Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

A RREZIKON DELTA RI-DIZENJIM TË VAKSINËS?

by

VARIANTI DELTA I SARS-COV-2, A RREZIKON RI-DIZENJIM TË VAKSINËS NDAJ CORONAVIRUSIT/

Xhoela Bame, kërkuese shkencore në një nga institutet Ivy Leage në SHBA, rrëfen ekskluzivisht për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, dëmtimet neurologjike te njerëzve të prekur nga covid, situatën aktuale të covid në SHBA dhe globalisht, rëndësinë e zbulimit të origjinës së virusit, mbrojtjën nga varianti delta dhe variante të tjera më problematike, sfidat e neuroshkencës dhe teknologjitë më të fundit të imazherisë intravitale. Me Xhoela Bame bisedoi gazetari i Diellit Sokol PAJA.

SFIDAT E NEUROSHKENCËS

Së pari, neuroshkenca ndan me shkencat e tjera sfidat e të kryerit punë kërkimore. T’i përgjigjesh një pyetjeje të cilës deri tani askush nuk i ka dhënë përgjigje është në vetvete tejet sfiduese. Për të arritur deri tek përgjigjja, një studiuesi/e shkencor/e i duhet të sjellë ide inovative, mësojë dhe dizenjojë teknika të reja, modelojë metoda për të testuar idetë e tij/saj dhe interpretojë korrektësisht rezultatet. E gjitha kjo kërkon përpjekje të vazhdueshme dhe vullnet të fortë për të mos u dorëzuar gjatë përballjes me të panjohurën. Parë nga këndi i neuroshkencës, sfidat lindin nga misteret mbi bazat e veprimtarisë intelektuale, si ne mësojmë, si formojmë memorien, si marrim vendime apo si ndërveprojmë me të tjerët. Truri është një organ kompleks dhe ashtu si fizikani Emerson Pugh ka thënë, nëse truri ynë do ishte aq i thjeshtë për tu kuptuar, ne do të ishim aq të thjeshtë sa nuk do mund ta kuptonim atë. Ky kompleksitet shtrihet edhe tek sëmundjet neurodegjenerative. Janë të shumtë faktorët ndërveprues që i shkaktojnë ato për të cilat ne ende nuk kemi informacion të mjaftueshëm, dhe pa ditur të gjitha shkaqet, e kemi edhe më të vështirë t’i trajtojmë ato. 

 DËMTIMET NEUROLOGJIKE TE NJERËZVE TË PREKUR NGA COVID

Të dhënat studimore mbështesin idenë se me shumë gjasa ky virus nuk infekton trurin në mënyrë direkte, por si rezultat i inflamacionit, mungesës së oksigjenit dhe pasojave të tjera të infektimit, janë raportuar një sërë dëmtimesh neurologjike tek të infektuarit që variojnë nga stadet e lehta deri tek ato më të rëndat. Pasojat e hasura më shpesh janë dhimbja e kokës, humbja e shijes dhe e nuhatjes, lodhje, dobësim i muskujve, marrje mendsh dhe mungesa e vëmendjes. Të pranishme kanë qenë dhe gjendjet e delirit (çrregullim akut i aktivitetit mendor që rezulton në fragmente konfuzioni dhe çorientimi) veçanërisht në pacientët e infektuar rëndë. Në raste më të rralla, infektimi me SARS-CoV-2 ka qenë faktor risku për goditjen cerebrale, encefalitin (inflamacion i trurit ) apo sindromën Guillain-Barré.

 SITUATA E COVID NË USA DHE GLOBALISHT

Në SHBA duket të ketë një përpjekje për t’iu rikthyer normalitetit me 67% të popullsisë të vaksinuar edhe pse pritshmëritë e shifrave të vaksinimit kanë qenë më të larta. Shfaqja e variantit Delta, që është dhe varianti dominant në SHBA, ka bërë që shifrat e të infektuarve që deri tani kishin qenë në ulje, të fillojnë të rriten veçanërisht në komunitetet me shkallë vaksinimi më të ulët. Pabarazia në shpërndarjen e vaksinës e cila ka qenë e përqëndruar më së shumti në vendet perëndimore e ka rënduar situatën në vende të tjera në botë që vuajnë nga shifrat e larta të shtrimeve në spital dhe humbjeve të jetës. Kjo e rrit më shumë nevojën për të vazhduar të jemi të kujdesshëm dhe vigjilentë ndaj këtij virusi derisa të kemi arritur synimet e vaksinimeve në botë.

MBROJTJA NGA VAKSINA DHE KOHËZGJATJA

Deri tani kemi parë se vaksina është efektive për të na mbrojtur nga hospitalizimet dhe mortalitetet por ende nuk dihet shkalla e mbrojtjes ndaj infektimeve të lehta ose asimptomatike. Ende nuk kemi të dhëna të mjaftueshme për kohëzgjatjen e efektit mbrojtës të vaksinave, por sipas konstatimeve të Pfizer dhe Modernës dhe së fundmi të Johnson & Johnson, përgjigjja imunitare pas vaksinimit duket të zgjasë për të paktën 6-8 muaj. Kjo nuk përjashton faktin që mund të zgjasë edhe më shumë se kaq, madje pritet të zgjasë më shumë, por për këtë duhet të kemi prova klinike të grumbulluara në kohë, pra na duhet të presim. Për më tepër, kohëzgjatja e mbrojtjes nga vaksina mund të variojë nga një person tek tjetri.

 MBROJTJA NGA VARIANTI DELTA DHE VARIANTE TË TJERA MË PROBLEMATIKE

Varianti Delta ka patur një shkallë të lartë infektiviteti, por megjithatë vaksinat kanë rezultuar të kenë efekt mbrojtës ndaj tij edhe pse me një efektivitet pak më të ulët se ndaj varianteve të tjera. Antitrupat e prodhuar prej vaksinës Johnson&Johnson janë raportuar në një studim të lançuar së fundmi të kenë një aktivitet të fortë neutralizues ndaj variantit Delta. Ky studim i bashkangjitet studimeve të tjera që raportojnë efektin mbrojtës të vaksinës së Phizer-it and Modern-ës ndaj këtij varianti. Në varësi të ecurisë dhe rrezikshmërisë të varianteve, mund të lindë nevoja e ri-dizenjimit të vaksinës për ta bërë më specifike ndaj variantit më ”kërcënues”, proçes i cili është bërë më pak kompleks falë teknologjisë së re të ARN-së mesazhere. Megjithatë, për momentin, prioritet duhet të jetë rritja e numrit të të vaksinuarve me vaksinat që janë në qarkullim, të cilat kanë qenë të suksesshme për të na mbrojtur nga fatalitet e çdo lloj varianti të deritanishëm.

