Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

FESTIVALI I GJINOKASTRES,SHEMTUES I KOSTUMIT KOMBTAR SHQIPTAR(IV)

by

Ne Foto:Kostume Shkodrane nga Piktori Kolë Idromeno/
Nga Fritz RADOVANI/
Vazhdon letra…
Grueja shkodrane, me atë veshje madhshtore të saj ka ndejë perkrah burrit, i veshun ky jo me tirqi të bardha, qi asht veshja e pergjithëshme e Maleve të Veriut të Shqipnisë, por me brenavekë të zezë, kur si grueja që zavendsoi ragjen në brenavekë, poashtu, brijë burrit që edhe ky, zavendsoi shallvarët cohe të kuqe me brenavekët. Gjithashtu mbështolli inat me brez mëndafshi me ngjyra. Veshi anteri kumashi të kuq me vija të zeza të qendisun me tehri. Në parzem të burrit, këmisha e rrahun e ngrime në ujti me perrreth sumbullat e mëndafshta vezake të arta ose të zeza, me majuca të kuq të kapakëve të anterisë. Në qafë qafëzen e ngrime, e rrahun në ujti me kravatë të mëndafshët të zezë, të lidhun flutur, të cilat zevendsuen gryken e këmishës harkate e punueme me gjylpanë e shtrime perrreth qafës; jeleku cohe të kuqe i punuem nga terziu me tehri e lule dhe në buzë të jashtme të kapakëve, gjatë tyne të ngjituna sumbulla të arta mëndafshi ose të zeza, dhe në maje të kuqe; në krye fes të kuq të madh me xhufkë që derdhej mbi supa e që u zevendsue me fes të kuq të rrasun mbi krye (tanuz), gjithnji me xhufkë të madhe të kaltert, sahat me zinxhir perrreth qafës dhe revolver me dorezë sermi të punimit të argjentarit.
Kjo veshje e grues dhe e burrit fillim e mbarim kuq e zi të Flamurit Kombit, dhe karakteristike në të gjithë Ballkanin, per atë bukuri stolinash asht njoftë e vlersue në shkrime e botime europjane si në Vjenë, Budapest e Triestë, Venedik e Romë të shetinave shkodrane të hershme e të vona, në krejt Dalmacinë, Bosnjen e Malin e Zi, ku puntorë zanatçi shkodranë per veshje kombtare, kerkoheshin e punojshin veshjet e popullit të tyne.
Familja e Krajl Nikollës së Malit të Zi, asht sherbye per veshjet e mbathjet nga zanatçi shkodranë si, po permendi ata ma në za si kje: Gjon Gjo Kola e Lazer Çefa, të cilët, edhe u kanë mësue fëmijve të asaj familje edhe gjuhen shqipe, të cilët e kanë folë edhe në moshen e tyne madhore, si Elena, mbretnesha e Italisë.
Në Boston të Amerikës, asht njoftë veshja e grues shkodrane me anë të së shoqes së burrit Kini i Mati Kokës, i vuem, si thotë Imzot Noli, nga shqiptarët e atyshem, në mbrojtje të tij nga frika se mos e vrasin grekët, per ndamjen e Kishës me themelimin e Kishës Autoçefale Ortodokse Shqiptare, me liturgji në gjuhen shqipe, nga ajo greke të propagandës së Jugut të Shqipnisë, si Vorio – Epir grek.
Ajo grue e hishme e Kinit Mati Kokës, në veshjen e saj shkodrane si në paraqitjet, në pritjet në shtëpi dhe në shetitjet jashta shtëpijet asht qitë në fotografi nga fotografi Marubi i Shkodres, dhe asht perhapë me kartolina të shtypuna të Alterocca – Termi i Italisë. Rishtypë tash vonë në nji botim të nji artikulli të filologut Dr. Eqrem Çabej, në revisten “Knjiga o Balkani I” e Belgradit, me emertim “Zivot i običaji Arbanasa” (Jeta dhe doket e Shqiptarëve), me të cilën rishtypje ka ndriçue veshjen shqiptare me veshjen e grues shkodrane.
Si para tij asht edhe në botimet e permenduna të konsujve të Francës së Shkodres Heqvard e Degrand, të Inglizës Miss Edith Durham, të austriakut Theodor Ippen e të hungarezit Baron Dr. Franz Nopcsa. Me atë veshje të grues shkodrane madhshtore të artit punës dhe e pasun stolinash të mëndafshta e të arta, gratë e hueja Konsujsh e të tjera, e kanë pelqye të dalin në fotografi të Atelierit fotografik Marubi, dhe të zbukurojnë odat e pritjes kudo në vendet e tyne.
Sot, këtu në Shkoder, nuk shifet ma, asht ndrye në arkat e nusisë së plakave në Muze, pse edhe ajo kohë e artë e qytetit asht kthye në ate të thjeshtë të veshjes frenge, e pergjithshme në mbarë qytetin. Ka mbetë tash në veshjen e Maleve e të katundeve të ndrituna me ato stolina sermi në parzmat e tyne e qendisjet e tyne, nanë e bij, në të cilen, gjithnji ruhet ajo ngjyrë kuq e zi e Flamurit të Kombit, i perjetsuem në atë petk shajaku, në koret, kuq në pjesen e siperme e të fundit, dhe zi në mes të petkut.
Janë per t’ u kujtue per punen e artit të tyne të veshjes terzitë, mjeshtra Gjok Baba, Mati Tukja, Kolë Raboshta, Mati Ujka, Gjon Shahini e Zef Nikoll Gera, i qitun ky me puntorët në kartolina nga fotografi Marubi, me nja 40 puntorë zanatçi në dugajtë e tyne të qytetit per veshjet e grave dhe të burrave.
Në Pazarin e 2000 e sa dugajve per veshjet e Maleve e të katundeve në sokakun e veçantë, i quejtun i “Tallaganxhijëve”, ishin Filip e Jakë Beni, Shan Çefa, Gjon Curani, Kolë Bazhdari, Simon Kadarja, qi kje edhe poet nen pseudonimin Dimo Akasari, me vjerrshat e tija në të perkohshmen shqip “Albania” e vjetit 1897 e ma vonë.
Argjentarët per vathë e unaza, bylyzykë e stolina të parzmave të grave, çibukë, zinxhir sahatash, doreza armësh, kutija duhani e cingarishte me të tjera filigrane, si në qytet Tuk Jakova, Pjeter Logoreci, Kristo Jakova, Pjeter Bedeni, dhe në Pazar, në sokakun e quejtun i Kujxhijëve ishin: Cin Jakova, Gjon Cepi, Nush Cepi, Luigj Bedeni.
Mendova me ju dhanë nji pasqyrë sa ma besnike të veshjes shkodrane, tue pa të persëritun lanjen e saj mbasdore me Albumin e Artit Popullor të Shqipnisë, dhe e shemtueme në këte çfaqje Festivali Folklorik Kombtar në Gjinokaster të këtij vjeti 1978.
Me shpresë se interesimi i Juej, si drejtuer i Institutit të Folklorit, nuk do ta lejojë ma, të persëritet ma ajo paraqitje e veshjes së grues shkodrane në atë mënyrë të shemtueme,
me nderime ju pershndes,
Gjon Kamsi (firma d.v.)
Drejtuesi: Rruga Sumej, nr. 114
Shkoder
Shenim nga F. Radovani: Letra asht kopjue pa asnjë ndryshim nga origjinali.
Theksimi në fund asht ba nga ana ime.
Botohet nga FR, Melbourne, 2014.
Vazhdon Pjesa e V…

