Kronike – Page 571 – Dielli

DITA E KUJTESES NE OKB

January 28, 2013 by dgreca

– OKB: U shënua 27 janari, dita Ndërkombëtare e Holokaustit me një serë veprimtarishë në Selinë e Kombeve të Bashkuara në New York/

– Shpëtimi i hebrejve nga shqiptarët – u kujtua në ditën Ndërkombëtare e Holokaustit në OKB – Dita Ndërkombëtare e Përkujtimit të Holokaustit : “Shqiptarët një shembull i pashembulltë në të gjithë botën” për mbrojtjen e herbrenjëve./

-“Rrefimi i jashtezakonshem i Shqiperise, ku nje komb i tere, si popullate, ka vepruar bashkerisht per t’i shpetuar hebrenjte, eshte nje rrefim i papershkrueshem. Shqiperia e Luftes se Dyte Boterore u be streha me e sigurt e hebrenjve te perndjekur nga nazizmi. Me qindra çifute u mirepriten dhe nuk u tradhetuan kurre nga familjet mbajtese”./

Nga BEQIR SINA, New York/

OKB – NEW YORK : Dy sallone të mëdha me fotografi dhe piktura u hapën për publikun në katin e parë të ndërtesës së OKB -ës, në New York. Ekspozita këto që u vizituan këto ditë nga mijëra viztorë, shumica e tyre turistë të huaj u hapën në Lobin e Visitorve në Selinë e Kombeve të Bashkuara. Të dyja ekspozitat u hapën në fillim të javës së kaluar e martë,22 janar dhe u mbyllën mbrëmë me 27 janar. Ato ishin si pjesë e një serie – të aktiviteteve javore që zhvilloi Organizatat e Kombeve të Bashkuara në Përkujtimim të Ditës Ndërkombëtare të Përkujtimit, e cila është dedikuar në nderim të viktimave të Holokaustit, 27 janarit, në përputhje me temën e respektimit të këtij viti, “Shpëtimit gjatë Holokaustit: Guximit Kurajos dhe të Kujdesit”.

Hapja dhe mbyllja e kësaj ekspozite, e cila organizohet dekadën e fundit vit për vitë në në Selinë e Kombeve të Bashkuara, shoqërohet me një ceremoni të përbashkët zyrtare dhe pritjes që jepet në Galerinë Kryesore të Lobit Visitorve. Kësaj rradhe ekspozita ishte titulluar “Bota e dinte – Misioni Jan Karski për njerëzimin” dhe “Kushdo që shpëton një jetë më vete … Shpëtuesit e hebrenjve gjatë Holokaustit”.

Pavioni i parë tregon jetën e Jan Karski, një oficeri i ri polak dhe ish diplomat në Ministrinë e Jashtme për të shpëtuar hebrenjtë gjatë Luftës së Dytë Botërore, duke u fokusuar veçanërisht në misionin që ai ndërmori si një shpëtimtarë.

Pavioni i dytë përbëhej nga foto, objekte, dokumente dhe video- filma bardhë e zi, me tregimet e më shumë se 40 shpëtimtarëve – hebreje dhe jo-hebre – që rrezikuan jetën e tyre për të shpëtuar hebrejtë gjatë Holokaustit.

Një pjesë të rëndësishme në këto veprimtari në Kombet e Bashkuara zunë edhe pavionet e ekspozitës të cilat lidhen me tregimet heroike të katër shpëtimtarëve: Gazetarit nga Shtetet e Bashkuara Varian Fry i cili ka ndihmuar mijëra Jewish të shpëtojnë nga pjes e kontrlluar në Vichy- Francë;Qytetari italiani Lorenzo Perrone, që shpëtoi jetën e disa Jewish-ve të tjerë. Primo Levi, i cili gjatë burgimit të tij në Aushvic; nëpërmjet një punëtore shoqërore Irena Sendler, ka punuar nëpërmjet organizatës Zegota në mënyrë “nëntokësore” për të kontrabanduar fëmijët hebrenj nga getot e Varshavës dhe për të gjetur vende të sigurta për t’i fshehur. Një pavion të veçantë zuri edhe Shqipëria, njëri prej shpëtimtarëve Veselis, një shqiptarë që shpëtoi jetën e një familje hebreje, familjes Mandili, duke u fshehur ato në shtëpinë e tyre.

“Bota e dinte – Misioni Jan Karski për njerëzimin” është kuruar nga Muzeu Historik polakë në Varshavë, në bashkëpunim me Ministrinë e Punëve të Jashtme, dhe bashkë-sponsorizuar nga Misioni i Përhershëm i Polonisë në Kombet e Bashkuara, me temën “Kushdo që shpëton një jetë më vete … Shpëtuesit e hebrenjve gjatë Holokaustit” dhe është paraqitur nga Fondacioni hebre në SHBA.

Aktivitetet e përkujtimit të Holokaustit në Kombet e Bashkuara – u udhëhoq nga Muzeu i Holokaustit dhe Programit të Kombeve të Bashkuara Outreach i Departamentit të Informimit Publik.Programi, është i themeluar nga Asambleja e Përgjithshme sipas Rezolutës 60/7, e cila synon të mobilizojë shoqërinë civile për përkujtimin e Holokaustit dhe edukimit, në mënyrë për të ndihmuar në parandalimin e akteve të ardhmen e genocidit.

Kombet e Bashkuara shënuanë gjatë gjithë kësaj jave në New York, Ditën Ndërkombëtare të Përkujtimit në nderim të viktimave të holokaustit Veprimtaritë e organizuar në New York dhe rreth e përqark botës ishin të fokusuar në njohjen e guximit dhe dhembjen e shpëtimtarëve të shumtë të të gjitha besimeve dhe kombësive që shpëtuan jetën e hebrenjve dhe të tjerëve gjatë Luftës së Dytë Botërore.

