Politike – Page 356 – Dielli

KOMPLIKIMET KARDIOVASKULARE TE PACIENTËT E PREKUR ME COVID-19

June 17, 2020 by dgreca

Dr.med Andi Rroku, specializant në kardiologji në spitalin Charite Universitatsmedizin në Berlin Gjermani, rrëfen ekskluzivisht për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, ndikimi i Covid-19 në sëmundjet e zemrës të pacientët e prekur nga pandemia globale. Me Dr.med Andi Rrokun, bisedoi gazetari Sokol PAJA.

COVID-19 DHE DËMTIMET KARDIAKE TË PACIENTËT E PREKUR

SARS-CoV-2 është një sëmundje e spektrit, që përfshin gamën nga infeksioni lehtesisht simptomatik deri tek stadi më kritik i mundshëm. Me siguri, për shumicën e madhe të individëve të infektuar me koronavirusin e ri, sëmundja mbetet në rangun e butë deri të moderuar. Kjo plagë arriti të përhapet gjerësisht në thuajse tashmë tërë globin, duke e bërë tashmë situatën tejet alarmante jo vetem për specialistët përkatës të fushave mjekësore por edhe për mbarë popullin anembanë. Megjithatë, një numër i të infektuarve zhvillojnë probleme të lidhura me zemrën ose si një ndërlikim i sëmundjes ekzistuese kardiake. Një raport nga ditët e para të epidemisë përshkruan shtrirjen e dëmtimit kardiak mes 41 pacientëve të shtruar në spital me COVID-19 në Ëuhan, Kinë: Pesë, ose 12 përqind, kishin shenja të dëmtimit kardiovaskular. Këta pacientë kishin të dy nivele të ngritura të troponinës kardiake – një proteinë e lëshuar në gjak nga muskuli i dëmtuar i zemrës – dhe anomalitë në elektrokardiogramë dhe ultratinguj të zemrës. Që atëherë, raporte të tjera kanë pohuar se dëmtimi kardiak mund të jetë pjesë e dëmtimit të shkaktuar nga koronavirusi. Për më tepër, disa raporte detajojnë skenarët klinikë në të cilët simptomat fillestare të pacientëve ishin kardiovaskulare sesa frymëmarrëse në natyrë. Mënyrat në të cilat koronavirusi i ri provokon një dëmtim kardiak nuk është as aq i ri dhe as befasues. Pjesa që mbetet e paqartë është nëse SARS-CoV-2 është disi më virulent ndaj zemrës sesa viruset e tjerë.

Së pari, njerëzit me sëmundje pararezuese të zemrës janë në një rrezik më të madh për komplikime të rënda kardiovaskulare dhe të frymëmarrjes nga COVID-19. Kjo nuk është aspak një surprizë. Hulumtimet kanë treguar që infeksioni me virusin e gripit paraqet një kërcënim më të fortë për njerëzit me sëmundje të zemrës sesa ata pa probleme kardiake. Hulumtimet gjithashtu tregojnë se sulmet në zemër në të vërtetë mund të shkaktohen nga infeksione të frymëmarrjes siç është gripi, etc. (këtu vijon linku per artikullin :https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1702090)

Së dyti, njerëzit me sëmundje të zemrës më parë të diagnostikuara mund të paraqesin simptoma kardiake të heshtura të maskuara ne vijim nga infeksioni viral. Në njerëzit me bllokime ekzistuese të enëve të zemrës, infeksioni, ethet dhe inflamacioni mund të destabilizojnë pllakat yndyrore më parë asimptomatike brenda enëve të zemrës. Ethet dhe pezmatimet gjithashtu e bëjnë gjakun më të prirur ndaj mpiksjes, ndërkohë që ndërhyn edhe në aftësinë e trupit për të shpërndarë mpiksjen. – “Ky po që është një grusht i madh stresi për zemrën”. Së treti, disa njerëz mund të pësojnë dëme në zemër që imitojnë dëmtimin e një infarkti edhe nëse arteriet e tyre kanë mungesë bllokimesh yndyrore, të kalcifikuara të kufizuara të rrjedhës, të cilat njihen si faktoret me kyç të kësaj patologjie. Ky skenar, i quajtur infarkt miokardi tip 2, mund të ndodhë kur muskuli i zemrës është i uritur për oksigjen, i cili në rastin e COVID-19 mund të shkaktohet nga një mospërputhje midis furnizimit me oksigjen dhe kërkesës për oksigjen. Ethet dhe inflamacioni përshpejtojnë rrahjet e zemrës dhe rrisin kërkesat metabolike në shumë organe, përfshirë zemrën. Ai stres shtohet nëse mushkëritë janë të infektuara dhe nuk janë në gjendje të shkëmbejnë në mënyrë optimale oksigjenin dhe dioksidin e karbonit. Ky shkëmbim i dëmtuar i gazit mund të zvogëlojë më tej furnizimin e oksigjenit në muskujt e zemrës. Më në fund, ekziston një grup i njerezve me COVID-19 – disa prej tyre më parë të shëndetshëm dhe pa probleme kardiake themelore – të cilët zhvillojnë një inflamacion të plotë të muskujve të zemrës si rezultat i virusit që infekton direkt zemrën. Ky lloj i inflamacionit mund të çojë në shqetësime të ritmit të zemrës dhe dëmtim të muskujve kardiak, si dhe të ndërhyjë në aftësinë e zemrës për të pompuar gjak në mënyrë optimale. Prirja e viruseve të caktuara për të sulmuar muskulin e zemrës dhe për të shkaktuar miokardit viral është e njohur, Sidoqoftë, një raport i rastit të kohëve të fundit nga Italia nënvizon nocionin se koronavirusi i ri mund të infektojë zemrën dhe të ndikojë në funksionimin e muskujve të zemrës tek të rriturit e shëndetshëm edhe pasi faza akute e infeksionit është zgjidhur dhe madje edhe në mungesë të dëmtimit të mushkërive.

Duke u bazuar në difencimin e Covidit për të sëmurët kardiak në katër shtyllat e përmenduara më sipër, në spitalin ku unë prej tashmë 2 vitesh punoj – Departamenti i Kardiologjisë, Charite në Berlin, Gjermani, i mëshojmë shumë fort pra triazhimit të përpiktë të pacientëve tanë. Covidi është njëra anë e medaljes, por ama zemra është tjetra.

COVID-19 DHE E ARDHMJA E PANDEMISË

Puh, situata është po aq e paparashikueshme sa dhe vetë e qartë. Ne si ekspertë të fushave respektive të mjeksisë po përgatitemi për një valë të dytë të koronavirusit. Saktësisht kur do të ndodhë, si do të ndodhë dhe nëse tashmë kemi filluar të shohim efektet nuk dihen ende.

