Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

VATRANI PROF.DR. RIFAT LATIFI EMËROHET MINISTËR I SHËNDETËSISË NË KOSOVË

by

Sokol Paja/

Vatrani Prof. Dr. Rifat Latifi, kryetar dhe Profesor i Kirurgjisë në Kolegjin Mjekësor të New York, Shkolla e Mjeksisë dhe Drejtor i Departamentit të Kirurgjisë në Rrjetin Shëndetësor të Qendrës Mjekësore Westchester në Valhalla, New York është emëruar Ministër i Shëndetësisë në Kosovë. Prof. Dr. Rifat Latifi është Shefi i Kirurgjisë së Përgjithshme në Qendrën Mjekësore Westchester dhe anëtar i Kolegjit Amerikan të Kirurgëve (ACS), Kolegjit Ndërkombëtar të Kirurgëve (ICS) dhe të Kolegjit të Kirurgëve të Kosovës. Prof.Latifi shërben në bordet editoriale të shumë revistave ndërkombëtare. Prof. Latifi është anëtar i një numri të organizatave të shumta kirurgjikale shtetërore, kombëtare dhe ndërkombëtare. Pas emërimit, në fjalën falenderuese Ministri i Shëndetesise Dr. Latifi tha: “Faleminderit për nderin e madh që më keni bërë me këtë detyrë të jashtëzakonshme. Do të angazhohem me gjithë qenien për t’i ngritur standardet shëndetësore. Me ngritjen e kapaciteteve njerëzore, ne do të investojmë në rritjen e kualitetit të shërbimeve. Shërbimet do të krijojnë të ardhura, me të ardhurat e shërbimeve ne investojmë sërish në kualitet”, tha ministri i ri, Latifi. Dr. Rifat Latifi gjatë vizitës së fundit në Vatër u shpreh: “Jam shumë i gëzuar që jam sot në mesin tuaj. U gëzova shumë kur erdha dhe e gjeta derën e Vatrës të hapur. Kjo derë duhet të qëndrojë e hapur përgjthmonë për secilin prej nesh që të kontribuojmë me aq sa mundemi. Unë kam qenë pjesë e Vatrës që kur kam qenë në specializim në Yale University në vitet 90. Përveç gëzimit që përjetoja në sallat kur operacionet dilnin me sukses, gëzimi dhe kënaqësia e dytë ishte kur vija në Vatër. Edhe pse kam shetit shumë shtete të botës dhe Amerikës, kurrë Vatrën nuk e kam hequr nga zemra e mendja ime. Lidhja me Vatrën është një lidhje me atdheun, me tokën tonë, kjo lidhje e shënjtë duhet të adaptohet dhe të respektohet prej të gjithëve neve sa jemi e kudo që jemi. U jam mirënjohës për ftesën z.kryetar, por ju nuk duhet të na ftoni, ne duhet të vijmë vetë këtu. Se kjo është toka jonë, kjo është Shqipëria jonë, Kosova jonë, struktura jonë, krejt jeta jonë. Para 20 vitesh ne filluam implementimin në Kosovë të telemjeksisë e teleshëndetësisë. Ishte një hap gjigand për kohën, ndërsa sot krejt bota e ka adaptuar atë sistem. Sot Shqipëria ka 47 qendra të telemjeksisë ndërsa Kosova ka vetëm 9 qëndra. Ne e kemi pasur si vizion që tash 20 vjet. Ne sapo kemi themelu Kolegjin e Kirurgëve të Kosovës. Kemi lidh besë për me e ndërru faqen e mjeksisë shqiptare. Ne duhet të ndihmojmë sa më shumë shtetin tonë e kombin shqiptar. Nëse para 30 vitesh do më thonte dikush se do ishe pjesë e një tavoline, e një zyre, e një organizate ku ka kontribu Noli e Konica do më dukej si një ëndërr e largët. Të jesh sot në Vatër është nder dhe krenari. Sot përbetohem se krejt energjinë time fizike, kapacitetin tim shkencor e intelektual kam për t’ia dedikuar kauzës me të cilën Vatra jeton tash e më shumë se një shekull” pati deklaruar në Vatër Dr. Rifat Latifi.

