Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

Ekspozita “Shën Nënë Tereza” në Uashington

by

Sokol Paja/

Zois Shuttiè, artisti i shquar shqiptar do të hapë një ekspozitë kushtuar shenjtores shqiptare Shën Nënë Tereza në Uashington në Sallën Rotunda të Kongresit Amerikan. Së bashku me organizatorët po punohet që kjo ekspozitë të hapet në vjeshtë. Patrioti Anton Raja do të jetë udhëheqësi i këtij organizmi patriotik, artistik e kulturor, kaq të rëndësishëm për komunitetin shqiptar dhe kombin tonë. Nëpërmjet kësaj ekspozite institucionet amerikane i japin shoqërisë dhe artdashësve mundësinë të njihen me krijime artistike autentike të piktorit të shquar Zois Shuttiè, portrete të arrira artistikisht të Shën Nënë Terezës humanistes së famshme shqiptare që lartëson vlerat më të çmuara të kombit shqiptar. 32 vite më parë artisti Zois Shuttiè e hapi një tjetër ekspozitë artistike kushtuar Nënë Terezës në Sallën Rotunda të Kongresit Amerikan. Ekspozita e sivjetshme do të përmbajë 20 piktura. Zois Shuttiè u arratis nga Shqipëria komuniste në vitin 1964 dhe mbërriti në Philadelphia 1965. Ai ka studiuar në Akademinë e Arteve të Pensilvanisë. Që në vitin e parë si student hapi ekspozitën e parë të pikturës në “shtëpinë e miqësisë” në Philadelphia. Gjatë gjithë jetës së tij dhe krijimtarisë artistike ka realizuar mbi 3 mijë piktura dhe 200 ekspozita. Sot është 85 vjeç dhe vazhdon akoma të krijojë vepra artistike dhe shkrime të ndryshme letrare në gjuhën angleze. E gjithë shtëpia e tij është e mbushur në çdo hapësirë me piktura të realizuara ndër vitet e jetës së tij të gjallë artistike. Shtëpia e Zois Shuttiè në Bronx, New York është shtëpia më artistike shqiptare me piktura të motiveve, teknikave, profileve e gjinive të ndryshme artistike.

U FESTUA NË WESTCHESTER – NEW YORK “DITA E LIRISË SHQIPTARE”

