Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

GRUPI I VALLEVE “ALBOS”, KULTURË DHE TRASHËGIMI SHQIPTARE NË MONTREAL TË KANADASË

by

Anna Hasa, kordinatore e grupit të valleve “Albos”, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës “VATRA”, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, cultures e traditës shqiptare në Montreal të Kanadasë përmes veprimtarive kulturore, komunitare e atdhetare.  Ajo rrëfen me pasion punën artistike dhe shpirtërore të grupit të valleve “Albos”  me vajzat shqiptare krenare për rrënjët e tyre, historinë e traditën kombëtare. Me patrioten Anna Hasa bisedoi editori i “Diellit” Sokol Paja.

HISTORIA E THEMELIMIT TË GRUPIT TË VALLEVE “ALBOS”

Grupi i valleve “Albos” u formua në vitin 2023, vetëm një muaj para festës së Flamurit, që Shoqata Kulturore Shqiptare Montreal organizonte për komunitetin. Ishte pikërisht ky aktivitet i rëndësishëm që ndezi idenë dhe dëshirën për të krijuar një grup vallesh që do të përfaqësonte me krenari traditat tona në atë mbrëmje madhështore. Ajo që nisi si një nismë modeste për një aktivitet të vetëm shumë shpejt u shndërrua në një projekt të përhershëm, falë pasionit të vajzave dhe mbështetjes së prindërve. Sot, “Albos” është kthyer në një nga shtyllat kryesore të ruajtjes së kulturës dhe trashëgimisë shqiptare në Montreal.

ORGANIZIMI I GRUPIT, PASION DHE TALENT

Grupi i valleve “Albos” është i organizuar në disa grupmosha, duke filluar nga fëmijët më të vegjël deri tek të rinjtë. Mësimet zhvillohen rregullisht gjatë fundjavës ose përpara eventeve të rëndësishme ku marrim pjesë, në orare të përshtatshme për prindërit dhe fëmijët, dhe mbahen në hapësira të dedikuara për aktivitete kulturore. Aktualisht, grupi përbëhet gjithsej nga 10 vajza, të cilat mësojnë jo vetëm hapat dhe koreografitë e valleve shqiptare, por edhe kuptimin dhe historinë që fshihet pas tyre. Ato njihen me kostumet tradicionale, me karakterin e veçantë të çdo treve dhe me vlerën shpirtërore të folklorit tonë. Mësuesja e grupit është Emanuela Guberaj, e cila ka trashëguar nga familja e saj rrënjë të thella për vallet dhe kulturën shqiptare. Me përkushtimin, pasionin dhe energjinë e saj, ajo i udhëheq vajzat me dashuri, duke e bërë çdo provë një përvojë argëtuese, edukative dhe motivuese.

“ALBOS” PJESË E RËNDËSISHME KULTURORE E KOMUNITETIT SHQIPTAR NË MONTREAL

Që nga themelimi në vitin 2023, grupi i valleve “Albos” ka marrë pjesë në aktivitete të rëndësishme kulturore të komunitetit shqiptar në Montreal. Performanca jonë e parë ishte pikërisht në festën e Flamurit të organizuar nga Shoqata Kulturore Shqiptare Montreal, ku vajzat u pritën me shumë duartrokitje dhe entuziazëm nga publiku. Që prej asaj dite, Albos është bërë pjesë e pandashme e aktiviteteve kombëtare, festive dhe kulturore që organizohen në qytet. Synimi ynë është që grupi të vazhdojë të rritet, të përfshijë më shumë fëmijë e të rinj dhe të shndërrohet në një ansambël të madh që përfaqëson me dinjitet kulturën shqiptare jo vetëm në Montreal, por edhe më gjerë. Planet tona afatgjata përfshijnë pjesëmarrjen në festivale kulturore ndërkombëtare dhe aktivitete që bashkojnë shqiptarët në Kanada, si dhe prezantimin e traditave tona në skena më të mëdha jashtë vendit.

DASHURIA DHE PASIONI PËR VALLET TRADICIONALE

Grupi i valleve “Albos” ende nuk ka marrë çmime zyrtare, por për ne çmimi më i madh është dashuria dhe pasioni që këto vajza kanë për vallet tradicionale. Ato përpiqen çdo ditë të mësojnë hapat, të kuptojnë historinë dhe emocionin e secilës valle dhe ta transmetojnë këtë dashuri tek publiku në çdo performancë. Përkushtimi i tyre, energjia dhe gëzimi që sjellin në skenë janë vlerësimi më i madh që mund t’i jepet një grupi vallesh, dhe kjo e bën Albos të veçantë dhe të dashur për komunitetin e Montrealit.

