Dr. Dorian Koçi/

Në mesin e shekullit XV, në një kohë kur Evropa po hynte gradualisht në epokën e Rilindjes dhe kur rreth vitit 1450 Johannes Gutenberg shpiku shtypshkronjën me shkronja të lëvizshme, Kruja – kryeqyteti politik dhe simbolik i Shqipërisë së Gjergj Kastriot Skënderbeut – po përjetonte rrethimin e saj të parë nga ushtritë osmane, të udhëhequra nga Sulltan Murati II. Ishte një epokë trazirash, por edhe shpresash, kur fitoret e një princi ballkanik filluan të perceptoheshin në Evropë si shenjë rezistence dhe vullneti politik kundër zgjerimit osman.

Skënderbeu mbrojti me sukses Krujën kundër tre rrethimeve të mëdha osmane (1450, 1466, 1467), të organizuara nga Murati II dhe Mehmeti II, dy prej sulltanëve më të fuqishëm dhe më ambiciozë të kohës, të cilët komandonin një nga makineritë ushtarake më të forta të botës mesjetare. Megjithatë, Skënderbeu nuk ishte thjesht një komandant i shquar ushtarak. Ai përfaqësonte një figurë politike dhe kulturore që lidhej drejtpërdrejt me horizontin intelektual të Rilindjes Evropiane.

Veprimtaria e tij ushtarake kundër Perandorisë Osmane ishte njëkohësisht edhe veprimtari politike e kulturore. Në këtë kuptim, Skënderbeu shfaqet si një figurë që tejkalon kufijtë lokalë, duke u shndërruar në simbol të unitetit shpirtëror të Evropës, si në dimensionin perëndimor ashtu edhe në atë lindor. Rezistenca e tij kontribuoi në ripërcaktimin e konceptit të Evropës si hapësirë politike dhe kulturore, e ndërtuar mbi idenë e lirisë dhe mbrojtjes së krishterimit.

Ajo që e dalloi Skënderbeun nga shumë udhëheqës të tjerë ballkanikë ishte refuzimi i tij i palëkundur për kompromis me sulltanin. Ndryshe nga krerë të tjerë që kërkonin mbijetesë politike përmes manovrimit diplomatik, Skënderbeu synonte në mënyrë të qartë çlirimin dhe fundin e sundimit osman në Evropë. Ky synim shpjegon këmbënguljen e tij dhe karakterin e pakompromis të kryengritjes shqiptare, e cila me kalimin e kohës u shndërrua në një referencë themelore të historisë evropiane të rezistencës.

Figura e Skënderbeut u rimishërua nga mendimi evropian i shekujve XV–XVI si një hero humanist dhe udhëheqës ideal, duke shërbyer si projektim simbolik i një Evrope të bashkuar kundër rrezikut osman. Dimensioni i jashtëzakonshëm që ai i dha rezistencës antiosmane e bëri atë jo vetëm një model frymëzimi për historinë e mëvonshme shqiptare, por edhe një burim të pashtershëm për letërsinë, artin dhe muzikën evropiane për më shumë se pesë shekuj.

Historia e parë e plotë e Skënderbeut u shkrua në latinisht nga Marin Barleti, prift dhe humanist nga Shkodra, në vitet 1508–1510. Vepra “Historia de vita et gestis Scanderbegi Epirotarum principis” u botua fillimisht në Romë dhe u ribotua e përkthye gjerësisht në gjuhët kryesore evropiane, duke ndikuar fuqishëm në formësimin e mitit evropian të Skënderbeut.

Gjatë shekujve XVI–XVIII, figura e tij u përfshi në sonete, poema epike, romane dhe drama nga autorë italianë, francezë, gjermanë dhe anglezë, duke u krahasuar shpesh me heronjtë e antikitetit klasik. Kjo traditë letrare dëshmon për shndërrimin e Skënderbeut në një simbol pan-evropian të rezistencës dhe lirisë.