by

Sokol Paja/

New York më 7 Maj 2023 – U festua me nderime e homazhe “Dita e Lirisë Shqiptare” në Kensico Dam Plaza – në Westchester. Kjo festë që bashkon komunitetin shqiptar në New York e më gjërë e ktheu “Ditën e Lirisë” në një ditë feste, nderimi dhe homazhi për qëndresën antikomuniste të familjes Mrnaçaj e të gjitha familjeve të persekutuara nga regjimi komunist në Shqipëri. Nën prezantimin artistik të Sokol Smajlaj dhe Valbona Preldakaj, miq, familjarë, media, patriotë, vatranë, veprimtarë të dalluar të komunitetit shqiptar në New York e më gjërë, veprimtaria e organizuar nga Shoqëria Kulturore – Artistike Kelmendi, Familja Mrnaçaj dhe Counti Ekzecutive Westchester si “Dita e Lirisë Shqiptare”, ishte mbresëlënëse dhe është kthyer tashmë në një traditë të veçantë. “Dita e Lirisë Shqiptare”, shndërrohet vit për vit në një aktivitet patriotik, social, kulturor e përkujtimor, që i kushtohet, simbolit të demostrateve antikomuniste Nik Marash Mrnaçaj e familjes Mrnaçaj. Kjo ditë simbolike, e kthyer tashmë në Ditë – Kalendar për Lirinë dhe Flamurin shqiptar, solli në kujtesën e shqiptarëve të Amerikës qëndresën e nacionalistëve shqiptaro-amerikanë, që nuk i pushuan asnjëherë përpjekjet për ta sensibilizuar Amerikën për persekutimin që ushtronte shteti komunist shqiptar ndaj familjeve nacionaliste shqiptare. Takimi përkujtimor filloi me këndimin e himneve kombëtare të Amerikës dhe Shqipërisë nga Mikela Nonaj dhe Diakon Marash Shkreli bekoi festivalin dhe u lut për shpirtin e Nik Marash Mrnaçaj. Programi artistik filloi më këngën: “Çikë Malsore” e kënduar nga Bashkim Vushaj, më pas kënga “O flamuri kuq e zi” nga Mikela Nonaj. Famullitari i Kelmendit Pader Vitor Demaj mbajti një fjalë përshëndetëse ku u fokusua te Nik Mrnaçaj dhe Kelmendi historik. Pas këngëve “Trashigohet kanga jonë” e kënduar nga Luigj Tinaj e Aleksandra Hysaj dhe kënga “Vimë në sofër të Nanës” nga Klevist, Kristofor Gilaj dhe Fjorentina Lumaj, u mbajtën dy fjalime mjaft emocionuese në nderim të kësaj dite nga Presidenti i Nderit të Vatrës z.Agim Rexhaj dhe mësuesja Lize Pllumaj. Programi i ngjeshur artistkiko-kulturor vazhdoi me këngët: “Dasma e shqipes” kënduar nga Lisa Bujaj, “Me fal” nga Pllumb Nacaj, “Atje ashe trolli i Prek Calit” nga Luigj Tinaj, “Kcim malsorçe” nga George e Sara Lumaj dhe “Pogonishte” nga Artoneta Bujaj, Amanda Ujkaj, Mikela Nonaj, Aleksandra Hysaj, Sara Lumaj. Djali i Nik Mrnaçaj, Majkëll Mrnaçaj në fjalën e tij falenderoi pjesëmarrësit për nderimin e babait dhe gjyshit të tij Nik e Marash Mrnaçaj. Majkëll Mrnaçaj theksoi forcën dhe fuqinë mendore fizike e shpirtërore të Marash Mrnaçaj në luftën kundër komunizmit dhe dhimbjen e rritjes pa babain e tij të dashur. Pas përfundimit të fjalimeve, pjesëmarrësit u zhvendosën në Sheshin Qëndor në Kensico Dam Plaza – në Westchester ku u bë ngritja e flamurit tonë kombëtar duke shënuar një ditë të paharruar respekti, nderimi, lavdie e krenarie kombëtare. Nderim i veçantë për Adem Belliun e Televizionit Kultura Shqiptare i cili prej 25 vitesh i është gjendur pranë ngjarjeve të komunitetit në mbulim të detajuar në çdo rast. Ky aktivitet do të transmetohet i plotë së shpejti në kanalin 26 të platformës Tv Alb. Mirënjohje çdo patrioti që nderon këtë ditë në respekt të familjeve shqiptare për kontributin e dhënë në luftën kundër komunizmit dhe zhvillimin e përparimin e komunitetit shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.
Foto: Adem Belliu

ALBUM FOTOGRAFIK NGA PROMOVIMI I VEPRAVE TË EDITORIT EPOKAL TË DIELLIT DALIP GRECA 2009-2021: “EDITORËT E DIELLIT NË 110 VITE HISTORI” DHE “EDITORIAL”

by

Federata “Vatra” dhe Gazeta “Dielli” falenderojnë fotografin e mirënjohur Bujar Verzivolli, Adem Belliun e Tv Kultura Shqiptare për pasqyrimin profesional të aktivitetit, Mark Gjonajn për anën logjistike dhe Zef Ujkajn për anën teknike.

Mirënjohje çdo patrioti që nderoi me prezencën e tij në këtë aktivitet publicistik, kulturor e patriotik.