Por shumë kolegë të mi, shkencëtarët, zyrtarët e shëndetit dhe udhëheqësit e qeverisë në të gjithë botën kanë paralajmëruar se rastet e reja të COVID-19 mund të rriten pasi ngritja e kufizimeve të bllokimit dhe njerëzit vijnë në kontakt më të ngushtë me njëri-tjetrin sesa kanë brenda disa javësh. Për shkak se SARS-CoV-2 është një patogjen shumë ngjitës që përhapet përmes frymëmarrjes dhe pështymës, ekspertët po u kërkojnë ligjvënësve të jenë në vëzhgim për një “skaj” të dytë, “një rritje të mprehtë të rasteve që bien në dritë të një” valë “të dytë të plotë. Ndërsa vendet dhe shtetet fillojnë të lehtësojnë kufizimet e bllokimit, zyrtarët shëndetësorë në të gjithë globin tashmë janë në kërkim të rritjes së niveleve të infeksionit që mund të sinjalizojnë një valë të dytë të sëmundjes së lidhur me koronavirusin. Rastet e gripit kanë tendencë të zhduken gjatë verës, gjë që ka bërë që disa ekspertë të shëndetit të shpresojnë që rastet e COVID-19 të zbresin kur moti gjithashtu bëhet më i ngrohtë. Megjithatë, një studim i botuar në Journal of Association Medical Journal Journal, ofron të dhëna për të sugjeruar që ky koronavirus i veçantë, SARS-CoV-2, duket i padurueshëm ndaj ndryshimeve të temperaturës dhe preket vetëm pak nga lagështia. Nëse ka një valë të dytë të koronavirusit, ashpërsia e shpërthimit do të varet nga faktorë të shumtë, si mënyra se si njerëzit mbajnë distancën sociale dhe sa njerëz veshin maska për fytyrën. Disponueshmëria e përhapur e testeve mund të luajë një rol, përveç gjurmimit te rreptete secilit individ qe rrezulton pozitiv. Në thelb, sa më shumë masa të jenë vendosur për të ndihmuar në uljen e transmetimit të sëmundjes – dhe sa më efektivisht ato masa të ndiqen – aq më e ulët mund të jetë shkalla e dytë e infeksionit. Faktorë të tjerë që mund të vijnë në lojë janë çdo mutacion i mundshëm gjenetik në koronavirus që mund ta bëjë atë pak a shumë të transmetueshme, zhvillimin e një vaksine efektive, zhvillimin e trajtimeve të sigurta, efektive për sëmundjen COVID-19 dhe aftësinë për të provuar një një numër i madh i popullatës, madje edhe njerëz që nuk duket se janë të sëmurë.

SHQIPTARËT NË BERLIN

Situata në Berlin për momentin është totalisht stabël. Në kuadrin e kësaj pandemie u arrit të krijohej Shoqata e Mjekeve Shqiptarë në Gjermani me në krye Dr. Marsela Ceno dhe Dr. Ardian Mustafai. Mobilizimi në kohë rekord i shumë kolegëve shqiptarë, qoftë ata stomatologë, mjekë apo farmacistë, prej 16 Bundeslandeve të Gjermanisë, arriti fare mire të dhurojë asistencën shëndetësore për të gjithë shqiptarët në Gjermani.

Në këtë mënyrë kolegët në fjalë vendosën në dispozicion numrat e tyre të telefonit dhe adresat private të emailit. Në fillim u vu re në fazat e para të shpirthimit të pandemisë këtu në Gjermani edhe të një vale të madhe shqiptarësh, që na drejtoheshin përmes email, ëhatsapp ose inbox te faqja e shoqatës me pyetje se si shfaqej sëmundja e shkaktuar përmes këtij kamaleonti të quajtur Covid-19. Më pas u vijua me sqarimin e simptomave të gjashme me ato të virusit në fjalë dhe çfarë duhet të ndërmerrnin qytetarët për të kufizuar rrezikun e infektimit. Në rastet e paqarta kemi zhvilluar biseda telefonike me këta qytetarë dhe në varësi të anamnezës, gjendjës së përgjithshme jemi përpjekur ti orientojmë në rrugën e duhur. Perafërsisht mund të them se numri i shqiptarëve të kontaktuar nga të gjithë mjekët që u angazhuan në ekipet përkatës arriti deri më sot tek 200 persona. Aktualisht është e vështirë të përpilohen shifra zyrtare se sa mund të jetë numrin i shqiptarëve të infektuar nga SARS-CoV-2 në Berlin apo edhe në Gjermani. Aktualisht për fat të mirë, nuk zotëroj informacion nëse ndonjë qytetare shqiptare në Berlin mund të ketë humbur jetën si pasojë e infektimit me këtë virus.

MESAZHI PËR LEXUESIT E DIELLIT DHE DIASPORËN NË USA

Bota po përballet me një krizë shëndetësore. E gjitha filloi me Kinën, vazhdoi me Evropën dhe tashmë po përfundon me kontinentin amerikan, qoftë kjo me Amerikën e Veriut ashtu edhe me Amerikën e Jugut. Shoqëria Evropiane e Kardiologjisë (ESC) dhe Shoqata Amerikane e Kardiologjisë (AÇ) kohët e fundit ka bashkuar një seri podcast-ve praktike nga folësit me përvojën më të madhe në këtë sëmundje. Edhe pse në fillimet e mia në rrugën e sfidueshme dhe të bukur të Kardiologjisë, dua medoemos të theksoj rëndësinë e monitorimit të pacientëve me sëmundje kardiovaskulare. Jo vetem tani që flasim, por edhe në vitet në vazhdim, do të ketë më shumë njerëz që vdesin nga sëmundjet kardiovaskulare sesa COVID-19. Pacientët me faktorë të rrezikut kardiovaskular të tilla si hipertesioni, diabeti dhe pirja e duhanit kanë 15 herë më shumë të ngjarë të vdesin nga COVID-19.

Në mes të kësaj krize të kujdesit shëndetësor, një fakt që po shfaqet është se në këtë kohë dhe veçanërisht në zonat më të goditura, pranimet në spital të pacientëve me sindromë akute koronare janë ulur me 75%. Kjo nuk do të thotë që sindromi akut koronar (ACS), e thënë në gjuhën popullore infarkti i zemrës është zhdukur. Me siguri do të ketë më shumë pacientë me sindromë akute koronare, siç ndodh gjithmonë kur një infeksion po vazhdon. Por këta pacientë nuk po vijnë në spital sepse vazhdojnë të dëgjojnë që spitalet janë vende të rrezikshme dhe vatër për infektimin me SARS-CoV-2. Kjo është sigurisht e vërtetë këto ditë, por nëse këta pacientë, me sindromë akute koronare, qëndrojnë në shtëpi, dhe nëse gjendja e tyre përkeqësohet, ata do të përfundojnë të vdesin në shtëpi.Patientet , te cilet vijnë në spitalet tona me STEMI vijnë më vonë dhe me komplikime të tilla si tronditja kardiogjene ose shoku kardiogjenk dhe për këtë arsye kërkojnë më shumë vëmendje dhe më shumë shërbime. Duhet të jemi të qartë se “mos vini në spital” nuk vlen për pacientët me STEMI/Infarktin akut te zemres ose sindromat e tjera akute.

Mesazhi i saj i dytë është që mendoni jo vetëm brenda, por edhe jashtë spitalit “thinking outside of the box” dhe të loboni me shoqërinë tuaj kardiake, qeverinë tuaj vendore dhe kombëtare. Më pak infeksion blen kohë. Dhe kjo është shumë, shumë e rëndësishme që të kemi atë kohë shtesë siç kemi mësuar psh nga rastet që ndodhen në fillimet e tyre në Itali.

