-Në 20 Tetor 1996, në ditën e zgjedhjeve lokale në Shqipëri,  derisa kthehesha nga Kukësi në Prishtinë, i dërguar special i gazetës së rezistencës “Bujku”, që sfidonte ndalimin e dhunëshëm nga pushteti  okupues serb të gazetës tradicionale të vetme në gjuhën shqipe në Kosovë Rilindja, forcat serbe më ndaluan në kufi edhe gazetat e Tiranës…/

Gazeta DIELLI nga korrespondenti në Kosovë Behlul Jashari

PRISHTINË, 20 Tetor 2022/ Para 26 viteve, në 20 Tetor 1996,  raportoja nga Kukësi – zgjedhjet lokale në Shqipëri, si reporter special i gazetës së rezistencës “Bujku”, të vetmes të përditshme shqipe në Kosovë, kryeredaktor i parë -themelues i së cilës isha,  e që sfidonte ndalimin e dhunëshëm nga pushteti  okupues serb të gazetës tradicionale  të vetme në gjuhën shqipe në Kosovë Rilindja.

Edhe gazetat e Shqipërisë forcat serbe mi ndaluan e konfiskuan në vendkalimin kufitar Vërmicë-Morin derisa kthehesha nga Kukësi në Prishtinë.

Me mbititull “Raport nga zgjedhjet lokale në  rrethin e Kukësit” e me titull “Vota vizionit të zhvillimit më të shpejtë” në ballinë të gazetës “Bujku” mes tjerash shkruaja:

Shqipëria sot ishte e veshur në të gjitha ngjyrat e spektrit politik shqiptar, kishte ditën e zgjedhjeve lokale nëpër bashki, qytete, komuna e rrethe, me pjesëmarrjen e të gjitha partive politike dhe me një përqindje të lartë të daljes  së qytetarëve me të drejtë vote nëpër të gjitha qendrat e votimit, të hapura që nga ora shtatë e mëngjesit. Dalja në zgjedhjet e lira e demokratike ishte një moment solemn për tërë vendin dhe popullin që dha votën lirisht për të zgjedhurit e vet, për reprezentuesit e vet për udhëheqjen e pushtetit lokal në Shqipëri.

Në krahinën e Lumës në veri të Shqipërisë sot kishte edhe shumë dasma, dhe dasmat lumjane plot kolorit, këngë, valle e gjallëri, e bënin edhe më të bukuar këtë ditë të zgjedhjeve lokale në rrethin e Kukësit…

Raportimi, në kuadër të cilit ishte edhe intervista me titull “Kukësi – Bashki moderne”, vazhdonte gjerësisht në faqen e parë e të dytë të gazetës me mestitujt “Emra të shquar intelektualësh në konkurrencën politike” e “Raportet dëshmojnë për mbarësi të zgjedhjeve”, përfundonte kështu:

Të gjithë bashkëbiseduesit në Kukës kishin thuaja të njëjtin opinion për zgjedhjet e sotme lokale: janë këto zgjedhje të lira, korrekte, të drejta, që mund të krahasohen me normat dhe nivelet evropiane…

Në orët e pasditës, derisa shtohej vazhdimisht numri i njerëzve nëpër rrugë që shkonin në qendrat e votimit, largohemi nga Kukësi për të arritur më kohë ky raport në redaksinë e “Rilindjes” në Prishtinë. Në kufi, në anën e kontrolluar nga forcat serbe, na thonë prerazi se nuk na lejojnë të sjellim në Kosovë gazetat nga Shqipëria, të cilat, pa përjashtim, të gjitha, ishin tematike dhe iu përkushtoheshin zgjedhjeve të sotme lokale. Secila nga gazetat kishte mesazhin, pikëvështrimin e pritjet e veta për zgjedhjet…

Gazetat mbesin në rrugë, në kufi – ndalohen.

