Sokol Paja – Page 91 – Dielli

STOMATOLOGËT SHQIPTARË NË GJERMANI NË BETEJËN NDAJ COVID-19

June 29, 2020 by dgreca

Dr. Nertsa Çunoti dhe Dr. Rezart Qorri bashkëshortët mjekë në qytetin Plauen në Landin Sachsen, Gjermani, rrëfejnë ekskluzivisht për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, rolin e mjekut stomatolog në luftën ndaj Covid-19 në Gjermani. Me bashkëshortët mjekë Çunoti-Qorri bisedoi gazetari i Diellit Sokol PAJA.

KLINIKAT DENTARE NË BETEJËN NDAJ COVID-19

Ashtu si çdo profesion edhe stomatologët patën përballjen e tyre me luftën kundër COVID-19. Në fillim të muajit mars ishim në pritje të udhëzimeve lidhur me protokollet e punës kundrejt pandemisë së shkaktuar nga SARS-COV-2. Pas shumë debatesh edhe me tone të “ashpëra”midis Dhomës së Dentistëve dhe stomatologëve për mbylljen e përkohshme të klinikave dentare, pas konsultuave me specialistët mjekësorë, Dhoma Qëndrore e Dentistëve në Berlin në bashkëpunim me Landet përkatëse, arriti në një marrëveshje definitive, e cila urdhëronte vazhdimësine e punës së çdo klinikë dentare por me reduktim oraresh dhe duke patur qëllim kryesor vetëm trajtimin e urgjencave akute dentare, nën masat e shtuara mbrojtëse si për stafin ashtu dhe për pacientin. U ndërmorën disa masa parandaluese të cilat më duhet të them u zbatuan dhe vazhdojnë të zbatohen edhe sot në mënyrë tejet rigoroze nga të dyja palët mjek-pacient: Deri në datën 15 Qershor në çdo klinikë duhej të qëndronte vetëm një mjek dhe një ndihmës, nqs klinikat kishin më shumë dentistë të punësuar atëherë funksiononte një listë rrotacioni ku çdo ditë punonin grupe të ndryshme mjek-ndihmës. Pacientët duhet të telefononin paraprakisht për të lënë një orar trajtimi dhe ishin të detyruar të plotësonin një formular informues lidhur me historikun e dy javëve të fundit, nëse kanë patur udhëtime jashtë Gjermanisë, kontakte me persona të dyshuar me COVID-19 dhe në qoftë se kishin shfaqur një nga simptomat dyshuese. Pacienti në mënyre kategorike duhet te paraqitej në ambjentin e brëndshëm me maskë mbrojtëse dhe të qëndronte me të deri ne momentin e kryerjes së një procedure dentare. Ndërkohë stafi mjekësor ishte dhe vazhdon të jetë i pajisur me veshjet e posaçme të udhëzuara nga Ministria e Shëndetësisë. Trajtimi i planifikuar përfshinte një afat kohor rreth 60 minuta, pacienti qëndronte i vetëm në ambjentet e klinikë dhe pas largimit të tij kishte rreth 15 minuta kohë nga pacienti pasardhës, kohë kjo që shfrytezohej për ajrosjen e ambjentit të punës dhe dezinfektimin e plotë të saj.

MODELI GJERMAN NË PËRBALLIMIN E KRIZËS

Edhe sot mbeten në zbatim të gjitha masat e lartpërmendura, me ndryshimin e vetëm, që oraret po kthehen drejt normalitetit dhe i gjithë stafi kooperon i plotë pa rrotacione apo turne. Numri i pacientëve është shtuar por të gjithe respektojnë në mënyre tepër fanatike distancën prej 1.5m. Shpeshherë preferojnë të qëndrojnë në ambjentin e jashtëm të klinikës, deri në largimin e pacientit të fundit. Më duhet të pëmend edhe fondin ekonomik që Gjermania vuri në dispozicion për të gjithë punonjësit e saj, të cilët edhe pse me orare të reduktuara morën dhe vazhdojnë të marrin nga Prilli 2020 deri në Shtator 2020 një “pagë lufte” e cila përbën 60-68 % të rrogës së secilit dhe orët e shpenzuara më pas në punë paguhen si orë shtesë nga shefat e klinikave përkatëse. Kjo ndihmoj në tërësi si punëmarrësin ashtu edhe punëdhënësin dhe uli riskun e falimentimit.

MJEKËT BASHKËSHORTË NË NDIHMË TË BASHKATDHETARËVE

Në Landin Sachsen, Plauen-i qyteti në të cilin unë dhe bashkëshortja ime jetojmë e punojmë, mund të them me bindje se ka shumë shqiptarë por edhe në dy qytetet kryesore studentore Leipzig dhe Dresden ( kryeqytet), të preferuar për studimet e larta univeristare nga studentët shqiptarë në dijeninë time nuk ka asnjë të dhënë për infektime me Covid-19. Të bashkuar me nismën vullentare të shoqatës së Mjekëve Shqiptar në Gjermani për t’ju ardhur në ndihmë të gjithë atdhetarëve që jetojnë ketu apo edhe ata që fatkeqësisht u gjendën të izoluar brenda shtetit gjerman në një kohë të ashpër pandemie, vura edhe unë si kolegët e mi në dispozicion një numër kontakti dhe adresë E-maili ku mund të them që kam patur shkëmbime E-mailesh në nivel informues për problemet e tyre dentare si dhe në bashkëpunim me një klinikë, ku si stomatologe është e punësuar bashkëshortja ime kam dërguar bashkatdhetarë për të marrë shërbimin e duhur kundrejt asnjë pagese, duke patur parasysh që çdokush i pa sigurur nga ana shëndetësore në Gjermani merr vetëm shërbime private kundrejt një kostoje shumë të lartë.