Si përfundim duke e mbyllur, ne duhet të angazhohemi si brenda ashtu edhe jashtë vendit tonë të punës. Ne duhet të paralajmërojmë pacientët tanë dhe publikun se ata duhet të hyjnë në spital nëse kanë dhimbje në gjoks dhe ne duhet të jemi në gjendje të ofrojmë një triazhim te shpejtë dhe te kursyer për këta pacientë në shtëpi, sepse duhet të vazhdojmë të shpëtojmë jetën që dimë të ruajmë në këtë periudhë të vështirë. Ne gjithashtu duhet të lobojmë qeveritë dhe autoritetet lokale sepse siç thashë, cdo masa e vogel blen kohë të çmuar për të gjithë ne, për pacientët për mjekun dhe sistemin shëndetësor “.

KUSH ËSHTË DOKTOR ANDI RROKU

Dr. Andi Rroku ka lindur në Lezhë më 09.11.1990. Pasi përfundoi gjimnazin dhe provimet e maturimit në Tiranëm vendosi vazhdojë studimet e larta në fushën e mjekësisë pranë Universitetit “Ludëig-Maximilians-Universität“ në Munih të Gjermanisë dhe ti përfudojë ato me sukses në verën e vitit 2018. Gjatë periudhës së studimeve të larta në Munih Andi pati fatin dhe privelegjin e madh të njihte dhe të punonte në kuadrin e doktoraturës së tij me një nga pinjollët më shquar të botës së kardiologjisë botërore Prof. Dr. A. Kastrati. Pas përsosjet, eksperiencës, këshillave dhe mbështetjes së mrekullueshme prej Prof. Kastratit dhe grupit të tij duke përfshirë këtu dhe mentorin e tij Dr. E. Xhepa arriti të mbrojë me notën maximale doktoraturën e tij në Nentor të 2018 në fushën e kardiologjisë invasive me temë: “Karakterizimi imazherik intravaskular i indit neointimal tek pacientët me sëmundje të arterieve koronare dhe patologjisë të restenozës“.

Rrugën e tij tashmë, e kishte vendosur, do vërtitej rreth zemrës dhe për zemrën. Në Nëntor të 2018 filloi specializimin pranë klinikës së njohur Universitare – Charite, Berlin në departamentin e Kardiologjisë. Gjatë periudhës së specializimit ka marrë pjesë në kongrese si brenda dhe jashtë Gjermanisë. Tashmë gjindet në planin e parë të trajtimit të të sëmurëve me Covid-19 dhe atyre të zemrës. Dr. Rroku është anëtar i shoqatës Evropiane e Kardiologjisë (ESC), shoqatës Amerikane e Kardiologjise (AÇ) dhe shoqates Gjermane të Kardiologjisë (DGK). Aktualisht vazhdon punën e tij kërkimore në kuadrin e trajtimit të pacientëve me problemet e valvulave të zemrës dhe kardiologjisë invasive.

The numbers-whatdo they tell us?

June 16, 2020 by dgreca

By: Dr. Pashko R. Camaj, Doctor of Public Health Sciences*/

Often, we get the newsflash and headlines about the numbers of cases as it goes up in different parts of the country or within a region. The growing number of cases in part reflects the rapid spread of Covid-19 as many United States (U.S.) states and territories experience community spread. In addition, the number of Covid-19 cases being reported in the U.S. is rising due to increased laboratory testing and reporting across the country. Detailed and accurate data will help us better understand and track the size and scope of the outbreak and strengthen prevention and response efforts.However, using sheer number and not rates can give a false impression, and that is what many in the media (social or otherwise) too often do. So when we hear and read about the “numbers going up” it can be real, because of new infections, but in many cases, it’s a function of the numbers of tests going up, and with that, the number of positive case increase. To illustrate, if 50 out of 1000 peopletest positive for Covid-19, that is a 5 percent infection rate. That is the same rate that 100 out of 2,000 positive casesrepresent, even though the number doubled from 50 to 100.

Scientific evidence has shown that many Covid-19 infected people will never experience any symptoms or may experience very mild symptoms. So, as we test more people, we find more cases. Important, though they may be asymptomatic, they can spread the virus to others. Its dual nature, often benign, yet sometimes deadly, puts Covid-19 in a rare category among the common pathogens that afflict humanity. In a recent review published in the Annals of Internal Medicine, data from 16 sources around the world, have shown that at least 30 percent and possibly as high as 40-45 percent of people will not show symptoms of the disease.

Understanding and making sense of these numbers is essential as we battle, track and contain the virus.Concentrating testing efforts exclusively on those with symptoms, as has largely been done so far, is not a right approach-it is a mistake. Public health officials across the country, and across the globe,must cast the net far more widely to capture many that are infected with Covid-19, yet, asymptomatic.

More about the numbers: To date, there are about 7.5 million Covid-19 cases reported worldwide: with about 425,000 deaths and 4.5 million people that have recovered from the disease. The case fatality rate based on these numbers is about 5.6 percent, yet knowing that there could be many millions of people who had been infected but never tested, because they were asymptomatic or tests were not available, that case fatality rate is most likely significantly lower, some data suggest it to be closer to 1-2percent, which is still about 2-4 times higher than that of the seasonal flu!

Finally, proper interpretation of data and numbers, gives us the confidence we need to make the correct decisions. The knowledge that many people who become infected with the coronavirus will never experience any symptoms, yet can still make others sick, helps public officials make the right decisions and adjust tactics for tracking, controlling and defeating this virus. Science is all about clarifying things, making the invisible visible. Science has shown us that maintaining a good distance from others in public or wearing a mask or a facial cover, maintaining good hand hygieneremains essential in preventing new infections. Assumptions in general are not good, especially in science. But in this case,to protect others it is best to assume and behave as though you are infected -untilthe day comes, hopefully soon,when we can declare that the covid-19 pandemic has ended!

*Vice-President of Pan-Albanian Federation of America-VATRA

COVID 19-Çfarë na thonë numrat?

June 15, 2020 by dgreca

Nga Dr. Pashko CAMAJ/

Ditëve të fundit, shpesh edhe në lajmet ditore të mediave të shumta, me tituj “eksklusive” dëgjojmë lidhur me ngritjen e numrit të infektuarve me Covid-19. Ndërsa ky numër rritet në pjesë të ndryshme të vendit, ose brënda ndonjë rajoni, ky numër pjesërisht reflekton përhapjen e shpejtë të Covid-19, pasi që në shumë shtete dhe territore të Shteteve të Bashkuara pandemia ka filluar më vonë, apo përhapja e virusit ka qën me a ngadalëshme. Për më tepër, numri i rastëve me Covid-19, që raportohën në ShBA, po rritet, për shkak të rritjes së testimeve laboratorike dhe të raportimeve nga i gjithë vendi. Të dhënat e hollësishme dhe të sakta do të na ndihmojnë të kuptojmë më mirë kahjen e pandemisë, por dhe perforcimin e përpjekjeve të parandalimit te saj. Sidoqoftë, përdorimi vetem i numrit dhe jo i ratave mund të japë një përshtypje të rrejshme, dhe kjo është ajo që shumë shpesh e hasim në media (sociale apo të tjera). Pra, kur ndëgjojmë dhe lexojmë për “numrat që rriten” kjo mundë të jetë e vërtetë, për shkak të infeksionëve të reja, por në shumë raste, është funksion i numrave të testeve që rriten, dhe me këtë, numri i te rasteve rritet. Për të ilustruar, nëse 50 nga 1000 njerëz testojnë pozitivë për Covid-19, kjo do të thotë, 5% janë të infektuar. Kjo është e njëjta si 100 nga 2,000, pra 5 përqind, edhepse numri u dyfishua nga 50 në 100. Gjithsesi, dërisa testojmë më shumë njerëz, gjejmë më shumë raste.