VATRA DHE DIELLI I SHPREHIN MIRËNJOHJE ISH-EDITORIT DALIP GRECA

by

Dielli/

New York, më 15 Nëntor 2021- Federata Panshqiptare e Amerikës VATRA dhe gazeta Dielli i shprehin mirënjohje të thellë dhe falenderim të përzemërt ish-editorit epokal të Diellit z.Dalip Greca për dhurimin e mbi 350 librave nga fondi i Bibliotekës personale për Bibliotekën Shkencore të Vatrës. Ky akt fisnik dhurimi është një pasurim i veçantë për Bibliotekën Shkencore të Vatrës duke u dhënë mundësinë shumë studentëve, studiuesve, hulumtuesve e kërkuesve shkencorë që të hulumtojnë në fusha të ndryshme si histori, media, letërsi, gjuhësi, lidership, shkenca politike, marrëdhënie ndërkombëtare etj. z.Dalip Greca meriton në çdo kohë mirënjohjen më të thellë prej vatranëve dhe komunitetit shqiptar për punën e shkëlqyer në Diell dhe Vatër për 12 vite. I shoqëruar nga ish-nënkryetari i Vatrës z.Asllan Bushati, z.Greca me dhurimin e bibliotekës personale tregoi edhe një herë dashurinë e besnikërinë për Vatrën e komunitetin duke dhuruar pasurinë e tij shpirtërore librat e çmuar në shërbim të komunitetit. Z.Greca gjatë punës së tij të mrekullueshme arriti të kalonte në shumë sfida duke pasur gjithmonë sukses dhe duke krijuar modele të shëndosha e të qëndrueshme si në Diell, në Vatër e në komunitetin shqiptar në USA. Mirënjohje dhe respekte kurdoherë për ju z.Greca.

Presidentja Osmani takoi të ngarkuarin me punë në Ambasadën Amerikane, z.Nicholas Giacobbe

by



Presidentja e Republikës së Kosovës, Vjosa Osmani ka pritur sot në takim të ngarkuarin me punë në Ambasadën Amerikane, z.Nicholas Giacobbe, me të cilin diskutuan për ftesën e pranuar nga Presidenti Biden për Samitin për Demokraci dhe hapat përgatitorë për pjesëmarrje në Samitin e datës 9-10 dhjetor.Presidentja do ta udhëheqë delegacionin e Kosovës në këtë Samit, i cili do të mbahet virtuelisht, ndërkaq vitin tjetër ky Samit do të mbahet me prezencë fizike.Në këtë drejtim, Presidentja Osmani në bashkëpunim me Ambasadën Amerikane do ta hartojë planin për prezantim në Samitin për Demokraci, i cili do të mbulojë tri fusha: fuqizimi i demokracisë dhe luftimi i autoritarizmit, lufta kundër korrupsionit si dhe promovimi i respektimit të të drejtave të njeriut.Të dy bashkëbiseduesit u dakorduan që Kosova paraqet shembull të mirë të një demokracie në zhvillim dhe se bashkëpunimi me ShBA-në paraqet orientim strategjik të Kosovës.Presidentja Osmani ka falënderuar ShBA-në për mbështetjen e vazhdueshme dhe ka theksuar se Kosova mbetet e përkushtuar në partneritetin me shtetin amerikan për t`i realizuar objektivat e saj.