ESHTE E RREZIKSHME, KUR REALITETI DEFORMOHET

by

Intervista e e shplare e Nexhmije Hoxhes dhe “Leja administrative” ndaj dy motrave heroina,Zamira dhe Izabela Islami/
Nga Hasan Kostreci/*
Që s’u dënua, por edhe s’u evidentua gjatë këtyre njëzet e katër vjetëve, krimi komunist, është një ofendim edhe më i madh që i është bërë shoqërisë shqiptare dhe fakti që ajo histori e hidhur vazhdon të mbetet ende në heshtje, tregon se të dyja partitë, si e majta ashtu edhe e djathta, s’kanë qënë të prirura dhe s’e kanë pasur vullnetin e mirë për ta bërë këtë gjë. Por të mos denoncosh një sistem aq të egër që kaloi vëndi ynë, është njësoj si të mos veprosh ndaj një sëmundje të rrezikshme siç është kanceri, të cilin po s’e kurove me kujdes dhe mirë, ka rrezik që ai të dalë e të përhapet një ditë përsëri. Shkrimet dhe deklaratat që gjithmonë për këtë temë janë shkruar dhe vazhdohet të shkruhen, nuk është asnjëherë e tepruar, sepse intelektualët, më shumë se kushdo, e kanë për detyrë, gjithashtu edhe përgjigjësi, që ky proces, së fundi një ditë të realizohet.
Morali, dinjiteti dhe karakteri janë disa vyrtute, të cilat s’i ka çdo njeri dhe fakti që asnjë i ri apo e re, me prindër apo gjyshër të implikuar në krime gjatë atij regjimi, s’ka dalë deri më sot, që në emër të familjes t’i kërkojë falje shoqërisë shqiptare, tregon se, ashtu si dhe paraardhësit e tyre, nuk ndjejnë ndonjë detyrim dhe kjo të bën që të trëmbesh edhe më shumë, kur mendon se në ç’duar ndodhet demokracia jonë.
Intervista që Nexhmije Hoxha i dha para pak ditësh gazetarit Qafoku, të them të drejtën, m’u si një përrallë e gjatë dimëri dhe neveri më shumë ndjeva jo edhe aq për të intervistuarën, sepse ajo dihet se kush është, po për intervistuesin, mediokriteti i të cilit binte në sy, por nuk mund të besohet, se i të njëjti nivel është katandisur gjithashtu edhe media jonë, ndryshe do ishte një fatkeqësi e madhe dhe trishtim gjithashtu. Elementi mediokërr në atë sistem ishte një dukuri e zakonshme, por që një fenomen i tillë të çfaqet edhe sot, është e pa besueshme. Të trashëguar ne si shoqëri kemi mjaft defekte, por të stimuluarit e tyre, rrezikon dhe dëmton demokracinë.
Ngjarja që ndodhi para pak kohe këtu në Washington, me vënjen në “Leje administrative” nga “Zëri i Amerikës” i dy zonjave të nderuara, Zamira dhe Izabela Islami, të punësuara në këtë institucion qysh në vitin 1985, një vit mbasi ato, vajza të reja në atë kohë, sfiduan regjimin gjakatar komunist dhe u arratisën për në perëndim, krijoi mjaft diskutime, ndonjëri prej tyre, bile edhe i gabuar, por shkrimet e goditura dhe të pjekura mirë të disa intelektualëve këtu në diasporë si zoti M. Korça, J. Luzaj dhe V. Zhiti në Shqipëri, e ndryshuan krejt atmosferën dhe ua mbyllën gojën edhe ndonjë thashethemi. Të njëjtë gjë bëri edhe organizata “Shtëpia e Lirisë Shqiptaro-Amerikane”, e cila si e prirur për t’i analizuar me maturi këto fenomene, dha një kontribut gjithashtu mjaft të mirë ne ndriçimin e së vërtetës. Në ceremoninë që u organizua enkas për to, u fol për kontributin që ato kanë dhënë tek “Zëri i Amerikës”, për idealin e tyre atdhetar dhe antikomunist, si dhe për guximin që tridhjet vjet më parë ato treguan, duke kaluar me not Detin Jon dhe dolën në brigjet e Korfuzit. Çmimi “Shqiponja e Lirisë”, që iu dorëzua motrave heroina me atë rast, plotësoi gjithçka dhe sot të dyja këto zonja; Izabela Islami Çoçoli dhe Zamira Islami Edwards janë punësuara përsëri në detyra, bile edhe më të rëndësishme, prandaj mbetet që t’iu urojmë vetëm shëndet dhe punë të mbarë!
* Anëtar Bordi i organizatës,Shtëpia e Lirisë Shqiptaro-Amerikane

Zotërinj, shkëputuni nga “Vatha” e Akademisë së mykur të Tiranës!