Provat shkencore kanë treguar që shumë njerëz të infektuar me Covid-19 nuk do të pësojnë kurrëfarë simptomesh ose mund të shfaqin simptoma shumë të lehta. Por, e rëndësishme është se, edhepse mund të jenë asimptomatike, këta njerz mund të përhapin virusin te të tjerët. Natyra e saj e dyfishtë, shpesh josimptomatike, por donjëherë edhe vdekjeprurëse, e vendos Covid-19 në një kategori të rrallë midis patogjenëve të zakonshëm që prekin njerëzimin. Në një përmbledhje të fundit të botuar në “Analet e Medicines Internale” të dhënat nga 16 burime, nga gjithë bota, kanë treguar se të paktën 30, e ndoshta edhe deri në 40-45 % e njerëzve nuk tregojnë simptoma të sëmundjes. Sqarimi i mirefilltë i këtyre numrave është thelbësor ndersa luftojmë këtë virus. Përqendrimi i përpjekjeve të testimit ekskluzivisht tek ata me simptoma, siç është bërë kryesisht deri më tani, nuk është një qasje e duhur – është gabim. Organet e shëndetit publik në të gjithë vendin, dhe në të gjithë globin, duhet ta hedhin rrjetën shumë më gjerë për të kapur dhe shumë persona që janë të infektuar me Covid-19, por asimptomatikë.

Dhe pakëz rreth numrave: Deri më tani, në mbarë botë kemi rreth 7.5 milion infekcione te konfirmuare me Covid-19, me rreth 425,000 vdekje dhe 4.5 milion njerëz që janë shëruar nga sëmundja. Shkalla e fatalitetit të rasteve bazuar në këto numra është rreth 5.6 %. Por duke e ditur se mund të ketë shumë miliona njerëz që ishin infektuar por nuk u testuan kurrë, sepse ishin asimptomatikë ose testet nuk ishin të disponueshme, shkalla e fatalitetit nga kjo smundje mundë të jetë shumë më e ulët. Disa të dhëna sugjerojnë që të jetë më afër 1-2 përqind, që është akoma rreth 2-4 herë më i lartë se ai i gripit sezonal!

Më në fund, interpretimi i duhur i të dhënave dhe numrave, na jep vetëbesimin që na duhet për të marrë vendime të sakta. Njohuria se shumë njerëz që infektohen me koronavirus nuk do të pësojnë simptoma te renda, por prapë mund t’i bëjnë të tjerët të sëmurë, ndihmon orgenet e shendetit publik të marrin vendimet e duhura dhe të praktikojnë taktikat për ndjekjen, kontrollin dhe zhdukjen e këtij virusi. Shkenca ka të bëjë me sqarimin e gjërave, duke e bërë të padukshmën të dukëshme. Shkenca na ka treguar që të mbash një distancë të mirë nga të tjerët në vënde publike, apo të mbash maskë ose mbulesë të fytyrës, te mbash higjenë të mirë të duarve, etjera, mbetet thelbësore në parandalimin e infeksioneve të reja. Supozimet në përgjithësi nuk janë të mira, veçanërisht në shkencë. Por në këtë rast, për të mbrojtur të tjerët është më mirë të supozoni dhe të silleni sikur të jeni të infektuar – derisa të vijë dita, shpresojmë së shpejti, kur të mund të deklarojmë se pandemia e covid-19 ka përfunduar!

CEDRIC WERMUTH: JU LUTEM MOS E HUMBNI SHPRESËN

June 15, 2020 by dgreca

“Historia është në anën tuaj. Ne, populli i Evropës jemi me ju” /

Shkruan: MA. AGIM ALIÇKAJ*/ Ishin këto fjalë me domethënie të lartë të deputetit të parlamentit zvicerian në twitter drejtuar popullit të Kosovës, të cilat prekën zemrat shqiptare me 3 Qershor 2020, kur në Prishtinë Parlamenti i komprometuar i Kosovës, me manipulime jodemokratike e votoi qeverinë Hoti të kontrolluar nga Lista srbska.

SKENARI I SHKATËRRIMIT TË SHTETIT TË KOSOVËS

Kështu Serbia ia arriti qëllimit për të hyrë zyrtarisht dhe në mënyrë fuqiplote në qeverinë e Kosovës. Zëvendëskryeministri Rakiç me shokë e kontrollojnë qeverinë, inteligjencën (AKI-n), ushtrinë (FSK-n) dhe Ambasadën e Kosovës në Amerikë.Serbët e festuan këtë fitore në mënyrë madhështore bashkë me përkrahësit e Thaçit dhe të Mustafës. Këtë veprim anti-shqiptar e përgatiti dhe e realizoi me përpikmëri presidenti (jo i imi) Hashim Thaçi, me direktiv të presidentit serb Vuçiq, në koordinim me Ambasadorin Richard Grenell duke e përdorur si vegël kryesore kryetarin e LDK-s Isa Mustafa. Të gjithë këta për interesa të ndryshme (Vuçiq për interesa kombëtare serbe, Thaçi për interesa personale të dosjeve dhe korrupsionit, Mustafa po ashtu për interesa personale dhe të korrupsionit, ndërsa Grenell për interesa karrieriste) por me qëllim të njejtë, krijimin e një qeverie kukull e cila do të jetë e gatshme për ta pranuar dhe realizuar ndarjen e Kosovës.

Kësaj i parapriu rrëzimi i qeverisë demokratike të shpresës dhe anti-korrupsionit Kurti-Osmani, pengesë kryesore e qëllimit të tyre. Në realizimin e planeve të tyre të errëta ata u ndihmuan edhe nga Gjykata Kushtetuese e Kosovës e cila në vend që të vendoste për zgjedhje të lira në interes të popullit, mundësoi krijimin e një qeverie jolegjitime. Ndër hapat e parë të qeverisë Hoti ishte heqja e reciprocitetit ndaj Serbisë.Ky vendim e cenoi në mënyrë të drejtpërdrejt sovranitetin e shtetit dhe e dobësoi mëtutje pozitën edhe ashtu inferiore të Kosovës në dialog me Serbinë. Për më shumë, ky e ndihmon partinë e Vuçiqit në zgjedhjet e 21 Qershorit. Skenari i aktorëve negativ Thaçi-Vuçiq-Grenell për ndarjen dhe shkatërrimin e Kosovës planifikohet të realizohet gjatë verës, më së largu deri në muajin tetor.