MASAT STRIKTE NË SPITALE

Në ambjentin spitalor, masat e marra kundrejt pandemisë nga SARS-COV-2 janë akoma edhe më strikte. Në përditshmërinë time kam të bëj shumë pak me dhimbjet e gjeneruara drejtëpërdrejtë nga dentuara orale, por përballem me pacientë që si pasojë e aksidenteve të ndryshme referojnë fraktuar komplekse në regjionin facial dhe kranial dhe nuk janë të pakët edhe ata të cilët duhet ti nënshtohen opeacioneve për heqjen e lezioneve tumorale dhe metastazave që arrijne nje përhapje deri në regjionin e qafës të quajtura ndryshe edhe “Neck Dissection”. Të gjithë pacientët e lartpërmendur që shtrohen në pavjonin tonë të OMF -së janë të detyruar të kryejnë testin e Covid-19 në momentin e parë kur paraqiten dhe ndiqen më pas nga një test i dytë pas shërimit, pra daljes nga qëndra spitalore ose në rastin kur dërgohen në katedrat e tjera të specializuara për të vazhduar nderhyrjet e rradhës. Për sa i përket urgjencave mjekësore me rrezikshmëri të lartë për jetën,hyn në zbatim menjëherë protokolli Covid-19, cka do të thotë që pacienti trajtohet sikur është i infektuar, stafi mjeksor pajiset me veshjet e protokolluara, kryhet tamponi, pacienti i nënshtrohet ndërhyrjes kirugjikale dhe në përfundim të operacionit izolohet në dhomat përkatëse Covid-19 deri në marrjen e përgjigjes nga analiza e kryer.

STOMATOLOGËT NË KOHË PANDEMIE

Në këtë kohë Pandemie, Stomatologët ishin përgatitur për të trajtuar vetëm urgjencat dentare por në realitet u përfshinë shumë në kërkesat lidhur me estetikën. Ankesat më të shpeshta vinin edhe nga ata tek të cilët për shkak të situatës ju ishin anulluar seancat për rinovimin e mbushjeve të vjetra ose seancave te zbardhimit ( Bleaching). Pra edhe pse në kohë lufte me një virus të padukshëm ,të izoluar dhe me lëvizje të detyruara me maksa mbrojtëse që mbulonon tërësisht regjionin oral dhe rrjedhimisht edhe atë dentar, kërkesa për punime estetike nuk u vendos asnjëhere në plan të dytë. Disa lista pacientesh të koduar me punimet përkatëse të kryera nga disa klinika të shpërndara në landin Sachsen ku jetoj, u shqyrtuan nga një grup kërkimor psikologësh dhe sociologësh pjesë e fakultetit të mjekësisë Dresden të cilet dolën në një përfundim, që duhet ta nënvizoj është ende fillestar, por që paraqet konkluzione paraprake lidhur me rolin shumë të rëndësishëm që pamja, estetika luan në gjëndjen psikologike të secilit duke rritur vetbesimin në përditshmëri.

NDIHMA NDAJ BASHKATDHETARËVE DHE NJË APEL

Jam i lumtur që kam dhënë dhe vazhdoj jap sadopak ndihmë për komunitetin tim larg vendlindjes, ku padiskutim do të doja të isha prezent, e të ushtroja gjithë eksperiencën tim të ndërtuar në një shtet që e tregoi edhe njëherë, në një kohë të jashtëzakonshme për të gjithë, se ka baza te forta jo vetëm në sistemin shëndetësor por edhe në respektimin e një hierakie ku zëri i specialistëve të fushave të ndryshme dëgjohet me shumë vëmendje dhe qëndron mbi çdo mendim apo opinion pesonal të drejtuesëve qëveritarë, e ku çdo qytetar padiksutim, i beson me bindje dhe zbaton me seriozitet gjithçka. E kundërta e asaj që lexoj çdo ditë për Shqipërinë, ku duket se u harrua shumë shpejt gjithçka, qytetarët thyejnë dita ditës të gjitha rregullat që mbrojnë jetën e gjithësecilit, nuk ka më distancim social, maska mbrojtëse në ambjentet e mbyllura dhe duket se tek ne nuk ka me luftë, e ky virus është thjeshtë larg gjithësecilit, ndërkohë numri rritet frikshëm dita-ditës. Edhe pse situata duket se po shkon drejt një normalizimi nuk duhet të harrojmë se kjo betejë nuk është fituar ende, prandaj është koha kur të gjithë sëbashku të dëshmojmë sesa mendojmë dhe se sa bëjmë për njëri-tjetrin.

KUSH JANË ÇIFTI I BASHKËSHORTËVE DR. NERTSA ÇUNOTI DHE DR.REZART QORRI

Dr.Nertsa Çunoti ka lindur në qytetin e Korçës më 23 Shkurt 1990. Në Korrik 2013 përfundoi studimet e larta univeristare dhe u diplomua si studente e ekselencës në Albanian University, Fakulteti i Shkencave Mjekësore, Dega Stomatologji. Zotëron shumë mirë gjuhën franceze, italiane, angleze dhe gjermane.