Figura e tij vazhdoi të mbetej një burim frymëzimi edhe në kujtesën politike evropiane. Në kulmin e fuqisë osmane, gjatë shekullit XVI, Skënderbeu përmendej si shembull historik i rezistencës së suksesshme kundër Perandorisë Osmane, duke frymëzuar jo vetëm intelektualët, por edhe monarkët dhe udhëheqësit politikë të Evropës.

Për shqiptarët, Skënderbeu u shndërrua në shtyllë të kujtesës historike dhe të identitetit kombëtar. Gjatë Rilindjes Kombëtare Shqiptare, figura e tij u përdor gjerësisht si mjet mobilizues dhe simbol i aspiratës për pavarësi. Ai nuk mbeti një figurë formale, por u ngulit thellë në ndërgjegjen kolektive të popullit shqiptar. Sot, emri dhe figura e Gjergj Kastriot Skënderbeut janë të pranishme në sheshe, rrugë, monumente dhe vepra arti në mbarë botën, si dëshmi e një trashëgimie që tejkalon kufijtë kombëtarë.

Udhëheqës i Lëvizjes Kombëtare Shqiptare, themelues i shtetit shqiptar. Lindi në Vlorë më 16 Janar 1844 në një nga familjet më të mëdha të Shqipërisë së Jugut. Pasi kreu shkollën fillore në vendlindje, vijoi studimet në shkollën plotore turke në Selanik, ku ishte internuar familja e tij dhe më pas kreu gjimnazin “Zosimea” në Janinë. Në vitin 1860 punoi si përkthyes pranë zyrës së përkthimit të Portës së Lartë. Nga vitet 1862-1864 shërbeu në administratën vendore në Janinë e më pas u transferua në Tërhallë, e përsëri në Stamboll. Ai mori pjesë, së bashku me Jani Vreton, Hoxhë Tahsinin, Kostandin Kristoforidhin, Pashko Vasën e Sami Frashërin, në mbjedhjen e parë për caktimin e alfabetit të shqipes dhe për formimin e një shoqërie kulturore shqiptare.

Ismail Qemali pati në vijim një varg detyrash të larta në administratën turke si: kryesekretar i Ministrisë së Punëve të Jashtme në Stamboll, mytesarif i Varnës (Bullgari), guvernator i Danubit të Poshtëm (Tulxhë-Bullgari) etj. Më 1877 Porta e Lartë e akuzoi si kundërshtar të politikës së Sulltan Abdyl Hamitit II dhe përkrahës të pikëpamjeve liberale të Mithat Pashës (funskionar i lartë i Perandorisë, reformator, opozitar). Me këto akuza Porta e Lartë e dënoi me 7 vjet internim në qytetet Kytahja, Eskishehir dhe Bursa në Anadoll. U lirua më 1884 dhe u emërua si mytesarif i sanxhakut të Galiopolit dhe guvernator i Vilajejtit të Tripolit Libi. Më 1900 për t’u shpëtuar ndjekjeve të sulltanit, u arratis nga Turqia dhe i dorëzoi dorëheqjen sulltanit, duke e motivuar largimin e tij nga Stambolli, se në këtë mënyrë do t’i shprehte më mire idetë e tij dhe do t’i kushtonte kujdesin e duhur çështjes shqiptare.