Po, edhe në Kosovë na shoqëron Kukësi, radioja e këtij qyteti, programi i tij që gjatë tërë ditës është në frymen e zgjedhjeve, dhe sjell raporte për zgjedhjet edhe nga rrethi i Krumës, nga Peshkopia, Tropoja, komunat Bicaj, Shtiqeni…Edhe informacionet nga të gjitha mjediset, në pritje të rezultateve, flasin për ritme të shtuara të pjesëmarrjes së elektoratit, për mbarësi e korrektësi në zgjedhjet e lira e demokratike lokale të Shqipërisë…

Shkup, Prishtinë, 19 tetor 2022 – Në Shkup dhe në Prishtinë u finalizua ideja e mbjelljes së fidaneve që dolën nga boçat e bredhit të dëmtuar të Nënës Tereze në Shkup. ITHKH në bashkëpunim me NP “Parqe dhe Gjelbërime” të Shkupit e drejtuar nga drejtori Zuhjer Rehepi dhe me Ndërmarrjen e Menaxhimit të Hapësirave Publike dhe Parqeve të Prishtinës, e drejtuar nga drejtoresha Donika Çetta, në prani të kryetarit të Prishtnës dhe një numër të konsiderueshëm të personaliteteve publikie nga dy kryeqendrat tona, konkretizoi këtë ide, me ç’rast drejtori i ITSHKSH, prof. Skender Asani, pasi foli për kronologjinë historike të komunitetit katolik në Shkup dhe fazat e ngritjes dhe rënies së këtij tij , nënvizoi se Instituti që ai drejton ka ndërmarrë një mori veprimesh që kanë si synim kurimin e kujtesës hostorike nga plagët e kohës, Me këtë rast ai përmendi iniciativën e ITHKH në formë të një drafti ligjor që e ka përgatitur dhe dorëzuar në Qeveri, i cili parashesh shpalljen e Nënës Tereze aset shtetëror në mbrojtje të ligjit. Kjo edhe për faktin se, tha Asani, familja e Nënës Tereze dhe gjithë komuniteti katolik shqiptar kaluan nëpër një kalvar të tmerrshëm në regjime të ndryshme, duke iu nënshtruar një procesi të vrazhd asimilues që u shpreh përmes ndryshimeve të dhunshme urbanitike, ku më së keqi pësuan shtëpitë në lagjen katolike shqiptare të Shkupit dhe objektet sakrale të shqitarëgve , siç ishin kisha “Zemra e Krishtit”, teqja e bektashinjve dhe xhamia “Burmali”, u shpreh Asani, i cili faleminderoi Zuhejr Rexhepin, drejtor i NP “Parqe dhe Gjelbërime” për dhurimin e këtyre bredhave si dhe Fondacionin “Hasan Prishtina”, drejtuar nga Mehmet Prishtina, i cili është donator i eksponateve në formë të boçave të praruara me ngyjrë ari që iu jepet personaliteteve me kontribute të veçanta. Një mirënjohe e tillë sot shkoi edhe për kryetarin e Prishtinës, Përparim Rama. Ky i fundit falenderoi ITSHKSH dhe drejtorin Asani për këtë ide fisnike dhe u shpreh i gatshëm që komuna që ai drejton edhe në të ardhmen të mirëpre idetrë e tilla që afron më tepër njerëzit.

Pjesë e këtij aksioni ishte edhe nderimi ndaj një familje Strugane që kishte dhënë kontribut të jashtëzakisnhëm gjatë viteve nëntëdhjetë, atëherë kur dhuna serbe kishte dëbuar nga puna shqiptarët e Kosovë. Sot në parkun Nëna Tereze në Prishtinë u mboll një fidan për këtë familje, përfaqësuar nga Dritan Hani, vëllai i të cilit mbante po të njejtin emër dhe që ndërroi jetë në aksidentin e ndodhur gjatë një rrugëtimi, ku kjo familje ishte e përfshirë në ndarjen e ndihmave humanitare për popullatën e rrezikuar të Kosovës.