Pas diplomimit punoi si asistent-petagoge në Universitet në katedrën e Endodontisë dhe Pedodontisë. Rrugëtimi i Dr. Çunotit në Gjermani filloi prej vitit 2016 duke u përgatitur për provimet konvertuese të diplomës shqiptare në atë gjermane, të cilën e kurorëzoi me sukses në vitin 2018 duke u pajisur me licencën gjermane si mjeke Stomatologe. Që prej vitit 2019 është e angazhuar në një projekt kërkimor shkencor në Universitetin Teknik të Dresden-it (TUD), në Fakultetin e Mjeksisë “Carl Gustav Carus”.

Dr.Rezart Qorri ka lindur në Elbasan më 06.03.1986. Ka përfunduar studimet e larta në vitin 2009, në Universitetin Mjekësor të Tiranës, Fakulteti i Mjekësisë Dentare, i diplomuar me rezultate shumë të larta. Mbas diplomimit ka punuar rreth 3 vite në një klinikë Italo-Shqiptare ku e tërhoqi së tepërmin aspekti i kirurgjisë orale i cili u kthye në pasjon dhe në punën e tij të përditëshme. Prej vitit 2014 ushtron profesionin në Gjermani si mjek stomatolog; Aktualisht ndjek vitin e fundit të specializimit për Kirurgjinë Orale në sptitalin rajonal “Heinrich-Braun-Krankenhaus” Zwickau/Sachsen në repartin e Oro-Maxillo-Facial-it (OMF) dhe është në ndjekje të kurikulumit në fushën e implantologjisë. Paralelisht i angazhuar në dy projekte kërkimore shkencore në Universitetin Teknik të Dresden-it (TUD), në Fakultetin e Mjeksisë “Carl Gustav Carus” si dhe në klinikën universitare Leipzig, Fakulteti i Mjekesise- Katedra OMF. Është anëtar i Shoqatës së Mjekëve Shqiptar në Gjermani dhe Drejtues i Grupit të Punës së Stomatologëve Shqiptarë. Themelimi i këtij grupi ka per qëllim hapjen e rrugës, koordinimit të punës, bashkëpunimit, shkëmbimit të eksperiencës midis të gjithë mjekëve stomatologë në Gjermani e më gjerë.

COVID-19, PËRMES NJË STUDIMI GJINOR DHE STATISTIKOR

June 26, 2020 by dgreca

Dr.med.Aurora Dollenberg, University of Oldenburg, Oldenburg, Gjermani prezanton ekskluzivisht për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, studimin sesi ndikon pleqëria, mbipesha, duhanpirja dhe sëmundjet kronike në infektueshmërinë me Covid-19. Me Dr.med Aurora Dollenberg bisedoi gazetari Sokol PAJA.

COVID-19 DHE E ARDHMJA E PANDEMISË GLOBALE

Rezultatet e Studimit të fundit të Dr. Aurora Dollenberg mbi ´´Faktorët e Rrezikut të COVID-19´´: Në 6 muajt e fundit, pothuajse 8 milion njerëz në të gjithë botën janë prekur prej COVID-19. Bllokimi i udhëtimeve, distancimi social dhe maskat mbrojtëse kanë frenuar epideminë në shumë vende javët e fundit, por rezistenca e popullatës shqiptare ndaj kufizimeve të lirive është rritur, dhe si pasojë është rritur edhe numri i të infektuarëve me COVID-19. Rreth 80% e rastevetë COVID-19 janë me simptoma të lehta ose asimptomatik dhe pacientët shërohen plotësisht. Por disa infeksione janë kërcënuese për jetën dhe fatale. Për të përcaktuar faktorët e rrezikut të lidhur me Infektimin nga COVID-19, sipas rezultateve të studimit, pothuajse gjysma e pacientëve (48%) nuk kishin sëmundje të dokumentuara shoqëruese. Pacientët zakonisht shërohen pas një ethe dhe kolle dymbëdhjetë ditore. Shërimi vazhdoi mesatarisht për 14 ditë. Një në tre pacientë reaguan me përmirësim të shpejtë të sëmundjes pastrajtimit profilaktik me një antibiotik (Azitromycin, Doxycilinetc); shkalla e të shëruarëve arriti75%. Rezultatet e studimit treguan se pleqëria, mbi pasha dhe sëmundjet kronike rrisin rrezikun e infektueshmërisë. Përqindjae të Infektuarëve me COVID-19 rritet nga 10% tek mosha 25 vjeç deri në70% tek mosha 70 vjeç, sepse numri i faktorëve të rrezikut rritet me moshën. Kjo është arsyeja pse më pak njerëz janë në rrezik në vendet me një popullsi më të re, siç është Shqipëria e trojet shqiptare. Përqindja e duhanpirësve aktivë midis të infektuarëve ishte 10% – krahasuar me 4% të pacientëve të infektuar që nuk pinë duhan. Pra, nikotina rezultoi të jetë në studimin tonë një faktor rrezikues. Me 6%, burrat kanë dy herë më shumë të ngjarë të rrezikojnë nga gratë me 3%. Dendësia më e lartë e popullsisë dhe ekspozimi më i ulët i diellit rrisinin fektueshmërinë me COVID-19. Të dhënat, pra, japin shpresë se ekspozimi i rritur në rrezet e diellit do të çojë në një rrafshim të kurbës së të infektuareve në muajt e ardhshëm të verës. Pra, ekspozimi ndaj diellit ka një efekt të rëndësishëm mbrojtës ndaj COVID-19. Dyshohet se një rritje e ndotjes së ajrit shoqërohet me një rritje të rasteve të reja të COVID-19. Një fakt ky shumë shqetësues për metropolet shqiptare si Tirana, Durrësi, Prishtina etc. Për shkak se udhëtimet ajërore me aeroplane u anulluan gjatë kësaj kohe të izolimit në nivel global, u zvogëlua në 3 mujorin e fundit edhe ndojtja e ajërit dhe kjo gjithashtu ka ndihmuar që virusi të përhapej më pak.

