Besnik Fishta/
Në filateli shpesh thuhet se një pullë apo një vulë nuk është thjesht mjet postar, por dokument historik në miniaturë. Një zarf i vulosur në Bonn më 14 qershor 2001, me mbishkrimin “Deutsche Soldaten sichern den Frieden im Kosovo”, përbën një dëshmi të tillë: një objekt i vogël që përmbledh një kapitull të rëndësishëm të historisë së Kosovës në fundin e shekullit XX.
Kosova, me shumicë shqiptare, gëzonte autonomi të gjerë brenda Jugosllavisë sipas Kushtetutës së vitit 1974. Në vitin 1989, regjimi i Slobodan Milošević-it e suprimoi këtë autonomi dhe vendosi kontroll të drejtpërdrejtë serb. Pasuan masa represive, largime masive nga puna, mbyllje institucionesh arsimore e kulturore, kufizime politike dhe prani e shtuar policore e ushtarake.
Gjatë viteve ’90, shqiptarët e Kosovës organizuan rezistencë paqësore përmes institucioneve paralele dhe kërkesave për pavarësi. Mungesa e një zgjidhjeje politike dhe përshkallëzimi i dhunës çuan në shfaqjen e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), duke e shndërruar krizën në konflikt të armatosur në vitet 1998–1999. Operacionet ushtarake serbe në vitin 1998 dhe raportimet për masakra e dëbime masive krijuan një krizë të rëndë humanitare, e cila arriti kulmin në pranverën e vitit 1999 me shpërnguljen e qindra mijëra civilëve.
Pas dështimit të bisedimeve të Rambujesë, NATO ndërhyri ushtarakisht më 24 mars 1999 me një fushatë ajrore kundër objektivave serbe. Më 10 qershor 1999 u arrit marrëveshja që parashikonte tërheqjen e forcave serbe dhe vendosjen e një pranie ndërkombëtare paqeruajtëse, KFOR, nën mandatin e OKB-së. Më 12 qershor 1999 trupat ndërkombëtare hynë në Kosovë, duke hapur një fazë të re politike që do të përmbyllej me shpalljen e pavarësisë në vitin 2008.
Në këtë kontekst historik merr kuptim zarfi i datës 14 qershor 2001, i përdorur në Bonn të Gjermanisë. Ai shënon dyvjetorin e pranisë së forcave ndërkombëtare në Kosovë dhe pasqyron rolin e Bundeswehr-it brenda KFOR-it. Vula përkujtimore me figurën e pëllumbit të paqes mbi hartën e Kosovës dhe tekstin “Ushtarët gjermanë sigurojnë paqen në Kosovë” përcjell mesazhin e stabilitetit dhe të misionit paqeruajtës.
Sipas përcaktimeve të federatave filatelike, si Fédération Internationale de Philatélie (FIP) dhe Federation of European Philatelic Associations (FEPA), produktet postare kanë vlerë historike sepse janë burime autentike, të prodhuara nga institucione shtetërore dhe të lidhura drejtpërdrejt me ngjarjet e kohës së tyre. Ato pasqyrojnë diskursin zyrtar dhe mënyrën se si shtetet zgjedhin të përfaqësojnë ngjarje politike, ushtarake apo kulturore.
Nga pikëpamja vizuale dhe filatelike, zarfi paraqet disa shtresa kuptimore. Në qendër qëndron harta e Kosovës me qytetet kryesore: Prishtina, Prizreni, Peja, Gjakova, Mitrovica, si dhe lidhjet rajonale me Tetovën dhe Shkupin. Vendosja e flamujve të shteteve pjesëmarrëse simbolizon karakterin shumëkombësh të KFOR-it dhe ndarjen e sektorëve të përgjegjësisë. Emblema e misionit dhe shënimi “2 Jahre deutsche Soldaten im Kosovo” e vendosin qartë dokumentin në kontekstin përkujtimor të angazhimit gjerman.
Ne foto, ne pjesen e prapme te zarfit shfaqet nenshkrimi zyrtar i shoqeruar me stemen federale gjermane,dhe nenshkruar nga Walter KolboW, Sekretar Shteti Parlamentar ne Bundestag,ne vitet 1998-2005, (ne Ministrine Federale te Mbrojtjes).
Vula speciale e UNMIK-ut, me mbishkrimin “Administration Mission Prizren 1, UNMIK, KFOR , 2 Years In Kosovo (14.06.2001)” dhe me simbolin e pëllumbit të paqes brenda konturit të hartës së Kosovës, sintetizon dimensionin civil dhe ushtarak të administrimit ndërkombëtar. Përdorimi i tre gjuhëve “Peace – Paqe – Mir”, pasqyron realitetin shumëgjuhësh të territorit nën administrim ndërkombëtar.
Në këndin e sipërm djathtas ndodhet pulla gjermane, e shoqëruar me vulën përkujtimore të datës 14.6.2001, e cila i jep zarfit vlefshmëri postare dhe e lidh me sistemin zyrtar të komunikimit shtetëror. Kështu, objekti bëhet njëkohësisht dokument postar dhe dëshmi historike.
Në përmbledhje, ky zarf përfaqëson një ndërthurje të ikonografisë politike (harta dhe flamujt), simbolikës paqeruajtëse (pëllumbi), dimensionit ushtarak (KFOR) dhe administrimit civil ndërkombëtar. Ai materializon në një sipërfaqe të vogël letre procesin e kalimit nga konflikti në stabilizim. Prandaj, si dokument filatelik, ai nuk është vetëm objekt koleksionimi, por një burim i drejtpërdrejtë për të kuptuar mënyrën se si një epokë historike është përfaqësuar, përkujtuar dhe institucionalizuar përmes sistemit postar.