“Gjithkund tue lanë ndonji marre të re për Shqypni”(At Gjergj Fishta)

Nga Frank Shkreli

Besoj se ata që duan t’i flasin botës, e sidomos, Evropës për Kombin shqiptar dhe për të drejtat e shqiptarëve – do bënin mirë t’i referoheshin një fjalimi klasik, në historinë e oratorisë shqiptare – i cili megjithëse mbajtur më shumë se një shekull më parë, tingëllon aq aktual edhe për botën e sotëme, atë të huaj por edhe për botën tonë shqiptare, e cila do duhej të dinte pak më shumë se të huajt – se cili është Kombi shqiptar ndër shekuj dhe kush janë të drejtat natyrale të shqiptarëve. Po i referohem fjalimit klasik dhe historik të At Gjergj Fishtës mbajtur në Konferencën e Paqës në Paris, në vitin 1919 – Fjalimit të titulluar: “Shqiptarët dhe të drejtat e tyre”. Fjalimi i Fishtës në Konferencën e Paqes në Paris (1919) – Arbresh.info.  Kam drojë se shqiptarëve “modernë” e “kozmopolitanë” që e mbajnë veten si të tillë para audiencave të Evropës – gjuha shqipe e At Gjergj Fishtës, e përdorur në atë fjalim, mund tu duket shumë arkaike dhe mendimet e tija tepër të prapambetura. Sidomos, fjalët e Fishtës së madh në mbrojtje të identitetit historik dhe gjeografik të njësisë kombëtare dhe të drejtave të shqiptarëve në trojet e tyre shekullore. Sa për ilustrim, disa prej referencave të Fishtës për Kombin shqiptar dhe për të drejtat e shqiptarëve në Konferencën e Paqës në Paris, më shumë se një shekull më parë. Ai mbrojti një Komb të vetëm shqiptar dhe të drejtat e të gjithë shqiptarëve, pa dallim anë e mbanë trojeve të veta.

“Veç shka se mbasi u kapën me këte të madhnueshmin kryeqytetin tuej – ku sot asht ngrehë Areopagu i rrokull Botës – puna na doli krejt ndryshe se kishte kenë fjala e atyne ushtarëve tuej. Pamë e u vertetuem se anmiqtë tanë, jo veç që nuk ishin tue dashtë me na i kthye viset, që me dhunë na i kishin grabitë, por ma tepër, llastue prej krahut të fuqishëm që po ua mbajnë do nder Pushtete të mëdha të Europës, lypin me shty ma thellë kufinin nder vendet tona e me shkepë krahina të tjera prej Shqipnisë. Pame e u vertetue, se, për me i dalë ma lehtas këtij qellimi, ata rrijshin tue shpifë në një mënyrë krejt të pandershme Kombin Shqiptar. Shka nuk kanë thanë e botue kunder Kombit Shqiptar të mjeruem! Çnjerzimi i tyne në të shpifuna kundër Shqiptarve asht shtye aq larg, sa ndokush ndër ta ka mërrijtë me shkrue e me botue në një farë shtypi poshtërsisht të shitun interesave të tyne, se na Shqiptarët edhe fiziologjisht e biologjisht ishim ma poshtë se rodi tjetër i njerzimit.

E, madje, me këto të shpifuna të veta kanë mërrijtë me ua marrë mendtë botës së qytetnueme, sa që agjencitë telegrafike të këtueshme po na i kthejnë pajtimet tona e fletoret e vendit ose nuk i pranojnë kurrfare artikujt tanë, ose na lypin çmime të çuditshme e per t’u njehë ndër përralla – deri në 50.000 Frank për artikull! – veç si me na i mbyllë shtigjet që me u dalë zot të drejtave tona.  Mos u çuditni, pra, zotni, që unë po kam guximin me ju dalë para në këte Atene të përmendun, – kenë gjithmonë dritë e shkelqyeshme qytetnimi e përparimi të vërtetë – e po shpërvjelëm me ju folë me një theks gjuhe të huej e nën një formë krejt të përvujtë ligjerate mbi Shqiptarët e mbi të drejta të tyne. Thika ka mërrijtë në asht; sot po i ndahet fati Botës. Jo veçse asht në pavarësia, e sipërania e Shqipnisë, por asht në rrezik jeta e Kombit Shqiptar. Sot, a vdekje a metja për Shqipninë e për shqiptarët. Nuk kishe me dijtë me thanë, e vërtetë, se deri ku fjalët e mija kanë me mërrijtë ta mënyrsojnë fatin e Shqipnisë; por bujaria e njohun e zemrave tueja, më jep shpresë të madhe, se, mostjeter, kam me nxjerrë prej jush një fjalë ankimi mbi kobet tona e mbi dhunë e padrejtësi që po i bahet Kombit Shqiptar. Asht disi një farë ngushllimi për të mjeruemin e ngratë me dijtë, se ka në shekull ndonjë zemer që ankon për te. E prandej n’ emen të Dergatës, të qeverisë e të Kombit Shqiptar mbarë i falemnderës Rektorit të përshndritshëm të këtij Universiteti, për mirësinë që pati, tue më sjellë mënyren se si me u pjekë e me bisedue me Zotninë tuej.”