“Shpëtimtarët gjatë Holokaustit: Guximi Kurajo dhe Kujdesi” ishte tema që paraqiti këto ditë Departamenti i Programit të Informimit Publik të Holokaustit, pranë Kombeve të Bashkuara që të shënojnë Ditën Ndërkombëtare të Përkujtimit në nderim të viktimave të holokaustit

Javë e aktiviteteve të Përkujtimit, ka kulmuar më 27 janar me ceremoninë dy-orëshe të quajtur Holokaust Memorial dhe që u mbajtë në sallën e Asamblesë së Përgjithshme.

Ceremonia, u organizua nga Peter Launsky-Tieffenthal, Nën-Sekretari i Përgjithshëm për komunikim dhe informim publik në Kombet e Bashkuara . Kjo ceremoni përfshiu edhe një video mesazh nga Sekretari i Përgjithshëm Ban Ki-moon, e ndjekur nga një deklaratë të dhënë nga Raymond Serge Bale, Përfaqësuesi i Përhershëm i Kongos në OKB dhe Zëvendës-President i sesionit të 67 të Asamblesë së Përgjithshme, Ron Prosor, Përfaqësuesi i Përhershëm i Izraelit, dhe Signe Burgstaller, Zëvendës Përfaqësues i Përhershëm i Suedisë, gjithashtu ka bërë deklaratë.

“Ata që rrezikuan jetët e tyre për të shpëtuar hebrenjtë dhe të tjerët prej shfarosjes masive në Luftën e Dytë Botërore janë bërë sot frymëzim për kurajon për të luftuar për një botë më të mirë,” tha në një video mesazh Sekretari i Përgjithshëm Ban Ki-moon në veprimtarinë që u zhvillua në Kombeve të Bashkuara, gjatë kësaj jave në New York.

“Le të jetë ajo sot për të frymëzuar njerëzimin nga ata që kishin kurajon, guximin për t’u kujdesur – ata ishin njerëzit e zakonshëm që morën hapa të jashtëzakonshme për të mbrojtur dinjitetin njerëzor,” tha zoti Ban në një video mesazh të transmetuar këtë javë në një ceremoni të mabjtur para Asamblesë së Përgjithshme për të shënuar Ditën Ndërkombëtare të Përkujtimit në kujtim të viktimave të Holokaustit.

Respektimi edhe këtë vit i Ditës Ndërkombëtare të Holokausit është ndërtuar rreth temës “Shpëtimi gjatë Holokaustit: Kurajo dhe Guximi për Kujdesje,” profilizimin e shpëtuesit individualë –
Sekretari i Përgjithëshëm i Kombeve të Bashkuara, zoti Ban, vuri në dukje se këtë vit ky aktivite zhvillohet kur po shënohet edhe 50 vjetorin i Programit të Kombeve të Bashkuara në memorialin Yad Vashem në Izrael, i cili është i përkushtuar për të identifikuar dhe shpërblimin heronjëve të tillë nëpër botë.

Pas transmetimit të fjalimit të zotit Ban, u shpalosën para vizitorëve dhe zyrtarëve të lartë të OKB -ës,profilet e shpëtimtarëve, duke filluar nga Irene Sendler, një grua polake që kontrabandojë fëmijë nga Ghettot e Varshavës, në familjen Veseli, që përfaqësoi shqiptarët që shpëtuan Jewisht, duke mos dorzuar as edhe një Jewish të vetëm gjatë Luftës së Dytë Botërore. Veseli, vetë fshehu një familje hebreje në fermën e tyre.

Raymond Serge Bale , zëvendës-kryetar i Asamblesë së Përgjithshme, tha se ” ishte rezoluta e OKB-ës 60/7 ajo që është deklaruar në përkujtimin e Holokaustit dhe shërben sot si një thirrje jo vetëm për përkujtimin e vuajtjeve të viktimave të Holokaustit, por edhe ato të shkaktuar gjatë regjimeve diktatoriale, luftërave për liri. Ajo është një detyrim moral për gjithë njerëzimin sot për të paralajmëruar kundër tmerreve të urrejtjes dhe paragjykimit, për të parandaluar akte të mëtejshme të gjenocidit” tha ai.

“Vlerat e demonstruar nga ata që sakrifikuan jetën e tyre për të shpëtuar të tjerët le të shërbejë si parime udhëzuese për të mbrojtur të drejtat njerëzore të brezave të ardhshëm – kurajo, dhembshuria, udhëheqja morale, vetë-sakrificë, përgjegjësia shoqërore, integriteti dhe drejtësia”, tha Raymond Serge Bale, zëvendës-kryetar i Asamblesë së Përgjithshme .

Gjatë kësaj ceremonie Cantor Chaim David Berson i Qendrës hebreje në New York City lexojë lutjet përkujtimore, dhe Ansambli Motyl kryeu tre pjesë muzikore. Grupi muzikor New York City- me bazë në OKB – luajti pjesë klasike e cila përfshinte muzikantë Julie Artz Becker dhe Aleeza Wadler në violinë, Ellen Rose Silver në violonçel dhe Anoush Simonian për Violë – Më tej ata paraqitën muzikën e shkruar nga kompozitorë të cilët ishin të detyruar në mërgim ose të cilët u zhdukën gjatë Holokaustit.

Çfarë është Holokausti?

Holokausti është një njollë e errët në historinë e njerëzimit. Holokausti është një sistem persekutimi sistematik, i një shteti burrokratik që vrau afërsisht 6 milionë çifutë (Hebrej) nga regjimi nazist dhe bashkëpuntorët e tij. Fjala “Holokaust” e ka origjinën nga greqishtja e vjetër që do të thotë “Sakrificë për pasion”. Me ardhjen në pushtet në Gjermani të regjimit nazist në Janar 1933, besonin se gjemanët ishin “Superiorë për nga raca” dhe se çifutët cilësoheshin ose klasifikoheshin si “Inferiorë” dhe se ata ishin “të padenjë për jetë”. Të paktën 200,000 persona me të meta fizike apo mendore u vranë si pjesë e programit “Euthanasia”. Gjatë viteve të luftës, nazitët dhe bashkëpuntorët e tyre krijuan getot, kampet tranzite, si dhe kampet e punës së rëndë. Më rënjen e kapitullimin e Gjermanisë naziste, pas Luftës së Dytë Botërore, Bashkimi Sovietik, dhe vendet e kapmit komunistë, duke përfshirë këtu edhe Shqipërinë, krijuan ata burgjet politike, kampet e presekutimit, si dhe kampet e punës së rëndë.