 RËNDËSIA E ZBULIMIT TË ORIGJINËS SË VIRUSIT

Raportet e OBSH-së favorizojnë faktin se ky virus është transmetuar në mënyrë zoogjenike, pra nga kafshët, që shërbejnë si gjallesa të ndërmjetmje, tek njerëzit. Duke ditur origjinën e virusit, arrijmë të njohim versionin origjinal të tij, pra cilat kanë qenë karakteristikat e tij para se të kalonte tek njerëzit. Gjithashtu, kuptojmë më shume mbi marrëdhënien evolucionare midis virusit dhe gjallesës së ndermjetmje, çfarë adaptimesh kanë fituar ndaj njëri-tjetrit. Ky informacion na ndihmon të kuptojmë se si ta trajtojmë dhe mbrohemi më mirë nga ky virus. Për më tepër, na përgatit më mirë për të parandaluar situata të tilla emergjente të shkaktuara nga koronavirusi ose viruse të tjera në të ardhmen.

TEKNOLOGJITË MË TË FUNDIT TË IMAZHERISË INTRAVITALE

Në laboratorin e Dr. Hill,ku po kryej doktoraturën, studiojmë bazat molekulare dhe qelizore të sistemit nervor qendror, me fokus rigjenerimin e trurit në situatat e vdekjes qelizore. Përmes një metode inovative, kemi arritur të replikojmë vdekjen qelizore që ndodh në sëmundjet neurodegjenerative si skleroza multiple ose gjatë proçesit të plakjes në një model para-klinik. Duke përdorur teknologjitë më të fundit të imazherisë intravitale për të vizualizuar trurin, kemi mundur të ndjekim në kohë proçesin e ndërveprimeve qelizore të sistemit nervor dhe jemi nga të paktët laboratorë në botë që kryejnë këto studime kronike. Kjo na ka bërë të kuptojmë më shumë mbi neuroplasticitetin dhe fuqinë regjeneruese të qelizave mbështetëse të njohura si qelizat gliale dhe momentalisht jemi duke testuar efektin e një medikamenti mbi aktivitetin e këtyre qelizave. 

KUSH ËSHTË XHOELA BAME

Unë e kam nisur rrugetimin tim në fushën e shkencës prej gjimnazit Preka në Shqipëri dhe më tej në Universitetin Teknik të Stambollit, Turqi, ku jam diplomuar në degën e Biologjisë Molekulare dhe Gjenetikë,me një minor në Ekonomik, si e para e fakultetit të shkencave dhe literaturës. Gjatë studimeve universitare më është akorduar Bursa e Ekselencës dhe Bursa e Suksesit respektivisht nga qeveria shqiptare dhe ajo turke si dhe dy bursa të njëpasnjëshme për praktikën profesionale nga programi Erasmus+. Në laboratorët e biologjisë molekulare në Stamboll kam investiguar mbi rolin mbrojtës të hormonit të estrogjenit në sëmundjet neurodegjenarative, vecanërisht në sindromën e rrallë të njohur si Kufor-Rakeb. Më tej, gjatë praktikës profesionale në departamentin e neuropsikofarmakologjisë në Spanjë kam studiuar mbi bazat molekulare të epilepsisë në modelet para-klinike që shfaqin kriza audiogjenike. Gjithashtu, gjatë një vizite kërkimore në një nga institutet prestigjoze Max Planck në Gjermani, jam marrë me studimin e mënyrave se si metabolizmi ndihmon në mbrojtjen nga infeksioni i toksoplasmozës. Këto eksperienca më shërbyen për të fituar bursën doktoratoriale në një nga institutet Ivy Leage në SHBA. Në Dartmouth, kam eksploruar departamentet e biokimisë dhe gjenetikës ku respektivisht jam marrë me studimin e ndarjes qelizore dhe trashëgiminë e sjelljeve biologjike dhe më tej ju bashkova laboratorit të neuroshkencës. 

SHKOLLA SHQIPE “KONGRESI I MANASTIRIT” DHE SHQIPTARËT NË ÇIKAGO

by

Qendresa Brahimi drejtoreshë e shkollës shqipe “Kongresi i Manastirit” në Çikago – USA, rrëfen ekskluzivisht për gazetën “Dielli”, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, ruajtjen e identitetit, gjuhës, kulturës dhe traditës shqiptare në Çikago, nëpërmjet mësimit të gjuhës shqipe. Me Qendresa Brahimin bisedoi gazetari i “Diellit” Sokol Paja.

HISTORIKU I SHKOLLES “KONGRESI I MANASTIRIT” 

Shkolla shqipe në Çikago – USA “Kongresi i Manastirit” u themelua që në fillim të viteve 70-të por kryesisht u forcua në vitin 1990. Vizioni dhe qëllimi i së cilës është që të ndihmojë gjeneratat e reja shqiptare që rriten larg atdheut e sidomos të atyre brezave të lindur në Çikago në kultivimin e gjuhës shqipe, kulturës, historisë, traditës dhe identitetit kombëtar shqiptar. Shkolla shqipe “Kongresi i Manastirit” funksionon në kuadër të objektit të xhamisë (Albanian American Islamic Center) së komunitetit tonë në Çikago e cila nuk kursen asgjë në përkrahjen e zhvillimit të mësimit shqip qoftë financiare, logjistike, spirituale. Në çdo formë dhe mënyrë tjetër me punën e mësuesve dhe bashkëpunimin prindër-nxënës, ne nuk kursehemi në asgjë me qëllim që të mundemi të arrijmë jo vetëm mbarëvajtjen por edhe përmbushjen me sukses të detyrave pranë shkollës shqipe “Kongresi i Manastirit” në Çikago.  