Çdo gjë pritet të bëhet me presione të pashembullta, frikësime, mashtrime, manipulime, shtrembërime të fakteve, propagandë të rrejshme, improvizime dhe kurdo që është e mundur me bisedime sekrete. Marrëveshja do të paraqitet gjithëpërfshirëse me njohje të dyanshme, pa e përmendur sovranitetin dhe integritetin territorial të Republikës së Kosovës. Ky është “shansi i fundit” për zgjedhjen e problemit të Kosovës përndryshe Amerika do të “heq dorë” nga Kosova. Ekziston rreziku i “pushtimit” të sërishëm nga Serbia. Nuk do të ketë ndryshim të kufijve, veçse “përcaktim, përshtatje, korigjim të lehtë apo demarkim “ gjë që është normale kur dy shtete duhet ta njohin njëri-tjetrin. Kjo nënkupton “dhënjen e “domosdosdoshme” të një pjese të veriut të Kosovës dhe krijimin e disa “zajednicave” dhe hapësirave ekstraterritoriale, ndërsa marrjen e disa “livadheve dhe bungajave” në luginën e Preshevës. Në interes të “pajtimit” me Serbinë dhe krijimit të “miqësisë së përhershme” duhet të falen, mos o Zot, të gjitha krimet e luftës nga cilado anë qofshin. Pastaj, duhet bërë “kompromis” duke dhënë “diçka” për të marrë njohjen e pavarësisë nga agresori Serb! Po a e dijnë këta të pashpirtë sa shumë ka dhënë Kosova për këtë pavarësi me shekuj?! Qindra mijëra të vrarë e të masakruar në mënyrën më mizore, të zhdukur e të dhunuar, shtëpi të djeguara dhe toka të humbura! Të gjitha lëshimet kanë përfunduar njëherë e

përgjithmonë me 17 Shkurt 2008. Këtë duhet ta kuptojë edhe Ambasadori Grenell.Tentimi i tij për “marrje me të mire” të popullit të Kosovës filloi me çbllokimin e fondeve MCC pas heqjes së reciprocitetit. Në vazhdim, Amerika do ta ndihmoi Kosovën edhe me mjete tjera financiare, pajisje për ushtri, polici etj. Paralelisht me zhvillimin e dialogut, Grenell do të realizoi edhe marrëveshje tjera ekonomike të ngjashme me ato “kote” ajrore dhe hekurudhore që do ta “ndihmojnë shumë” ekonominë e Kosovës. Hoti do to të promovohet si “negociatorë shumë i zoti” ndërsa Thaçi do të ushtrojë kontroll të plotë të procesit. Kurti dhe Osmani do të paraqiten si “politikaj të rrezikshëm të cilët nuk i do Amerika”. Do të bëhen përpjekje për njollosje personale dhe familjare të tyre. Të gjitha këto mashtrime do të shtyhen me presion të pashembullt mbi deputetët e kuvendit për ta aprovuar marrëveshjen “historike shumë të vlefshme” për Kosovën. Pas aprovimit në parlament, nëse e shohin të nevojshme për ta forcuar, marrëveshjen mund ta qesin edhe në referendum i cili do të jetë rezultat i presioneve nga më të ndryshmet mbi popullin e Kosovës. Kryesorja është, se kështu po kërkon Amerika! Në protestat e pritura të popullit dhe të Vetëvendosjes do të

infiltrohen huliganë të SHIK-ut për të krijuar ekcese me qëllim të shuarjes së tyre me forcë dhe të shpalljes së VV-s organizatë ekstremiste, “fajtore” për të gjitha problemet e Kosovës. Serbia dhe Lista SERBSKA e qeverisë së Kosovës do të jenë “shumë të pakënaqur” por do ta pranojnë atë me “dhimbje të madhe”.

Radha i vjen tejkalimit të problemit me Unionin Evropian sidomos me Gjermaninë dhe Kancelaren Angela Merkel. Grenell do ta paraqes marrëveshjen “historike” para tyre si “arritje të madhe me pëlqim të plotë të dyja palëve”. Çfarë të keqe ka aty, edhe dy Gjermanitë janë bashkuar ndërsa Çekia dhe Sllovakia janë ndarë në mënyrë paqësore pa kurrëfarë problemi për Evropën! Vështirë se kjo mund të refuzohet dhe bllokohet nga Evropa.Akti i fundit është lëvizja dhe përshtatja e trupave të NATO-s dhe ushtrisë serbe situatës së re në terren.Me hyrjen e ushtrisë serbe në tokat e Kosovës, ato humbasin përgjithmonë dhe Kosova pushon së ekzistuari si shtet stabil.Me këtë akt tradhëtia e Thaçit dhe e shërbëtorit të tij Mustafës ndaj Kosovës përjetësohet. Për këta të dy përfundon procesi i shkatërrimit të Kosovës por jo edhe për Serbinë.

Shndërrimi i Kosovës në shtet jostabil dhe jofunksional, për Serbinë është vetëm pikënisje e arritjes së qëllimit final, kthimin e saj në kuadër të Serbisë si provincë Kosovo i Metohija, bazuar në rezolutën 1244 të OKB-s, apo ndarjen përfundimtare me Shqipërinë duke e siguruar edhe një dalje në detin Adriatik, ëndërr e kahmotëshme e hegjemonizmit serbo-rus. Për këtë Serbia e ka të siguruar përkrahjen e tradhëtarit tjetër potencial shqiptar, kryeministrit Edi Rama. Për ta realizuar këtë atyre ju duhet ta diskreditojnë marrëveshjen e nënshkruar si një zgjidhje të përkohshme dhe të padrejtë për Serbinë.Thaçi i shfrytëzuar dhe i shtrydhur mirë nuk ju duhet gjë, dosjet disi dalin në shesh dhe ai përfundon në burg. Populli serb fillon me protesta, bllokime rrugësh dhe incidente të ndryshme. Kërkon referendum shtesë.Nëse e sheh të nevojshëme, Serbia e eliminon Vuçiqin nga skena politike për shkak të “shitjes” së Kosmetit. Politikanët e rinj serb bëjnë kërkesa për negociata tjera deri në shkatërrimin definitiv të Kosovës. Dëshiroj që këto parashikime të mijat dhe të tjerëve që e duan Kosovën me zemër të dalin gabim.

Të gjitha këto fatëkeqësi janë bërë të mundura në saje të gabimeve dhe keqbërjeve të Thacit dhe klasës politike që qeverisi me Kosovën pas vdekjes së Presidentit Ibrahim Rugova. Ato janë të shumta: “fusnota” në Deklaratën e pavarësisë, humbja e tokave në demarkacione me Maqedoni dhe Mal të Zi, lobimi aktiv për ndarjen e Kosovës, asociacioni i komunave serbe, legalizimi i strukturave kriminale të Veriut, ofrimi i amnistisë për kriminelët serb, mosmarrja e liberalizimit të vizave, heqja dorë nga mbrojtja e të drejtave të vëllazërve tanë të Kosovës Lindore, korrupsioni, varfëria e pafund dhe zbrazja e Kosovës. Faktet për shkatërrimin gradual të Kosovës janë të pakontestueshme. Në Albach të Austrisë me datën 25 Gusht, 2018, në pyetjen e moderatorit se a nënkupton marrëveshja finale me Serbinë edhe “rregullim kufijsh”, Thaçi u përgjigj: “Po, unë jam në favor të “korrigjimit të kufirit” sepse “ne kemi nevojë për një marrëveshje paqësore me Serbinë”. Presidenti serb Vuçiq i ulur afër tij, i habitur i thotë me ton të ulët “don’t tell them” pra “mos trego” dhe vazhdon të buzëqesh me ironi derisa Thaçi e përfundon përgjigjen. Dhe ky ka fytyrë të dal para popullit me deklarata falso utopike se nuk i jep Serbisë asgjë, veçse kërkon bashkimin e Kosovës Lindore. Me këtë mashtrim të shekullit do të duhej të përfundonte karriera e tij politike. Shtrohet pyetja, pse i duron populli shqiptar politikanët e këqinj kaq shumë dhe kaq gjatë?