U aktivizua në lëvizjen patriotike shqiptare, mori pjesë në përpjekjet për caktimin e një alfabeti të përbashkët të gjuhës shqipe dhe për formimin e një shoqërie kulturore shqiptare. Ismail Qemali zhvilloi gjithashtu veprimtari të ngjeshur politike në Europë për njohjen e kombit dhe të të drejtave të tij. Mori pjesë në lëvizjen xhonturke, në krahun përparimtar të saj, që ishte për njohjen e e të drejtave të kombeve të Perandorisë, por u hodh kundër Xhonturqve, kur këta morën pushtetin dhe vendosën diktaturën ushtarake. Më 1909 mori pjesë në kundërrevolucionin kundër Xhonturqve dhe u zgjodh kryetar i Partisë Liberale (Ahrar). U dallua si frymëzues dhe organizator i kryengritjes kundërosmane të viteve 1910-1912. Së bashku me Luigj Gurakuqin e patriotë të tjerë hartoi Memorandiumin e Greçës të qershorit 1911 dhe në fund të atij viti mori nismën për organizimin e Kryengritjes së Përgjithshme të vitit 1912. Më 19 nëntor 1912 njoftoi bashkëatdhetarët se do të mblidhej në Shqipëri një Kuvend Kombëtar. Në këtë kuvend, që u mblodh nën kryesinë e tij më 28 nëntor 1912 lexoi deklaratën e shpalljes së Pavarësisë të Shqipërisë dhe ngriti flamurin kombëtar. Pas kësaj u caktua kryetar i Qeverisë së Përkohshme dhe minister i Punëve të Jashtme.

Në politikën e tij të jashtme Ismail Qemali u bë i papajtueshëm ndaj çdo cënimi të pavarësisë e të sovranitetit kombëtar. Pavarësisht kushteve të vështira të brendshme e të jashtme, qeveria e kryesuar nga Ismail Qemali mori një varg masash për organizimin dhe ndërtimin e shtetit të pavarur. Ismail Qemali u tregua burrë shteti dhe diplomat largpamës, mbrojti me vendosmëri shtetin e pavarur shqiptar. Por Fuqitë e Mëdha nuk e njohën Qeverinë e tij. Vitet e fundit të jetës i kaloi në mërgim duke punuar për zgjidhjen e drejtë të çështjes kombëtare dhe krijimit të shtetit shqiptar ku të përfshiheshin të gjitha trojet e tij.

Ismail Qemali vdiq në Peruxhia më 24 janar 1919.

Instituti Lumo Skendo

Hasan Metuku/

Shqiptarëve u vidhen paratë e buxhetit të shtetit, pensioneve, ndihmës mjekësore dhe shkollimit, ata varfërohen, nuk kanë siguri për jetën dhe pronën, dhe detyrohen të marrin rrugët e vështira të emigrimit për një jetë më të mirë.

Shumica janë të rinj që largohen, por dhe të moshuar të varfër që u bashkohen fëmijëve këtu në Amerikë nëpërmjet vizës emigruese. Ardhja e tyre në Amerikë, apo vende të tjera, pra bëhet e detyruar kryesisht nga varfëria e pasiguria, të përzënë nga vendi i tyre dhe nga qeveria e tyre.

Ata nuk kanë mjetet financiare për të mbështetur veten në vendet ku emigrojnë pa u mbështetur në ndihmën e qeverisë. Prandaj shqiptarët regjistrohen në masë e marrin ndihma nga fondet publike në Amerikë apo gjetkë. Në Amerikë, sipas statistikave të administratës Trump, 46% e shqiptarëve marrin përfitime nga fondet publike? Pra, një në dy shqiptarë marrin ndihma nga shteti. Pse? Sepse janë të varfër!

Prandaj, Departamenti i Shtetit e përfshiu Shqipërinë e shqiptarët në listën e vendeve më të varfra të Globit, për të cilat pezullohet procesi i vizave emigruese deri në një rishikim të plotë të politikave dhe rregullave për këtë proces dhe për këto vende.

Shqipëria, vend anëtar i NATO-s, shqiptarët pro-amerikanë, të listohen me Sierra-Leonen e Sirinë, që ka 15 vjet në luftë?! Ky është një turp i madh që bie mbi Narko-Qeverinë që zhvat shqiptarët! Qeveri me dy Zëvendëskryeministra nën hetim për vjedhje e korrupsion! Ndërkohë, Rama që u bën karshillëk amerikanëve me kinezërira!