“LEGJENDA” E NJË JETE

January 27, 2013 by dgreca

Nga SEJDO HARKA/

Të shkruash për shkrimtarin, mikun dhe kolegun tonë të dashur, Skënder Hasko, do të thotë të tregosh një jete reale, si në legjenda. Kjo ndodh, sepse jeta dhe veprimtaria e tij ka qënë sa e qetë, aq dhe e vrullshme , sa e zakonshme, aq dhe e jashtëzakonshme , sa e bukur aq dhe e ashpër , sa e gëzuar aq dhe e trishtuar, sa e lumtur aq dhe e hidhur . Por Skënderi , si “hero” legjendash , ka ditur ta drejtojë mirë “anijen” e jetes, duke çarë përmes dallgëve e vështirësive , tufaneve dhe egërsive të jetës. Naracionin e kësaj “legjende”, sa të lumtur, aq edhe të trishtuar, e gjen të pasqyruar bukur në librin e tij me kujtime, “Udhëtim nëpër vitet e jetës sime”, publikuar kohët e fundit, nga Shtëpia Botuese ”Toena”. I frymëzuar nga mesazhet e ngrohta të sentencës së Gëtes: “Në çdo dërrasë varri , mbulohet një histori e tërë”, dëshiron që t’u lërë brezave kujtimet e tij për jetën dhe letërsinë , për familjen dhe shoqërinë , për luftën dhe varfërinë, për ëndrrat dhe njerinë , për vendlindjen dhe dashurinë, për vdekjen dhe lirinë , për lindjen dhe trimërinë …

Rrugët e jetës së tij , kanë qënë tepër të vështira , me të përpjeta dhe të tatëpjeta . Siç shprehet dhe vetë metaforikisht, herë ka fluturuar me avion e herë me makinë, herë me gomar e herë më këmbë. Por shumë herë, edhe fare zbathur.”Në jetë, – tregon ai, – kam ngrënë edhe mish të pjekur edhe bukë tërshëre. I penduar, se o ka hyrë në hak të ziut kalë, vazhdon – Po ç’të bënim ?! Të vdisnim ?! . Po të vdisnim ne, as kali i gjorë, s’do të rronte dot… “(34) Është shpresa ajo , që si nëna e mirë e mori përdore ,për ta nxjerrë nga honet e rrëpirat e dhimbjeve dhe të trishtimit , edhe kur për një çast e ka ndjerë veten keq. Në jetë ka shijuar edhe ëmbëlsinë e mjaltit e të sheqerit, edhe hidherimin e vuajtjes e të zeherit, edhe freskinë e puhizave të detit edhe zagushinë e të nxehtit, edhe ftohtësinë e ngricave të acarit, edhe tymosjen e përzhitjen e zjarrit , edhe bukurië e ëndrrave, edhe akullin e zemrave.

Erdhi në jetë, në një natë të gjatë marsi, të vitit 1936. Nëna i pat treguar se Skënderi kishte lindur mes të qarash të fuqishme , të cilat paralajmëronin, se jeta e tij do të shoqërohej nga andëralla të mëdha. Ajo do të lidhej ngusht me Rovenën dhe Llogaranë e ashpër dhe të bukur , aq sa edhe njerëzit e gurët edhe pemët e drurët , edhe buka e ujët , edhe lodrat e punët , bile edhe italiani, robi i luftës , që vdiq në Rovenë , u bënë pjesë e mendjes dhe shpirtit të tij të madh. Që kur ende ishte fëmijë, mësoi zanatin e teneqexhiut, të cilën e ushtroi për të mbajtur frymën gjallë. Mbasi mbaroi shkëlqyshëm shkollën 7 – vjeçare, Skënderin e emëruan mësues në Dukat. Por ëndrra e tij ishte zgjerimi i dijeve, dëshirë që ia ushqyen edhe prindërit e tij arsimdashës. Kur një mik i sugjeron babait mendimin se, për të vrarë varfërinë e familjes, duhet t’i blinte të birit një kope me dele, ai i përgjigjet: ”Atë kope mund ta hajë ujku brenda një nate, kurse shkollën nuk mund ta përtypë dot, as bisha më e egër”(52).

Viti 1959, Skënderin do ta gjente puntor në Uzinën mekanike të Kuçovës, ku lidhet ngusht me grupet kulturore amatore të Beratit. Duartrokitjet dhe ovacionet e shikuesve, zgjuan te djaloshi Skënder Hasko, energji të rralla interpertuese dhe krijuese. Aty u njoh dhe u dashurua shumë me gjimnazisten Shane Balili, e cila në atë kohë ishte amatore dhe interpretonte këngë të bukura popullore.Të dy, si zogj të lirë e të lumtur,edhe pse në një gjendje të vështirë ekonomike, aty në Beratin e lashtë, e ndërtuan çerdhen e tyre familjare. Skënderi u bë dhëndërr me kostum të kthyer, ndërsa Shanja u bë nuse me një fustan të bardhë, të qepur vetë me dorë. Me njeriun e zemrës në krah , ai i ra kryq e tërthor, jo vetëm Beratit dhe Vlorës, por dhe gjithë Shqipërisë. E, ku s’preku dora dhe këmba, mendja dhe zemra, ku s’u ndje fryma dhe kënga, shpirti dhe ëndrra e këtij çifti të lumtur. Bashkë lindën dhe rritën tre fëmijë të mrekullueshëm, që tani punojnë me devotshmëri, brenda dhe jashtë vendit. Por ëndrrat e bukura të këtij çifti, sa të lumtur aq dhe të stërmunduar, vjet ”i kafshoi” vdekja e parakohshme e Shanes ,bashkëshortes dhe nënës shëmbullore, mësueses dhe këngëtares së talentuar. Dëshpërimin e tij të thellë për ndarjen përjetë, me gjysmën e tij më të mirë, Skënderi e shprehu në mënyrë tepër rrënqethëse, nëpërmjet vargjeve: ”Ah, ky fati,cfarë fati,/ Fshehtas për fyti më kapi,/ Më shtriu, më shkeli me këmbë,/ Ma mbushi zemrën me plagë”(14). Kudo që punon dhe jeton Skënderi, lë pas emrin dhe zemrën, shpirtin dhe këngën, fjalën e zjarrtë dhe mendjen…E, ku nuk u shfaq vrulli dhe talenti tij: mësues e gazetar, aktor dhe shkrimtar, drejtues e veprimtar…Mbasi mbaroi studimet e larta në Universitetin Shtetëror të Tiranës për gazetari, ai ka drejtuar edhe institucione të rëndësishme të shtypit dhe të cultures, si Pallatin e kulturës “Studenti”, revistën “Pionieri” dhe Teatrin Kombëtar të Kukullave. Skënderi njihet jo vetëm humorist dhe aktor estrade, por edhe aktor filmash. Kush e ka parë filmin artistic, ”Malet me blerim mbuluar” dhe nuk i ka rënë në sy djaloshi me qeleshe të bardhë, që ia merr këngës,”Atë ditën e xhuma/Boria në Brataj ra”.