PËRPJEKJET KULTURORE PËR RUAJTJEN E TRADITËS SHQIPTARE

Grupi i valleve “Albos” është më shumë se një grup vallesh – është një urë lidhëse mes brezave dhe traditës shqiptare. Përmes aktivitetit të tyre, vajzat mësojnë dhe ruajnë jo vetëm hapat dhe koreografitë, por edhe historinë, kulturën dhe vlerat që fshihen pas çdo valle tradicionale. Përpjekjet tona përfshijnë prezantimin e kostumeve tradicionale, shpjegimin e origjinës së secilës valle dhe organizimin e performancave që lidhen me festat dhe ngjarjet më të rëndësishme të kulturës shqiptare. Në këtë mënyrë, grupi ndihmon vajzat të lidhen me rrënjët e tyre, të kuptojnë identitetin kombëtar dhe të ndihen krenare për trashëgiminë që ruajnë. Si koordinatore, e ndjej çdo ditë rëndësinë e kësaj pune. Kur shoh vajzat duke vallëzuar me pasion dhe duke transmetuar emocion në çdo valle, kuptoj se po i japim atyre një lidhje të drejtpërdrejtë me historinë dhe kulturën shqiptare – një dhuratë që do ta mbajnë me vete gjatë gjithë jetës.

PATRIOTIZËM DHE DASHURI PËR ATDHEUN

Puna kulturore e grupit “Albos” ka rritur ndjeshëm ndjenjën e patriotizmit te vajzat. Duke mësuar hapat dhe historinë e çdo valle, duke njohur kostumet tradicionale dhe duke marrë pjesë në aktivitete kulturore, ato kuptojnë vlerën e trashëgimisë së tyre dhe krenarinë që buron nga rrënjët shqiptare. Përmes çdo prove dhe performancë, vajzat mësojnë të respektojnë traditën dhe të ndihen pjesë e komunitetit shqiptar në Montreal. Ky kontakt i drejtpërdrejtë me kulturën i bën ato më të vetëdijshme për identitetin e tyre kombëtar dhe rrit dashurinë për atdheun, edhe pse jetojnë larg tij. Kur vajzat vallëzojnë me pasion dhe emocion, shoh sytë e tyre plot krenari dhe them me veten se kjo ndjenjë e patriotizmit nuk është thjesht një mësim, por një përvojë që do ta mbajnë me vete gjatë gjithë jetës.

KUSH ËSHTË ANNA HASA?

Unë jam Anna Hasa, koordinatore e grupit “Albos”. Puna ime konsiston në organizimin e aktiviteteve, koordinimin e provave dhe përzgjedhjen e repertorit në bashkëpunim me mësuesen, duke u siguruar që çdo performancë të realizohet me përkushtim dhe pasion. Për mua, “Albos” nuk është vetëm një grup vallesh – është një familje ku çdo vajzë mëson, lidhet me kulturën e saj dhe zhvillon talentin e saj artistik. Kam një përgatitje profesionale si juriste, që nuk lidhet drejtpërdrejt me vallëzimin, por pasioni im për artin dhe traditat shqiptare më ka shoqëruar që fëmijë. Që në moshë të vogël kam qenë pjesë e shkollave të kërcimit dhe kam marrë pjesë si valltare në aktivitete të ndryshme në Shqipëri. Ky pasion dhe përvoja më kanë shtyrë ta vë në praktikë këtu në Montreal, duke formuar grupin “Albos” dhe duke promovuar kulturën dhe traditën shqiptare tek brezat e rinj. Qëllimi im është që çdo vajzë pjesë e Albos të ndihet krenare për rrënjët e saj shqiptare, të mësojë traditën me pasion dhe të transmetojë dashurinë për kulturën tek të tjerët.

Dr. Kimberly Kalaja*: An anthropological perspective on Albanian history, culture and literature

by

Interviewed: Sokol Paja/

*Dr. Kimberly Kalaja is a filmmaker, screenwriter, playwright, author, & Fulbright. She earned her Ph.D. in Comparative Literature from Princeton University, an MA in Irish Literature from The Queen’s University of Belfast, and a BA in English at Scripps College. After working for 25 years as a Professor, she now dedicates her time to writing. Kimberly believes that stories are the foundations of identities, that they have the uncanny power to shape our realities. Her ambition is to craft meaningful, entertaining stories that encourage self-awareness and initiate conversations about the way we define ourselves as local and global citizens. She is committed to the free exchange of ideas among individuals and cultures, to the celebration of intellectual and cultural diversity, to open debate, and to freedom of thought and speech.

Dr. Kimberly Kalaja, what was it like living in Tirana during your Fulbright?