by

Opinion Nga Rasim Bebo, Çikago/
Para pak kohësh janë botuar dy artikuj në gazetën “DIELLI” online (www.gazetadielli.com), i pari nga Prof. Isuf Bajrami: “Epiri dhe përkatësia etnike e Epirotёve”, më 19-8-2014 dhe artikulli i dytë nga Agim Popovci: “Maqedonia, kjo furrë bërthamore historike dhe gjeografike”, më 21-7-2014. Këta zotërinj vazhdojnë të shkruajnë, duke u mbështetur në ato referenca të kohës së Enver Hoxhës, duke mos marrë parasysh, literaturën e përkthyer pas vitit 1990. Për Kujtesë: Janë botuar katër HISTORI TË SHQIPËRISË nga: Edwin Jacques: “SHQIPTARËT” Historia e popullit shqiptar nga lashtësia deri në ditët e sotme, botuar më 1995, me 765 faqe;
Mathieu Aref “SHQIPËRIA” (Historia dhe Gjuha) Odisea e pabesueshme një populli para Helen”, botuar Plejad më 2007, me 607faqe;
Zhan Klod Faveirial “HISTORIA” (më e vjetër) e SHQIPËRISË, Plejad 2004, me 552 faqe;
Tajar Zavalani “HISTORI E SHQIPNISË”, botues PHOENIX shtëpia e librit, më 1998, me 388 faqe;
Dhimitër Pilika, “PELLAZGËT” origjina jonë e mohuar, botimet enciklopedike, Tiranë 2005, me 476 faqe; Aristidh P. Kola, “ARVANITASIT” dhe prejardhja e grekëve, vështrim historik – Folklorik – Politik – Gjuhësor. Shtëpia botuese 55, më 2002, me 558 faqe etj.
Robert d’Angeli me Shtatë volume, përmbajtja e përgjithshme e librit “ENIGMA”.
Ju zotërinj, zini në gojë PELLAZGËT, por nuk keni marrë pjesë në formimin e shoqatës “QENDRA STUDIMORE PELLAZGJIKE” në dy mbledhjet e saj më 15-4-2011 dhe më 21 – 22 tetor 2011. Më 2 janar 2012, Mathieu Aref mbrojti tezën e doktoraturës: “Studime e kërkime shkencore mbi Pellazgët me prejardhjen e qytetërimit grek”. Të cilit, iu dha titulli nga Universiteti i Sorbonës: “Doktor në shkencën e historisë së antikitetit”. Kjo merret pikë referimi në bibliografi për të gjitha shkencat e botës që do të merren këtej e tutje me antikitetin evropian.
z. Isuf, ju shkruani: “… në gadishullin ballkanik endeshin pellazgët të mbuluar me një vel misteri … Bile helenët, të cilët në mënyrë të padiskutueshme i konsideronin pellazgët më të vjetër se veten,”. Por pellazgët me helenët, i ndan një kohë prej mbi 1500 vjetësh dhe emri i helenëve doli në histori pas vitit 1830, nga prof. Dr. Robert Angeli.
Z. Isuf ju thoni: “Fijet e misterit pellazg ndërthuren ndër kohëra, gjersa në histori përmenden Ilirët. Si një popull kryesor, si një “Hauptvolk…”.
Robert d’Angheli shkruan: “…në kundërshtim me atë që shkruajnë autorët e sotëm, të cilët deklarojnë se shqiptarët janë pasardhës të ilirëve, … këta të fundit jo vetëm janë pasardhës të ilirëve, por para së gjithash të pellazgëve, gjë që nuk është e njëjtë, sepse kur i deklarojmë, ose kur deklarohen vetëm si pasardhës të ilirëve, merret para sysh vetëm një pjesë e vogël në vend të tërësisë. Ilirët përbënin vetëm një pjesë të vogël të pellazgëve ose shqiptarëve. Për ta mund të thuhet se: “Gjithë Ilirët janë shqiptarë”, por e kundërta nuk është aspak e vërtetë, domethënë: gjithë shqiptarët, janë ilirë”.
Edwin Jacques shkruan: “Një hulumtim i qytetërimit të hershëm shqiptar, na çon te pararendësit pellazge. Dorëshkrimet më të hershme, tregojnë: se pellazgët ishin zotër të Gadishullit Ballkanik, me qendra të fuqishme në Mikenë, Spartë dhe Athinë. Më vonë pellazgu Agamemnon, do të renditet si mbret i Mikenës dhe i Argosit, kurse i vëllai, Menelau, mbreti i Spartës. (Flasim për shek. XIII, ndërsa semito egjiptianët kanë ardhur më pas në shek. VI. Këtu nuk ka ndërthurje dhe “mister” “Haptvolk”. (Në A. SH. vazhdon deukalionizmi për përfshirjen e pellazgëve. Shën. im). Dhe më tej, Doktor Mathieu Aref shkruan: “Kështu, më shumë lehtësi mund të vërejmë se pas më shumë se pesë mijë vjetësh pellazgjishtja e lashtë përjeton përgjithmonë në shqipen e sotme. Kjo e fundit është me të vërtetë një fosile e gjallë. Qe ka lindur para hënës “proselinoi”. Z. Isuf ju shkruani: “Perandoria bizante, Mbretëria bullgare dhe serbe qenë mbulesa politike të sipërme, nën të cilat shqiptarët jetonin… ( Por s’mund të konsiderohesh si qefin definitiv që mbështillnin një popull kufomë…).