MËSIMET PREJ COVID -19

Të moshuarit janë veçanërisht të rrezikuar nga infektimi me COVID-19. Sa më i vjetër të jeni, aq më i lartë është shkalla e vdekshmërisë. Arsyeja për këtë është sistemi imunitar i dobësuar shpesh dhe sëmundje të ndryshme para-ekzistuese. Sidomos sëmundjet kronik e rrisin ngarkesën virale dhe përkeqësojnë prognozën. Nëse një pacient që vuan nga COVID-19 pranohet me tre faktorë të rrezikut, pritet një ecuri kërcënuese për jetën. Përcaktimi i faktorëve të rrezikut ndihmon mjekët në të ardhmen të identifikojnë pacientët me SARS-CoV-2 me prognozë të dobët në një fazë të hershme, t’I izolojnë ato dhe të fillojnë një ndërhyrje optimal antivirale. Sfida për studimet në vijim ëhtë raportimi mbi vaksinën e parë ndaj COVID-19. Rezultatet e deri tanishme tregojnë se Vaksina është me efikasitet të sigurtë dhe tolerohet mirë. Asnjë efekt negative serioz nuk u gjet brenda 28 ditëve pas vaksinimit. Antitrupat u formuan në pjesëmarrësit me një rritje të konsiderueshme pas 14 ditësh. Kulmi i prodhimit të antitrupave u mat 28 ditë pas vaksinimit.

MJEKU I FAMILJES NË SISTEMIN SHËNDETËSOR GJERMAN

Në Gjermani mjeku gëzon një status të lartë në shoqëri. Vashdon të jetë edhe këtu në gjermani imazhi, që mjeku është një person human dhe shërues, të cilin e respektojnë maksimalisht gjithë shtresat e shoqërisë. Si mjeke familje unë trajtoj çdo sëmundje të përgjishme dhe speciale. Si mjeke urgjence ndihmojnë në shpëtimin e jetëve të pacientëve nga sëmundjet acute vdekjeprurese. Si psikoterapiste kujdesem që me anë të një shëndeti më të mirë psiqik të pacientëve, të rrisë cilësinë e jetës së tyre në afatgjatë. Ne si mjekë veprojmë në bazë të Protokolleve me të fundit mjekësore të OBSH. Në këtë pikë të njohurisë mjekësore nuk bëj kompromise. Patjetër si psikoterapiste kam mësuar dhe nga experienca ta dëgjoj gjithmonë edhe zërin e shpirtit të pacientit dhe emocionet e tyre. Kështu vendimet e mia kushtëzohen nga një njohuri e mirë mjekësore dhe dëgjuese e vëmëndshme e emocioneve të mia dhe të pacientëve.

MESAZHI JUAJ PËR GAZETËN DIELLI DHE DIASPORËN NË USA

Rreziku i infektimit me COVID-19 do na shoqërojë përgjatë gjithë vitit 2020, prandaj të dashur bashkëatdhetarë në USA duhet të qëndrojmë vigjilentë derisa të arrihet vaksinimi i popullatës. Eshtë një sfidë e madhe të marrësh diçka positive nga kjo krizë, por mund t’ia dalim duke respektuar masat mbrojtëse dhe në fund të kësaj krize të dalim edhe më të forte fizikisht e psiqikisht.

KUSH ËSHTË DR.AURORA META DOLLENBERG

Ishte dëshira që në fëmijeri për të pasur një ndikim të rëndësishëm positive në jetën e të tjerëve dhe shpëtimi i një jete njerëzore ishte një ëndërr e madhe. Aurora Meta-Dollenberg ka lindur në qytetin e Fierit. Mjekja dhe shkenctarja shqiptare është vetëm 34 vjec, por ajo ka arritur deri tani 3 specializime në Gjermani: Specialiste e Mjekësisë së Familjes, e Mjekësisë së Urgjencës dhe Psikoterapisë. Paralelisht Dr. Aurora ka ndjekur edhe karrierën akademike ne universistetet më të njohura në Gjermani, ku ka përfunduar 2 kërkime shkencore mbi çrregullimet e Ankthit-Depresionit dhe Kancerit tek Gratë. Pavarësisht barriereva të mëdha që kishte në fillim si e emigruar në gjermani, Dr. Aurora arriti të hapte në vitin 2018 dy klinikat e saj private në Ëolfenbüttel afër Hannoverit, ku trajton edhe shumë pacientë të trevave shqiptare. Dr. Aurora është e lumtur që edhe pse në emigrim vazhdon të ndihmojë dhe shpëtojë jetë të shqiptarëve.

SHQIPTARËT NË PORTUGALI DHE BETEJA E SHTETIT IBERIK NDAJ COVID-19

June 25, 2020 by dgreca

Altin Ndrio doktor në Spitalin “Centro Hospitalar Universitário de São João” në Porto, Portugali, rrëfen ekskluzivisht për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, betejën e shtetit portugez ndaj covid-19 dhe gjëndjen në shtetin iberik. Me Dr. Altin Ndrion, bisedoi gazetari Sokol PAJA.