SHPËTIMI I KOSOVËS NGA SHKATËRRIMI

Serbia e ndihmuar nga Thaçi me shokë, për 21 vite me radhë punoi me përkushtim të madh, duke shpenzuar miliona dollarë në Washington, për ta sjellë Kosovën në këtë gjëndje shumë të rëndë, para kapitullimit. Është momenti i fundit që Serbisë t’i ndalet turri dhe t’i thyhen dhëmbët si në vitin 1999.Rezistenca popullore filloi me zgjedhjet e lira demokratike të 6 Tetorit dhe fitoren e VV-s në krye me Albin Kurtin dhe të LDK-s pjesës Rugoviane në krye me Vjosa Osmanin.Rrëzimi i tyre me metoda të ulëta jodemokratike dhe vjedhja e pushtetit nga ana e klasës së korruptuar është humbje e përkohshme.Shpëtimi i Kosovës është i mundur.

Hapi i parë i shpëtimit të Kosovës fillon me largimin nga politika të figurave më negative dhe më të rrezikshme për Kosovën, Hashim Thaçit dhe Isa Mustafës si dhe rrëzimin e qeverisë “srpska” me kryeministrin jolegjitim Avdullah Hotin. Më së lehti dhe më së miri do të ishte nëse Thaçin e largojnë pasardhësit e vërtetë të UÇK-s të vijës së Komandantit Adem Jashari në kuadër të PDK-s, ndërsa Isa Mustafën pasardhësit e vërtetë të vijës së Presidentit Ibrahim Rugova në kuadër të LDK-s. Nëse kjo nuk bëhet sa më shpejt, gjithsesipara përfundimit të dialogut me Serbinë, atëherë kjo detyrë i takon popullit të Kosovës. Vijnë në shprehje të gjitha metodat e rezistencës aktive që kulminojnë me protesta të përherëshme gjithë popullore me kërkesa legjitime për dorëheqjen e Thaçit, demokraci, zgjedhje të lira dhe kundër dialogut për ndarjen e Kosovës.Protestat paqësore mund të organizohen nga Vetëvendosja e cila me 12 Qershor tregoi se ka përkrahje dhe aftësi për t’i realizuar në mënyrë dinjitoze. Por, edhe më mirë do të ishte sikur të bëheshin nga organizata studentore me përkrahjen e VV-s dhe të mbarë popullit. Në këto protesta nuk guxohet të bëhen thyerje e dëmtime të objekteve dhe pronave private apo shtetërore.Në asnjë mënyrë nuk bën të protestohet para Ambasadës së SHBA-ve.Ajo është simbol i ekzistencës së Kosovës dhe mbarë kombit shqiptar.Nuk bën të dëgjohen kurrsesi parulla anti-amerikane.

Paralelisht, duhen përforcuar dhe shtuar veprimet lobiste të mërgatës së fortë shqiptare në Amerikë, Zvicër, Gjermani dhe vende tjera demokratike me rëndësi dhe influence në zgjidhjen e problemit të Ballkanit.Liga Shqiptaro-Amerikane në Amerikë në krye me ish-kongresistin Joseph Dioguardi dhe Këshilltaren për çështje Ballkanike Shirley Cloyes DioGuardi ka aftësi profesionale dhe përvojë 30 vjeçare në lobizëm shumë të suksesshëm në Washington. Kjo Ligë mund të siguroi dëgjime në Kongresin Amerikan, ku Ambasadori Grenell apo zyrtarë tjerë të Administratës aktuale do të jenë të obliguar ta spjegojnë dhe arsyetojnë politikën e tyre ndaj Kosovës. Serbia ka patur sukses që me propagandë mashtruese anti-shqiptare, duke e luajtur rolin e viktimës, të depërtojë te zyrtarë të caktuar të Shtëpisë të Bardhë, por në Kongres do të pësojë disfatë sepse faktet dhe e drejta është në anën tonë. Liga ka të drejtë dhe mund të organizojë me shumë sukses demonstrata masive para Shtëpisë së Bardhë dhe OKB-s me kërkesa për zgjedhje të lira demokratike në Kosovë, kundër ndarjes së Kosovës, për njohjen e saj në kufijt ekzistues dhe antarësim të plotë në OKB.Ka të drejtë dhe mund ta kërkojë lirimin e Ambasadorit Grenell nga detyra e ndërmjetësuesit për shkak të politikës së gabuar dhe animit të hapur nga Serbia, ka të drejtë dhe detyrë ta kritikojë cilindo zyrtar amerikan për gabime politike dhe diplomatike, gjë që në asnjë mënyrë nuk guxojnë ta bëjnë politikanët e Kosovës dhe tokave tjera shqiptare.Për ta kryer këtë detyrë me sukses, Liga ka nevojë për përkrahje materiale si në vitet 90-ta, ose sot ose kurrë.

ÇDO GJË PËR LIRINË E KOSOVËS

Tashti populli i Kosovës e ka plotësisht të çartë.Nuk ka të bëjë më vetëm me luftë për pushtet të partive politike.Ka të bëjë me ekzistencën e Kosovës si shtet dhe mundësinë e humbjes së lirisë.Populli shqiptar gjatë gjithë historisë, kurrë nuk është pajtuar me robëri, ka rezistuar dhe luftuar me të gjitha forcat armiqt e shumtë dhe tradhëtarët e vendit.Liria dhe pavarësia e Kosovës u arrit me luftë, nuk bën të humbet me bisedime, nuk bën të shkelet mbi gjakun e bijve dhe bijave më të mira të kombit që e dhanë jetën për këtë liri.Edhe pse me hyrjen e NATO-s në Ballkan mundësia e luftave ka përfunduar, populli shqiptar nuk mund të pajtohet me humbjen e lirisë.Ky popull i shumëvuajtur ka të drejtë ta mbrojë lirinë me të gjitha mjetet, nëse ka nevojë dhe mundësi edhe me rezistencë të armatosur. Liria nuk falet për hatër të “mikut” dhe nuk i dorëzohet as forcës së armikut.Kosova dhe populli shqiptar janë më të fortë se Serbia. Liria është më e shtrenjtë se jeta!

Dëshiroj ta përfundoj këtë shkrim me përgjigjen time në twitter deputetit të nderuar zvicerian: -Faleminderit shumë Z. Cedric, përkrahja e njerëzve të mëdhenj si Ju e ndihmon Kosovën në luftën për drejtësi dhe demokraci. Sëbashku ne do të fitojmë!