ORGANIZIMI I MËSIMDHËNIES DHE PERSONELI MËSIMOR 

Shkolla shqipe në Çikago – USA “Kongresi i Manastirit” është model për organizimin, menaxhimin, administrimin dhe funskionimin e saj. Duke e pasur parasysh jeten dinamike dhe obligimet e përditshme të bashkatdhetarëve tanë dhe duke pasur parasysh që kemi një komunitet i cili gjeografikisht jeton dhe vepron në vendndodhje të ndryshme në shtetin Ilinois, jam shumë krenare që shumica e tyre gjejnë kohën për mësimin shqip. U shpreh mirënjohje dhe falenderim për sakrificat dhe përkushtimin e prindërve e komunitetit për të mësuar shqip, dhe për të përqafuar kulturën, traditat dhe ruajtjen e gjuhës shqipe tek brezat e rinj që lindin e rriten jashtë atdheut. Shkolla shqipe “Kongresi i Manastirit” numëron mbi 100 nxënës prej të të gjitha viseve shqiptare si nga: Shqipëria, Kosova, Maqedonia e Veriut, Mali i Zi dhe Kosova Lindore. Personeli administrativ, akademik dhe mësimor është i përbërë nga një numër simbolik prej meje si drejtoreshë dhe 4 mësuese dhe disa asistentë akademik, shumica e të cilëve punojnë duke përfshirë edhe mua, mbi baza vullnetare. Organigrama e shkollës shqipe “Kongresi i Manastirit” është e ndërtuar në këtë mënyrë: Drejtoresha: Qëndresa Brahimi, ndihmëset: Shega Bekteshi, Laura Toska dhe Benka Rizmani. Te Parashkollorët mësuese është Ganimete Sedolli. Te Grupi i parë i nxënësve është mësuese Arta Zeko. Te Grupi i dytë është mësuese Mirela Cicaj, te grupi i tretë dhe i katërt është mësuesja Eligerta Cuka. Gjithçka e bëjmë për atdheun dhe dashurinë e fëmijëve për të mësuar shqip e komunitetit shqiptar për të ruajtur kulturën, traditën dhe identitetin shqiptar në Ilinois. Shkolla shqipe “Kongresi i Manastirit” operon me një orar akademik çdo do të Dielë nga ora 10:30 e mëngjesit deri në 2:30 pasdite. Duke pasur parasysh numrin e kufizuar të pjesëmarrësve, nxenësit i kemi të ndarë në bazë të grupmoshave në disa nivele: niveli i parë në të cilin marrin pjesë moshat prej 4-7 vjeçar, niveli i dytë në të cilin marrin pjesë moshat prej 7-10 vjeçar, niveli i tretë në të cilin marrin pjesë moshat prej 10-12 vjeçar dhe niveli i katërt në të cilin marrin pjesë moshat prej 12-15vjeçar. Lëndët të cilat ligjërohen në kuader të planprogramit tonë përfshijnë: gjuhë dhe letersi shqipe, gjeografi, histori si dhe aktivitete të ndryshme për moshat më të reja parashkollore. 

ORGANIZIMET DHE AKTIVITET E SHKOLLËS “KONGRESI I MANASTIRIT”

Në shkollën shqipe “Kongresi i Manastirit” kemi disa organizime në të cilët studentët tanë marrin pjesë, disa nga këto organizime burojnë nga vetë shkolla, disa iniciativa organizohen nga shoqatat tona aktive brenda komunitetit tonë këtu. Organizimet si Dita e Alfabetit, festa e 28 Nentorit – Pavarësisë së Shqipërisë, Dita a Pavarësisë së Kosovës dhe mbrëmje të tjera që në vete përmbajnë programe kulturore dhe recitale në të cilat nxënësit e shkollës përbëjnë një pjesë të përmbushjes së programit përmes recitaleve, këndimit, shfaqjeve etj. Sa i përket aktiviteteve të shkollës për shkak të kohës së kufizuar, aktivtetet që ja vlen të theksohen janë të pakta përveç me grupmoshat më të reja kemi aktivitete më të shpeshta. Një prej aktiviteteve që nxënësit e Kongresit të Manastirit marrin pjesë është “Kampi Uskana”, kamp 3 ditor për të gjitha grupmoshat, i organizuar nga Shoqata “Uskana” e udhëhequr nga Dr. Luan Elezi. Në këto organizime fëmijët do të munden të forcojnë raportet ndërmjet tyre përmes sportit, ushtrimeve grupore etj. 

BASHKËPUNIMET MES SHKOLLAVE SHQIPE

Bashkëpunimi i shkollës shqipe “Kongresi i Manastirit” me shkollat simotra në shtetet e tjera në SHBA do të jetë në proces rritje në të ardhmen. Përveç kontakteve, nuk kemi bashkpunim të gjërë me shkollat në shtetet e tjera në SHBA, përveç me një shkollë në një shtet afër nesh, ne shtetin Wisconsin, me të cilët kemi komunikime të shpeshta sidomos në nivele strategjike dhe buxhetore. Ndoshta kjo është edhe një mundësi në të cilën qeveria jonë së bashku me konsujt që kanë në ato shtete ku veprojnë, të përcaktojnë disa ura komunikimi në mënyrë që të kemi bashkëpunime në të ardhmen. 

NEVOJA E MBËSHTETJES SË SHKOLLËS ME TEKSTE NGA SHQIPËRIA E KOSOVA

Raporti dhe kontaktet me shkollat e Kosovës personalisht prej që kam marrë detyrën pranë shkollës, kam pasur bashkëpunim me një shkollë të quajtur Andon Zako Qajupi nga Vushtrria, me një prej mësimdhënësve Luljeta Brahimi, e cila na ka ndihmuar me sigurimin e disa planprogrameve mësimore si dhe përmes ambasadores së Kosovës në NY Teuta Sahatqija kemi arrit të sigurojmë disa tekste shkollore. 

AKTIVITETE NGA GRATË E STAFI I SHKOLLËS “KONGRESI I MANASTIRIT”

Nënat dhe motrat e shkollës “Kongresi i Manastirit” kanë organizuar festën e 8 Marsit me një qëllim të caktuar për të ndihmuar të tjerët. Marsi i 2019, kishte kauzë të ndihmoheshin dy Nënat e shkollës që vuanin nga kanceri, të gjitha informatat mund ti gjeni në faqen e facebook te Shkolla Shqipe “Kongresi i Manastirit” (këtu do të gjeni foto dhe video të eventit). Marsi 2020 kishte kauzë të ndihmoheshin fëmijët në trojet shqiptare të diagnostikuar me Autizëm dhe Sindromen Down, të gjitha informacionet mund ti gjeni në faqen zyrtare në FB të shkollës “Kongresi i Manastirit”.  

MËSO SHQIP, RUAJE GJUHËN SHQIPE 

Mesazhi im si nënë dhe motër shqiptare është që sa më shumë ti inkuadrojmë fëmijët të mësojnë gjuhën dhe kulturën shqiptare, ngaqë kur njeriu i kupton rrënjet e veta aq më shumë kupton veten dhe të tjeret. Kemi një kulturë të mbushur plot pozitivitet dhe pse jo të mos e mbajmë me krenari. Shkolla shqipe dhe mësimi i kulturës e trashëgimia jonë e pasur kulturore janë pasaporta jonë dhe identiteti ynë kudo në botë.  

 

LENDITA MUSLIU, NJË SHQIPTARE PËR BUNDESTAGUN GJERMAN

by

Lendita Musliu kandidate për Bundestagun Gjerman, në një rrëfim ekskluziv dhënë gazetarit Sokol Paja, për gazetën DIELLI, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, shpalos platformën e saj politike, edukimin dhe formimin profesional, angazhimin në Partinë e Gjelbër Gjermane, kandidimin për Bundestag dhe mbi të gjitha nevojën e angazhimit dhe përfaqësimit të shqiptarëve në skenën politike gjermane.