Shqiptarët nuk e meritojnë këtë qeveri që i vjedh, i varfëron, i debon dhe i gënjen! Departamenti i Shtetit foli qartë se janë “non grata”, nuk mirëpriten dhe nuk do të lejohen të përfitojnë nga taksapaguesit amerikanë, qofshin këta edhe familjarë apo të afërm të qytetarëve amerikanë.

Narko-shteti proklamon integrim në “Groenlandë” në 2030! Për sa kohë që shqiptarët do të mbajnë në krye Narko-Qeveri, ata do të vazhdojnë të varfërohen dhe largohen dhe rreshtohen në njerëz e popuj të varfër që kërkojnë lëmoshë kudo që të shkojnë, bashkë me sirianët dhe afrikanë të varfër.

Prof. Dr. Sylë Ukshini/

Isha i nderuar që sot të mbaja kumtesën shkencore “Reçaku dhe lufta e narrativave”, në tryezën shkencore të organizuar nga Forumi i Intelektualëve të Shtimes.

Në kumtesën time theksova se Masakra e Reçakut ishte pjesë përbërëse e doktrinës serbomadhe dhe e skenarit të planit të koduar ushtarak “Patkoi”, i cili, sipas studiuesit të njohur John Stoessinger, në veprën Why Nations Go to War, përbënte një strategji të mirëmenduar shtetërore që synonte, përmes vrasjeve masive dhe spastrimit etnik, krijimin e një Lebensraum-i (hapësire jetësore) për kolonët serbë. Sipas Stoessingerit, Adolf Eichmann, si arkitekt i krimeve naziste, do ta kishte vlerësuar lart shkallën e organizimit dhe efikasitetin e operacionit “Patkoi”.

Në nëntor të vitit 1998, gjatë një takimi zyrtar ku po diskutoheshin detajet e marrëveshjes Holbrooke–Milosheviq, e cila synonte ndaljen e dhunës në Kosovë, Slobodan Milosheviqit i tha gjeneralit amerikan Wesley Clark një fjali që nuk përbënte një kërcënim të çastit, por një përmbledhje të një doktrine shtetërore: “E di si të merrem me këta shqiptarë. I vrasim të gjithë.”

Kjo fjali nuk ishte metaforë dhe as retorikë politike. Ajo përfaqësonte një program veprimi. Dy muaj më vonë, në një mëngjes të ftohtë janari, kjo doktrinë u materializua tragjikisht në Reçak. Gjenerali gjerman Klaus Naumann, gjatë një takimi më 2 dhjetor 2024, më deklaroi se në këtë kontekst Miloševiqi kishte përdorur edhe një formulim tjetër që e kishte tronditur thellë atë si gjerman: nevojën për një “zgjidhje përfundimtare” në Kosovë. Ky formulim përkujton drejtpërdrejt terminologjinë naziste të “zgjidhjes përfundimtare”, e cila shërbente si emërtim kod për shfarosjen sistematike të hebrenjve evropianë nga regjimi hitlerian.

Në këtë këndvështrim, Masakra e Reçakut nuk ishte një akt i izoluar, por krim kundërnjerëzimit dhe pjesë e një doktrine të vjetër shtetërore serbe, gjeneza e së cilës duhet kërkuar që në shekullin XIX, te Naçertania, dhe më pas te elaboratet raciste të Vaso Çubriloviqit.

Për rrjedhojë, lufta mohuese e Serbisë, si dhe veprimtaria e Gjykatës Speciale të BE-së në Hagë, po kontribuojnë në ndërtimin e një kundër-narrative, përmes së cilës imazhi i qartë “bardh e zi” i agresorit dhe viktimës zëvendësohet me një imazh “gri”, ku pretendohet se ka pasur viktima dhe fajtorë nga të gjitha palët. Kjo qasje, e sponsorizuar nga Serbia dhe Rusia, si dhe nga disa qarqe radikale të së djathtës evropiane dhe bashkëmendimtarë të ideologjisë jugosllaviste në Kosovë, synon rishkrimin manipulues të historisë dhe amnistimin e Serbisë për krimet dhe spastrimin etnik në Kosovë.