SITUATA E COVID-19 NË PORTUGALI

Deri në ditën e sotme statistikat në Portugali tregojnë më shumë se 39392 raste positive që nga fillimi i pandemisë, si dhe 1534 viktima. Të shëruar janë mbi 25550 persona. Në 24 orët e fundit kemi patur 259 raste të reja dhe 4 viktima. Në fakt në fillimin e pandemisë masat që u morën këtu treguan efektshmeri të lartë. Masat ishin: përdorimi i maskës sidomos në ambjente të mbyllura, ndalimi i grumbullimit të personave si dhe distancimi midis njerëzve, larja dhe dezinfektimi më i shpeshtë i duarve, higjienizimi i ambjenteve të punës dhe perreth, ashtu sikurse izolimi dhe diagnostikimi i personave të infektuar, për të parandaluar përhapjen e virusit. Këto masa bënë që situata të kontrollohej sa më mirë. Për këtë Portugalia merrej si shembull nga vendet e tjera të Bashkimit Europian si një nga vendet me numrin më të ulët të të prekurve për një milion banorë. Që nga fillimi i muajit qershor filloi hapja graduale e aktiviteteve në fushat e ndryshme. Në këto momente që kur filloi lehtësimi i masave dhe rikthimi gradual në normalitet, duket se kontrolli i situatës ka dalë nga duart, duke treguar një rritje të konsiderueshme të rasteve të reja. Kjo do të bëjë që të ketë kthim mbapa.

VAKSINA ANTI-COVID, AFËR DHE LARG

Përsa i përket prodhimit të një vaksine të efektshme në parandalimin e infeksionit nga virusi sars-cov2, për memdimin tim në këto momente, është herët të themi nëse bota po has vështirësi apo jo. Që nga zbulimi i virusit për herë të parë në Kinë dhe me përhapjen e tij në të gjithë botën, nga studimet gjenetike që janë bërë, tregojnë se ai ka pësuar më shumë se 170 ndryshime (mutacione) në strukturën e tij. Kjo gjë e vështirëson akoma me shumë prodhimin e një vaksine të vetme efikase. Kompani të ndryshme farmaceutike në Europë, SHBA, Australi dhe Azi po punojnë me ritme të shpejta për prodhimin e vaksinës. Nuk duhet të harrojmë që për të konfimuar efekasitetin dhe rezultatet e vaksinës duhet kohë, shumë herë vite të tëra. Njihen rreth 40 lloje virusi që bëjnë pjesë në familjen e Coronaviridae dhe që e kanë shoqëruar njerëzimin që nga zbulimi i tyre deri më sot. Prandaj mendoj se dhe sars-cov2 si pjesë e kësaj familje të madhe do të na shoqërojë për shumë vite.

SHQIPTARËT NË PORTUGALI

Komuniteti Shqiptar në Portugali është shumë i vogël. Nuk ka burim të saktë për numrin por mendoj se nuk i kalon 100 vetë. Në rrethin shoqeror që ne njohim situata është normale dhe pa probleme. Në qytetin e Portos ku unë jetoj dhe punoj numri është shumë i reduktuar. Nuk kam të dhëna. Sa i përket të ardhmes në Protugali, situata akoma nuk është e kontrolluar ashtu siç duhet, prandaj kujdesi dhe masat duhet të vazhdojnë. Duke ruajtur veten, ruajmë dhe të tjerët. Distancim, higjienë dhe përdorim maske. Të gjithë bashkë për një ambjent të pastër dhe shoqëri të shëndetshme.

KUSH ËSHTË DOKTOR ALTIN NDRIO

Altin Ndrio ka kryer studimet në Fakultetin e Mjeksisë në spitalin Nënë Teresa në Tiranë. Diplomuar në 1994. Pas diplomimit punoi për disa vite në Drejtorinë e Shëndetit Publik, shërbimin ambulator dhe ASHR në qytetin e Tiranës. Që nga viti 2001 është vendosur në Portugali. Në 2005 bëri njehsimin e diplomës këtu në Portugali. Në vitet 2007 – 2010 ka kryer specializimin pasuniversitar në degën Patologji Klinike në “Centro Hospitalar Universitário de São João ” në qytetin e Portos ku vazhdon të punojë dhe sot. Gjithashtu jep orë mësimi si pedagog vullnetar në fakultetin e mjeksisë në spitalin “Centro Hospitalar Universitário de São João ” në qytetin e Portos.

ROLI I MJEKUT TË FAMILJES NË SISTEMIN SHËNDETËSOR GJERMAN

June 24, 2020 by dgreca

Dr. med Angjelina Karamani nga Klinika Rhenumed në Meerbusch (Dusseldorf, Gjermani) rrëfen ekskluzivisht për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, rolin e mjekut të familjes në sistemin shëndetësor gjerman në luftën ndaj Covid-19. Me Dr. Angjelinën bisedoi gazetari i Diellit Sokol PAJA.