*Anëtar i Bordit Ekzekutiv të Ligës Qytetare Shqiptaro-Amerikane dhe i Këshillit të Vatrës

INTERVISTË E RENATO CRISTINIT PËR NURENBERGUN E KOMUNIZMIT

June 14, 2020 by dgreca

“Ideologjia Chavez – Maduro është një nga përshtatjet e komunizmit”/

Nga Roberto Mansilla Blanco më 5 maj 2020/-Perktheu:Eugjen Merlika/

(Pjesa e I)/

Renato Cristin është një filozof e profesor i filozofisë ndërpretuese pranë Universitetit të Triestes, n’Itali, dhe nismëtar i fushatës botërore Appeal for Nuremberg Trials for Communism, i prirur për të gjykuar krimet historike të komunizmit. Në këtë intervistë të posaçme për Qué Vaina!i përgjigjet pyetjeve tona mbi këtë nismë, mbi rolin e komunizmit në ngjarjet e sotme e në një vështrim shumë kritik padit regjimin e zaptuar nga Nicolàs Maduro dhe Chavizmin në Venezuelë.

Kur ka lindur “Thirrja për provimet e komunizmit në Nuremberg”, që ti dhe kundërshtuesi sovjetik Vladimir Bukovski keni vënë në lëvizje?

Kjo nismë është lindur në verën e vitit 2019, por ka patur një shtatzani që mund t’a tregoj shkurtimisht. Gjatë një konferencenë vitin 2005 kushtuar kujtesës së totalitarizmit, një konferencë që e kisha organizuar kur isha Drejtues i Institutit italian të kulturës në Berlin, Vladimir Bukovski më ka shprehur idenë e tijpër të krijuar një “Nuremberg për komunizmin” i cili të mund të përcillte një dënim historik e moral, të njëjtë me atë që me të drejtë dënonte nazizmin dhe e përjashtonte përfundimisht atë nga bota e qytetëruar. Disa vite më pas një grup ekspertësh, profesorë, studjues e politikanë të Vendeve balltike e rimorën atë ide, duke vënë së bashku ndodhi e tubime të karakterit historik, por që në vazhdim nuk arritëm t’a gjenim mënyrën për t’a betonuar nismën. Më së fundi në verën e vitit 2019 i shkruajta Bukovskit për t’i dhënë një shtysë asaj nëpërmjet një thirrjeje që mund të shërbente si bazë për një nismë ndërkombëtare duke filluar nga përvjetori i tridhjetë i rënies së murit të Berlinit. Edhe se ishte i drobitur nga sëmundja e tij, e pranoi me zell, sepse pa mundësinë që t’i jepej një formë idesë së tij. Kështu shkruajtëm tekstin e Thirrjese vendosëm të përgatisnim shpalljen duke mbledhur firma për t’a paraqitur në publik në datën simbolike të 9 nëndorit. Fatkeqësisht Bukovski ndërroi jetë më 27 tetor 2019, duke lënë një zbrazësirë të pamasë tek të gjithë ata që kishin duartrokitur betejën e tij të gjatë kundër komunizmit e kishin ndarë me të arsyet dhe synimet; por njëkohësisht ai na la si trashëgim zotimin e tij për të sendërtuar qëllimet e tij, pjesërisht nëpërmjet nismës sonë të re.

Cilat janë kërkesat kryesore që gjejnë shprehje në këtë nismë?

Kjo nismë është e nevojshme me qëllim që plojët e gjenocidet e regjimeve të ndryshme dhe lëvizjeve komuniste të mund t’i nënështrohen zyrtarisht një gjykimi që deri tani nuk ka ndodhur; në mënyrë që të pastrojë vetëdijen tonë historike nga helmet që ideologjia komuniste ka përhapur gjithandej; kështu të mund të riekuilibrohet ndërgjegjia morale e botës perëndimore, ndërgjegja e botës së lirë që shumë shpesh, për përtaci apo për keqbesim, fsheh të vërtetat e komunizmit, duke mbuluar thelbin kriminal të një ideologjie që është ende vepruese dhe vdekjeprurëse. Praktikisht do të zhvillohet në tre rrafshe, ngushtësisht të lidhur: një vijë veçanërisht kulturore (historiografike, filozofike, sociologjike, politike, gjeopolitike); një vijë juridike (me synimin për të shqyrtuar mundësinë konkrete për të përparuar në kahun e të drejtës penale, si përsa i përket rasteve të veçanta po ashtu edhe për gjenocidin karakteristik të shumë prej këtyre masakrave); një vijë politike dhe institucionale që duhet të bashkojë si qeveritë mirëpritëse të idesë për të arritur dënimin politik e moral të komunizmit po ashtu si dhe Parlamentin evropian me synimin për të kënaqur përfundimin që barazon komunizmin me nacional socializmin, të miratuar në shtator 2019. Në javët e fundit spikama shëndetësore globale e shkaktuar nga koronavirusi – një argument që ka shumë ndërlikime, jo vetëm ekonomike e shoqërore por edhe politike, mbi të cilët nuk do të ndalohem këtu – ka prodhuar një gjëndje që na ka shtrënguar të ripërsiasim veprimet konkrete që kishim nisur të zhvillonim e që do të rifillojnë kur gjëndja të bëhet e qëndrueshme, besoj mbas verës. Po vazhdojmë të shkojmë përpara me mbledhjen e firmave që mbështesin Thirrjen, që mund të lexohet e të firmoset në faqen web: https://appeal.nurembergforcommunism.org//.

Si ka qënë pritja ndërkombëtare e kësaj nisme, veçanërisht nga pikpamja e opinionit publik, të botës akademike, të lëmshit politik etj?

Deri sot thirrja është përkrahur nga firmat e më shumë se 1500 vetëve, që, siç mund të shihet nga lista që shfaqet në faqen web, vijnë nga shumë Vende dhe janë të lidhur me shumë institucione dhe me një gamë të gjërë profesionistësh, akademikësh e sektorësh institucionalë. Një artikull në italisht, megjithëse i botuar nëndorin e shkuar e pra jo i përditësuar, paraqiste disa nga emrat që duken mes firmëtarëve të parë. Që nga fillimi nisma ka patur një sukses të madh në anën e njerëzve e të bashkësive, përfshirë edhe të ikurit, që kanë jetuar nën komunizmin nga Evropa Lindore deri në Amerikën Latine. Është guximi i pamasë e i adhurueshëm i shumë firmuesve që kanë dalë sot në pah për t’a mbështetur, dhe është gjithashtu miratimi (forcëdhënës e i fuqishëm) i shumë intelektualëve, veçanërisht liberalë klasikë ose konservatorë liberalë në mbrojtje të botës së lirë. N’Itali është paraqitur në Senat me mbështetjen e partive të qendrës së djathtë, por në të vërtetë është një thirrje jo partizane që, duke nënëshkruar nevojën e mënjanimit të ekstremizmit, shënon një ecje të arsyeshme që ka të bëjë me një vizion të barazpeshuar, madje dhe njerëzor (sepse disa prej krimeve të kryera n’emër të asaj ideologjie vazhdojnë ende të kryhen e vazhdon përsëri të ketë viktima). Është një nismë ndërkombëtare me karakter etik, ende më shumë se sa politik, historik e kulturor.