Living in Tirana was an incredible experience. I had the honor of lecturing as a Fulbright professor on American literature and culture in the Fakulteti i Gjuhëve të Huaja at the University of Tirana back in 2010-11. Of course it was a different city 15 years ago. There has been considerable population growth and economic development since then. What I remember most is how welcoming the city and its people were, both at the university and in my personal life. Much of my husband’s extended family lives in Tirana. So, I was extremely lucky that, along with the formal experience of having an academic job, I also had the informal education of being integrated into an Albanian family as “nusja.” My memories of being in the classroom at the university are inextricably mixed with those of debating politics with my husband’s uncles and learning to cook traditional Albanian recipes with my adopted teze. I feel enormous warmth and gratitude whenever I think of Tirana.

How did you first become interested in Albanian literature and politics?

When I was in my doctoral program at Princeton University, my thesis advisor was David Bellos, who was Ismail Kadare’s English-language translator. I was the preceptor in his Modern European Literature course, and he put Kadare’s Broken April on the syllabus. Teaching Kadare to Princeton undergraduates, I realized how integral Kadare was to the European literary canon. As 20th century European literature was the focus of much of my teaching, I was eager to read more of Kadare’s work and learn more about Albanian literature in general. It must be said that Princeton’s comparative literature department is very strict: Ph.D. candidates are required to speak and read the language of any author they research and are not allowed to work exclusively with translations. So, I began the journey to learn the language. I was lucky enough to land a fellowship at the Comparative Language Institute in Arizona where I began my studies with Linda Mëniku – a professor of Albanian language and true cultural ambassador. Linda was the person who first encouraged me to apply for a Fulbright, and it sort of snowballed from there. Albanian has proved to be one of the most challenging languages I’ve studied so far. Luckily, as David Bellos was Kadare’s translator, I was allowed to work with English translations for teaching. I continue to be a student of the language.

What aspects of Albanian politics, culture and economics do you find most interesting?

It’s difficult to say, as an incredible amount of intellectual progress has been made in the last fifteen years. For example, back when I was first in Tirana, very few people would have been interested in my first book, Reading Games (Dalkey Archive Press 2007), which posited a literary theory of human creativity based on the intersection of mathematical game theories and post-modern experimental literature. Back then, discussions of artificial intelligence did not have the broad cultural appeal that they do today, though I have been interested in AI in my teaching and research for decades. Reading Games is not about AI per se; my focus is not on technology or marketing. I am interested in the nature and origin of human creativity and inspiration in the generative arts, and therefore that book has important ethical implications for the AI debate. I love that engineers like Mira Murati are becoming public figures and thought leaders. Mira has brought global awareness to Albania’s cultural contributions and potential — recognition long overdue. As a result of the proliferation and accessibility of products like OpenAI, there is more discussion of the ethical and philosophical issues at the heart of non-human creative potential. I would love it if there were more rigorous examinations and informed discussions concerning the intersection of technology and the humanities. The future holds a lot of promise, and Albanians will have a prominent seat at that table.

Are there any Albanian themes or subjects in your literary and artistic work?

I hope that the themes and ideas in my work are universal, but private and idiosyncratic experiences inevitably shape the subjectivity, perspective and voice of any writer. It is sometimes difficult to sift out which elements of my consciousness were shaped in what places. For example, I grew up in Orange County, California, earned my first master’s degree in Belfast Northern Ireland during the war, wrote my first book while living in Paris and Princeton, and finished writing my first feature-length play while living in a transitional Tirana. That said, the play I finished while living and working in Tirana — Night Moths on the Wing – is more deeply influenced by Balkan culture and politics than anything else I’ve written so far. Immersed in Balkan culture for the first time, I became very interested in how charismatic personalities – all throughout the Balkans — could rise to political power and what made people so devotedly loyal to leaders who were not always working in their best interests.

What were the differences between teaching at American Universities and at the University of Tirana?

American students who are privileged enough to enter higher education take their education for granted – there is no disguising this. Perhaps it is an inescapable aspect of privilege that when things are easy to come by, they are not always appreciated. But this was not the case with the students I worked with in Tirana. In this way, my experience at UT was inspiring. The students were curious and eager to learn; overall, they were self-aware and even self-conscious of their limited exposure to certain ideas; they felt “behind” and were painfully aware of how limited their opportunities would be without an education. I would describe them as hungry – for knowledge, for skills, for travel, for experience, for opportunities. Working with this kind of motivated student makes teaching meaningful. It was immensely rewarding.

Could you tell us a little about your film The Lesson? What inspired you to make this film?