“VESHJA E NUSËNISË KRAJANE” PROMOVOHET NESËR NË VATËR

by

Dielli/


Nesër, ditën e Martë më 16 Nëntor 2021, në orën 6.00 pm, në selinë e Federatës Panshqiptare të Amerikës “VATRA” në New York, organizohet promovimi i librit “VESHJA E NUSËNISË KRAJANE” i studiuesit Hamid Alaj. Libri është një studim për veshjet tradicionale të zonës së Krajës. Veshjet kombëtare e tradicionale vishen për të shfaqur identitetin kombëtar dhe atë kulturor të një populli. Ato përveç që përfaqësojnë një komb në tërësi, herë përfaqësojnë edhe një trevë apo një zonë të vogël rajonale, nëpër periudha të ndryshme kohore. Njëra nga karakteristikat kryesore të një treve, krahine, madje edhe të një kombi, pa dyshim se është edhe veshja si pjesë e kulturës popullore. Njëjtë është edhe për trevën e Krajës, e cila karakterizohet me anë të veshjes së nuses krajane. Ato mund të jenë të ndryshme po aq sa janë të ndryshëm edhe njerëzit që i bartin ato. Veshjet popullore janë zhvilluar dhe kanë ndryshuar vazhdimisht nga një epokë në tjetrën. Ky zhvillim i veshjes është bërë në varësi të kushteve konkrete historike, ekonomike dhe shoqërore në të cilën ka jetuar një komunitet. Andaj edhe veshja e nusënisë krajane është një burim shumë i pasur që na ndihmon në studimin e mëtejshëm të entitetit të popullit të Krajës, në periudha të ndryshme historike. Ftohet i gjithë komuniteti shqiptar të marrë pjesë.Në përfundim të promovimit, patrioti Toni Musaj në bashkëpunim me Vatrën do të ofrojë një kotejl në respekt e nderim të të gjithë pjesëmarrësve.

GAVRIL DARA I RIU ( 8 janar 1826 – 15 NENTOR 1885)

