Muç Xhepa/

Pranë shtëpisë së Çiftes, tashmë të grabitur nga “Çlirimtari”, kishte ndaluar karroca plehrambledhëse. Karrocieri përpiqej të ngrinte lart, jashtë kafazit të hekurt, lyer me jeshile të errët, koshin e teneqesë të mbushur deri në majë me mbeturina, që kundërmonin ngordhësirë. Ndalova. I moshuari e lëshoi koshin, lidhi duart prapa dhe u përpoq të drejtonte kurrizin. Ndjeu dhimbje. Filloi të lutej: “Perëndi mos më turpëro!”.

Në kampin shfarosës të Bedenit, Ibrahimi kishte ditë që punonte i zhytur në llucë. Urdhri ishte i prerë: vetëm me të brendshme! Brekë. Këmbët i ishin bërë copë nga shushunjat. La lopatën brenda në barkë dhe ndoqi të dënuarit e tjerë. Kampi ishte vendosur në faqen e një kodre, që shikonte kënetën e Bedenit në Kavajë. Në brigadë punonin njëzet e nëntë priftërinj. Të tërë me bindje të thella për Krijuesin. Njeriut të Perëndisë pranë tij i shkau këmba. Ra në pellg me llucë. Iu afrua togeri. Drurin që mbante në dorë e ngriti lart.

– Hë, derr i fëlliqur! Ngrihu!

E goditi me forcë në shpatull. Njeriu i Perëndisë nxori klithmë dhimbjeje.

– Thuaj, hë, Krishti është reaksionar!

– Jo, biri im! Krishti është mbret!

Përbindëshi ngriti shkopin. Ibrahimi i zuri dorën.

– Ore qelbësirë, ore armik, guxon dhe mbron një mashtrues!

Arriti ta shkëpusë dorën dhe e goditi me tërë forcën Ibrahimin. Ky, i fuqishëm prej natyre, e zuri nga gryka. Togerit i dolën të bardhat e syve jashtë. Ndërhynë dy priftërinj të tjerë, që e shpëtuan djallin nga vdekja.

Ibrahim Biçaku ishte kthyer nga Vjena. Kishte mbaruar dy fakultete: Akademinë Tregtare të Vjenës për Agronomi dhe atë të Shkencave Politike. I pasionuar pas gjuhëve të huaja, zotëronte gjermanishten, italishten, turqishten dhe anglishten. Djali i vetëm i Aqif Pashë Elbasanit, që më 26 nëntor 1912 kishte ngritur flamurin kombëtar në Elbasan, pas vdekjes së babait kishte filluar të merrej me administrimin e pronave të familjes. Midis tyre, fabrikën e prodhimit të cigareve në Tiranë dhe kafe-librarinë “Flora”. Miku i tij, Bahri Omari, e kishte ftuar për kafe.

– Ibrahim, vëllai i gruas është kthyer nga Franca. Sillet rrotull pa punë. Nuk ka dhënë sikur edhe një provim të vetëm në universitet. E merr me mend se çfarë shkalle inteligjence ka.

– Të kuptoj. E vendos administrator te fabrika e cigareve “Elbasani”.

– Jo, jo miku im. Të falënderoj shumë! Do t’më bëje nder të madh ta punësoje te “Flora”. Të pastronte tryezat.

Të nesërmen, te dera e “Florës”, me beretë të vënë në anë, u shfaq njeriu që do t’i bënte gjëmën një kombi të tërë. I buzëqeshi kamerieres, një vajze të bukur, nga një familje e thjeshtë tiranase. Ajo kërkoi t’i shërbejë. Ai tundi kokën e bëri përpara. Si në shtëpi të vet. Vajza e ndoqi.

– Jam shefi yt.

Ia nguli sytë te gjoksi, që kishte filluar të çelte dy gonxhe të bukura trëndafili. Vajza u skuq.

– Hë, si të dukem? – e pyeti dhe ia hodhi shikimin te këmbët e drejta dhe të mbushura. – Dëgjo, merr shkallën në qoshe dhe ngjitu lart, të vësh sipas ngjyrës së kopertinës librat e raftit të fundit.

Kamerierja u hutua. Nguroi. S’e kish bërë më parë një punë të tillë. Kujdesej dikush tjetër për librat. Priti që shefi i ri të ndërronte mendje.

– Ja, se t’i sjell unë.

Mbështeti shkallën në raftin e fundit. Ndërsa vajza ngjitej e turpëruar, ai kundronte i eksituar bukuritë që shfaqeshin pas çdo lëvizjeje.

Kalin, kockë e lëkurë, dukej se këmbët do ta linin në çdo moment. Mizat, që i ishin vërsulur, përpiqej t’i largonte me bishtin që lëkundej pa arritur tek to.

– Zoti Biçaku, më lër të të ndihmoj.

U afrova. Ai shikonte i përhumbur. Fare pak njerëz e përshëndesnin. Frika ishte e madhe. Kishte bërë burg të gjatë. Burrel. Forcat komuniste, “Çlirimtarët”, e kishin arrestuar më 6 dhjetor 1944, në Shkodër. Në gjyqin special të zhvilluar tek ish-kinema “Kosova”, i drejtuar nga Koçi Xoxe dhe Bedri Spahiu, nën udhëzimet e të riut me beretë që kishte punësuar, u dënua me vdekje. E shpëtoi një peticion i nënshkruar nga populli i Elbasanit: “Rrjedh nga një familje patriotike dhe bamirëse. S’ka pasur kurrë qëllim të veprojë kundër popullit të tij…”, shkruhej në të.

E zumë koshin nga anët. Plehrat që derdheshin në karrocë të merrnin frymën. Më falënderoi. Kërkoi t’i dërgoja të fala gjyshit dhe u largua në këmbë, me trupin e kërrusur nga torturat në burg. Kali e ndiqte, ashtu çalë-çalë, sikur ta dinte që duhej ta ndihmonte dhe mbronte njeriun e mirë nga poshtërsia e “Çlirimtarëve”.

Te kryqëzimi i bulevardit më prisnin dy miqtë e mi, Arzeni dhe Iliri. E kishin ndjekur skenën.

– Xhepë, bëre mirë që e ndihmove, – tha Ilir Buzo dhe më rrahu krahët. Iliri rridhte nga një familje antikomuniste. Dajën e kishte të dënuar në burgun e tmerrshëm të Spaçit.

– Se çka diçka prej Rosinanti… Kali… – tha me zë të ulët Arzen Kashari, student i shkëlqyer i mjekësisë, por që e kishte shumë për zemër letërsinë.