OGANIZIMI DHE FUNKSIONIMI I MJEKUT TË FAMILJES NË GJERMANI

Së pari do ta nisja me rrugëtimin në Universitetin e Tiranës, një rrugëtim i veshtirë por edhe

inkurajues. Unë jam larguar në vitin 2011 për tu bërë pjesë e stafit gjerman të një spitali në Passeëalk (në Gjermaninë veri-lindore). Specializimi është “të bësh doktorin pa patur thjeshtë një titull de juro”. Përgjegjësitë janë të shumta dhe shpesh edhe të rënda por kjo në profesionin tonë është sfida që kemi pranuar. Specializimi ka një kohë zgjatje prej 5 vitesh dhe finalizohet në provimin shtetëror, i cili të jep mundësinë për të ushtruar profesionin e mjekut. Në rastin tim bëhet fjalë për specializim në mjeksinë interne, pra si mjeke për sëmundjet e brëndshme. Tani punoj në klinikën Rhenumed në Meerbusch (Dusseldorf). Në fushën e mjekësisë asnjëherë nuk ka një finish, thjesht ka vend për azhornime të herëpashershme. Ne si mjekë familjeje jemi të regjistruar në Dhomën e Mjekëve, e cila na detyron në pjesëmarrjen në specializime dhe azhornime gjatë gjithë vitit. Specializime këto që vlerësohen me pikë të ndryshme, të cilat paraqiten pranë Dhomës së Mjekëve çdo 5 vite (max 500 pikë). Tani do të thellohem tek roli i mjekut të familjes. Çdo qytetar gjerman i siguruar nga ana shëndetësore në mënyrë shtetërore ose private, ndiqet nga një mjek i familjes. Pacientët me simptoma akute në të shumtën e rasteve kurohen direkt nga mjeku i familjes ose nëpërmjet një rekomandimi drejtohen tek specialistë të fushave të ndryshme si psh kirurgu, ortopede, urologe etj ose në rastet më të rënda si infarkti i zemrës, iskemia cerebrale ose urgjencat kirurgjikale, rekomandimi i menjëhershëm për në spital. Një arsye tjetër është zhvillimi ciklik i check up-ve të detyrueshme ose jo. Në shtetin gjerman duke nisur nga mosha 18 vjeçare e deri në 35 vjeç një check-up komplet është i subvenksionuar nga shteti për të vijuar më tej nga mosha 35 vjeçare me një cikël më të shpeshtë kontrollesh (çdo tre vite). Kontrolli komplet konsiston në analizën e gjakut, urinës feceve (mbi 50 vjeç për të parandaluar kancerin e zorrës së trashë). Perveç check up-ve rutinë një peshë zënë dhe programet e kontrolleve 3 mujore për të sëmurët kronikë me diabet, bronkit kronik, azme dhe sëmundje kardiovaskulare. Pikërisht ky kontroll është një pikë shumë e fortë në sistemin shëndetësor gjerman sepse parandalimi në përkeqësimin e mëtejshëm të këtyre sëmundjeve përkthehet në një jetë më të qetë dhe më të gjatë për pacientët. Nuk mundem të anashkaloj dhe sëmundjet psiko-somatike për të cilat ne mjekët e familjes luajmë rolin e psikologut dhe kërkojnë një trajtim specifik dhe delikat. Dhe në rend të fundit por jo nga rëndësia është vaksinimi i detyrueshëm dhe i cili bëhet pranë mjekut të familjes.

ROLI I MJEKUT TË FAMILJES NË KOHËN E PANDEMISË

Roli i mjekut të familjes në kohën e pandemisë globale është shumë deçiziv ku fokusohet te ristrukturimi i vizitave, konsultat, konsultat online, cilët pacientë u lejuan të futen në klinikë dhe cilët u këshilluan përmes telefonit, testet e bëra, subvencionet e shtetit etj. Për fatin tonë të keq viti 2020 nisi me një peshë të madhe mbi supet e qytetarëve mbarë botërorë dhe për më tepër mbi supet tona si mjekë. Ju mund ta kuptoni fare thjeshtë që ne nuk kemi bërë thjeshtë rolin e mjekut por edhe atë të prindit, fëmijës, shoqes së ngushtë, psikologut, sepse u gjendëm në pozicionin e fatit të shpresës në mes të detit. Ka qenë një rol primar, gjithnjë në linjë të parë, pra kemi qenë dhe jemi kontakti i parë me pacientin. Një nga momentet më të vështira për mua ishte mbyllja e dyerve të klinikës, ishte vendimi i strukturave të larta shtetërore dhe duhej zbatuar. Kjo nuk na ndaloi asnjë moment për të zhvilluar konsultat online dhe ato telefonike dhe më besoni kanë qenë të shumta. Përsa i përket anës praktike mbi subvensionet shtetërore dua të them se funksionon dhe madje është shumë efikase. Instituti i studimeve Robert Koch vendosi disa kritere mbi të cilat vendosej zhvillimi i testeve për Covid-19: 1. Kontakti me një të infektuar, 2. Simptomat bazë të kësaj pandemie, pra kollë e fortë dhe temperaturë e lartë, 3. Për moshat mbi 60 vjeç dhe më së shumti për të moshuarit që jetojnë nëpër azile, 4. Ardhja nga zonat që konsideroheshin të rrezikshme (zonat e kuqe), kusht ky fillestar por i cili humbi vlerën me kalimin e kohës sepse e gjithë bota tashmë ishte një zonë e kuqe. Numri i testimeve ka qenë relativisht i lartë, flasim për mbi një milion testime në javë në të gjithë territorin. Pasi rasti ishte bindshëm serioz qytetarët drejtoheshin në qëndrat e posaçme shtetërore për tamponë. Në klinikën time janë kryer një numër i konsiderueshëm testimesh, ku shumica kanë qenë të subvencionuara nga shteti dhe një pjesë e vogël të paguara privatisht (me një çmim që varion nga 90 deri ne 150 euro). Në rastet kur pacientët nuk paraqisnin simptoma por dëshironin të bënin tamponin për arsye të ndryshme si psh udhëtimet brenda europës ose qëllime personale kemi aplikuar tarifën e sipër përmendur.