FEDERATA VATRA DHE GAZETA DIELLI PROMOVUAN VEPRËN E DALIP GRECËS, EDITORIT EPOKAL TË DIELLIT 2009-2021

by

Sokol Paja/

New York, 30 Prill 2023 – Federata Pan-Shqiptare e Amerikës “Vatra” dhe gazeta “Dielli” promovuan veprën e lënë në dorëshkrim nga Dalip Greca, editori epokal i “Diellit” (2009-2021). Me pjesëmarrjen e gjërë të familjarëve, vatranëve, patriotëve, veprimtarëve, miqve, bashkëpunëtorëve, kolegëve, mediave e personaliteteve të botës shqiptare në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, veprat publicistike-historike “Editorët e “Diellit” në 110 vite histori” dhe “Editorial” si botim ekskluziv i Federatës Vatra, e kthyen promovimin në një homazh, respekt dhe nderim të thellë për jetën dhe veprën e Dalip Grecës. Për 12 vite në gazetën “Dielli” dhe Federatën “Vatra”, Dalip Greca në mërgatën e Amerikës u bë zëri më i fuqishëm i çështjes kombëtare dhe pena më e prehtë e jetës komunitare. Ai do të mbahet mend për cilësi dhe virtyte të veçanta si patriot, si gazetar, si vatran dhe si atdhetar i shquar. Gjatë katër dekadave aktive në media, Dalip Greca ishte simbol i profesionalizmit, sakrificës, durimit, qetësisë, urtësisë, mençurisë, thjeshtësisë, përuljes dhe këmbënguljes. Dalip Greca për katër dekada punoi me integritet moral, qytetar e profesional, me kurajo, drejtësi dhe ndershmëri. Promovimi i veprës së editorit Dalip Greca, filloi me një dokumentar përgatitur nga Tv Kultura Shqiptare e Adem Belliut rreth jetës e veprës mediatike dhe komunitare të Dalip Grecës.

Në fjalën prezantuese editori i “Diellit” Sokol Paja deklaroi se studimi “Editorët e “Diellit” në 110 vite histori” është një vepër monumentale në historinë e “Diellit”, “Vatrës” e shqiptarëve të Amerikës. Dalip Greca e drejtoi “Diellin” për 12 vite dhe la gjurmë të pashlyeshme në historinë e gazetës “Dielli” dhe Federatës “Vatra”. Libri përmbledh tërësisht veprat dhe kryeveprat e patriotëve shqiptarë në mërgatën e Amerikës që shkrinë talentin dhe kontributin e tyre në “Vatër” e në “Diell”. Fan Noli, Faik Konica, Kristo Floqi, Refat Gurrazezi, Bahri Omari, Qerim Panariti, Eftim Natçi, Andon Frasheri, Kostandin Çekrezi, Nelo Drizari, Xhevat Kalljaxhi e deri te profesor Arshi Pipa vijnë të skeduar mjeshtrisht në këtë botim. Dalip Greca si Editor i Diellit punoi, drejtoi dhe udhëhoqi me fanatizëm nën frymën e Nolit, Konicës, Floqit, Gurrazezit, Omarit, Kallajxhiut, Pipës e shumë intelektualëve të lartë që punuan dhe lobuan fort në shërbim të shqiptarisë dhe kombit tonë. Veprimtaria e gjërë e “Vatrës” e “Diellit” rrëfyer nga Dalip Greca si kronikan i kohës së lavdishme që shkroi e punoi, pasuron historiografinë tonë kombëtare dhe identitetin tonë kombëtar. Ai la pas një trashëgimi të shkëlqyer shkrimesh, hulumtimesh e kontributesh historike, mediatike, letrare, politike dhe publicistike. Nëpërmjet librit “Editorial” vijnë të paraqitura dhe të skalitura editorialet më me peshë në historinë 12 vjeçare të z.Greca që kanë mbajtur gjallë gazetën “Dielli”. Bien në sy shkrimet patriotike për Kosovën, Çamërinë, shqiptarët në trojet etnike e mërgatën në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Libri “Editorial” i Dalip Grecës për nga mënyra e trajtimit të çështjeve, mënyrës së hulumtimit të fenomeneve, fakteve, dokumentave, analizës së fakteve, trajtimit dhe shfletimit të dokumenteve, perspektivës dhe vendosmërisë për t’iu shkuar deri në fund çështjeve që ngre, e bëjnë një botim me vlerë historike të patjetërsueshme në publicistikën shqiptare, theksoi ndër të tjera editori i “Diellit” Sokol Paja.