NGA LUGINA E PRESHEVËS DREJTË BUNDESTAGUT GJERMAN

Kam lindur në Luginën e Preshëvës dhe jam rritur dhe shkolluar në Mynih të Gjermanisë. Në Mynih kam kryer shkollen fillore, të mesmen dhe studimet universitare. Kam studiuar Juridikun dhe Ekonominë e lartë. Babi është nga Konculi i Bujanocit e nëna nga komuna e Kamenicës në Kosovë. Babi im është rritur jetim dhe kishte jetën shumë të vështirë, babi ishte ende pa lindur kur ja pushkatuan partizanët serbë e bullgarë gjyshin dhe vëllain e gjyshit në vitin 1944-1945 në përleshje me shqiptarët. Gjyshi ishte vetëm 35 vjeç. Babi im në moshë shumë të re udhëtoi në vitin 1970 drejtë Gjermanisë për një jetë më të mirë. Familja ime ka qenë gjithmonë në fokus të sulmeve prej serbëve, sepse kanë luftuar për të drejtat e shqiptarëve në Kosovë dhe organizuan Demostrata për shumë vite me radhë. Ne ishim target i sulmeve të njëpasnjëshme prej serbëve. Viteve 80-të shënuan dhe arrestimin e shumë familjarëve të mi si djemtë e axhës dhe të hallave të mia. Për ne ishte shumë e vështirë dhe me kosto të madhe përplasja me serbët. 

FORMIMI PROFESIONAL DHE POLITIK

Politika që nga koha e fëmijërisë më ka pëlqyer dhe intriguar shumë. Angazhimi im politik dhe qytetar e atdhetar fillon që në moshën 14 vjeçare ku kam organizuar demostrata të ndyshme, por edhe kam marrë pjesë aktive në to. Lufta e Kosovës më ka bërë të interesohem për politikë, interes kombëtar dhe aktivizëm qytetar edhe pse kam qenë në një moshë shumë të re. Si studente kam punuar në Komunën e Mynihut, në fushën e integrimit dhe emigrimit, aty kam mësuar shumë dhe jam shumë e lumtur që kam pasur mundësinë të jem pjesë e Komunës së Mynihut, një eksperiencë që më ka rritur shumë profesionalisht. Prej aty kam filluar politikën aktive qytetare dhe kam marrë pjesë në grupe punuese të Partisë së Gjelbert në Mynih. Kjo parti është partia e parë në Mynih dhe e dyta në Landin e Bavarisë. Fillova të organizoj takime politike për Kosovën e gjithë Shqiptarinë, dhe organizova për një delegacion gjerman vizitën në Shqipëri e Kosovë, për mua ishte një ndër organizimet më të preferuar, sepse ishte diçka shumë e mirë ti njohin shqiptarët nga afër dhe ti takojnë drejtëpërdrejtë, për ta kuptuar se shqiptarët janë në mes të Evropës dhe janë shumë të kufizuar në Evropë. Një komunikim ndërkulturor dhe shkëmbim vlerash, përvojash, kulturash dhe projektesh të ndërsjellta. 

NJË SHQIPTARE NË PARTINË E GJELBËRT NË GJERMANI

Partia e Gjelbër promovon vlera intelektuale, personalitete me integritet të lartë dhe profesionistë të spikatur në të gjitha fushat. Aty ndjehem shumë e mirëseardhur dhe rehat. Aty nuk dallojnë asnjë antar/e të partisë, pati post ose nuk pati post, të gjithë kanë mundësinë ta shprehin mendimin e tyre dhe të bashkëpunojnë së bashku për të mirën e popullit, nuk i dallon asnjë njeri nga vjen dhe si duket. Punon shumë per Emigrimin e Integrimin e të huajve dhe ju jep mundësi të shumta. Fokusi im për momentin: Emigrimi, Intergimi, Politika Sociale, Ekstremizmi i djathtë, Feminizem e Barazi, të drejtat e njeriut, klima, mbrojtja e mjedisit, Politika për Zhvillim, përkrahja sociale dhe ndihma për patriotët e mi shqiptarë në çdo drejtim. Fushata ime konsiston në disa drejtime. Së pari kam filluar të organizoj çdo natë nga një temë që kam por edhe po i ndajmë me koleg/e tema të ndryshme, bashkëbisedime, moderime, shkëmbime idesh, eksperiencash dhe nismash konrete. Po bëjmë gjithashtu edhe në media sociale, më shumë të fokusohen, por edhe Shoqata Lokale këtu ku banoj kanë filluar të organizojnë shumë fushata të ndryshme sepse deri më tani nuk kemi pasur të drejtë të takohemi Live por vetëm në Zoom. Çlirimi nga pandemia na ka mundësuar takime të shpeshta, takime intensive dhe konkrete me votues, me personalitete lokale dhe mbi të gjitha me patriotët e mi që po më mbështesin maksimalisht në këtë fushatë.

SHQIPTARËT SI FAKTOR NË ZGJEDHJE 

Afrimi në Partinë e Gjelbërt të profesionistëve të të gjitha fushave, promovimi i talenteve dhe specialistëve në fusha të veçanta dhe të përgjithshme, synoj të organozoj shumë aktivitete për të rinjtë dhe të rejat por edhe të jem ajo si Rol Model për të gjithë të rejat e të rinjtë shqiptarë në Evropë. Plani im është që të kem në çdo Komunë, Land apo Bundestag të Gjermanisë nga një Shqiptar apo Shqiptare. Slogani im është: Gati, kur të jeni edhe ju. Shqiptarët janë një faktor shumë i rëndësishëm jo vetëm në Mynih, por në të gjithë Bavarinë. Votuesit shqiptarë pritet të bëjnë një diferencë të madhe në këto zgjedhje. Aktivizimi politik i shqiptarëve ka ardhur gjithnjë e në rritje vitet e fundit. Ne si grup shqiptarësh dhe intelektualësh kemi formuar një grupim, rrjet politik DANPE (Deutsch – Albanisches Netzwerk fur Politisches Engagement) me synim lidhjen e vendeve shqipfolëse, trojeve tona me skenën politike gjermane dhe të ndikojmë politikisht vendimmarrjen lokale dhe qëndrore në Gjermani ku jetojnë, veprojnë e punojnë mbi gjysmë milioni shqiptarë. Në këtë rrjet politik në Gjermani janë përfshirë shqiptarët më të suksesshëm në shtetin Gjerman, ku synimi i këtij rrjeti politik është integrimi i shqiptarëve dhe profesionistëve në Gjermani. 