Doktor Arefi thotë: “Malësitë e pamposhtura dhe relievi tepër i thyer i Shqipërisë dhe viset rreth saj (Kosovë, Maqedoni, Epir dhe Mali i Zi) i kanë bërë të mundur këtyre popullsive të ruajnë pothuajse të paprekura, kulturën, gjuhën, zakonet, doket dhe kostumet e lashta të tyre. Këto male që kulmojnë rreth 2800 metra, me lartësi mesatare 700 metra, më e larta e Evropës, Kanë qenë një mbrojtje e vërtetë e gjuhës dhe e kulturës pellazge. Dihet se një ndër vendbanimet e hershme të pellazgëve ka qenë Arkadia… Së fundi, shënojmë se heroi legjendar Evandri, i lindur në Akardi, u nis në krye të një kolonie Arkadianësh për tu vendosur në Itali (Latium/Mali Palatin), rreth 60 vjet para luftës së Trojës. Ai do të u këtë mësuar vendasve shkrimin, ligjet e reja dhe kultin e perëndive hyjnore”. (“Shqipëria”, 07, f. 110).
Z. Isuf ju shkruani: “Përmes faktesh të shumta, ai arrin në përfundim se epirotët ishin të një etnosi me ilirët”. E. Jacques shpjegon: “Hylli njihet si mbreti më i hershëm qe sundoi mbi familjet dhe fiset e shpërndara pellazge, të njohura si Mbretëria e Ilirisë. Ai vdiq në vitin 1225 p.e.s. Zotërimet e tij shtriheshin për gjatë bregut lindor të Adriatikut, në veri deri në gjirin e Triestes, kurse në jug deri në lumin Vjosa. Historiani Gibon shprehet se, më vonë, Iliria përmblodhi të gjitha trevat në jugë të Danubit. Ndërmjet detit Adriatik dhe detit të Zi … dhe si kryeqytet i Ilirisë ka qenë gjithmonë Shkodra. (Ndërsa të tre shtetet pellazge kanë pasur së bashku si epiqendër të tyre Argosin, prandaj janë të tre të njëjtë etnosi. Shën. im). (“Shqiptaret”, f. 95).
z. Isuf, ju flisni për Deukalionin i mitologjisë greke. “Në përmbytjen e botës. Deukalioni dhe Pirrua shpëtuan me anën e një barke…”. Doktor Arefi thotë: “Legjenda e Deukalionit u krijua për të fshirë plotësisht të kaluarën pellazge, një përmbytje që fshinë gjithçka, në mënyrë që të fillohet nga zero. Kështu, si me magji, dolën në dritë Heleni i Deukalionit dhe i Pirrhas: Helen, Eponim i stërgjyshit të grekëve. De Zhubainval e thotë me forcë: “Ndërfutja në përmbytjeje në fund të historisë pellazge është pasojë e natyrshme e pushtimit të Greqisë nga raca helene, historia e së cilës fillon me përmbytjen e Deukalionit”. (Sot me këtë përmbytje është dakord edhe Akademia e Shkencave Shqiptare. “Kabale und liebe”. Shën im) (“Shqiptarët”, f. 22). Profesor Gene Haddlebury citon: “Historianë, e kemi sajuar Greqinë e lashtë. Një grup historianësh të njohur, mbajtën një konferencë shtypi në fillim të kësaj jave, tek National Geographic Society, për të deklaruar se e kanë “Fabrikuar krejtësishtë Greqinë e lashtë”. (Kryetari i studimeve helenistike në Universitetin e Georgetown U.S.A. 20 tetor 2010).
Z. Isuf: “Sipas historianëve antikë, Ambrakia (Arta e sotme) ka qenë kryeqyteti i Pirros. …”.
Prof. Dr. Dh. Pilika shkruan: “Nga burimet e qëmoçme, tani vonë u hetua se kryeqyteti i Pirros Ambrakia (Arta), pat arritur një ngritje të tillë kulturore, sa ishte e stolisur, ndër të tjera, përveç me dy teatro dhe me plot 1.015 shtatore të ndryshme, numër ky mahnitës për cilindo metropol te rruzullit tokësor deri më sot.”
Plini (Plaku), tregon me përpikmëri, se statujat e famshme të nëntë muzeve në Ambrakinë pellazge, u vodhën nga romakët…”.
Polibi tregon: “… Mark (Fulv Nobiliori, më 189 p.e.s.) hyri ne Ambraki…i dhuruan një kurorë ari prej 150 talentesh {mbi 3000 kg}”. (“Pellazgët…”, bot. 2005, f. 351).
Z. Isuf Bajrami, nuk jeni shkëputur nga “Vatha” Akademia e mykur e Tiranës. Flasim për Pellazgët dhe Akademia e SH. Sh. që nuk mori pjesë në tre mbledhjet kushtuar Konferencës së Shoqatës “Qendra e Studimeve Pellazgjike”. Në dy mbledhje në Tiranë dhe një në Universitetin e Sorbonës Paris, gjithashtu as në përkujtimoren e 70 – vjetorit të lindjes së arvanitasit të madh Aristidh Kola. Pse?… Se me sharlatanizmin që bën greku, për mos njohjen PELLAZGE është bashkuar dhe kjo Akademi. Priftrinjtё me andartёt sllavo-bullgarë, nё luftё kundër shqiptarёve maqedonas. Ndofta te kjo foto ndodhet peshkop Kara Vangjeli, që urdhëroi andartët te vrisnit Papa Kristo Negovanin.