Përkrahja e firmëtarëve të parë, disa prej të cilëve më ndihmojnë edhe në shpërndarjen e dokumentit, është e çmuar. Ndërmjet tyre janë antarë tëParlamentit evropian dhe disa parlamentarë kombëtarë, figura të botës së biznesit, të mediave, të shkencës, të kulturës e të fesë, profesorë universitarë, ekonomistë, artistë e shkrimtarë, personazhe të sportit, profesionistë të fushave të ndryshme, regjizorë të grupeve të përsiatjeve e përfaqësues të shumë institucioneve të kushtuara kujtesës së krimeve të komunizmit që gjinden në të gjithë botën. Dua të ve në dukje njerëzit që kanë pësuar përndjekje nga regjime të ndryshme komuniste evropiane të shekullit 20 (ndërmjet të cilëve dua të përmënd një mik të mirë të Bukovskit, shkrimtarin e disidentin sovietik Arkadi Polishkuk), e t’atyre që ende sot vuajnë në kushte të ngjajshme regjimi: të mërguar e kundërshtarë kubanë, figura të opozitës venezuelane, njerëz që nëpërmjet përvojës së drejtpërdrejtë kanë parë se cilat mund të jenë pasojat rrënuese të kësaj ideologjie, në secilin variant të saj.

Do të desha t’i përmëndja secilin një nga një, mbasi ushqej kundrejt tyre një ndjenjë që shkon përtej mirënjohjes për mbështetjen e tyre, një t’atillë që arrin pikën e miqësisë.

Veç tyre ka organizata që shfaqin zotimin e tyre për të punuar së bashku për të pasuruar nismën e po fillojnë t’a bëjnë në mënyrë konkrete; për shembull Platforma e kujtesës evropiane të ndërgjegjes (Pragë), Victims of Communism Memorial Foundation (SHBA), International Freedom Educational Foundation (SHBA), Corneliu Coposu Foundation (Romania), Instituti eston i kujtesës historike (Estonia), Club de los Viernes (Spagna), Fondacioni Lepanto (Itali), Fondacioni Farefuturo (Italia), për të përmendur vetëm disa prej shumë të tillëve.

Kemi edhe përkrahjen e çmuar të kryetarëve e drejtorëve të organizatave të panumurta, ndërmjet të cilave David Horoëitz Freedom center (SHBA), Bashkimi i Këshillave për hebrenjtë në ish Bashkimin Sovjetik (SHBA), Ëestminster Institute (SHBA), Mannkal Economic Education Foundation (Australi), Liberty Memorial to the Victims of Communism (Canada), National Museum of the Holodomor – Genocide (Ucraina), Cuban Democratic Directory (Cuba-SHBA), House of Terror (Hngari), Komisioni ndërkombëtar për vlerësimin e krimeve të regjimeve të pushtimit nazist e sovjetik në Lituani, Shoqata ndërkombëtare e ish të burgosurve politikë e viktimave të comunizmit (Gjermani), Grupi i studimeve strategjike (Spanjë), Instituti për demokracinë, Median dhe kulturën (Shqipëri), revista New Criterion (SHBA), PanAm Post (Columbia – SHBA), New English Review (SHBA), revista Jihad Watch (Shtetet e Bashkuara), Libertad Digital (Spanja), Opinioni i lirive (Itali) e shumë të tjerë. Për një panoramë të plotë, që për arsye hapësire nuk mund t’i jap të tëra siç do të kisha dëshëruar, ju çoj tek lista e firmëtarëve që mund të lexohen në siton e përdorimit.

Do të shtonja se nga Amerika Latine në veçanti Thirrja ka marrë mbështetjen e vyer të Fondazione Libertad y Progreso (Argjentinë), Fondazione Bases (Argjentinë), Instituti i studimeve mbi veprimin njerëzor (Peru), ndërmjet të tjerëve dhe Fondacioni Bolivia e Lirë. Nga Venezuela veçanërisht kemi rreth dyzetë deklarata mbështetjeje, ndërmjet të cilave nënvizoj atë të një ish presidenti të Vendit, Lëvizja anarkiste e Venezuelës, Rumbo Libertad Movement dhe Qué Vaina!, vetë sito.

A mund të flisni për disidentin sovjetik Vladimir Bukovski? Çfarë roli historik pati Bukovski në nismën për të përdorur fjalën gjykim mbi krimet e komunizmit?

Një kundërshtar i qëndrueshëm i regjimit sovjetik dhe një nismëtar i bindur i nevojës për të ngritur një gjykim botëror mbi krimet e ideologjisë komuniste, Vladimir Bukovskiarriti t’i japë një dukshmëri më të madhe politike, më shumë se cilido disident tjetër sovjetik, tezës sipas së cilës ideologjia komuniste nuk mund të lejohet të shumëzohet, para e mbrapa rënies së Brss e të satelitëve të tij. (Mund të shihet profili i botuar në Pan Am Post). Megjithëse Aleksandër Sollzhenicini ishte tregimtari më i madh, asnjëherë i vlerësuar sa duhej, i plojës së fshehur që ishte gulagu sovjetik, Bukovski qe teoricieni më i madh, i njohur edhe për kërkimet e tij se si funksiononte diktatura mbas perdes, në sajë të të cilëve libri i tij Judgment in Moscow është një kryevepër e vërtetë.

Nga pikpamja e gjykimit historik, si do t’a kishit përcaktuar komunizmin?

Historia e kuptuar si një rrjedhë faktesh ka treguar dëmin që ajo ideologji ka shkaktuar në rrafshin ekonomik e shoqëror. Që aty mund të arrijmë tek dënimi – të cilin un e mbështes dhe e propozoj – të komunizmit jo vetëm si një dështim socioekonomik, por edhe politik, moral, shpirtëror e kulturor dhe si një histori të një gabimi antropologjik, i vërtetur si i tillë nga secila prej ngasjeve për të imponuar një njeri të ri: sovjetik, maoist, Castroist, Çavist të çfarëdo lloji tjetër. Por me që ajo ideologji është ende vepruese dhe akoma sot shkakton pasoja rrënuese, si përsa i përket lirisë e dinjitetit njerëzor ashtu edhe për sistemin shoqëror që mbron ato liri e dinjitete, “Thirrja për provimin e Nurembergut për komunizmin” nuk është i vlefshëm vetëm për të shkuarën, por mund të shërbejë për të tashmen e për t’ardhmen, për të ndaluar atë ideologji të shpërndahet më shumë e për të mos e lejuar të dehë brezat e ardhshëm. Shkurt kjo nismë shërben për të dënuar komunizmin aty ku është vënë me të vërtetë në zbatim, në regjimet e shkuara e të tashme në variantet e ndryshme të tij (ndërmjet të tjerëve Kina, Koreja e Veriut, Laosi, Kamboxha, Kuba, Venezuela, Nikaragua, Mozambiku, Eritrea), të dënohet ideologjia totalitare që i ka pjellë e që vazhdon të veprojë në çdo zonë të rruzullit, edhe në brendësi të botës perëndimore, nën trajtën e partive politike, lëvizjeve revolucionare, grupeve subversive dhe organizatave të botës së tretë, kundër-Perëndimore dhe armike të sistemit ekonomiko-shoqëror perëndimor.

L’Opinione delle libertà

E përktheu Eugjen Merlika

Fundi i pjesës së parë