MOTOJA NË JETË, SLOGANI NË POLITIKË

Ti mundesh dhe ndryshimi fillon gjithmonë nga ty. Pretendimi im se të gjithë njerëzit që ndajnë vlerat dhe qëllimet tona të gjelbërta kanë mundësinë të kontribuojnë në mënyrë të barabartë në parti dhe të përfaqësojnë interesat e tyre atje – pa pengesa, ose paragjykime. Duke vepruar kështu, ne mbështetemi në një gamë të gjerë të përvojës biografike dhe perspektivave të ndryshme në mënyrë që të gjejmë përgjigje gjithëpërfshirëse për palën në pyetjet e ardhshme që prekin ne si shoqëri. Jo të gjithë kanë të njëjtat mundësi dhe mundësi për pjesëmarrje politike, prandaj ne si shoqëri duhet të plotësojmë statutin tonë të diversitetit në jetë. Ndryshimi vjen prej secilit nga ne. Kur shqiptarët bëhen bashkë, korrin suksese historike. Besimi te kombi ynë, vendi ku rriten profesionalisht dhe shpirtërisht, do të na bëjë më të fortë në përballimin e sfidave që ndeshemi përditë. 

SHKOLLA SHQIPE NË KRETË TË GREQISË

by

Vangjel Halilaj drejtues i kurseve të Gjuhës Shqipe në Iraklio, Kretë, Greqi, në një rrëfim ekskluziv dhënë gazetarit Sokol PAJA, për gazetën “DIELLI”, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, shpjegon me detaje funksionimin e mësimit shqip në Kretë të Greqisë, sfidën për ruajtjen e gjuhës, kulturës, e traditës shqiptare në emigracion, mësimin në kushtet e pandemisë, interesin e grekëve për të mësuar shqip dhe projektet në të ardhmen të shkollës shqipe në Kretë të Greqisë. 

MË 15 TETOR 2017  U HAP NË KRETË KURSI I PARË I GJUHËS SHQIPE

Më 15 Tetor 2017 u hap Kursi i Parë i mësimit plotësues të Gjuhes Shqipe në Ishullin e Kretës. Pas një pune voluminoze dhe plot përkushtim të mësuesve, nxënësve e bashkëpunimit me prindërit, arritëm të përfundojmë me sukses në datë 09.06.2018 vitin e parë mësimor me 25 nxënës. Jemi përpjekur çdo ditë pa harruar për asnjë çast pikën kryesore te qëllimit tone, mësimin e gjuhës shqipe nga fëmijët tanë, me shumë përpjekje e ndihma ne sigurojmë bazën materiale dhe me ndihmën e mësueseve të cilat u ofruan dhe punojnë vullnetarisht pranë shoqatës e cila zhvillon dhe organizon dhe mësimin shqip plotësues. Më 23 Qershor 2019 Shoqata “Bashkimi Shqiptar Iraklio” mundësoi pjesëmarrjen e femijëve në aktivitetin “Kuiz i Diturisë” të organizuar në Athinë midis shkollave të ndryshme që funksionojnë në mbarë Greqinë për mësimin e gjuhës Shqipe. Grupi i fëmijëve të Iraklios të përgatitur nga mësueset e tyre u rendit në vendin e dytë, një sukses tepër i madh për këta fëmijë dhe një arritje e madhe për shoqatën tonë. Mësimi dhe kurset e gjuhës shqipe zhvillohen në ambientet e dy shkollave shtetërore greke. Në këtë kohë që ndalohet në shkolla mësimi për shkak të pandemisë aplikojmë mësimin online. 

ZËRI I SHQIPTARËVE NË QYTETIN E IRAKLIOS

Në datë 30.05.2016 zëri i shqiptarëve arriti që të dëgjohej për herë të parë në Këshillin Bashkiak të qytetit të Iraklios. Rolin kryesor e zinte mësimi dhe shkrimi i gjuhës shqipe tek brezi i ri, të lindur dhe rritur në Greqi. Arritja më e madhe e Shoqatës “Bashkimi Shqiptar Iraklio” ishte sigurimi i marrjes së lejes nga Seksioni i Arsimit dhe Këshilli Bashkiak i Qytetit dhe mundësimin e fillimit të kursit të I-rë në 15 Tetor 2017 në Shkollat Publike Greke. Kjo ishte arritja e parë dhe më e rëndësishme përsa i përket përpjekjes ndër vite të shqiptarëve për mësimin e gjuhës shqipe në ishullin e Kretës, e cila u finalizua falë edhe ndihmës së çmuar të kryetarit të Bashkisë Iraklio, z.Vasilis Lambrinos dhe Drejtorit të Shkolles Publike 9-vjeçare z.Janis Galanaqis. Në kuadrin e edukimit dhe ndihmës për mësimin shqip, më 14 Shkurt 2015 themelohet Shoqata kulturore me emrin “Bashkimi Shqiptar Iraklio” e cila në ditët e sotme bashkëpunon ngushtë me Lidhjen e Shoqatave Shqiptare Kretë ku z.Lul Cina na ka ndihmuar në mësimin shqip duke sponsorizuar dhe mbështetur shoqatën, shkollën dhe komunitetin shqiptar në Kretë. Në të njëjtën kohë hartohet edhe programi ku përqendrimi është në 4 çështje kryesore: arsim, kulturë, bashkëpunim me vendasit dhe humanizëm për shtresat në nevojë. Mbështetja kryesore e shkollës e mësimit shqip ka qenë në themel të shoqatës sonë. Veprimtaria e shoqatës sa vinte e zhvillohej ditë pas dite dhe pas shumë përpjekjesh fituam të drejtën për mbrojtjen ligjore dhe pas kësaj dalim hapur në takim me bashkëqytetarët tanë si edhe me emigrantët nga vende të tjera, pa lënë mënjanë për asnjë moment bashkëpunimin me studentët dhe organet drejtuese vendore.

SFIDË PËR TË RUAJTUR GJUHËN SHQIPE NË EMIGRACION

Përpjekjet e shqiptarëve për të mbijetuar në emigracion në kohët moderne, për të ruajtur gjuhën, zakonet dhe traditat shqiptare është sfida e shekullit të ri që jetojmë. Mijëra e mijëra shqiptarë u larguan nga vendi i tyre për një jetë më të mirë larg mëmëdheut. Shumë prej tyre fati i degdisi në skajet më të largëta të kontinenteve, nga Amerika deri ne Australi, nga Afrika deri në Norvegji. Por kudo ku kanë shkuar, jo vetëm u përshtaten dhe u integruan me kulturën vendase por edhe u përpoqen të mbronin, të trashëgonin dhe të përhapnin gjuhën, zakonet dhe traditat e popullit tonë tek bashkatdhetarët dhe sidomos tek brezi i ri, lindur dhe rritur larg atdheut. Emigracioni ka shumë sfida dhe vështirësi. Ruajtja e gjuhës në kushtet e teknologjisë dhe internetit e dy gjuhësia e bën shumë të vështirë mësimin dhe ruajtjen e gjuhës mëmë.