Z. Agim Popovci, ju shkruani duke marrë nga libri i Robert D. Kapllan: “Fantazma Ballkanike” dhe pyet: “kush janë dhe pse janë të tillë maqedonët, pse ekziston konflikti me myslimanët shqiptarë dhe të gjithë ata që nuk janë maqedonë. … Konflikti i pushtetit maqedon me jomaqedonët nuk është asgjë e re, ashtu si edhe ai me myslimanët. Pse maqedonët janë të tillë dhe pse Maqedonia është kaq e brishtë, nuk flet vetëm historia por edhe protagonistët e realitetit të sotëm. Pse gjithë kjo frikë nga shqiptarët, pse përdoret dhuna”? Fotografinë qe keni vendosur në artikullin tuaj, e keni edhe këtu, kjo tregon dhunën dhe tmerrin që përdorni ju sllavo-serbo-bullgarë kundra popullit autokton maqedono-shqiptarë. Ju pushtuesit sllavë dalloheni nga të gjithë pushtuesit e tjerë. PSE? Se ju pushtuat vendin, rrëmbyet emrin “maqedon”, morët flamurin dhe identitetin. Formuat “qeverinë Maqedone”, luftoni për te zhdukur Kombin Amaqedono-shqiptarë, duke shprehur: “Më mirë një shqiptar i vdekur, se sa i gjallë,” arritët kulmin me vrasjen e fëmijëve tuaj për të akuzuar shqiptarët, nuk lini poshtërsi pa fabrikuar për kundra shqiptarëve, shqiptarit Pellazgo Maqedon që jeton në vendin, e tij në tokën e tij me flamurin e tij. Pra si mos të jetë shqiptari me dorën te shpata dhe te pushka, për të cilën u bë mysliman se preferon lirinë dhe dyfekun. Ne Shqiptarët nuk jemi “ashkla”, por vetë vendi që jetojmë për mijëra vjetësh. Nuk jemi si sllavët që u zgjuat nga gjumi duke jetuar me peshk dhe kafshë të gra në moçalet e Vollgës, dolët në sipërfaqe pa identitet, pa histori, si kafshë të egra lakuriq, një turmë rrjepacakësh. Këto reshta, ia kthej fotos tuaj të andartëve të urryer dhe atyre të Robert D. Kapllanit për të ditur të vërtetën.
Z. Popovci shkruani: “Maqedonia, furrë bërthamore historike dhe gjeografike”. Këtej vjen “Konflikti i pushtetit maqedon me jomaqedonët. (kuptohet se maqedonët janë sllavët” dhe jomaqedonët janë shqiptarët). Po, Agim Popovci, me priftërinjtë dhe andartët që bashkëveproni, jeni hedhur kundra myslimanëve shqiptarë të maqedonisë, se ata mbajnë në dorë flamurin e lirisë së popullit, deri në shpartallimin tuaj të plotë. Ju nënvizoni: “ Ju renditni, Maqedonia është përzierja më e tmerrshme e popujve… turq, shqiptar, serb, rumun, grek. Bullgarë që jetojnë atje…”. Jo, z. Popovci. Në Maqedoni banojnë maqedonët, pasardhësit e pellazgëve të shqiptarëve të sotëm. Të tjerët me përjashtim të sllavo-maqedonëve jane pakicë e papërfillshme. Historikisht, janë tre popuj vëllezër, të ardhur nga epiqendra pellazge që prej shek. të IX p.e.s. nga ARGOSI: Maqedonët, Iliret dhe Epirotet dhe të vendosur në ato vende që është folur disa herë dhe që janë edhe sot.
Edwin Jacques shkruan: “Vdekja e Aleksandrit të Madh shënoi fundin e bashkimit të tri mbretërive shqiptare: Maqedonisë, Epirit dhe Ilirisë. … Perandoria u nda në pjesë të gjeneralëve shqiptarë. Antipatri vazhdoi administrimin e Maqedonisë dhe të Greqisë (në atë kohë nuk njihej emri Greqi), Lisimaku mori Trakën, Antigoni Azin e Vogël, Ptolemi Egjyptin dhe Perdika Azinë. … Gjatë atyre viteve të trazuara, në Maqedoni sunduan dhjete mbretër maqedonë, nga viti 317-168 p. e. s., që u pushtua nga Roma… As shqiponjat e as populli i shqipes nuk mundi të durojë robërinë… As Perandoria e fuqishme e Romës nuk mundi të mbyste dëshirën e tyre të zjarrtë për liri”. (“Shqiptarët”, bot. 1995, f. 128,146). Prof. Dr. Tajar Zavalani shkruan: Vargu i popujve barbarë, prej tri racash të ndryshme invaduesish, ishin: gjermanët, hunët e Atilës dhe sllavët. Më aktivët ishin sllavo-bullgarët dhe avarët. Sllavet jetonin në luginën e lumit Pripet, të krahinës Bjellorusisë që quhej Polesje, jetonin duke zënë peshk dhe duke gjuajtur shtazë të egra. … Me 580 e. s. një fuqi e kombinuar sllavësh, avarësh dhe bullgarësh që arrinin 100.000 vetë u nisën prej grykës së Danubit dhe bënë kërdinë në tre shtetet shqiptare. Këta vranë, prenë, dogjën dhe plaçkitën si deshën për katër vjet. Kjo tragjedi arriti kulmin në vitin 617 me ofensivën e forcave të bashkuara Avaro-Sllavo bullgare. Prokopi shkruan: “Si një valë deti prej njerëzish, me burra, gra dhe fëmijë, ata u vërsulën duke kthyer në gërmadha dhe zhytën në gjak Ilirinë, Maqedoninë, Epirin dhe Thrakën, ata grinë dhe masakruan të gjithë njerëzit, pa dallim seksi apo moshe, që u ranë ndër duar. Nga kjo shfarosje, në shkallë të tillë, i gjithë vendi u mbulua me kufoma që nuk kish kush ti varroste. Pas llogaritjes sime, më se 200.000 veta humbën jetën ose u rrëmbyen si skllevër gjatë invazioneve sllave… Ku shkeli këmba e tyre, u bë si një shkretëtirë e Azisë…” .
Historiani anglez i Serbisë William Temperley shkruan: “Sllavët shkatërruan monumentet e mrekullueshme të qytetërimit romak, që ishin krijesat e gjeniut të perandorëve të mëdhenj të Dioklecianit dhe Justinianit me orgjinë shqiptare”.