Profesionin e mirfilltë të gazetarit e filloi me revistën “Hosteni”, ku me “hostenin” e tij magjik thumboi veset dhe çorri maskat e shumë dukurive negative të kohës. Kudo që shërbeu publicist, shkroi me duar të pastra e me kokë të ftohtë. Shokët, miqtë dhe bashkudhëtarët e tij të shumtë kanë qënë dhe janë jo vetëm njerëz të thjeshtë, por edhe të shquar të letërsisë dhe artit si: L.Poradeci, Sh.Musaraj, K.Jakova,P.Marko,O.Grillo,A.Mamaqi,S.Godo,A.Banushi,V.Kona,M.Gecaj,P.Koçi etj. Por shoku i tij më i afërt është Bardhyl Xhama,ose siç e thërresin, ndryshe, “shkrimtari i detit”.”Me Bardhylin,- shkruan Skënderi,-jam njohur herët.Ai është i qetë, ndërsa unë jam impulsiv.Edhe kur grindemi fort për ndonjë problem,sikur të rriheshim, pas dy minutash futemi përsëri në rrjedhën e zakonshme të shoqërisë”(294).

Skënderi , në jetë ka ngjitur shumë maja e ka zbritur shumë rrëpira. Por s’ka për të harruar kurrë atë, që i ndodhi në një kafene, duke pirë kafe mes shokësh e miqësh… “Për një çast,-tregon ai,-m’u mbyllën sytë dhe m’u ndal frymëmarrja!” Kishte pësuar vdekje klinike. Ali Cenaj,një burrë i panjohur,si i dërguari i zotit në legjendat e ringjalljes, duke e shtypur fort në gjoks, si me magji, i pat rivënë përsëri në punë zemrën e tij të madhe. Është kjo arsyeja që shokët e tij të “Kompanisë lëvizëse”, sa herë mblidhen për të pirë ndonjë kafe apo ndonjë kupë raki, i thonë me dashamairësi: ”Për ty, Skënder, s’ka vdekje kurrë!”. Ndërsa ai, plot humor e optimizëm, përgjigjet: ”Po,është e vërtetë. Unë, jo vetëm që e kam mallkuar rëndë, por dhe e kam mundur atë një herë.Ndaj ajo s’guxon dot të kacafytet me mua përsëri, sepse e di që e ka të humbur davanë…”!

Ajo, që e bën të përjetshëm dhe të papërsëritshëm Skënder Haskon, është krijimtaria e bollshme letrare, me një problematikë të gjerë e të larmishme, e cila përcon mesazhe të fuqishme e me vlera të mëdha gjithëpërfshirëse. Libri i tij i parë ësttë “S’jam i vogël”, botuar në vitin 1971.”Qysh atëhere ,–shkruan Skënderi në kujtimet e tij,-“më hyri krimbi”. Ndaj kurrë s’kam pushuar së shkruari ,natë e ditë”. Gjatë gjithë periudhës ka botuar 7 romane për fëmijë e të rritur,1 vëllim me përralla, 2 poema, 6 pjesë për Teatrin e Kukullave; 14 drama, komedi e radiograma,si dhe 2 skenarë filmash për fëmijë. Shumica e librave të tij është ribotuar disa here, jashtë dhe brenda vendit. Ndërsa disa prej tyre janë përkthyer në gjuhë të ndyshme të botës, si rusisht ,greqisht etj. 14 vepra të tij janë nderuar me çmime kombëtare, si: ”La Fonteni”,”Viktor Eftimiu”, “Xhani Rodani”,”Tasim Gjokutaj” .

Njëzet vjet më parë, shkrimtari Skënder Hasko do të bëhej i famshëm me librin për fëmijë, ”Një gjeneral kapet rob”, i cili, në Konkursin Kombëtar, u vlerësua me çmimin e parë . Ndërsa më vonë ai u bë film, po me të njëjtin titull. Kurse me romanin për fëmijë, ”Gjashtë muaj nga jeta e Besianit”, u nderua me çmimin ”Libri më i mirë për fëmijë, i vitit 2005”. Të shkruash një arsenal kaq të madh librash cilësorë, kërkohet jo vetëm talent, por edhe punë e përkushtim, pasion e durim. Duhet t’i hysh në hak, kohës së lirë dhe familjes, gjumit dhe shëndetit.Dhe këtë mund ta bëjë vetëm një krijues I pasionuar, si Skënder Hasko, i cili edhe pse ka bërë shumë, shprehet me modesti: ”Bëra ç’munda, për të vënë, qoftë dhe një guriçkë, në themelet e edukimit të brezit të ri”.