NË RUAJTJE TË GJUHËS DHE TRASHËGIMISË SHQIPE

Në ruajtjen e gjuhës shqipe, traditave shqiptare dhe identitetit kombëtar shqiptar një rol të pazëvëndësueshëm ka pasur Shoqata “Bashkimi Shqiptar Iraklio”. Kjo shoqatë e ka zanafillën në Mars të vitit 2013 nga bashkëpunimi mes një grupi emigrantësh shqiptare dhe një grupi studentësh që studiojnë në degën Shkenca Shoqerore dhe Sociale në qytetin e Iraklios, të cilët interesoheshin për traditat e popullit tonë dhe çfarë bëjmë ne që t`i mbrojmë ato dhe t`i kalojmë te brezat që lindin dhe rriten këtu. Një nderim e falenderim të veçantë kam për pedagogen Lina Peleqidhu dhe Manoli Prokopaqi që na kanë ndihmuar dhe na kanë mbështetur pafund. Ndihmesë dhe vëmendje të veçantë në nisjen e procesit kanë dhënë mësuesit pensioniste Yllka Naska dhe Kozma Naska. Sfida për të mbrojtur dhe zhvilluar gjuhën shqipe në vend të huaj, bëri që puna me studentët dhe pedagogët të vazhdonte me ritme të shpejta duke filluar me studimin e shoqatave të tjera shqiptare në Greqi të cilat kishin sukses.

“URË MIQËSIE” – GREKËT QË DUAN TË MËSOJNË SHQIP

Shoqata “Bashkimi Shqiptar – Iraklio” realizoi hapjen e kursit të Parë në Greqi “Urë Miqësie” për qytetarët grekë që mësojnë gjuhën shqipe nën drejtimin e mësueseve Drane Dedaj  dhe Lindita Çuçi. Mësimi për këtë kurs zhvillohet në Qendrën Kulturore të qytetit të Iraklios. Puna jonë fokusohet te ndërgjegjësimi i bashkëkombasve shqiptarë rezident në Iraklio për ndihmën humanitare brenda komunitetit. Nën drejtimin e z.Saimir Kamberaj dhe z.Arjan Mërtiri, është krijuar grupi i dhuruesve të gjakut, duke dhuruar gjak pranë spitalit të Iraklios i rregjistruar në Bankën Kombëtare Greke të dhuruesve të gjakut në 25.07.2018. Më 28 Nëntor 2017 Shoqata “Bashkimi Shqiptar Iraklio” formoi Skuadrën e Futbollit ” Iliria”, nën drejtimin e Shefqet Mara dhe Lulzim Lusha, e cila ka zhvilluar ndeshje miqësore me ekipe lokale. Skuadra vazhdon të zhvillojë aktivitete sportive sipas kalendarit. Një nga momentet më të bukura është takimi dhe ndeshja miqësore me ekipin veteran të kombëtares së Greqisë e cila kishte karakter human për grumbullimin e ndihmave për të dëmtuarit nga tërmeti në vendin tonë. Shoqata aktualisht zhvillon aktivitetet dhe veprimtarinë e saj në Qendrën Kulturore “Bashkimi Shqiptar Iraklio”, e cila u bë e mundur nga vetë anëtarët e shoqatës, iniciativë kjo e pritur me shumë interes nga patriotët shqiptarë por dhe nga Bashkia e Qytetit të Iraklios si dhe Prefektura e Ishullit Kretë. Është për tu përshendetur vëmendja e Bashkisë dhe e Prefekturës për ti dhënë një rëndësi të veçantë kësaj Qendre Kulturore dhe pse jo në të ardhmen të kthehet në një Qendër Kulturore Shqiptare për të gjithë bashkombasit tanë në Kretë.

BASHKIMI I INTELEKTUALËVE SHQIPTARË NË KRETË

Objektivat kryesore për të ardhmen janë afrimi i intelektualëve dhe të rinjve që duan të angazhohen pranë shoqatës sonë në ndihmë dhe mbrojtje të gjuhës dhe kulturës shqiptare. Se fundmi i janë bashkuar Këshillit Pedagogjik – Kulturor Dr.Eldiona Shukallari, mësuesja Areta Gjelaj, mesuesja e baletit Lasandra Çypi, mësuesja e muzikës Katerina Hamogjelaqi. Shumë të rinj e të reja janë afruar si vullnetare në shoqatën tonë atdhetare. Janë të lutur nga ana jonë të na ndihmojnë me eksperiencat e tyre studiues e veprimtarë në mënyrë që iniciativat tona të shkojnë një hap përpara. Shqiptarët janë një faktor i rëndësishëm në shtetin e Greqisë dhe aq më tepër në ishulin e Kretës. Intelektualët shqiptarë po na shtohen dita ditës në mënyrë që formacioni ynë atdhetar do të jetë sa më intelektual dhe patriotik. 

“NËNË TEREZA, SHENJTORJA E PERIFERIVE” NË VATËR

by

-“NËNË TEREZA, SHENJTORJA E PERIFERIVE” MBOLDHI NË VATËR STUDIUES, AMBASADOR, KLERIKË, GAZETARË, ISH DEPUTETE, BASHKATDHETARË NGA TROJET ETNIKE-

  • Studiuesit: Dr. Pashko Camaj, Dr. Paulin Marku, ambasador Mal Berisha, Dr. Tahir Kukaj, autorja e librit PhD Ines Angeli Murzaku, presidenti i Nderit i Vatrës Agim Rexhaj, anëtari i kryesisë së Vatrës Marjan Cubi, Profesori i Muzikës nga Gjilani Izet Kallaba, editori i Diellit Dalip Greca, moderatori Sokol Paja, diskutuan rreth librit dhe përcollën mesazhe krenarie për Shenjtëreshën Nënë Tereza, si Shenjte me gjak shqiptar.