Në Konferencën e Paqës në vitin 1919 në Paris, At Gjergj Fishta foli në  “emën të Dergatës, të qeverisë e të Kombit Shqiptar mbarë”?  Po, sot kush flet në emër të “Kombit Shqiptar mbarë”? Unë për vete, fatkeqsisht, nuk kam një përgjigje se kush, në të vërtetë, flet sot në emër dhe në mbrojtje të interesave të Kombit shqiptar dhe të drejtave natyrale të tij, anë e mbanë trojeve shekullore shqiptare. Kjo është në pyetje ekzistenciale kombëtare që kërkon përgjigje dhe llogaridhënje nga klasa e sotëme politike shqiptare – qoftë nga Tirana zyrtare, qoftë nga Prishtina zyrtare – si një prej përgjegjësive themelore të tyre, në mbrojtje të cilësive, identitetit dhe interesave kombëtare të të gjithë shqiptarëve kudo dhe pa dallim.  

Historikisht, përdhunimet e huaja dhe ideologjitë sllavo-komuniste të shekullit të kaluar, kanë kërcënuar dhe kanë shkatërruar identitetin kombëtar dhe njësinë kombëtare të shqiptarëve, në emër të ideologjive ndërkombëtare. Fatkeqësisht, sot duket sikur ky rrezik ndaj identitetit kombëtar të shqiptarëve nuk është zhdukur, por është edhe më i rrezikshëm pasi vjen nga kërcënimet e mbrendshme, të influencuara nga jasht. Por edhe nga idetë dhe politikat e brendshme fatzeza, anti-kombëtare të këtyre tre dekadave të kaluara që – si një trashëgimi komuniste internacionaliste — po turbullojnë pa fund dhe po trondisin qetësinë e shpirtërave të shqiptarëve kudo. Ide të shprehura në deklarata publike, duke venë në pikëpyetje, madje edhe vet identitetin kombëtar të shqiptarëve në trojet historike të veta. “Gjithkund tue lanë ndonji marre të re për Shqypni”, do të thoshte At Gjergj Fishta.

Kombi shqiptar është një! Një brum fisnor dhe një trashëgimi e vetme, e përbashkët kombëtare, gjuhësore, shpirtërore, kulturore, Askush nuk ka të drejtë e nuk guxon të prek vetëdijen dhe njësinë kombëtare të shqiptarëve, qoftë në arenën ndërkombëtare – e sidomos jo në një arenë ndërkombëtare. Terësia e Kombit Shqiptar nuk guxohet të sulmohet as me fjalë dhe as me shkrim – veçanërisht, nga ata që kanë përgjegjësinë numër një të mbrojnë dhe të luftojnë për interesat e Kombit shqiptar brenda dhe jashtë trojeve ndaj të gjitha abuzimeve ndaj identitetit kombëtar të shqiptarëve nga të huajt për përfitime të veta dhe në dëm  afatgjatë të shqiptarëve.  Duhet t’i jepet fund diskutimeve rreth një “kombi kosovar” – diskutime që vetëm shkojnë në llogari të atyre që me qindëra vite, vetëm kanë bërë plane për të fshirë nga trojet shqiptare shekullore gjurmët historike të Kombit shqiptar.  Bashkpunimi me vende të tjera të botës, përfshir fqinjtë dhe Evropën, nuk kërkon flijimin, mohimin as shtrembërimin e parimeve kombëtare. Duhet tu jepet fund njëherë e përgjithmonë deklaratave dhe politikave çkombëtarizuese nga ana e elitës politike shqiptare, të cilët, për interesa personale, vetëm çojnë ujë në mullirin e atyre që me shekuj kanë lakmuar trojet shekullore shqiptare dhe kanë mohuar historikisht ekzistencën e Kombit shqiptar në trojet e veta, si dhe identitetin dhe të drejtat themelore të shqiptarëve kudo! 