Kryetari i Vatrës z.Elmi Berisha në fjalën e tij theksoi se “Vatra” është krenare dhe “Dielli” po ashtu për shërbimin, përkujdesjen dhe mirësinë që mori prej Dalip Grecës. Dalipi ishte një ekspert i lartë i mediave, ishte një profesionist i veçantë edhe në fushën e historisë, të letërsisë dhe albanologjisë. Mënyra sesi i ka trajtuar çështjet në mënyrë shterruese Dalip Greca e bëjnë atë një gazetar shumë të veçantë në diasporën e Amerikës. Emri i Dalip Grecës do të jetojë përgjithmonë i lavdishëm në historinë e “Diellit” e të “Vatrës” si një patriot, profesionist, misionar i të vërtetës dhe dëshmitar i historisë së shqiptarëve të Amerikës e dishepull i përjetshëm i patriotizmës kombëtare shqiptare.

Recezenti shkencor i botimeve Dr.Paulin Marku u shpreh se ky promovim njeh publikun e gjërë me krijimtarinë e spikatur të z.Greca dhe punën e tij voluminoze në shërbim të “Diellit”, “Vatrës” e publicistikës shqiptare në mërgatën shqiptare të Amerikës. Dr. Marku paraqiti për të pranishmit detaje të vlerës së botimeve dhe punës voluminoze për çështjen kombëtare shqiptare në krijimtarinë publicistike të Dalip Grecës. Presidenti i Nderit të Vatrës z.Agim Rexhaj në fjalën e tij u ndal te njohja me Dalip Grecën, punën cilësore në gazetën “Dielli”, angazhimin, përkushtimin e punën e çmuar në Federatën “Vatra”, gjithashtu dhe kontributin në komunitetin shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Studiuesi Idriz Lamaj u shpreh se Dalipi e kthen lexuesin në vitet, vështirësitë dhe sakrificat e tyre, për krijimin dhe mbajtjen gjallë të “Vatrës” dhe të “Diellit”. Lexuesi i sotëm i këtij libri, jo vetëm që njihet në hollësi me jetën dhe veprimtarinë e Editorëve të “Diellit” në 110 vite histori por njihet në hollësi edhe me të gjitha zhvillimet historike në trojet tona në Ballkan, dhe natyrisht këtu në Amerikë. Njihet me varfërinë, vuajtjet e sukseset tona kombëtare. Në secilin shkrim të tij gjinden paragrafe, fjali dhe copa shkrimesh të editorëve të “Diellit”, perla tërheqëse ndjenjash atdhetare, që lexuesin e kthejnë në kohën e tyre dhe e bëjnë krenar me kolegët e tij, me editorët e “Diellit” 114 vjetësh të vjetër.

Sekretarja e “Vatrës” zonja Nazo Veliu në fjalën e saj u ndal te hulumtimet publicistike të Dalip Grecës në nxjerrjen në pah të figurave të rëndësishme të kombit tonë dhe rëndësinë e veprës publicistike e shkencore të Dalip Grecës. Dr. Preno Imeraj shpjegoi vlerat e njohjes me Dalip Grecën në Lushnje, kujtimet e kohës së vështirë të komunizmit dhe cilësitë e tij si qytetar dhe gazetar.

Zonja Mimoza Belliu shpjegoi punën me Dalip Grecën në arkivin e Televizionit Kultura Shqiptare, zonja Marjana Bulku veçoi profesionalizmin e Dalip Grecës dhe hapësirat që u dha të rinjve në “Diell” dhe në “Vatër”, zonja Kozeta Zylo rrëfeu bashkëpunimin e ngushtë me Dalip Grecën, punën me shkollat shqipe, dhe krijimtarinë e tij letrare dhe lëvrimin e gjinive publicistike duke e kthyer veprën e Dalipit të çmuar për të gjithë komunitetin shqiptar. Petrit Alibej kryetar i Shoqërisë Atdhetare Besa-Besën dha mesazhe bashkimi e bashkëpunimi.

Miku i Dalip Grecës Mark Mrnaçaj rrëfeu emocionet e dashurisë së Dalipit për “Vatrën” e vatranët, miqësinë me z.Greca që në Lushnje, bashkëpunimin në New York dhe përkushtimin e Dalipit në “Vatër” e komunitetin shqiptar.