SHQIPTARËT NË DUSSELDORF

Raste me pacientë shqiptarë kam pasur, edhe pse dua të përmend faktin që unë në klinikën ku punoj kam bashkëkombas dhe kjo është një ndjenjë që të ngroh disi. I kam trajtuar me të gjitha mënyrat e mundshme për të bërë më të mirën dhe këtu vlen për tu përmendur fakti që unioni i mjekëve shqiptarë në Gjermanivuri në dispozicion të plotë telefonat e çdo mjeku anëtar të tij. Vendosëm kontakte dhe në rrjetet sociale për të bërë të mundur çdo lidhje me bashkëkombësit tanë. Do të ndaloj tek një rast i veçantë të lidhur me pamundësinë e një vajze të re shqiptare e cila ndodhej këtu për motive familjare dhe u gjend e bllokuar në shtetin gjerman. Vajza në fjalë pati disa simptoma që të bënin të mendoje se mund të ishte prekur nga Covid-19, por fatkeqësisht per shkak te sigurimit shendetesor gjerman që vajza nuk zotëronte testimi i saj u bë i pamundur. Megjithatë me shumë këshilla mjekësore munda ta ndihmoja dhe jo vetem kaq por sot ne ruajmë një miqësi disi të veçantë. Kjo do të thotë të jesh mjek familjeje fundja.

KTHIMI NË NORMALITET

Klinika ka rreth tre javë që i është rikthyer normalitetit në anormalitetin e momentit që jetojmë por kuptohet me zbatimin e disa rregullave të higjenës kundër Covid-19. Në klinikë nuk lejohen të qëndrojnë më shumë se tre pacientë në të njëjtën kohë dhe kjo organizohet paraprakisht nga sekretaria ime në mënyrë telefonike. Kemi detyrimin e maskerinave mbrojtëse dhe dorezave, pa harruar këtu edhe higjenizimin e menjëhershëm të duarve sapo hyjmë në klinikë. Besoj këto masa do të qëndrojnë të pandryshuara deri në formalizimin e një vaksinë dhe një vendimi të ri të stukturave më të larta shëndetësore.

MESAZHI PËR LEXUESIT E DIELLIT DHE DIASPORËN NË USA

Kjo pandemi vetëm ka shtuar besimin e pacientëve tek mjeku i familjes. Kjo do të thotë që pasoja janë pozitive në një situatë e cila pozitive nuk është. Kjo na bën ne mjekë vetë japim më shumë dhe më të mirën tonë dhe këtë unë e bëj në mënyrë të pakushtëzuar. Kjo është një pyetje të cilës më duhet ti përgjigjem jo më shumë nota optimizmi pasi në duhet të jemi vigjilent, sepse stina e vjeshtës, e cila përkon me pikun përhapjes së virozave nuk është larg. Masat i kemi marrë dhe formalizimi i një vaksinë kundër Covid-19 nuk do të vonojë. Gjithçka do të shkojë mirë.

RREZIKU I INFEKSIONIT DHE PESHA E COVID-19 NË SISTEMIN SHËNDETËSOR

June 23, 2020 by dgreca

Brunilda Alushi, MD, PhD, e specializuar në mjekësi të brëndshme dhe kardiologji në klinikën universitare Charite´ në Berlin, Gjermani, rrëfen ekskluzivisht për gazetën Dielli, Organ i Federatës Panshqiptare të Amerikës VATRA, New York, specifikat e krijimit të vaksinës anti-covid dhe trajektoren e shifrave në shtetin gjerman. Me Dr.Brunilda Alushin, bisedoi gazetari Sokol PAJA.

GJERMANIA PËRMES SHIFRAVE TË COVID-19

Aktualisht situata në Gjermani në lidhje me SARS-CoV2 është nën kontroll. Më poshtë ju paraqes të dhënat më të fundit për situatën, të publikuara nga Instituti Robert Koch, i ngjashëm me CDC-në amerikane. Në figurën nr.1 më poshtë tregohet numri total i pacientëve CoVID19 positiv në Gjermani dhe në botë, si edhe numri i të shëruarve, i të vdekurve dhe grafiku i rasteve të reja në 60 ditët e fundit.

Figura 1. Situata e CoViD19 në Gjermani e në botë në datën 22.06.2020

Deri më sot në Gjermani janë raportuar 191,216 raste positive që dmth 2300 raste/1 milion banorë. Ndër ta, 174,663 janë shëruar dhe 8,961 kanë vdekur. Siç duket edhe në grafikun e më poshtëm, tendenca e infeksionit është dukshmërisht në rënie të vazhdueshme. Figura 2 tregon numrin e rasteve të reja (duke diferencuar nga ana kohësore kohën e raportimit të simptomave dhe kohën e regjistrimit të rastit në bankën e të dhënave).

Figura 2. Numri i rasteve të reja të CoViD19 në Gjermani nga 24.02-15.06.2020

Këto të thëna dëshmojnë se situate aktuale e infeksionit është nën kontroll dhe numri i të infektuarve është në rënie të dukshme. Bazuar në këto të dhëna, në Gjermani filloi gradualisht ulja e masave të lock-down dhe momentalisht vendi i është kthyer pothuajse normalitetit, me disa ndryshime të vogla në menaxhim nga shteti në shtet (çdo Bundesland=shtet gjerman, ka pavarësi vendosjeje, ngjashëm me shtetet amerikane). Shifra më e rëndësishme, e ashtuquajtur numri i reproduksionit, i cili tregon ecurinë e infeksionit, është aktualisht mbi 1. Ky fakt tregon se momentalisht numri i rasteve të reja nuk është ende në rënie. Meqënëse në Gjermani numri i të infektuarve ka qenë përgjithësisht i ulët, nuk pritet një rritje e mëtejshme e numrit të të infektuarve.