Me krijimtarinë e tij te pasur, Skënder Hasko ka arritur që fëmijët të meditojnë si burrat, ndërsa burrat të qajnë e qeshin si fëmijët. Gjuhës i ka dhënë ëmbëlsinë e mjaltit dhe peshën e gurit, ndërsa nëpërmjet magjisë së fjalës ka “shpuar “ tejpërtej edhe malet, edhe detet, për të depërtuar në thellësitë e shpirtit e të mendjes së njerëzve.

Shkrimtari Skënder Hasko ka qënë dhe mbetet i lidhur shumë ngusht me vendlindjen e tij, gjë që e shprehë edhe nëpërmjet magjisë së vargjeve: ”Në vdeksha larg , këtu ku jam,/ ku jeta më degdisi/ aty do të mbij unë përsëri/ siç mbin një lënde lisi”. Për vlerat e tij të papërsëritshme si krijues dhe veprimtar shoqëror, Shoqata e krahinës së tij e ka nderuar me titullin e “Pishtar i shquar i Labërisë”, ndërsa Shoqata e shkrimtarëve për fëmijë e të rinj, me rastin e 75-vjetorit të lindjes, e nderoi me Çertifikatën e Mirënjohjes, ”Për vlera të shquara në krijimtarinë për fëmijë”.

Librin e tij me kujtime ai e mbyll me epilogun metaforik, drejtuar bashkëvendlindasve dhe gjithë lexuesve :”Kur ta shihni se kam vdekur/ edhe frymë as marr as jap/ Merrjani këngës dukaçe/ Edhe unë do të ngjallem prapë!”.

Tiranë, 27 janar 2013

(Shkrimin e dërgoi për publikim, prof. Murat Gecaj)-Ne FOTO: Gjithnjë bashkë, me kolegët…Nga e majta: S.Harka, S.Hasko, B.Xhama, M.Gecaj e V.Kona

HANA DINE-BAJRAKTARI, BRENGA E NJË MOTRE

January 26, 2013 by dgreca

Që nga viti 1946 “shëtiti, familiarisht të gjitha kampet e internimit nga ai i Beratit, fabrikes tullave (Tiranë), Valiasit, Turanit, Tepelenës dhe së fundi Savrës, Gjazës edhe Grabianit. Në këto kampe provoi punën e rëndë e poshtëruese që në moshë të njomë./

NGA DINE DINE-/

Me 15 Janar u largua nga kio jetë një prej atyre grave qe, per ata qe e njohën nga afër e jetuan me të, la nje brengë e nje trishtim qe vetem koha mund ta shlyej sadopak. Lindur ne Maqellareë të Dibrës ne nje familje te njohur patriotike që tërë jetën ia kushtuan kombit, ajo do të vuante pasojat duke i paguar një harac të rëndë. Gjyshi i saj Dine bej Maqellara luftoj heroikisht kundër Sërbëve, Bullgarëve, Malazezëve, Maqedonasve me një përkushtim atdhetar që e përjetësoi në histori. Edhe populli që është dëshmitari më i pagabueshëm, i këndoi këngë nga më të ndryshmet për mos ta lënë që emrin e tij ta mbulonte pluhuri i harresës.

Po citoj vetëm dy vargje, që për mungesë njohurish nuk janë përmendur në librat për familjen Dine.

Dine beg Maqellara

Kush i del përpara

Bakllava me arra……..

Babai i saj Fiqri Dine, vazhdoi bashkë me të vëllezërit Dilaver, Hasan, Esat e Fuat Dine, denjësisht rrugën e të atit. Kjo ishte edhe arsyeja që shtëpia e Dineve në Maqellarë u bë shkrumb e hi tre herë rradhazi nga Sërbët, Bullgarët dhe së fundi Italianët ( gjenerali Diaz) të cilët i propozuan t’ia paguanin shtëpinë tre fish me flori, vetëm e vetëm që të bënte një farë kompromisi, gjë që u rrefuzua kategorikisht.

Shkurtimisht, bija e ish Kryeministit që iu kundërvu edhe regimit komunist, me të gjitha fuqitë, sigurisht që do të vuante pasojat. Pasoja që do të shkaktonin plagë që as melhemi kohë s’do t’i shëronte plotësisht. Në Vlashuk, në lulen e rinisë ,në moshën 24 vjec , një sasi e madhe dheu bie mbi trupin e djaloshit Skënder Dine, vellait të Hanes,duke e lënë pa jetë. Pas kësaj fatkeqësie një atak ne zemër i merr jetën të ëmës, Rukies që s’mundi ta durojë dhimbjen e “lofkës së nanës”. Më pas i ati në emigracion. Pas tij vëllai tjetër Mithati po në emigracion. Para dy muajsh, gjithashtu mbylli sytë vëllai tjetër Xhelali, gjë kjo që e dërrmoi plotësisht edhe u bë shkak edhe për vdekjen e saj të parakohëshme .

Në internim martohet me të birin e patriotit e nacionalistit të njohur Muharem Bajraktari, Gencin, me të cilin pati dy djem e një vajze. Edhe Genci familjarisht përjetoj si rrallëkush në Shqipëri, kampet e punës dhe burgjet nën regjimin komunist.

Ashtu si pak njerës, Genci e Hana të dy burrë e grua qëndruan me dinjitet e stoicizëm deri në këto momente që shkruajmë këto pak rreshta në kujtim të tyre.

Nuk qenë të pakët burrat e gratë që u sakrifikuan nën sundimin shovinist Sërbo-Sllav të Enver Hoxhës, por gratë, vecanërisht paguan një harac të jashtëzakonshëm.

Të detyruara me punë cnjerëzore, e në këto kushte të përkushtuara të rrisin e të edukojnë fëmijë me dinjitet në rrethana anormale, ato janë heroina të vërteta.

Nga vetë natyra, Hana ishte një altruiste e rrallë. Ata që jetuan pranë saj e në të njejtat kushte e që e njohën nga afër në derte e halle, në vështirësi e në ato gëzimet e pakta, s’mund të harrojnë lehtë devotshmërinë e saj ndaj të afërmit, shokëve e miqve kudo që ndodheshin e kudo që e kerkonte nevoja.