The Lesson (2024) has just been released and is on the festival circuit. It is an adaptation of a play I wrote back in 2016 called The Shooter. It re-frames the dialogue about guns in America – shifting the discussion away from guns themselves and onto the human experience of gun ownership and gun violence. It is an unusual film about guns in that it is not really about guns at all – it is not a “statement” film; it is instead an exploration of survival and recovery. In the U.S. we have become highly polarized on a lot of political issues – and guns is one of the most sensitive issues around. Unfortunately, even in the arts, a place where voices that challenge the norm should be extolled, for the past couple of decades or so, audiences have become accustomed to seeking out stories that reinforce what they already believe and, consequently, have become increasingly suspicious of anything that doesn’t immediately announce a political stance. We are becoming trained to resist anything that challenges us. It is a scary time for artists; if we try to have a discussion that is genuinely non-partisan, we risk having people on all sides disengage or feel threatened. The Lesson is a consciously and vigilantly non-partisan film. I set out to make something in the tradition of the art that I admire – art in which conflicting values and ideas are sincerely and sensitively explored without judgment. My hope is that this small film will find its audience and spark meaningful discussions. It was screened at the Sedona International Film Festival earlier this year and was very well-received. That was amazing. It has since been invited to a couple of private screenings by art enthusiasts that will take place later this year. Slowly and steadily, I’m hoping to get the word out. Ngadalë Ngadalë as my husband would say.

What is your next project? Are you working on something now?

Currently I am in pre-production (that’s the fund-raising and team-building stage) for my next short film Acts Without Words. This screenplay too was written originally as a play, and I am adapting it for the screen. It is more formally experimental than The Shooter, in that it is dialogue-free and communicates the story exclusively through movement. It will be choreographed, like a ballet, but with natural movement. It will rely heavily of stunning visuals. So, scouting locations and finding a talented crew who can help me realize this new aesthetic are my first priorities. I am seriously considering shooting the film in Albania if I can find the perfect setting. I’ll start scouting locations later this year.

Photos / Attachments:
The Lesson movie poster
Kimberly with Ismail Kadare in Tirana 2011
Left to right: Dorjan Kalaja, Kimberly Kalaja and former U.S. Ambassador to Albania, Alexander Arvizu
Kimberly, Vlorë, 2011

Contact information:
www.kimberlykalaja.com
www.thelesson-thefilm.com
IG: @kimberlykalaja24
“The Lesson” Trailer

Vatra promovoi veprën “Linja politike, diplomatike dhe shtetformuese” të diplomatit Imer Lladrovci

by

Sokol Paja/

New York, 7 Qershor 2025 – Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra promovoi librin publicistik “Linja politike, diplomatike dhe shtetformuese”, të diplomatit Imer Lladrovci. Libri përmbledh në mënyrë të shkëlqyer paraqitjet publike dhe qëndrimet e dokumentuara në: kumtesa, trajtesa, intervista, opinione, shkrime autoriale, fjalime, analiza, komente etj., të cilat trajtojnë elementë themelore të shoqërisë, diplomacisë, shtetit, politikës e mërgatës shqiptare. Vepra e Lladrovcit është një kontribut i vyer publicistik që përmbledh një rrugëtim sa politik dhe diplomatik të autorit dhe institucioneve që ka shërbyer e përfaqësuar.

Veprimtari i çështjes kombëtare në mërgatën e Amerikës z.Shpend Gjocaj diskutoi rreth rëndësisë së kombit shqiptar si faktor i unitetit kombëtar dhe dënoi ndasitë mes shqiptarëve me përdorimin e termit “kombi kosovar”. Ambasador Bujar Skendo theksoi rëndësinë dhe nevojën e botimeve publike mbi përvojën diplomatike të diplomatëve shqiptarë që kanë shërbyer në trupin diplomatik.

Shkrimtari Mhill Velaj vlerësoi veprimtarinë e Imer Lladrovcit dhe theksoi se kombi ka nevojë për diplomatë aktivë e përfaqësues dinjitozë. Gazetari Bekim Adili nga Instituti i Trashëgimisë Shpirtërore e Kulturore të Shqiptarëve – Shkup theksoi se na nevojitet unitet dhe platformë të përbashkët kombëtare me qëllim shtetndërtimin e Kosovës dhe bashkimin e të gjithë shqiptarëve. Ai e cilësoi librin e Imer Lladrovcit si një udhërrëfyes për diplomacinë dhe politkbërjen në Kosovë. “Vatra e Nolit na fton e na kujton për detyrimet që kemi ndaj kombit tonë e ndaj atdheut të përbashkët. Mirënjohje vatranëve e patriotëve shqiptarë të mërgatës së Amerikës që mbajnë gjallë frymën e Fan Nolit në mënyrë që ta duam atdheun pa kushte e pa interes” tha ndër të tjera gazetari Adili. Artisti i komunitetit Shaban Lajçi u shpreh se vepra publicistike e Lladrovcit është një shkëndijë drite në veprat publicistike e kombëtare.