ECURIA NË GJETJEN E VAKSINËS

Tema e vaksinës është tepër e rëndësishme. Ne duhet të jemi të kujdesshëm e të mos mendojmë se do ta kemi patjetër një vaksinë anti-CoViD19. Suksesi nuk është kurrë i garantuar në botën e shkencës. Disa viruse janë tepër të vështirë përsa i përket krijimit të një vaksine dhe aktualisht ende nuk e dimë nëse CoViD 19 i përket ose jo kësaj kategorie. Shpesh vaksinat e prodhuara kanë edhe probleme lidhur me toxicitetin pasi futen në trup. Megjithatë komuniteti shkencor i eksperteve virologë mendon se është e vlefshme të ndiqet rruga e prodhimit të vaksinës. Edhe nëse vaksina e prodhuar nuk do të ofrojë imunitet të plotë, ajo mund të japë mbrojtje të pjesshme duke e bërë sëmundjen më të lehtë. Dmth edhe nëse vaksina e prodhuar nuk është tepër efikase, mjafton të jetë aq efikase sa të ulet numri i fataliteteve nëse vaksinohet një numër i mjaftueshem qytetarësh.

MESAZHI PËR LEXUESIT E DIELLIT DHE DIASPORËN NË USA

Kujdesi për shëndetin është një e drejtë themelore e mbrojtur me kushtetutë. Një shoqëri e shëndetshme është shoqëri e fortë dhe e pasur. Informohuni për shëndetin dhe bëni kontrolle të rregullta tek mjeku që të siguroni parandalimin e sëmundjeve. Në lidhje me CoViD19, situata është tepër dinamike dhe duhet marrë seriozisht. Rreziku i vdekshmërisë mbetet i lartë, ose shumë i lartë, për shtresa të caktuara të popullsisë në rrezik, si të moshuarit ose qytetarët me sëmundje kronike. Ju lutem bëni kujdes në lidhje me këto pika: Rreziku i infeksionit: varet tepër nga përhapja krahinore, kushtet e jetesës dhe sjellja individuale. Dmth në zonat me popullsi të lartë e numër të lartë të infektuarish, në kushte jetese ku shumë persona jetojnë së bashku në të njëjtën banesë (p.sh hospicet) dhe në raste të mos mbajtjes së masave mbrojtëse, rreziku i infeksionit është tepër i lartë. Rëndshmëria e sëmundjes: në rastet më të shumta infeksioni kalon lehtë. Probabiliteti që të shkallëzohet në sëmundje të vështirë rritet me moshën dhe prezencën e sëmundjeve preeksistuese. Pesha e CoViD 19 në sistemin shëndetësor: edhe kjo varet nga shpërdarja gjeografike e rasteve pozitive, nga kapaciteti i sistemit shëndetësor dhe masat parandaluese të marra në kohë. Përfundimisht i këshilloj bashkëatdhetarët që jetojnë në SHBA që të informohen në lidhje me pikat e mësipërme në zonën në të cilën jetojnë e të modifikojne sjelljen në bazë të probabilitetit të rrezikut në zonën përkatëse.

KUSH ËSHTË MD, PhD BRUNILDA ALUSHI

Brunilda Alushi, MD, PhD, mbaroi studimet për mjekësi (MD) në Universitetin e Torinos në Itali, e më pas kreu studimet e doktoraturës në mjekësi molekulare që i dhanë titullin PhD. Më pas ajo specializohet në mjekësi të brëndshme dhe kardiologji në klinikën e famshme universitare Charite´ në qytetin e Berlinit, në Gjermani. Përveç kërkimeve shkencore në fushën e mjeksisë eksperimentale, ajo u trajnua në biostatistikë të avancuar në Universitetin e Shëndetit Publik Harvard T.H. Chan School of Public Health, në Boston, USA. Aktualisht kërkimet shkencore të Dr.Brunilda Alushi përfshijnë teknikat moderne të imazhingut të zemrës si ekokardiografia dy-dhe tredimensionale, rezonaca magnetike dhe TC-scanner e zemrës, si dhe teknikat përkutane transkatetër për trajtimin e sëmundjeve valvulare të zemrës. Me punën e saj shkencore ajo ka qenë fituese e disa çmimeve ndërkombëtare, ndër të tjera Best Poster Award në Kongresin Europian të Kardiologjisë ESC 2018 dhe fituese e vendit të parë për grantin europjan 2020 të Shoqërisë Europiane të Imazhit Kardiovaskular (European Association for Cardiovascular Imaging). Ajo është autore dhe bashkëautore në shumë punime shkencore publikuar në revista prestigjoze ndërkombëtare dhe pjesëmarrëse aktive në kongreset ndërkombëtare të kardiologjisë. Aktualisht Dr. Alushi punon si specialiste kardiologe në fushën e kardiologjisë interventiste dhe merret me trajtimin e sëmundjeve koronare dhe valvulare të zemrës në departamentin e Kardiologjisë Interventiste të Helios Klinikum Erfurt dhe kryen kërkime shkencore pranë departamentit të kardiologjisë në klinikën Universitare Charite´, në Berlin, Gjermani.