Dëshira e saj për t’u sakrifikuar e për të bëre vetëm të mira ishte një ndjenjë e lindur. Një shëmbull vetëm sa për ilustrim: disa muaj pasi hyra në burg më vdiq nëna. Duke e ndjerë thellë humbjen e nënës, ajo m’u bë një nënë e dytë. Si rrallëkush më ndoqi hap pas hapi në burgjet e Spacit, Torovicës, Qafë Barit e së fundi në atë të Tiranës. Tani që ajo s’gjëndet midis nesh, ndjej një dhimbje e kam një plagë në shpirt që s’më le të qetë edhe për një cast, që asnjëhere s’munda që mirësinë e saj t’ia shpërbleja me një farë përkushtimi që e meritonte si askush tjetër.

Kjo pra ishte Hana, vajza e xhaxhait, ose me mirë të them motra ime ,që tërë jetën u sakrifikua pa u ankuar një herë. Në heshtje ajo tërë kohën gëlltiste fatkëqesitë, mungesat, varfërinë, privimet që jeta ia kish sjellë me bollëk. Pa ekzagjerim, jeta e saj mund të krahasohet me një simfoni plot ngjyra e nuanca të trishta që zgjati jo pak, por plot 45 vjet. Jeta e saj dhe e të tjerëve që pershkuan të njejtin kalvar, qe një dramë makabre, që ua kalon edhe tragjedive të famëshme të antikitetit. Një jetë e mbushur me trishtim e dhimbje. Një jetë që e detyroi të përballontë me dinjitet e krenari verfërinë e tejskajëshme padrejtësinë më elementare, përbuzjen e thellë, dhimbjet e padurueshme, humbjet e njëpasnjëshme, por që gjithsesi, qëndruan në këmbë pa u lëkundur.

Gjithmonë në heshtje e me burrëri ajo sfidoi të keqen e privimet. Ajo do të jetë shëmbull i nënave, motrave, shoqeve që jetuan një jetë që u dhuroi vetëm fatkeqsi e dhimbje, por që e sfiduan krenarisht. Kështu e dhimsur e njëkohësisht burrërore, me një sens humori që shpesh shfaqej e ndriconte edhe në errësirën e plotë, tepër e ndjeshme, nganjëherë si fëmi, e dashur, e ndershme, e papërtuar, e dhënë pas të gjithve: kështu do të kujtohet edhe nga vëllezërit Tomor e Sazan e kështu do të mbahet mend ajo edhe nga bashkëshorti e famijët e saj, dhimbjen e të cilëve nuk jam në gjëndje ta shpreh në këtë shkrim.

Ndonëse me shumë vonesë, me këtë rast dua të falenderoj me shpirt zonjën Fatbardha Mulleti ( Saraci) për dedikimin që u ka bërë këtyre martireve me librat e suksesshëm që ajo i titullon “DHIMBJE”.

Hana Dine u nda nga kio botë per të gjetur qetësinë e amshuar në paqe. E rrethuar nga miq, shokë, e dashamirës që ishin të panumërt , e respektuar dhe e nderuar nga të gjithë. Lutemi me gjthë zemër që shpirti i saj të gjejë paqen, që aq shumë iu nevoit në ketë jetë.

LAMTUMIRE KOMISAR SKURA!

January 24, 2013 by dgreca

Përcillet për në banesën e fundit, komisari Musa Skura. Kryeministri Berisha: Luftë të ashpër kundër krimit

“Lamtumirë i shtrenjti dhe i paharruari ynë”, me këto fjalë është përcjellë në banesën e fundit në “Varrezat e Dëshmorëve” komisari i Burrelit, Musa Skura. Pas ceremonisë së homazheve në Shtëpinë Qendrore të Ushtrisë ku morën pjesë personalitetet më të larta të vendit, kryeministri Berisha, krerë të partive politike, drejtues të lartë të Policisë së Shtetit trupi i tij i mbuluar nga flamuri kuq e zi u varros në Varrezat e Dëshmorëve. Vëllai i Musa Skurës pas falenderimeve të rastit, u shpreh se ai tani nuk do njihet më vetëm vëllai i tij, por si djali i të gjithë Matit. “Na la krenarinë, kujtimi i Musait do jetë me ne përjetë”, tha ai. Banda frymore përcolli nota funebre për të krijuar solemnitetin e nevojshëm, të shoqëruara në fund me të shtëna topi për të krijuar nderimin e duhur për një dëshmor.

Kreu i Policisë së Shtetit, Hysni Burgaj: Musa Skura, simbol i vlerave morale dhe njerëzore

Drejtori i Përgjithshëm i Policisë së Shtetit, Hysni Burgaj, tha në ceremoninë mortore të Shefit të Krimeve të Burrelit, Musa Skura, në Varrezat e Dëshmorëve të Atdheut, se “Komisar Skura është simbol i vlerave morale dhe njerëzore”. Duke vlerësuar figurën e Musa Skurës, Burgaj theksoi se “ky hero nuk rreshti 28 vjet duke punuar për të mbrojtur qytetarët e vendit të tij”. “Të gjithë jemi krenarë për jetën dhe veprën e Dëshmorit të Atdheut, Musa Skura, i cili nga sot do të prehet aty ku prehen edhe heronjtë e tjerë të demokracisë”- tha Burgaj.

Kryeministri Berisha: Ndëshkim maksimal autorëve

Kryeministri Berisha pas homazheve, vlerësoi lart figurën e komisarit Musa Skura. Ai, tha kryeministri dha jetën në krye të detyrës, duke u bërë shembulli i sakrificës për të vendosur rend e siguri. “Erdha të shpreh ngushëllimet dhe solidaritetin e qeverisë famljes së komisarit Musa Skura që ra në krye të detyrës, në përballje me falangat e krimit, të shpreh ngushëllimet për efektivat e policisë së shtetit për këtë humbje të madhe. Ishte një nga komisarët më të shkëlqyer, më trima, më të vendosur, qytetar shembullor e prind i shkëlqyer. Shembull do të mbetet sakrifica sublime e komisar Skurës, burrëria e tij do jenë frymëzim për të garantuar sigurinë e jetës”, tha ai. Kreu i qeverisë nënvizoi më tej se drejtësia do veprojë forcërisht për çdo rast kur krimi godet uniformat blu. “Do merret çdo lloj hapi ligjor brenda kuadrit demokratik kushtetues, qeveria e gatshme ta marrë, por nga ana tjetër në të dyja rastet drejtësia po vepron dhe do veprojë forcërisht”, shtoi Berisha duke iu referuar edhe rastit të komisarit të Shijakut, Adem Tahiraj, i cili ashtu si Skura humbi jetën në krye të detyrës.

