Fehmi Lladrovcit, Gani Sylës, Hydajet Hysenit, Jakup Krasniqi shumë të tjerëve, do të bëhet fronti i pathyeshëm që mbi supet e tij do të merrte përgjegjësinë historike për ndërtimin e shtetit të dytë shqiptar, të Kosovës që sot falë atij përkushtimi, ne e gëzojmë. Ky brez bëri sakrificën titanike për lirinë e Kosovës. Lëvizja studentore në Kosovë, vazhdoi rezistencën e saj pareshtur bashkë me kërkesat e tyre të cilat gjithnjë mohoheshin nga pushtuesi serb. Në vazhdën e këtyre përpjekjeve, demonstratat masive të pranverës së vitit ’81 (mars-prill), konsiderohen si ngjarjet kryesore në Jugosllavi, pas vdekjes së Titos. Fillimisht, revoltat studentore në mjediset universitare, ato brenda një kohe të shkurtër u përshkallëzuan në protesta gjithëpopullore anekënd Kosovës. Ngjarjet e pranverës së vitit 1981, sollën në sipërfaqe problemet e pa kapërcyeshme në Jugosllavi – për shumë kë ato përbënin edhe prologun e shkatërrimit të eksperimentit socialist që më kot u mundua t’i tejkalonte antagonizmat etnik. Këtu, në vijim, do të paraqesim se si shkruhej për gjendjen e Kosovës nëpër mediumet më të mëdha botërore, si “Uashington Post”, “New York Times”, “The economist”, “Financial Times”, apo agjencitë “Associated Press”, BBC, Reuters, Xinhua e në shumë mediume të tjera. Ashtu sikur në vitin 1981, gjatë dhe pas demonstratave, imazhi i Kosovës nëpër botë kishte filluar të shpalosej realisht, pothuajse i plotë dhe i drejtë dhe se si menjëherë (brenda më pak një viti), propaganda serbe kishte arritur ta shtrembëronte këtë paraqitje të Kosovës, duke e kthyer në favor të vetin. Situata e rrotulluar nga propaganda serbe, nëpër mediumet botërore serbët paraqiteshin si viktimat më të mëdha të “nacionalistëve shqiptarë” dhe të “fundamentalistëve islamikë”. “Washington Post”, më 3 prill 1981 publikon artikullin me titull “Jugosllavia ndërmerr hapa emergjentë përballë trazirave etnike”, artikull që i kushtohet protestave të studentëve në Kosovë. Megjithatë, korrespondenti i WP, artikullin e kishte shkruar nga Beogradi dhe prononcimet i kishte marrë nga zyrtarët jugosllavë. Aty thuhet se ishin rreth 10 mijë protestues, studentë dhe minatorë që, sipas autoriteteve, disa ishin edhe të armatosur dhe kishin shtënë në drejtim të policisë. Artikulli po ashtu citon edhe deklaratën publike të kryetarit të Kosovës, Xhavit Nimani, i cili akuzon protestuesit se janë të manipuluar nga forca të huaja që duan ta prishin Jugosllavinë.Ndërkaq, gazeta e njohur “The Economist”, më 11 prill 1981, boton artikullin me titull “Jugosllavia – shtëpia ku u rritën shqetësimet”, ku i bën një skanim detaj gjendjes në Kosovë bazuar në të dhënat zyrtare, të Jugosllavisë së atëhershme si dhe në disa burime të pakonfirmuara. Në këtë artikull disa herë theksohet se në Kosovë shumica e popullsisë është shqiptare, dhe ajo është provinca më e prapambetur në aspektin ekonomik. Valuta vendase po pësonte rënie të ndjeshme dhe parashikoheshin probleme serioze për tërë vendin. Pak më vonë, më 19 prill 1981, e përditshmja “The New York Times”, boton një artikull me parashikim apokaliptik për Jugosllavinë: “Një stuhi kaloi, por të tjerat janë duke u grumbulluar në Jugosllavi”. “Bashkim vëllazërimit” të Titos duket se i ka ardhur fundi, shkruante qysh në fillim, autori i këtij artikulli. Pastaj, ndër të tjera thotë se në Jugosllavi, e cila përbëhet nga shumë etni, është një pabarazi e stërmadhe mes etnive e sidomos më të vuajturit janë shqiptarët e Kosovës. Në pjesën e fundit të artikullit shtjellohet gjerë e gjatë historia e Kosovës që nga Kongresi i Berlinit, vuajtjet dhe vrasjet e shqiptarëve nga serbët, pushtimet, protestat dhe çdo gjë që kishin bërë serbët mbi shqiptarët. “Financial Times”, më 5 shkurt 1982, boton artikullin “Policia dështon ta thyejë rezistencën në Kosovë”. Ky artikull pohon se si policia ka arritur t’i shkatërrojë 33 grupe nacionaliste kriminale të shqiptarëve, te të cilët ka gjetur armë dhe shumë mjete propaganduese. Edhe përkundër këtyre aksioneve thuhet se situata është shumë serioze. Këtej e tutje, organet mediale botërore që u përmenden, si “Financial Times”, “New York Times”, “The Economist”, BBC, Reuters dhe të tjera, nga fundi i vitit 1981 e deri në fillim të viteve 1990, shumë herë janë marrë me Kosovën. Ato i janë kthyer e rikthyer temës së Kosovës, por pothuajse në të gjitha këto mediume vërehet një ndikim i madh i propagandës serbe. Nga fundviti 1981 deri në fillim të viteve ‘90, mediat botërore përcillnin artikuj e reportazhe të gjata se si minoritetet, e sidomos minoriteti serb, po e lëshonte Kosovën, si pasojë e presionit, shantazheve, dhunës dhe vrasjeve nga shqiptarët e Kosovës, të cilët paraqiteshin si kanceri i shoqërisë dhe shtetit jugosllav. Kjo klimë u ndryshua dhe u bë e favorshme për Kosovën dhe shqiptarët, falë doktrinës së trasuar nga presidenti Regan, por në veçanti pas vizitave të para në vitet ’90 të kongresmenëve, senatorëve e zyrtarëve tjerë amerikanë, të cilët u njohën me të drejtat, liritë dhe kauzat e shqiptarëve në Kosovë. Kjo qasje pozitive dhe kthesë ndaj Kosovës e mediave botërore, shihet qartë ishte duke vijuar me besnikëri doktrinën e presidentit Regan me promovimin e vlerave demokratike. Kosova po hynte në fokus duke u bërë hapësirë dhe zonë e fuqishme e ndikimit amerikan. Pas çlirimit të vendit, kjo zonë u bë zonë e sigurt për të gjithë qytetarët, zonë e paqes, mirëkuptimit dhe vlerave më demokratike në rajonin e Evropës lindore dhe në veçanti duke qenë shembull i të drejtave të njeriut në Ballkan e më gjerë.