E gjithë kjo katrahurë dhe shkatërrim erdhi nga pushtuesit sllavë që u lëshuan si ujqër të uritur mbi trojet shqiptare, prej këndej filloi konflikti ndërmjet sllavëve pushtues të Maqedonisë dhe maqedonëve vendas. Ju z. Popovci këtë urrejtje ndërmjet vendasve (shqiptaro maqedonasve) dhe pushtuesve sllavë, kërkoni ta lidhni me figura sllavo-serbo-bullgare si me poetin Gane Todorovski, me studiuesen britanike Mersia Mekdermot, për Goce Deçevin, që e nxjerrin si hero bullgarë, një fare Rebeka, që nxori nga trasta Xhon D. Rid me shkrimet e vitit 1916. Në historinë për Maqedoninë nuk i kam hasur këto figura të tilla për Maqedoninë shqiptare. Z. Popovci, si sllav që jeni, shkruani për sllavët dhe kjo është normale.
Aristidh Kola shkruan: “… Sulltan Murati IV, lëshoi urdhër sipas Kuranit, ku thoshte: “Sa të krishterë kanë feude të turqizohen (myslimanizohen) dhe do t’i marrin ato, në rast të kundërt, do ti humbasin” … përveç pasurisë, u hiqet dhe liria. Janë njerëz të kategorisë së dytë. Kështu shqiptarët duhet të zgjidhnin midis Krishtërimit dhe lirisë. Shqiptarët gjithmonë kur gjënden në dilema të tilla kanë parapëlqyer lirinë dhe pasurinë. Myleri konstaton: “Feja e krishtere mbështetet tek mëshira. Shqiptari nuk do mëshirën, por admirimin…”. (“Arvanitasit”, bot. 2002, f. 283). Kështu shqiptarët nga fundi i shek. XVI dhe XVII u konvertuan në fenë myslimane të tre trevat shqiptare rreth 70% të popullsisë.
Nejazi Muhameti shkruan: “Shqiptarët ishin rrethuar prej dy racave të forta, të cilat, gjatë gjithë kohës së mesme donin t’i asimilonin. Dallga sllavo-greke kishte për ta zhdukur këtë popullsi, por të mos kishte përqafuar myslimanizmin. Josif Bagëri thotë: “Asimilimi u përballua gjatë 540 vjetëve të regjimit osman. Ndodhi vetëm në vitin 1913 e këtej, kur e pushtoi Serbia dhe vazhdoi gjatë sundimit komunist”. (Maqedonia Shqiptare, bot. 2009, f. 95).
Në Maqedoni ka shqiptarë myslimanë dhe ortodoksë. Ortodoksit në Maqedoni u thithën nga të dyja kishat veri dhe jug, për këtë, pyet Prof. Dr. Uran Asllani: Ku janë shqiptarët ortodoksë të Maqedonisë?. Nuk kemi dëgjuar ose parë veprimtarët shqiptarë, emrin e ndonjë shqiptari ortodoks. Ku janë vallë ata? Pse kanë harruar që janë shqiptarë? (Uran Asllani, “Vargmali”, 4-8-2009).
Robert d’Angeli shkruan: “… serbët që ëndërrojnë për “Ilirizmin” dhe që nuk arritën gjithashtu të quhen “Ilirë”, në vend të këtij emri, kanë “uzurpuar” doket e zakonet, mënyrën e veshjes dhe të jetesës të shqiptarëve, të cilëve u kanë zënë vendin. Maqedonasit, thotë DROYSEN, i përkisnin po asaj race pellazge,… e gjithë bota e gjerë pellazge, nuk kishin asnjë marrëdhenie me helenët. … Deri në shek XIX ka ende në Greqi, në Itali dhe Sicili, popullsi të quajtura greke por shqipfolës. Këta shqipfolës të Turqisë Evropiane dhe të Azisë u shkëmbyen më 1923, me një fjalë u këmbyen shqiptarët myslimanë të Çamërisë me shqiptarët ortodoksë të Izmirit Turqisë. Masa të tëra, qindra mijëra , të cilët arsimoheshin në greqishten ose latinishten, por në vatrat e tyre flisnin gjuhën e stërgjyshërve pellazgjishten ose shqipen. K. Amantos, kur në shek VII sllavet niseshin te vinin drejt Maqedonisë, duke ndjekur brigjet e VARDARIT, ata nuk gjetën në vend veçse pellazgë, ose vetëm shqiptarë. Të gjithë të huajtë e tjerë, po ashtu edhe këta u shqiptarizuan. Në rrethinat e Korçës, ka ende fshatra të tëra, midis tyre edhe Boboshtica, të banuara nga bullgarë të shqiptarizuar. (“Enigma” f.250)
Alfons La Martin në veprën “Histoire de la Turquie, 1854, … “E vetmja gjë që ka mbetur e pandryshuar te shqiptarët, është pasioni i pavarësisë dhe i fitores. Kjo është toka e heronjëve të të gjitha kohëve… Ne e pranojmë, se Homeri aty gjeti Akilin e pamposhtur, Greqia Aleksandrin e madh. Turqia Skënderbeun. Njerëz këta të së njëjtës racë, të të njëjtit gjak, të së njëjtës gjini. (“Maqedonia Shqiptare”, f. 184).
Z. Popovci Ju thoni: “Ky është vendi më i paqëndrueshëm në Ballkan… Në Luftën e Dytë Botërore, forcat okupuese bullgare vepruan së bashku me nazistët “Bllgarizimi” i dhunshëm i popullsisë, vetëm ka përsëritur egërsinë që forcat okupuese serbe dhe greke kishin zbatuar në vitin 1913. Sipas studiuesve të huaj, po në vitin 1913, Shkupi ka pasur rreth 50.000 banorë (55%), 30.000 shqiptarë myslimanë, bullgarë 12.000, serbë 3000, 2000 izraelite. Nga (G. L. Jaray, Paris 1913).
Sot më shumë se kurrë, kemi miq, që interesat e tyre lidhen ngushtë me interesat tona, që falë Zotit kemi një pozicion gjeografik me shumë rëndësi që na jep shkak që kjo Shqipëri Xhuxhe, mos të kufizohet me shqiptarë, por të kufizohet direkt me shtetet fqinje ashtu si kane qenë kufizuar me katër vilajetet shqiptare. Kjo është “Shqipëria Natyrale” dhe këtu do të arrijmë. S’kualifikimi i pret anëtarët e Akademisë së Sh. Shqiptare, të cilët ende të pashkëputur nga kjo “tutelë”e vjetër do marrin vulën e turpit dhe të tradhtisë.
Rasim Bebo, Addison, Çikago, shtator 2014