Diplomati Imer Lladrovci fjalën e mirënjohjes dhe falenderimit për Vatrën e filloi me mbështetjen ndaj luftës së UÇK dhe duke denoncuar padrejtësinë ndaj saj. “Shpreh indinjatën e thellë për padrejtësinë që po iu bëhet në Hagë themeltarëve, luftëtarëve dhe çlirimtarëve të Kosovës: Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit, Rexhep Selimit e bashkëluftëtarëve të tyre. Kjo është një padrejtësi historike” tha në fjalën e tij diplomati Lladrovci. Përgjatë fjalës së tij, ai solli në vëmëndje shembullin e kontributin e Skënderbeut, Fan Nolit, Pashko Vasës e rilindasve shqiptarë për shembullin dhe kontributin historik për kombin.

Imer Lladrovci si diplomat, publicist, veprimtar politik veprimtar, kontribuues dhe bashkëpunëtor i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ka qenë përfaqësues i shtetit të Kosovës në Stuttgart në Gjermani( 2009-2013), Konsull dhe shef i seksonit konsullor në Vjenë të Austrisë ( 2013-2018), Konsull dhe shef i Konsullatës së Përgjithshme të Republikës së Kosovës në Shtuttgart të Gjermanisë (2018-2022).

SHKOLLA SHQIPE “BRIGHT EAGLES”, GJUHË SHQIPE DHE IDENTITET KOMBËTAR TE SHQIPTARËT NË BRITANINË E MADHE

by

Ardjana Gjoni themeluese e shkollës shqipe “Bright Eagles” Birmingham, në Britaninë e Madhe, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, organ i Federatës Pan-Shqiptare të Amerikës “VATRA”, New York, ruajtjen e identitetit kombëtar, historisë, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Birmingham, në Britaninë e Madhe, nëpërmjet mësimit të gjuhës shqipe, historisë, traditës e kulturës shqiptare dhe aktiviteteve patriotiko- kulturore. Me drejtoreshën Ardjana Gjoni bisedoi editori i “Diellit” Sokol Paja.

SHKOLLA SHQIPE “BRIGHT EAGLES” – NJË URË LIDHËSE MES GJUHËS, KULTURËS DHE TRADITËS

Shkolla Shqipe “Bright Eagles” u themelua me 5 nëntor 2022 dhe që atëherë është kthyer në një qendër të rëndësishme për komunitetin shqiptar në mësimin dhe ruajtjen e gjuhës shqipe tek fëmijët/brezi jonë i ri në qytetin e Birmingham-it në Britaninë e Madhe. Çdo të shtunë, nga ora 10:00 deri në 12:00, nxënësit ndjekin mësime të përshtatura për nivele të ndryshme gjuhësore, duke u rritur jo vetëm në aspektin akademik, por edhe në atë kulturor dhe social.

Për të siguruar një proces mësimor efektiv dhe të këndshëm, përdorim Abetaren e Përgjithshme si bazë, ndërsa për fëmijët që kanë nevojë për më shumë mbështetje, shfrytëzojmë abetare fillestare për të lehtësuar të kuptuarit. Në mësim, përfshijmë materiale moderne, si monitorë të cilat ndihmojnë fëmijët të zhvillojnë aftësitë e shqiptimit dhe të kuptojnë më mirë gjuhën shqipe.

Një element i rëndësishëm i metodës sonë janë librat dygjuhësh shqip-anglisht, të cilët ndihmojnë fëmijët të bëjnë lidhje natyrale mes dy gjuhëve. Disa nga librat që kemi përdorur me sukses janë “Dea fillon shkollën” dhe “Eja Dea”, të autores së njohur për fëmijë Merita Isufi. Përveç mësimit të gjuhës, ne i kushtojmë një rëndësi të veçantë bashkëpunimit me prindërit, pasi mbështetja e tyre është kyçe për suksesin e fëmijëve në ruajtjen e gjuhës dhe identitetit shqiptar.

MËSUESET DHE STAFI MBËSHTETËS I SHKOLLËS SHQIPE “BRIGHT EAGLES”

Mësueset e shkollës tonë Dorina Lekgegaj dhe Marsela Hoxha janë profesioniste të kualifikuara, të trajnuara dhe me përvojë të pasur në mësimdhënie. Ato japin një kontribut të çmuar në arsimimin e fëmijëve, duke ofruar mësim të kualitetit të lartë dhe duke u angazhuar me përkushtim dhe pasion për zhvillimin e çdo nxënësi. Me shumë kënaqësi dhe dedikim, ato krijojnë një mjedis të ngrohtë dhe stimulues për mësim, ku fëmijët ndihen të mbështetur dhe të inkurajuar për të mësuar. Puna e tyre është një pasqyrë e angazhimit të thellë për ruajtjen e gjuhës shqipe dhe zhvillimin e brezit të ardhshëm të shqiptarëve në diasporë.Koreografe Zoje Gjoni është e përkushtuar t’u mësojë fëmijëve vallet tradicionale, artin shqiptar dhe më shumë, duke punuar me pasion dhe përkushtim çdo javë me ta. Po ashtu, vullnetarët dhe asistente të shkëlqyera dhe shume te perkushtuara, Anila Diku, Jessica Marku, Juleda Krraba dhe Eriselda Marku, japin një kontribut të madh çdo jave në mbarëvajtjen e klasave. Kemi patur mbështetje dhe nga të rinjtë shqiptarë që jetojnë në Birmingham, të cilët ndihmojnë në krijimin e një ambienti të kendshem dhe mbështesin mësueset dhe nxënësit në çdo hap të procesit dhe organizimin e aktiviteteve dhe eventeve që ne realizojmë. Puna e tyre është jashtëzakonisht e vlefshme për suksesin e shkollës dhe për të siguruar që çdo aktivitet të realizohet me sukses. Kontributi i tyre është thelbësor për krijimin e një mjedisi te kendshem dhe të suksesshëm.