Nga Sokol PAJA – DIELLI

Të Martën më 22 Qershor 2021, në selinë e Federatës Panshqiptare të Amerikës “VATRA” u promovua libri “Nënë Tereza, Shenjtorja e Periferive” e PhD Ines Angeli Murzaku. Në promovimin kushtuar shqiptares më të madhe, humanistes me famë botërore Nënë Terezës, Shenjtores së kombit tonë, nderuan me pjesëmarrje aktive Ambasadorë, përfaqësues fetarë, ish deputetë, gazetarë, studiues, albanologë, shkrimtarë, mësues, veprimtarë të shquar të diasporës shqiptare në USA, autoritetet më të larta drejtuese të VATRËS etj. Një atmosferë festive, vëllazërore dhe patriotike, një takim mbresëlënës në përkujtim të jetës dhe veprës së Nënës së Dashurisë së Zotit ndaj njerëzve, na riktheu edhe një herë pas në shërbimin dhe sakrificat e Nënë Terezës ndaj njerëzve të periferisë dhe mbi të gjitha na ngjalli krenarinë se toka jonë e bekuar shqiptare, kombi ynë i vogël i dha botës një Shenjtore të madhe. Ceremonia e promovimit u hap nga Presidenti i Nderit të VATRËS z.Agim Rexhaj i cili foli rreth rëndësisë së botimit shkencor kushtuar jetës, veprës e misionit të Nënë Terezës mbi tokë. Ai bashkëndau disa eksperienca personale të vizitës së Nënë Terezës në Pejë dhe momente të tjera që kanë të bëjnë me lumturimin dhe shenjtërimin e Nënë Terezës. Nënkryetari i VATRËS Dr. Pashko Camaj në promovim tha se te Nënë Tereza shqiptarët shohin jo vetëm një shenjtore, shohin jo vetëm një dritë udhëzuese shpirtërore, por shohin motrën, nënën, e cila erdhi si njëra nga njerëzit dhe që përfaqëson të gjithë ne njerëzit pa dallime fetare. “Nënë Tereza përfaqëson më të mirën në të gjithë ne, është një simbol i asaj që ne si popull tregojmë çdo ditë, harmoni jo thjesht e fjalës pa vlerë për ne ‘tolerancë’ që mbase është e zbatueshme për të tjerët, po, por jo për ne shqiptarët. Për ne, ishte dhe do të jetë gjithmonë, harmonia dhe njerëzit e çdo feje, pjesa tjetër e botës mbase mund të mësojnë prej nesh, se harmonia është gjithmonë më e preferuar. Në atë harmoni, ne shohim veprën e Zotit, ne shohim dashurinë e Zotit për njerëzit e vet – përmes veprave dhe fjalëve të Nënës Terezë, në lutjet më të thjeshta, na kujtojnë dritën e ndritshme që vazhdon të udhëheqë botën dhe popullin tonë” deklaroi Dr. Camaj. Ambasador Mal Berisha theksoi në promovim se Nënë Tereza është një nder emrat më të spikatur e më të dalluar që ne si komb i paraqitemi botës. Ne si popull përqafojmë teorinë e “soft power” që do të thotë pushteti i butë, pushteti i shpirtit ku ne i paraqesim botës vlerat tona si komb i vogël. Sipas Ambasador Berishës, diplomacia në rastin e simboleve të veçanta të Kombit shqiptar si Skënderbeu, Kostandini i Madh, katër Papët me origjinë shqiptare të Vatikanit etj, janë figura të përmasave të jashtëzakonshme që na lartësojnë ne si komb. Z.Berisha theksoi domosdoshmërinë e promovimit jo vetëm në diplomaci politike por në çdo kanal tjetër komunikimi të figurave të famshme shqiptare pasi ato janë identitet dhe krenari kombëtare. Sipas studiuesit Dr. Paulin Marku duke qenë se autorja e librit vjen nga bota akademike dhe materia e saj është histori religjioni, libri vjen i plotë dhe i përtypshëm për çdo njeri, te të cilido formimi dhe i detajuar me ngjarje, fakte e interpretime të plota, shtjelluara më së miri tematikat e rëndësishme të jetës së humanistes shqiptare me famë botërore që prej fëmijërisë së saj, misioni religjioz në Indi dhe në shumë vende të ndryshme të botës. “Titulli i librit që unë dua ta them në shqip se më tingullon më bukur dhe e ndiej më afër Nënë Terezen, “Shenjtorja e periferive”, pikërisht këtu ka një filozofi të thellë, pra se si një njeri nga periferitë e botës, një shqiptare për nga origjina e saj arrin të pushtojë botën, jo me luftë, as me shpatë por vetëm me dashuri, urtësi dhe përkushtim ndaj njerëzve në nevojë. Ajo gjatë gjithë jetës asnjëherë nuk hoqi dorë nga veprimtaria e saj e gjërë. Këtu citoj thënien e Nënë Terezës: “Jeta është vetëm një dhe unë dua ta shpenzoj duke mbjellur dashuri deri në ditën e fundit të jetës time që do të marr frymë, kur ne të vdesim do të marrim me vete vetëm valixhen e bamirësisë dhe unë do të kërkoj ta mbush sa të kem mundësi” përfundoi kumtesën e tij studiuesi Dr. Paulin Marku. Profesoresha PhD Ines Murzaku shprehu mirënjohje për të gjithë pjesëmarrësit dhe u ndje e vlerësuar nga pjesëmarrja masive dhe interesi për botimin e saj rreth Shenjtores shqiptare Nënë Tereza. Profesoresha Murzaku u ndal specifikisht te shkrimet që gazeta prestigjioze “New York Times” kishte sulmuar Nënë Terezën duke e quajtur urdhërin e saj fetar si kult. Gazeta “New York Times” kujtoi Profesoresha Ines Murzaku së fundmi botoi një pjesë të opinionit me titull: “A ishte Nënë Tereza një udhëheqëse kulti?” Ai i cilësoi Misionarët e Bamirësisë ( MC ) si kult dhe Shën Nënë Tereza si më shumë një udhëheqëse kulti sesa një shenjtore e Kishës Katolike. Artikulli përmban intervista nga motrat që kanë lënë Misionarët e Bamirësisë dhe tregojnë, ose më mirë, “riciklojnë” historitë e tyre (shumë nga këto histori janë botuar më parë). Rimarketingu i këtyre akuzave të vjetra, të rrëzuara, sipas Profesoreshës Ines Murzaku i jep audiencës një mënyrë të re për t’u mashtruar nga informacioni i vjetër dhe “kultura e anulimit” kërcënon të shkatërrojë reputacionin e një prej grave më të dashura të shekullit XX. Sulmi ndaj Nënë Terezës si udhëheqëse e kultit ngre sipas Profesoreshës Ines Murzaku një pyetje themelore: Si mund të përkufizohen kultet? Ish – anëtarja e MC Mary