Pope’s Albania visit: Vatican silence on Mother Teresa regretted

by

Guwahati: In less than 20 days, Pope Francis is scheduled to make his historic visit to Albania, the country Mother Teresa of Calcutta called her native place. However, the Vatican’s silence on the celebrity daughter of the proud nation has irked Mother Teresa’s fellow country man and internationally renowned academic.
In mid-June, Albanian-born Gëzim Alpion, considered “the most authoritative English-language author” on Mother Teresa, single handedly spearheaded an online campaign requesting the Vatican to speed up Mother Teresa’s canonization process.
The professor of Sociology at the University of Birmingham, UK, with a doctorate from Durham University in 1997, claims: “One of the reasons why Mother Teresa’s cause for canonization has stalled is due to the revelations about her deep distress in experiencing the ‘dark night of the soul’; this often forced her to doubt both God’s existence and the nature of her decision to serve the poorest of the poor.”
The revelations were made public initially in 2000 and 2001 in two articles by Albert Huart and Joseph Neuner respectively.
The full scale of Mother Teresa’s spiritual agony, however, was revealed in a collection of her private writings entitled “Come Be My Light.” The controversial book was edited by Fr Brian Kolodiejchuk, who insists that the revered nun “lived a trial of faith, not a crisis of faith,” and that she overcame it showing that the love “is in the will and not in feelings.”
The 2007 book, whose title “Come Be My Light” comes from the words Jesus apparently spoke to Mother Teresa in 1946, is a collection of letters in which the nun wrote about various aspects of her life, some revealing that she suffered spiritual darkness for decades. The book is about a trial of faith that Mother endured for 50 years, which is very different from a crisis of faith.
This is not something new among saints. The phenomenon of “the dark night of the soul” is well known in spiritual theology, and is attributed to St John of the Cross, a 16th-century Spanish poet and Catholic mystic. John of the Cross is the author of the renowned poem “Dark Night of the Soul” (La noche oscura del alma), and of a treatise he wrote later, commenting on the poem.
Different from Fr Kolodiejchuk, after seven years of studying intensively Mother Teresa’s spiritual aridity, Professor Alpion insists that, unlike other medieval and modern saints such as John of the Cross, Teresa of Ávila, and Thérèse of Lisieux, Mother Teresa suffered from the dark night of the soul until the end of her life.
“Mother Teresa’s exemplary devotion to the ‘human debris,’ in spite of the spiritual torment she had to put up with throughout her missionary life,” Alpion is keen to stress, “is a unique miraculous feat in itself.”
Alpion welcomes Pope Francis’ upcoming visit to Albania but underscores its significance beyond his native country. In Alpion’s words, “The Pope’s visit to Tirana on September 21 is an important event for Albania and the Balkans.”
He endorses “the Pope’s observation that Albania presents a unique case in terms of interfaith harmony.” All the same, according to Alpion, some Vatican advisers “apparently need a refresher course in history.”
Alpion explains that, “the Pope is not visiting a ‘Muslim’, country, as the papal visit has been advertised in some cases; Albania does not have an official religion.”
He further adds, Albania is not one of the nations “in the former Yugoslavia,” as the Pope said in an interview while returning from South Korea.
Those who put together the Pope’s announcement on June 16 that he will visit a country that “has suffered for so long as a consequence of the ideologies of the past,” Alpion adds, seem to have taken the words verbatim from the announcement of Pope John Paul II’s visit to Albania on April 25, 1993.
Alpion reminds the Vatican functionaries that “the mistakes and crimes committed by Albanian communists cannot and should not be forgotten, but the Church apparently needs to take a hint from Mother Teresa who always preached forgiveness.”
Alpion further points out: “The greatest evil Albania is facing at the moment is corruption, and personalities like the Pope should follow the example Mother Teresa who, while keeping company of the rich and the powerful, was not reticent when it came to denouncing the evils of her time. We may not agree all the time with what she considered ‘evil’ – I don’t – but world leaders knew she would always speak her mind.”
In an exclusive interview to mattersindia.com, Alpion claims: “Some controversial Albanian politicians over the last three decades have used every opportunity and invented every excuse to rush to the Vatican for audiences and photos with Pope John Paul II, Benedict XVI and now Pope Francis. If only corruption and nepotism were exonerated by meeting a pontiff!”
Alpion would have preferred that “the Vatican had referred in the announcement about the Pope’s visit to Albania to this country’s ancient Christian heritage. Christ’s message to Rome passed first through Illyria, as the land populated by Albanians’ ancestors was previously known. In this sense, the current pontiff is not going to a terra incognita but will have an opportunity to walk in the footsteps of St Paul.”
Equally important, according to Alpion, is the fact that “at least 4 Popes are of Albanian origin: St Eleutherius (c. 175-189), St Caius (283-296), John IV (640-642), and Clement XI (1700-1721).
For this and other reasons, it is hardly surprising that the Albanians, one of the most ancient nations in Europe, are proud of Mother Teresa, who was considered a saint when she was alive but has yet to be formally recognised as such by the Holy See.”
Alpion, who does not follow any religion and describes himself as a ‘spiritual-rationalist,’ states that “this is a good opportunity for the Vatican to recognize that the Albanians have never been on the frontiers/outskirts of Christianity but at its very heart from the first.”
He also hopes that “the Pope will finally announce in Tirana the resumption of the cause for the canonization of Mother Teresa which was stalled after the death of her great friend and colleague Pope John Paul II who was fully aware of the inestimable contribution she rendered to the Church and his own papacy.”
The Change.org petition, which Alpion started mid-June, crossed 1,500 signatures July end and is supported by bishops, celebrities, film stars, priests, nuns and laity from 45 countries.
Professor Alpion hopes “the Pope’s visit to Tirana will encourage more admirers of Mother Teresa in Albania and across the world to sign the petition which asks the Vatican to complete her canonization”.
Dr Alpion hit international headlines in 2004 while he was still researching his controversial book “Mother Teresa: Saint or Celebrity?” which was published by Routledge in London and New York in 2006, Routledge India in New Delhi in 2008, and Salerno Editrice in Rome in 2008.
His work in progress on Mother Teresa, which will be published in 2015, is expected to throw unprecedented light on Mother Teresa’s early years, a period which still remains largely unexplored in the vast Mother Teresa scholarship.