Djali i Dalip Grecës, Dorjan Greca në emër të familjes u shpreh me një fjalim prekës mirënjohjeje e falenderimi: “Federata Pan-Shqiptare e Amerikës “Vatra”, Kryesia, Këshilli, anëtarët e saj, miqtë dhe kolegët e të ndjerit babait tonë, Dalip Greca, meritojnë një mirënjohje dhe falënderim të veçantë për punën e tyre në botimin dhe promovimin e kontributit të tij shumëvjeçar permes librave “Editorët e Diellit ne 110 vite histori” dhe “Editorial”. Sinqerisht, ndjehemi të nderuar e të respektuar që Federata “Vatra” botoi një pjesë të punës dhe veprës voluminoze së babait tonë. Babai do të na mungojë shumë, por kujtimet, mësimet, influenca dhe VEPRA e tij do të jenë gjithmonë këtu mes nesh, si frymëzim, burim inkurajimi dhe udhërrëfyes për të gjithë ne. Puna dhe misioni i Federatës “Vatra” janë me të vërtetë shembulli më i mirë. Përmes botimeve të veprës së babait tonë dhe kontributit të jashtëzakonshëm në “Vatër” dhe gazetën “Dielli”, “Vatra” po le pas gjurmë të thella në trashëgiminë kulturore të vendit tonë për brezat e ardhshëm” tha në mesazhin e falenderimit të familjes Dorjan Greca.

Promovimi vazhdoi gjatë me një koktejl të përgatitur nga familja Greca dhe shpërndarjen e librave për të pranishmit. Ky promovim ishte një nderim i lartë për Dalip Grecën, ikonën e shtypit të shkruar shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, veprimtarin, patriotin, vatranin, gazetarin, atdhetarin e shqiptarin e shkëlqyer që sot na mungon kaq shumë.

I përjetshëm kujtimi, amaneti dhe vepra e Dalip Grecës.

“Vatra” dhe “Dielli” falenderojnë fotografin e mirënjohur Bujar Verzivolli dhe Adem Belliun e Tv Kultura Shqiptare për pasqyrimin profesional të aktivitetit publicistik e patriotik.

“EDITORËT E “DIELLIT” NË 110 VITE HISTORI”, NJË KRYEVEPËR PUBLICISTIKE MË RËNDËSI PËR HISTORINË E “VATRËS”, “DIELLIT” DHE SHQIPTARËVE TË AMERIKËS

by

Sokol PAJA/

Studimi “EDITORËT E “DIELLIT” NË 110 VITE HISTORI” i lënë në proces botimi nga editori i ndjerë i Gazetës “Dielli” Dalip Greca, përbën një kontribut shkencor dhe publicistik të jashtëzakonshëm për historinë e gazetës më të vjetër që botohet në mërgatën shqiptare. Studimi “Editorët e “Diellit” në 110 vite histori” është një vepër monumentale në historinë e “Diellit”, “Vatrës” e shqiptarëve të Amerikës. Nëpërmjet këtij botimi lexuesi njeh në detaje organizimin patriotik, kulturor e politik të shqiptarëve të Amerikës dhe ndihmën e fuqishme për Kombin dhe Atdheun. Dalip Greca e drejtoi “Diellin” për 12 vite dhe la gjurmë të pashlyshme në historinë e gazetës “Dielli” dhe Federatës “Vatra”.

Dalip Greca ishte një gazetar me shumë eksperiencë, profesionist i lartë, menaxher i suksesshëm dhe gazetës “Dielli” i dha menjëherë një energji, një frymë, një stil të veçantë që e ktheu gazetën fuqishëm në treg. Studimi “Editorët e “Diellit” në 110 vite histori” është i pari studim për jetën e veprën e editorëve të Gazetës “Dielli” duke sjellur risi dhe fakte historike pak të panjohura për publikun. Në këtë libër të lënë në dorëshkrim, Dalip Greca ka lënë një punim fenomenal. Studimi “Editorët e “Diellit” në 110 vite histori” analizon me detaje themelimin e “Vatrës”, punën e jashtëzakonshme dhe barrën që kanë hequr mbi supe editorët e “Diellit”, rolin e “Diellit” në mjedisin shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, jetën e personaliteteve më të shquara të kombit shqiptar që drejtuan “Diellin” e “Vatrën” në 110 vite histori. Libri “Editorët e “Diellit” në 110 vite histori” i ndarë në nëntë kapituj përmbledh tërësisht veprat dhe kryeveprat e patriotëve shqiptarë në mërgatën e Amerikës që shkrinë talentin dhe kontributin e tyre në “Vatër” e në “Diell”. Fan Noli, Faik Konica, Kristo Floqi, Refat Gurrazezi, Bahri Omari, Qerim Panariti, Eftim Natçi, Andon Frasheri, Kostandin Çekrezi, Nelo Drizari, Xhevat Kalljaxhi e deri te profesor Arshi Pipa vijnë të skeduar mjeshtrisht dhe të analizuar në veprimtarinë e tyre nën drejtimin e “Diellit” e pa dyshim dhe të “Vatrës”. Falenderim dhe mirënjohje Federatës “Vatra” për botimin si një vlerësim dhe amanet për përkushtimin, kontributin dhe dedikimin me të cilin Dalip Greca punoi në “Diell” e në “Vatër” për 12 vite.