Frank Shkreli

Prishtinë, 9 tetor 2022

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Albin Kurti, mori pjesë dhe ishte folës në seminarin e 102-të Rose-Roth i Asamblesë Parlamentare të NATO-s, me temën  “Integrimi euro-atlantik i Ballkanit Perëndimor: sfidat e zgjatura, realitetet e reja dhe perspektivat e ardhshme.

Në hyrje të fjalës së tij, kryeministri Kurti tha se NATO-ja, si një organizatë e dizajnuar për të promovuar vlerat demokratike, për të ndërtuar besimin dhe për të parandaluar konfliktet, vazhdon të mbetet aleanca e vendeve që kanë synim ruajtjen e paqes dhe stabilitetit në nivel global.

Në ambientin e sotëm global të sigurisë, vlerat demokratike dhe shoqëria njerëzore janë duke u sfiduar seriozisht nga shpërfaqja e ideve të vjetra por jo të vdekura siç janë hegjemonizmi dhe fashizmi, u shpreh kryeministri Kurti.

“Politika ekspansioniste dhe militariste e Federatës Ruse, tendenca kineze për hegjemoni ushtarake regjionale dhe hegjemoni ekonomike globale, përpjekja iraniane për ndryshim te ekuilibrit të forcave në Lindjen e mesme si dhe kërcënimi militarist i Koresë së Veriut ndaj Lindjes së largët, janë treguesit më të mirë se sa serioze dhe e brishtë është situata e sigurisë në nivel global”, veçoi ai.

Para të pranishmëve të shumtë në këtë Seminar, kryeministri Kurti përmendi edhe Ballkanin perëndimor si regjion me shumë probleme të pazgjidhura,  duke thënë se jo vetëm që nuk është imun por është tejet i cenueshëm në aspektin e stabilitetit dhe sigurisë. Lidershipi politik i Serbisë, siç potencoi ai, ka maksimizuar mundësinë që i ka dhënë ndryshimi i ambientit strategjik të sigurisë, për të shtyrë përpara interesin e saj parësor për një Serbi si homogjeni regjionale.

Republika e Kosovës është shumë e qartë në orientimin e saj politik dhe strategjik drejt integrimit në strukturat euro-atlantike. Në këtë aspekt, kryeministri tha se Qeveria e Republikës së Kosovës ndër prioritetet e saj kryesore ka promovimin e vlerave demokratike, angazhimin diplomatik për përafrim me NATO-n dhe Bashkimin Evropian, si dhe ndërtimin e kapaciteteve të mbrojtjes në përputhje me standardet e NATO-s.

Në këtë frymë, kryeministri veçoi se në vitin 2022 ka ndarë buxhet prej 102 milionësh për Ministrinë e Mbrojtjes dhe Forcën e Sigurisë së Kosovës. Kjo shifër, siç deklaroi ai, shënon rritje prej 52% të kësaj linje buxhetore në krahasim me vitin e kaluar dhe synojmë që brenda mandatit të kësaj qeverie të arrijmë përqindjen prej 2% të GDP që është një standard i pashkruar për vendet e NATO-s.

Për më tepër, Qeveria e Kosovës ka qenë jashtëzakonisht e përkushtuar për të kompletuar aspektin ligjor për të mundësuar zhvillimin e FSK-së në përputhje me ushtritë e vendeve të NATO-s.