Ilir Meta: Burg përjetë kujtdo që ngre dorën mbi policët

Kryetari i LSI-së Ilir Meta nënvizoi edhe njëherë se LSI do kërkojë forcimin e ligjit për të ndëshkuar këdo që ngre dorë mbi policët. Pas homazhe në nderim të ish shefit të krimeve të Burrelit Musa Skura, Meta deklaroi se goditja e krimit bëhet përmes forcimit të masave ligjore. “Natyrisht që sot është një ditë e trishtë për të gjithë, jo vetëm për familjarët e kolegët. Krimi ka goditur përsëri shtetin, ka marrë jetën e një punonjësi shembullor. Ne duhet të marrim masa të forta dhe konkrete për forcimin e ligjit, për goditjen e krimit. Ne do propozojmë ashpërsim të Kodit Penal, do propozojmë që kushdo ngre dorë mbi policët, të dënohet vetëm me burgim të përjetshëm”, tha ai.

Homazhet

Ceremonia e homazheve nisi më vonë se sa orari i parashikuar rreth orës 11:45, për shkak të vonesave që pati mbërritja e trupit në portin e Durrësit. Në ceremoni përveç familjarëve e të afërmve, ndodheshin për të nderuar figurën e Musa Skurës edhe autoritete shtetërore e ushtarake. Në ceremoni mbërriti kryeministri i vendit Sali Berisha rreth orës 12:30. Pas tij komisari u nderua nga kryeparlamentarja Jozefina Topalli dhe ministri i Brendshëm, Flamur Noka. Po ashtu homazhe zhvilluan dhe kryesocialisti Edi Rama, i shoqëruar nga kreu i grupit parlamentar të PS-së Gramoz Ruçi dhe deputetë të qarkut të Dibrës e Shkodrës homazhe për nder të Musa Skurës. Gjithashtu, në homazhe mori pjesë edhe kreu i LSI-së, Ilir Meta, e pak pas tij kryebashkiaku Lulzim Basha.

Kush ishte Musa Skura

“Dëshmori i Atdheut” Musa Skura, u lind më 17 Korrik të vitit 1963, në fshatin Suç të Komunës me të njëjtin emër. Pasi kreu arsimin e mesëm, ai u fut në radhët e Policisë së Shtetit në vitin 1982, ku sapo nisi karrierën në këtë profesion. Familjarët e tij tregojnë dashurinë që kishte Komisari për detyrën në policinë e shtetit. Gjatë karrierës së tij me uniformën blu, Komisar Musa Skura, mori disa grada me arritjet në punën e tij. Në vitet 1997 – 2001, komisar Musai do të mbaronte Arsimin e Lartë, të cilin e ndërpreu për shkak të veshjes së uniformës me mbarimin e shkollës së mesme. Ai studioi për Specialist i Lartë Policie, gjë e cila i shërbeu edhe më shumë në profesionalizmin e tij në luftë me shkelësit e ligjit. Mat Televizion ruan në arkivin e tij dhe një ndër aksionet e policisë së shtetit për mbledhjen e armëve, ku bie në sy profesionalizmi i komisar Musa Skurës, në kryerjen e detyrës së ngarkuar. Nga viti 2003 e deri në vitin 2006, Musa Skura do të merrte titullin ASISTENT, K/ASISTENT dhe N/INSPEKTOR. Më 18 Qershor 2006, ai do të merrte gradën e nën komisarit, gradë të cilën ai e mbajti deri më 07 Prill 2010, ku mori gradën e Komisarit. Puna e Komisar Musa Skurës, nuk ishte e përqendruar vetëm në komisariatin e Matit, por ai shërbeu edhe në Drejtorinë e Policisë së Qarkut Dibër, në Postën e Policisë Klos, si dhe inspektor i disa zonave në rrethin e Matit. Komisar Musa Skura do të plagosej më 13 Janar 2013 gjatë një operacioni policor për kapjen në flagrancë të një bande kriminale e cila transportonte dhe trafikonte municione luftarake, në fshatin Suç pranë rrugës nacionale Burrel – Klos.

…

POLICIA INFORMON PER KRIMINALITETIN NE NEW YORK

January 24, 2013 by dgreca

New York : Raporti i policisë: krimi në qytet ka pësuar rënje rekord gjatë vitit 2012/

Komisioneri i policisë së New Yorkut, Ray Kelly, në raportin vjetor kësaj rradhe sipas shtypit njujorkez, thuhet se pati një përmbledhje në 9 pika kyçe…./

Nga BEQIR SINA, New York/

NEW YORK CITY : Numëri 1-një, i policisë së qytetit të New Yorkut Ray Kelly, Komisioneri i policisë më popullor që ky qytet thuhet se nuk ka parë ndonjëherë një rënje të këtilll. Ai i bëri këto komete gjatë një fjalim dje për shtypin njujorkez , në lidhje me gjendjen e New York Police Department gjatë vitit 2012. Kelly foli në hotelin prestigjoz Waldorf-Astoria, në New York, në lidhje me normën e ulët të krimeve në qytet, të cilat sipas tij kan thyer rekorde historike, gjatë periudhës së vitit Janar – Dhjetor 2012 . Ai më shumë u përqëndrua në fjalën e tij në rënjen e numërit të vrasjeve, një përgjigje e koordinuar e NYPD për superstuhinë Sandy dhe nevojën e ngutshme për kontrollin e armëve sipas legjislacionit federalë. Komisioneri i policisë Ray Kelly, tha në adresimin vjetor se: ” Agjencia e tij këtë vit pati një rënie rekord në krimin, tek njujorkezët, ndërsa NYPD dha mbështetjen e saj për 2.000 anëtarë të cilët vuajtën pasojat e shkatërrimit nga Uragani Sandy.”Megjithatë, theksoi ai në të njëjtën kohë, NYPD përballet me sfida nga ndonjë vendim gjyqësor të pafavorshme dhe një “kulturë” qytetare, për armët që është përgjegjëse për vdekjen e shumë njujorkezve të pafajshëm, tha ai.