Johnson pranon në intervistën për podcast se “dikush nuk e di gjithmonë se ku të vendosë kufirin midis fesë dhe kultit”, megjithëse ajo vazhdimisht vë vijën në anën e kultit, kur përshkruan Misionarët e Bamirësisë. Studiuesit nuk pajtohen në përcaktimin e kultit dhe praktikat e rrjedhura të kultit. Disa studiues të shkencave shoqërore sipas profesorësh Murzaku sugjerojnë që të shmanget përdorimi i fjalës në të gjithë literaturën akademike dhe të gjejnë përdorimin mediatik të termit shumë problematik cilësoi Profesoresha Murzaku. Në fund të paraqitjes porositi Prof. Ines Murzaku njësoj si Nënë Tereza: “Bëj gjëra të vogla me shumë dashuri. Fillo nga familja, duaje familjen, pastaj tek komshiu, duaje komshiun. Këtë do të bënte Nënë Tereza. Ajo nuk donte të përzihej me ideologji, nuk donte të përzihej me politikë. Kjo Nënë që edhe nga trupi ishte e vogël, arriti gjëra shumë të mëdha me këtë metodologji. Dhe nga e mësoi këtë? Nga periferia. Ballkani dhe ne si shqiptarë kemi shumë për të ofruar. Ajo i kishte mësuar të gjitha në laboratorin e Ballkanit. Ishte ndeshur me fe të ndryshme, kishte shumë shokë myslimanë, ortodoksë, njerëz të etnive të ndryshme” përfundoi paraqitjen e saj për pjesëmarrësit Prof. Ines Murzaku. Imam Dr. Tahir Kukaj, Këshilltar për Çështjet Fetare i Kryetarit të Bashkisë së New Yorkut Bill DeBlasio, NYPD Chaplain dhe Zv. President i Qëndrës Islame Kulturore Shqiptare në Staten Island New York deklaroi në promovim se Nënë Tereza nuk u bë e famshme se ishte shqiptare por u bë Shenjtore për atë që ajo i dha njerëzimit. Çdo shqiptar krenohet dhe nderohet për punën e Nënë Terezës. Imam Kukaj u ndal te zgjimi kombëtar i shqiptarëve, rritja e ndërgjegjes fetare dhe atdhetare ku përmendi “Lahutën e Malësisë” si një kryevepër të shqiptarisë dhe At Gjergj Fishtën si atin e saj. Komunistët nuk i lanë shqiptarët në trojet e tyre të njihen me Nënë Terezën, misionin dhe veprimtarinë e saj. Sipas z.Kukaj, Zoti i madh, personave të mëdhenj si Nënë Tereza u jep shpirt, energji, besim dhe forcë të posaçme që ti shërbejnë njeriut. Imam Kukaj u bëri thirrje intelektualëve shqiptarë që të promovojnë Nënë Terezën, Lahutën e Malësisë, persekutimin e klerikëve në komunizëm, qëndresën e klerit me dinjitet e vetmohim, pasi ata ishin njerëz të mëdhenj, shqiptarë patriot të pavdekshëm. “Është krenari e veçantë ti tregojmë botës me veprat tona, me besimin tonë, me punën tonë se kush është Nënë Tereza. Shenjtorja shqiptare Nënë Tereza na tregon se çfarë është sakrifica e humanizmi deri në vetmohim. Nëse Nënë Tereza do ishte gjallë nuk do kishte kaq shumë varfëri në trojet e shqiptarëve. Nënë Tëreza u qëndroi parimeve të shenjta të Zotit. Kjo shenjtore është shembulli ynë më i mirë në botë. Nënë Tereza është shembulli ideal sesi u qëndrohet besnik parimeve të pa ndryshueshme” përfundoi fjalimin e tij Imam Tahir Kukaj. Kandidati për Këshillin Bashkiak të New Yorkut Avokat Aleksander Mici gjatë fjalës në promovimin e librit deklaroi se shqiptarët i dhanë botës një Shenjtore të veçantë, shembull të dashurisë, sakrificës dhe shërbimit ndaj njerëzve. Sipas z.Mici Nënë Tereza u dha dinjitet e shërbim njerëzve pa dallim, deri në vetmohim. Avokat Mici ftoi shqiptarët që të angazhohen më shumë politikisht dhe të jenë vetë përcaktues për fatet e tyre në vendimmarrjen politike të qytetit duke zgjedhur përfaqësuesit e tyre shqiptarë në këto zgjedhje. Editori i Diellit z.Dalip Greca u ndal te kontributi i shkodranes së ndjerë, humanistes së madhe Lume Juka si motër e devoshme e Nënë Terezës dhe organizimit të Paradës së Shqiptaro dheArberesheve në Avenunë e 6-të në New York që në vitin 69’ ku prijëse ishte Lume Juka, nje nga motrat e perkushtuara te Nene Terezes. Z.Greca u ndal dhe te rëndësia e këtij botimi rreth figurës së shqiptarës së shquar Nënë Tereza. Arkëtari i VATRËS Marjan Cubi u ndal tek ndihma e madhe që ka dhënë për ndërtimin e shtatoreve të Nënë Terezës në Kosovë dhe te jeta e vepra e Nënë Terezës në shërbim të njerëzimit. Profesori i Muzikës nga Gjilani Izet Kallaba, recitoi një poezi që kishte shkruar për Nënë Terezën dhe i dhuroi Bibliotekës së VATRËS librin e tij të muzikës dhe teksteve të larmishme të këngëve. Studiuesi Prend Qeta u ndal të karakteri shkencor i librit dhe e vlerësoi botimin për Nënë Terezën. Në thelb, botimi “Nënë Tereza, Shenjtorja e Periferive” është një studim shkencor mbi Nënë Terezën, i bazuar në dokumenta origjinale, letra të shkruara nga dora e Nënë Terezës. Libri është një libër teologjik, përdor metodat teologjike, filozofike e misionare për të kuptuar e interpretuar figurën e Nënë Terezës dhe veprën e saj që e tejkalon bamirësinë. Libri është i bazuar në teologjinë e periferive të Papa Françeskut, një periferi që manifestohet në forma të ndryshme, me dimensione të ndryshme, me aktorë të ndryshëm. Nënë Tereza me zërin e saj i dha zë atyre që nuk kishin zë, i dha sy të verbërve. Për Nënë Terezën Zoti, besa-nderi, mikpritja janë të gjitha cilësi të cilat vijnë natyrshëm për një Shqiptar dhe këto ajo diti me zgjuarsi e vetëmohim t’ja transmetojë gjithë botës. Libri i profesoreshës së Historisë Kishtare dhe themelueses së Departamentit të Studimeve Katolike në Universitetin Seton Hall në New Jersey PhD Ines Murzaku ngjalli shumë interes për të pranishmit e shumtë dhe autorja deklaroi se edhe ajo vetë ishte prekur thellë nga jeta dhe vepra e Nënë Terezës dhe është në proces të shkrimit të një tjetër libri rreth Shenjtores së madhe shqiptare Nënë Tereza.