BËHUNI PJESË E BRIGHT EAGLES PËR TË MËSUAR GJUHËN E KOMBIT

Bëjmë thirrje të gjithë prindërve shqiptarë që jetojnë në Birmingam të bëhen pjesë e Shkollës Shqipe Bright Eagles. Këtu, fëmijët e tyre do të mësojnë gjuhën, kulturën dhe traditat tona, duke krijuar një lidhje të fortë me rrënjët e tyre dhe një ndjenjë të thellë të përkatësisë. Së bashku, mund ta mbajmë gjallë gjuhën dhe kulturën tonë për brezat e ardhshëm!

RËNDËSIA E PËRKRAHJA E MËSIMIT TË GJUHËS SHQIPE

Mësimi i gjuhës shqipe është një nga mënyrat më të rëndësishme për ruajtjen e identitetit kombëtar. Gjuha është lidhja jonë kryesore me historinë, kulturën dhe traditat tona. Përmes shkollave shqipe dhe aktiviteteve kulturore, fëmijët jo vetëm që mësojnë të flasin dhe të shkruajnë shqip, por edhe zhvillojnë ndjenjën e përkatësisë ndaj komunitetit shqiptar. Mbështetja e prindërve dhe komunitetit është kyçe në këtë proces, pasi vetëm nëpërmjet përfshirjes së përbashkët mund të sigurojmë që gjuha shqipe të vazhdojë të jetë pjesë e jetës së brezave të rinj në diasporë.

Shoqëria angleze e ka mirëpritur dhe mbështetur këtë iniciativë si një vlerë të rëndësishme kulturore. Gjithashtu, kemi pasur mbështetjen e bashkisë lokale, deputetëve të zonës dhe institucioneve të tjera. Një ndihmë e madhe ka ardhur nga Ambasada e Shqipërisë dhe ajo e Kosovës, të cilat na kanë mundësuar tekstet shkollore për nxënësit tanë dhe kanë marrë pjesë në aktivitete të rëndësishme, si Festa e Abetares dhe Festat e Pavarësisë së Shqipërisë dhe Kosovës.

Gjithashtu, kemi pasur mbështetje nga shoqata të komuniteteve të tjera, me të cilat kemi ndarë përvoja dhe tradita kulturore. Bashkëpunimi me shoqatat shqiptare ka qenë i frytshëm, duke mundësuar shkëmbimin e informacionit dhe eksperiencave të ndryshme, gjë që ka ndihmuar në përmirësimin e procesit të mësimdhënies. Një ndër organizatat që na ka mbështetur që nga fillimi është Successful Mothers, e cila ka luajtur një rol të rëndësishëm në fuqizimin e komunitetit shqiptar në Britani.

KUSH ËSHTË ARDJANA GJONI THEMELUESJA DHE DREJTORESHA E SHKOLLËS SHQIPE “BRIGHT EAGLES”

Ardjana Gjoni ka mbi 25 vite që jeton në Mbretërinë e Bashkuar, një udhëtim i mbushur me sfida, vendosmëri dhe suksese. Ajo u largua nga vendlindja në moshë të re, duke nisur nga e para në Angli, një vend me kulturë dhe mënyrë jetese krejt ndryshe. Si shumë emigrantë, edhe ajo u përball me vështirësi të shumta në fillimet e saj, nga pengesat gjuhësore e deri te përshtatja me një realitet të ri social. Megjithatë, këto sfida nuk e ndaluan; përkundrazi, e motivuan për të ndërtuar një të ardhme më të mirë për veten dhe familjen e saj.