Kryeministri Kurti përmendi angazhimin  e Forcës së  Sigurisë së Kosovës në ndërtimin dhe fuqizimin e saj përmes trajnimeve të ndryshme dhe nën mbikëqyrjen e parterëve të NATO-s, duke veçuar pjesëmarrjen në ushtrimin “Defender Europe 21” dhe bashkëzbarkimin FSK-së me njësitë e Gardës Kombëtare të Iowas-s në lindjen e mesme.

Qeveria e Republikës së Kosovës dhe në veçanti institucionet e mbrojtjes dhe sigurisë, do të vazhdojnë të zhvillohen, modernizohen dhe përgatiten bashkë me partnerët tanë të NATO-s me synim që në një të ardhme të afërt, vendi ynë të anëtarësohet në NATO dhe të jap kontribut në promovimin e vlerave demokratike dhe paqen e sigurinë në botë.

Nga DANILO TAINO/

Njëheret, regjimet autoritare, në krye Bashkimi Sovjetik, përdornin shpesh keqnjoftimin për të bërë të dukeshin më të mira politikat e tyre e më të këqia ata të kundërshtarëve. Më vonë, veçanërisht mbas lindjes së rrjeteve sociale, janë zhvilluar fake news. Tani që jemi të pranishëm në shkrepëtimat e një lufte të re të ftohtë, përdorimi i armëve të komunikimit është më I ndërlikuar, pjesë thelbësore e një lufte të përzjerë. Freedom House, organizata që mbikqyr ndryshimin e shkallës së lirisë e demokracisë në botë, ka sendërtuar një studim të thelluar mbi veprimtarinë e Kinës në kërkimin e shtimit të ndikimit të saj ndërkombëtar nëpërmjet përdorimit të propagandës, fushatave të keqnjoftimit, çensurës së fituar nëpërmjet frikësimit, kontrollit të infrastrukturave vendore të njoftimit, shpërndarjes të përmbajtjeve të favorshme për të.

Përimtimi ka marrë në shqyrtim ndërhyrjen e Pekinit në 30 Vënde dhe përgjigjen e tyre ndërmjet janarit 2019 e dhjetorit 2021. Në 16 prej këtyre 30 Kombeve, fuqia e përpjekjeve kineze është vlerësuar e “lartë” apo “shumë e lartë”. E në periudhën, në 18 Vënde përpjekja është shtuar. Gazetarë, akademikë dhe grupe të shoqërisë qytetare i janë përgjigjur këtyre sulmeve në të gjitha situatat e shqyrtuara, por vetëm 50 % e Vëndeve ka ligje dhe liri njoftimi të tillë që t’i bëjnë “të qëndrueshëm”; gjysma tjetër është e “dëmtueshme”. Raste frikësimi ose nxitjeje të çensurës për kë qorton Pekinin janë regjistruar në 24 Vënde në 30. Në 17, ka patur ndërhyrje qeveritare ose të vetë mediave për të asgjësuar njoftimet e pafavorshme për Kinën. Në 16 Vënde , autoritetet kineze kanë frikësuar gazetarët. Në tetë , kanë qënë raste të shtrigërive që kanë kryer dhunime të rrjeteve sociale. Në shtatë Vënde janë kryer sulme kibernetike. Në të gjithë këto veprimtari Italia është përfshirë gjithmonë.  

Përpjekjet kineze në territorin italian janë gjykuar nga Freedom House “të larta”, në nivelin 43 një një shkallëzim që shkon nga zeroja në 85 (më i larti). Edhe niveli italian i “qëndresës e përgjigjes” është vlerësuar “i lartë”, 45 në 85. Përimtimi kushtuar Italisë është një lexim mjaft interesant: kujton përkujtesën e famshme of understanding të marsit 2019 për hyrjen e Italisë në Rrugën e Re të Mëndafshit dhe përmënd marrëdhëniet e politikanëve e organizatave me Pekinin. Bën thirrje të kenë kujdes.

“Corriere della Sera”, 21 shtator 2022      Përktheu Eugjen Merlika