Liderët politik duhet t’i kthehen qasjes konstruktive

by

Dardan Molliqaj nga Lëvizja Vetëvendosje nuk e përjashton mundësinë për organizimin e protestave në shenjë pakënaqësie për shkak se nuk po mund ta fitojnë betejën kundër PDK-së, mirëpo në këtë krizë të thellë politike protestat do ta destabilizonin tej mase vendin/
Shkruan: XHAVIT ÇITAKU/
Në asnjë demokraci të zhvilluar nuk ka ndodhur e as që ka pasur përpjekje për të bllokuar ndërtimin e institucioneve shtetërore pas zgjedhjeve pavarësisht sakrificave të një apo të disa subjekteve politike që do të mund t’i bënin me atë rast. Ndërkaq tek ne kjo po ndodh dhe kjo që po ndodh është aq naive sa që do të duhej t’iu vjen turp të gjithë këtyre liderëve se në çfarë situate e kanë shpjer vendin. Blloku opozitar nuk dëshiron të bashkëpunoj me partinë fituese, në rend të parë, për shkak të inateve dhe xhelozisë, ndërsa sipas vendimit të Gjykatës Kushtetuese Kryeparlamentarin mund ta propozoj vetëm PDK. Dhe në këtë lëmsh aq shumë të ngatërruar nuk po bëjnë punë asnjë sugjerim, propozim, këshill e shumëçka tjetër që po adresohet sidomos tek LAN-i dhe subjekti politik që i fitoj zgjedhjet. Secili syresh këmbëngul se e ka të drejtën për ta zgjedhur Kryekuvendarin dhe kështu sipas asaj që njeriu mund të lexon nga ajo çka doli nga Kushtetuesja kjo situatë mund të zgjas me muaj derisa më në fund mund të ndodh eventualisht diçka e papritur pozitive apo ç’është edhe më keq vendi do të shkoj në zgjedhje të jashtëzakonshme.
Të mbretëroj logjika e arsyes
Pas vendimit të Kushtetueses duhet të mbretëroj logjika e arsyes dhe liderët tanë duhet të lëvizin nga pozicionet e tyre bllokuese dhe të tregojnë shembullin e bashkëpunimit ndërmjet vete në të mirë të vendit, në të mirë të prosperitetit të gjeneratave të tashme dhe të ardhshme. Me një fjalë, liderët tanë duhet t’i kthehen qasjes konstruktive të tejkalimit të këtij ngërçi politik që e ka katandisur në mënyrën më të keqe vendin tonë dhe që në masë të madhe po ndikon në imazhin karshi BE dhe të të gjitha atyre vendeve që e njohën Republikën e Kosovës. Nuk ka me keq, nuk ka më ligështi se sa që vendi të mbetët peng i tekeve, inateve, gjelozisë por edhe i urrejtjes që ndiejnë liderët tanë ndërmjet veti. Kjo po i kushton shumë demokracisë, kjo po e përbuz votën e sovranit, kjo po e degradon gjithë atë që është arritur deri me tash, sidomos në fushën e organizimit të zgjedhjeve, zgjedhje këto të fundit që u vlerësuan me notë kaluese nga BE dhe organizata të tjera të ndryshme kredibile. Sjellja e deritashme jo konstruktive e të gjithë liderëve politik është e pafalshme, e dënueshme dhe shumë e patolerueshme. Nuk është më rëndësi se a do të zgjedhet Thaçi, Haradinaj, Mustafa, në njerën nga postet që kanë synuar, po më rëndësi të madhe është që të tejkalohet kjo krizë politike që nuk po i dihet fundi. Nuk do të bëhet nami nëse në udhëheqje të vendit të nominohen edhe personalitete të tjera. Kosova edhe pse një vend i vogël ajo shquhet për kapacitetin intelektual që kanë njerëzit e saj. Ndaj, nuk do të bëhet kiameti nëse këta liderë i lënë anash lakmitë dhe pa asnjë hamendje t’ua këshojnë vendin të tjerëve në mënyrë që së paku të filloi puna e institucioneve të reja qoftë edhe për një periudhë dy vjeçare, derisa të bëhen ndryshimet e nevojshme të ligjit zgjedhor. Është një absurd i llojit të vetë kjo situatë bllokuese e krijuar: Edhe partia fituese PDK edhe blloku opozitar kanë paralajmëruar zëshëm së do të vazhdojnë dialogun me Serbinë, armike e së kaluarës, por mund të thuhet edhe e të sotmes për shkak të bllokadave që i shkakton Kosovës në shumë procese të integrimit të saj në institucione të rëndësishme evropiane dhe të tjera ndërkombëtare, ndërsa në anën tjetër liderët tanë nuk dëshirojnë të bashkëpunojnë ndërmjet vete për shkak të tekeve të tyre të sëmura. Kjo është e pafalshme.
Kjo lë të mbetët hera e fundit e krijimit të ngërçit politik
Duke parë se në çfarë situate ka ardhur vendi shtrohet domosdoshmëri e të gjitha subjekteve politike që të reagojnë pozitivisht, të punojnë e veprojnë konform kësaj gjendje të palakueshme që është krijuar në vendin tonë. Sidomos anëtarësia e gjerë në çdo degë e nëndegë duhet t’i “ hap” sytë dhe të fillojnë një përtëritje të udhëheqjes se tyre, apo me mirë më thënë të zhvillojnë një aktivitet të pasur e me përmbajtje në reformat rrënjësore që duhet të pësojnë partitë politike. Po ashtu këto celula partiake duhet të reagojnë ashpër dhe të bëjnë presion të vazhdueshëm ndaj liderëve të tyre dhe t’ua bëjnë me dije se ata nuk mund të frenojnë demokracinë në vendin tonë për shkak të karrierës së tyre personale. Kjo lë të mbetët hera e fundit e krijimit të një ngërçi politik të këtij lloji sepse sovrani nuk e dëshiron këtë, nuk e votoj këtë dhe nuk duhet të lejoj as tash e as kurrë të përsëritën këso veprime të pakuptimta, apo më mirë më thënë veprime lakmitare që po ndikojnë shumë keq edhe në raportet ndërnjërëzore, që do të duhet kohë për t’i vënë në binarë të shëndosh. Askujt deri me tash nuk i ka shkuar mendja se sa larg mund të shkojnë liderët e sotëm me këto apetite për pushtet , apetite këto absurde që më së shumti po e dëmtojnë qytetarin. Së këndejmi, sovrani lë të mendoj mirë se kujt duhet me ia dhanë votën në të ardhmen , disa liderëve të tashëm që u bën gaz i botës jo se jo.
Protestat do ta destabilizonin vendin
Dardan Molliqaj, nga VV-ja ndër tjera nuk e përjashton mundësinë për organizimin e protestave në shenj pakënaqësie se nuk po mund të fitojnë betejën ndaj PDK-së. A është ky edhe qëndrim i subjektit të tij politik të veprohet kësisoj nuk mund të thuhet, por nëse është atëherë lirshëm mund të konstatohet se këtu nuk ka fare sens politik, sepse një gjë duhet ta dijnë përfaqësuesit e VV-së, por edhe ata të bllokut opozitar se po të fillojnë protestat e të dy krahëve atëherë vendi do të destabilizohet tej mase. Në këtë krizë të thellë politike mjafton vetëm ndezja e një shkëndijë për të filluar ajo më e keqja, ajo që e dëshiron vetëm armiku. Ndaj, larg këtyre thirrjeve absurde e konfrontuese nëse vërtetë këta lider e posaçërisht ata të VV-së ia dojnë të mirën vendit të tyre. Pushteti nuk fitohet në rrugë e protesta, por me votën e sovranit.
Dhe krejt në fund: Edhe Ardian Gjinaj duhet me marrë vesh se është humbës dhe nuk është në nderin e tij që të trumbeton për bllokad, për mosbashkëpunim me partinë fituese. Nuk është fort larg që këtë e dëshiruat. “ Pirolla” i qoftë atij që thenë akullin e angazhohet për zhbllokim të ngërçit politik e jo atij që thërret për të kundërtën. Edhe SHBA-të edhe Zyra e BE-së bëjnë thirrje për respektim të vendimit të Kushtetueses dhe të fillimit të bashkëpunimit të subjekteve politike për ndërtimin e institucioneve të shtetit. Në këtë frymë duhet të punojnë të gjithë.