Pas një periudhe të shkurter, Ardjana filloi studimet në kolegj, ku ndoqi degë të ndryshme, duke treguar përkushtim dhe pasion për të arritur më shumë. Me punë dhe këmbëngulje, ajo mbaroi kolegjin me sukses, por ëndrrat dhe ambiciet e saj nuk ndaluan këtu. E motivuar nga dëshira për t’u zhvilluar profesionalisht dhe për të siguruar një të ardhme edhe më të mirë, Ardjana vendosi të ndjekë studimet e larta. Me përkushtim të palëkundur, ajo përfundoi universitetin me rezultate të shkëlqyera, duke u diplomuar me graden më të lartë në Business Enterprise, një arritje e jashtëzakonshme duke pasur parasysh sfidat që e shoqëruan gjatë këtij rrugëtimi.

Gjatë viteve të studimeve, Ardjana jo vetëm që përballoi kërkesat akademike, por gjithashtu punoi në fusha të ndryshme për të mbështetur veten dhe familjen. Pavarësisht angazhimeve të shumta, ajo arriti të menaxhojë kohën dhe përgjegjësitë, duke u bërë një nënë e përkushtuar e katër fëmijëve – dy djemve dhe dy vajzave. Të qenit nënë, studente dhe e punësuar në të njëjtën kohë, ishte një sfidë e madhe, por Ardjana e përballoi me forcë dhe vendosmëri, duke treguar se asgjë nuk është e pamundur kur ke vullnet dhe pasion.

Prej shumë vitesh, Ardjana punon në një organizatë si Punonjëse Sociale për Skllavërinë Moderne, një rol me rëndësi të madhe që kërkon ndjeshmëri, profesionalizëm dhe përkushtim të vazhdueshëm. Në këtë rol, ajo ofron mbështetje për persona që janë shfrytëzuar dhe kanë kaluar një jetë të vështirë, duke ndihmuar ata të gjejnë rrugën e tyre drejt lirisë dhe të integrohen në shoqëri me dinjitet. Përmes këtij angazhimi, Ardjana ka krijuar një lidhje të fortë me komunitetin shqiptar në Mbretërinë e Bashkuar, duke u bërë një pikë referimi dhe mbështetje për bashkëkombësit e saj dhe jo vetëm, që kanë nevojë për ndihmë, udhëzim dhe përkrahje.

Përveç angazhimeve të saj profesionale, Ardjana është një shtyllë e rëndësishme për komunitetin shqiptar në Birmingham dhe më gjerë. Ajo ka organizuar për vite me radhë aktivitete dhe ngjarje kulturore që kanë për qëllim ruajtjen e identitetit shqiptar dhe forcimin e lidhjeve mes bashkëkombësve. Festa e Pavarësisë së Shqipërisë, festa e Mësuesit dhe festa e Nënës janë vetëm disa nga ngjarjet që Ardjana ka ndihmuar të organizohen, duke sjellë së bashku shqiptarët dhe duke krijuar një ndjenjë bashkësie dhe përkatësie.

Si një grua me vizion dhe pasion për edukimin dhe kulturën, Ardjana është gjithashtu anëtare e bordit drejtues të organizatës Successful Mothers, e cila mbështet nënat në rrugëtimin e tyre drejt suksesit personal dhe profesional. Në këtë rol, ajo punon me gra nga komunitete të ndryshme, duke i ndihmuar ato të kapërcejnë sfidat dhe të arrijnë potencialin e tyre të plotë. Falë punës dhe përkushtimit të saj, ajo është vlerësuar si një grua që ka dhënë një impakt pozitiv te shumë njerëz.

Një tjetër arritje e rëndësishme e Ardjanës është themelimi i organizatës Bright Eagles, një shkollë plotësuese në Birmingham që ofron mësim të gjuhës shqipe, valle tradicionale dhe aktivitete të tjera kulturore për fëmijët shqiptarë. Kjo iniciativë ka lindur nga dëshira e saj e thellë për të mbajtur gjallë gjuhën dhe kulturën shqiptare për brezat e rinj që rriten jashtë vendit. Përmes Bright Eagles, dëshira e Ardjanës nuk ishte vetëm që fëmijët të mësonin gjuhën shqipe dhe traditat, por gjithashtu t’i frymëzonte ata të jenë krenarë për rrënjët e tyre dhe të vlerësojnë trashëgiminë e tyre kulturore.

Puna e palodhur dhe përkushtimi i saj i pashoq kanë bërë që Ardjana Gjoni të jetë një figurë kyçe dhe një zë i fuqishëm për komunitetin shqiptar në Mbretërinë e Bashkuar. Historia e saj është një shembull i jashtëzakonshëm i forcës, vendosmërisë dhe dashurisë për kulturën dhe rrënjët e saj. Ardjana vazhdon të punojë çdo ditë për të ndihmuar të tjerët, për të përkrahur komunitetin dhe për të siguruar që gjuha dhe kultura shqiptare të mbeten të gjalla për brezat që vijnë.