Adresimi i tij vjetor kësaj rradhe sipas shtypit njujorkez, thuhet se pati një përmbledhje në 9 pika kyçe….

• “Mbajtaj dhe përdorimi ilegalë i armëve të zjarrit pistoletave” do të vazhdojë të jetë një problem i madh për në New Yorkun, tha Kelly. Ata që mbajnë armë ilegale janë duke i përdorur në rreth dy të tretat e vrasjeve, tha ai, dhe pranon se legjislacioni federal është “diçka që nuk do të mbyllë” këtë problem. Ai mbështeti ligjin për armë-kontrollin, iniciativa e vënë kohët e fundit nga Presidenti Obama dhe miratuar nga Kryetari i Bashkisë së New Yorkut Michael Bloomberg.

• Një “pengesë në gjyqësor” mund të “pengojë” një program të suksesshëm të qytetit të quajtur “Salla Operative e Pastër”, të destinuara për të hequr “qafe” të ardhurat e ulëta, nga ndërtesat private tha Kelly . “Duke i lejuar pronarëve të regjistrohen në programin e qyteti vullnetarisht. Kelly, tha se qyteti ishte në gjendje të ofrojë siguri për disa të ardhura të ulëta për banorët që kanë nevojë për atë., duke pranuar se qyteti është lejuar të vazhdojë me programin e saj.

• Bandat e “gangësterëve”- shpesh duken se janë vetëm të lidhura me “grupet” e të rinjëve – dhe sipas të dhënave kan kryer rreth 30 për qind të shtënave në qytet. “Lidhëshmërinë e tyre, sipas tij ata e kan me shokët e tyre që jetojnë në zonat relativisht të vogëla dhe të “varfëra’ . Krimet më së shumti tha ai janë nga që ka një rivalitetet edhe mes tyre, dhe që janë janë të bazuara në trafikimin e narkotikëve apo ndonjë interes tjetër sipërmarrës, por edhe thjesht për të fituar “terren vendor,” tha Kelly. Për këtë qëllim, tha ai NYPD e ka dyfishuar madhësinë e Divizionit të saj që quhet “Gang Division to 300”.
. • Dëshira e qytetarëve për pajisjet Apple ka çuar në një rritje prej të adoleshentëve “teen-on-teen” të krimit. Në total prej 16.000 pajisjeve Apple janë raportuar vitin e kaluar se janë vjedhur . “Rritja në vjedhjen e pajisjeve të Apple në vitin 2012 e tejkaloi rritjen për krimin e përgjithshme në New York City,” tha Kelly.

• Shkalla e qytetit në numërin e vrasjeve vazhdon të bjerë: Qyetti i New Yorkut për numërin e vrasjeve për 100,000 banorë, ka rënëjen deri në 19 për qind në krahasim me vitin 2011, duke e bërë qytetin e New Yorkut, qytetin më sigurtë dhe me siguri më të madhe në SHBA. Krahasuar me vitin 2001, plaçkitjet e shtëpive, banesave dhe pronave private, janë ulur me 28 për qind, ato të vjedhjeve me armë 42 për qind dhe vjedhjes se makinave me 73 për qind.

• Reagimi i NYPD ndaj uraganit Sandy, vitin e kaluar ka qenë heroikë, tha ai përfshirë sigurimin që dha ploicia për 2.000 e vet të cilët ishin të prekur nga super stuhia Sandy. Kelly, tha se përveç mbajtjes nën kujdesin e ploicisë së mijëra qytetarëve gjatë stuhisë, oficerë NYPD, jo vetëm shpëtuan jetën e qytetarëve por kan ruajtur ligjin dhe rendin në një qytet, ku kaosi mund të kishte bërë dëme të “paimagjinueshme”, tek banorët, sepse egzistonte në disa zona mungesa e pushtetit dhe furnizmit me gaz dhe shumë çështje sociale tek lagjet e prekuara.

• Kelly, tha se Policia ka qenë proaktive – duke përfshirë edhe taktika që janë kritikuar si “spiunazhi i paligjshm” – NYPD ka ndihmuar në 16 raste për të penguar komplotet terroriste në qytet që nga 11 shtator 2001. “Është e domosdoshme që përpjekjet e departamentit të policisë për të u mbrojtur kundër terrorizmit të jenë proaktiv, dhe se kemi gjetur mbështetjen e qytetarëve që janë zbuluar tedhe ndonjë nga planifikimet për aktet e dhunshme.” tha ai.

• Gati 3.500 kamera survejimi janë vendosur vetëm në Lower Manhattan dhe Midtown dhe do të lejojnë NYPD të “shosh përmes sasisë masive të të dhënave të marrim informacione të interesit”. Ndërkohë, që edhe rrjeti i qytetit i mbikqyrjes me kamera, tash po shtrihet edhe në projektet e strehimit, dhe monitorohet 24 orë në ditë nga 200 oficerë, dhe është duke ndihmuar për të kapur kriminelët, dhe parandalimin e krimeve të ardhshme.

• NYPD ka punësuar një sistem të ri të marrjes në pyetje të hetuesve duke i regjistruar me video ‘të dyshuarve në rastet e sulmeve në krimet, krimet seksuale dhe vrasjet. “Asnjë prej 300 rasteve në të kontorlluara deri tani nuk rezultoi të ketë shkelje ligjore” theksojë numëri 1-një, i policisë së qytetit të New Yorkut Ray Kelly, Komisioneri i policisë më popullor që ky qytet.