Libri ka në brendësi ngjarje, argumente dhe të dhëna të shumta e të rëndësishme për historinë e “Diellit” dhe të “Vatrës”.

Falenderim special studiuesve Idriz Lamajt e Dr. Paulin Markut të cilët dhanë ide, sugjerime, perspektiva dhe mbështetje në çdo hap të botimit të këtij libri. Mirënjohje dhe për vajzën e Dalipit Elisabeta Greca e cila ndihmoi në redaktim, korrektim, grumbullim të materialeve origjinale të lëna në dorëshkrim nga Dalip Greca. “Vatra” dhe “Dielli” kane qenë dhe do të jenë një urë lidhëse e fuqishme me institucionet e larta amerikane e jetëdhënëse e traditës, kulturës e ruajtjes së vlerave tona kombëtare në mërgatë e Amerikës. Dalip Greca si Editor i Diellit punoi, drejtoi dhe udhëhoqi me fanatizëm nën frymën e Nolit, Konicës, Floqit, Gurrazezit, Omarit, Kallajxhiut, Pipës e shumë intelektualëve të lartë që punuan dhe lobuan fort në shërbim të shqiptarisë dhe kombit tonë. Veprimtaria e gjërë e “Vatrës” e “Diellit” rrëfyer nga Dalip Greca si kronikan i kohës së lavdishme që shkroi e punoi, pasuron historiografinë tonë kombëtare dhe identitetin tonë kombëtar. Dalip Greca ndërroi jetë papritur ne 15 maj 2022 duke lënë pas një dhimbje të thellë dhe zbrazëti tek familja, miqtë, dashamirësit dhe komuniteti shqiptar. Ai la pas një trashëgimi të shkëlqyer shkrimesh, hulumtimesh e kontributesh historike, mediatike, letrare, politike dhe publicistike. Dorëshkrimi i papërfunduar, studimet, kumtesat dhe materialet e gjendura në arkivin personal të Dalip Grecës për editorët e gazetës “Dielli” në 110 histori të “Vatrës”, vijnë të ideuara nga autori, me rend tematik, kohor dhe organizacional të vendosur nga grupi i punës cituar më lart.

Kontributi i Dalip Grecës dhe pas vdekjes, ashtu siç punoi me pasion e përkushtim në të gjallë të tij, vlen për tu vlerësuar për rëndësinë dhe vlerën e veçantë që ka libri për historinë e “Diellit” e Federatës “Vatra”. Libri “Editorët e “Diellit” në 110 vite histori” është botuar mbi bazën e materialeve të gjetura në proces punimi prej Dalip Grecës dhe vijnë në formën autentike ashtu siç ai i ka lënë në dorëshkrim. Libri është një kontribut i shquar në historinë e shtypit të shkruar shqiptar. “Editorët e “Diellit” në 110 vite histori” përbën një udhërrëfyes për gazetarët, historianët, studiuesit e letërsisë e gjuhësisë dhe kërkuesit shkencor në katedrat universitare që njihen me një libër me vlera të shumëfishta historike e mediatike. Për 12 vite Dalip Greca jo vetëm që e shkroi historinë e tij unike në “Diell” e në Vatër por sot na la pas një studim me vlerë të çmuar për historinë tonë kombëtare dhe historinë e shqiptarëve të Amerikës.