VATRA PROMOVOI VEPRËN E SHKRIMTARIT YLLJET ALIÇKA

by

Sokol Paja/

New York, 4 Janar 2025 – Federata Pan-Shqiptare e Amerikës Vatra promovoi veprat e shkrimtarit dhe diplomatit z.Ylljet Aliçka “Parullat” dhe “Metamorfoza e një kryeqyteti”. Me pjesëmarrjen e shkrimtarëve, diplomatëve, drejtuesve të shoqatave kryesore patriotike në New York e më gjërë, Federata “Vatra” si lideri i padiskutueshëm i veprimtarive patriotike e kulturore në mërgatën shqiptare të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, bashkoi shqiptarët në një festë kulturore dhe letrare që promovon vlerat atdhetare, kulturën e letërsinë më të mirë shqipe. Editori i Diellit në prezantimin e shkrimtarit Ylljet Aliçka para pjesëmarrësve u ndal te kontributi në letërsi, kinematografi, diplomaci dhe çmimet në arën ndërkombëtare si arritje personale por edhe kombëtare. Sekretari i Vatrës Dr. Pashko Camaj uroi mirëseardhjen në emër të Federatës Vatra dhe vlerësoi personalitetin e shkrimtarit Ylljet Aliçkaj në diplomaci dhe letrat shqipe. Editorja e gjuhës angleze në gazetën Dielli Rafaela Prifti u shpreh në analizën e saj se vëllimi me tregime “Parullat” është letërsi artistike por aty ka ngjarje të një realiteti të përjetuar. Çështja është se e tashmja jone nuk është shumë larg atij realiteti. Prandaj sot mund te pyesim: A jemi më afër të kuptuarit të vetes kur kemi në duar “Parullat në gur”? Dr. Ardiana Mici pedagoge në Universitetin “Fan Noli” në Korçë, analizoi veprën “Metamorfoza e një kryeqyteti” të shkrimtarit Ylljet Aliçkaj. Dr. Mici u shpreh se Me romanin “Metamorfoza e një kryeqyteti”, Ylljet Aliçka vjen si një autor i afirmuar tashmë për mendimin e tij të mprehtë dhe provokues në veprat e mëparshme. “Metamorfoza e një kryeqyteti” është një roman që shpalos gradualisht transformimet që përjeton kryeqyteti shqiptar në kushtet e ndryshimeve të thella politike, ekonomike, sociale dhe kulturore në periudhën kalimtare nga sistemi komunist drejt pluralizmit politik dhe ekonomisë së tregut. Edhe pse romani titullohet “Metamorfoza e një kryeqyteti”, në thelb ai fokusohet tek transformimet që pëson mënyra e jetesës dhe njerëzit e tij më shumë sesa tek ndryshimet që pëson peizazhi urban, ndonëse edhe këto nuk janë të pakta. Narrativa e romanit gërsheton mjeshtërisht historitë personale me ndryshimet e forta politike, shoqërore dhe ekonomike që ndodhnin në vend gjatë sistemit komunist, degradimit dhe rënies së tij. Duke zgjedhur pikërisht këtë sfond historik shkrimtari e ndërton romanin përmes përjetimeve të personazheve, përplasjes së brendshme të ndjenjave dhe mendimeve të tyre në përpjekje për të bërë zgjedhjen e duhur për ti mbijetuar diktaturës apo për të zgjidhur dilemat e mëdha në lidhje me identitetin dhe përkatësinë shoqërore dhe politike në momentet e ndryshimit.

Shkrimtari z.Ylljet Aliçka në fjalën e tij shprehu mirënjohje dhe falënderim për Vatrën e mërgatën shqiptare në New York për mikpritjen. Z. Aliçka theksoi se gjatë kohës së komunizmit teksa dëgjonte fshehurazi radion “Zëri i Amerikës” ishte njohur me aktivitet e Vatrës. “Vatra është qëndër shumë e rëndësishme emblematike, historike dhe patriotike” u shpreh shkrimtari Aliçka. Para të pranishmëve diplomati e shkrimtari Aliçka përgjatë bashkëbisedimit me të pranishmit prezantoi 6 veprat e tij në prozë dhe përkthimet ndërkombëtare, diskutoi rreth krizës së leximit në ditën e sotme, rëndësinë e përkthimit të veprave letrare në gjuhët e veçanta, situatën politike e shoqërore në Shqipëri, letërsinë shqipe si peisazh në raport me letërsinë ndërkombëtare, diversitetin kulturor, edukimin dhe integrimin e fëmijëve shqiptarë në kulturën dhe shoqërinë amerikane. Ky takim i ngrohtë dhe shumë i rëndësishëm kulturor e letrar te Vatra ngroh dhe fton shqiptarët drejtë komunitetit, aktiviteteve kulturore dhe librit si rrugë drejtë lirisë dhe zhvillimit.