by

Saimir Z. Kadiu/


Gavril Dara i Riu, nje nga poetet e hershem te Rilindjes sone Kombetare u shua 136 vjet me pare me 15 Nentor 1885 ne Agrigento (Itali). Lindi me 8 janar 1826 ne Palazzo Adriano, qytet i vogel ne Siçili. Eshte pasardhes i nje prej shume familjeve arbereshe qe emigruan nga Arberia ne Itali pas vdekjes se Skenderbeut ne fund te shekullit te XV. Dara i Riu bëhet poeti trashëgimtar, pra brezi i tretë i një familjeje me kulturë kombëtare, ku kishin bërë emër gjyshi i tij Gavril Dara Plaku, dhe i ati Andrea, veçanërisht në mbledhjen e folklorit arbëresh. Kjo trashëgimi kulturore familjare ashtu dhe talenti i tij do të përbëjnë shtratin krijues që prodhoi poezinë e tij të madhe.Dara mbaroi seminarin shqiptar të Palermos dhe përfundoi studimet për drejtësi dhe punoi si avokat. Si njeri i zoti në fjalë e në veprime, mori pozita administrative në disa qytete. Botoi një fletore letrare me emër Paligenesi, që merrej me letërsi italiane. Në Romë, në vitet 1871-1874, drejtoi të përkohshmen La riforma. Fundin e jetës e kaloi në qytetin Agrigento.Pas Jeronim De Radës, Gavril Dara i Riu mbetet poeti më i shquar arbëresh. Vepra e vetme në shqip që na ka arritur prej tij, “Kënga e sprasme e Balës” konsiderohet një ndër kryeveprat e letërsisë sonë.Palazzo Adriano, vendlindja e tij, eshte nje vendbanim i rendesishem i arberesheve ne Itali. Kjo edhe sipas ligjit 482/99 te legjislacionit Italian.Nga ky qytet i vogel e ka origjinen edhe Francesco Crispi (4 tetor 1818 – 12 gusht 1901), kryeministri i pare Italian qe vinte nga Italia e Jugut. Ai ka qene per 6 vite Kryeminister i Italise ( 1887- 1891 dhe 1893-1896).Shume i famshem… e kane krahasuar edhe me Bismarkun dhe Gladston. Gjithashtu duke qene shume autoritar eshte konsideruar edhe si paraardhesi i Benito Musolinit. Kjo ishte edhe aresyeja qe gjate periudhes se komunizmit emri i tij nuk eshte permendur asnjehere ne Shqiperi.Crispi kishte origjine te paster arbereshe. Ne nje telegram te vitit 1895 ( kur ishte kryeminister), per çeshtjen shqiptare ai ka folur per origjinen e tij: “Nga zemra dhe nga gjaku jam nje shqiptar dhe gjithashtu nje italo-shqiptar nga Siçilia”.Palazzo Adriano lidhet edhe me filmin me te madh Italian te 50 viteve te fundit… “Kinemaja e re Parajsa” te Giuseppe Tornatores. Pjese te ketij filmi jane xhiruar ne Palazo Adriano…ku ende arbereshet “bejne ligjin”… pjesa tjeter ne Bagheria vendlindjen e Tornatores…Do te kete ndonje lidhje ne prejardhjen e regjizorit te famshem Italian Palazzo Adriano me Bagheria-n?Le ta leme objekt te ndonje postimi tjeter me te gjere per Crispin dhe Tornatoren dhe te shijojme Gavril Daren ( i Riu) me nje pjese nga “ Kenga e Sprasme e Bales”…BALAMori bijë, bijë e Lalës,Moj e bukur, e trishtuar,Pse m`kujton motin e shkuar?Ja, ku mjegulla erretRrokulliset mal më mal!Sa lind dielli malit t`Gropës,Tundet, qesh i thelli shpat.Porsi ti, e bardhë, e kthjellëtCipëza e qiellit shtrihetMe një rreth-o të pasosur,E rimet si ninëza jote.Nga zjarret e pranverësSeç ndriçojnë gjith`kodrinatEdhe tymi ngjyrë hiriMe ret`vete e përzihet,Ngjarë këngës së trishtuar,Që sjell era për së largu.Ja, dhe vashëzat pa brez,Zën` të gjitha dor`më dorë,Të thërresin ty ndër vallet.Pa kujdes këmba e djemveHidhet rëndë ndër kangjellat,Se e kan`zemrën te ti.O ti , lulja e hollë e maleve,O ti , e para e vajzërisë,Ec atje ku në hareDerdhet ari i moshës s`reEdhe zemrën gëzoN`ëndrrën e ëmbël të mëngjesit!Lerja plakut, lerja BalësT`errtët lisa, zhurm`n e lumit,Që, rrëmbyer malit t`egër,Thellon shtratin me përrenjtë,Si mendimi im i shkretë,Që më bren e më përvlonMe të motçmet kujtime.Dyzet herë krahu i dimritRa mbi Honin e mbi BrinjënE i mbuloi e i zbardhëlloiE aq her` bleruan aratE ugareve të Fushës,Qe kur mblodhi dheu i huajT`ikurit e të pafatët;Dhe gëzimi q`atëherëMe nuk shkrepi këso nate,Qe trut` krejt m`i errësoi.Para sysh më fluturojnëVite, trima e pun` të shkuara,Sikur era ndërron retë,I shperndan e i zvarrisE i përzë me frymë e gji.Moti shkon pa u kuptuarPër të shkretin bari,Por mbi ballë të ushtaritBien si plumba këto ditë,Sepse me duar të ftohtaBrenda mu në varr e shtinë.E këto ditë pushimiTë helmuara si vdekjaJan` për Balën, mori vajzë;Pse ky krah, tashti i dobët,Shum `herë ushtën e vërtitiNdër ushtarë e bëmat tonaShumë her` të bukrat vajzaNa i lëvduan e i kënduan.Tashti që eci në shkretëtirëEdhe mbeta gjallë e shkretë,Vrulli i rinis` më lëTë harruar në një skaj.Por veç ti (si rreze qielliLehtë e lehtë dimrit t`egërShkon e gjen t`mjerin bariZbjerrë tek humbja e LlazitDhe gëzon me afsh e dritë)Dhembje ndjen për t`keqen time,Vjen me mua n`errësirë.Dhe ja, para sysh më dalinGjith` bujarët e fuqishëm,Të helmuar e të vrenjtur,si m`u dukën për së larguÇukat e maleve t`dashurKur iu fala që nga detiT`fundit herë e më si pashë.Ju , o bij të motit t`madh,Hapët një të ndritur udhëNë të vjetëvet thellësi.Zulma juaj ndriçoi si djellPërmbi botën e përmbysur;Ajo eshtrat jua shkëlqenAshtu si dielli mbulon,Edhe pasi perëndon,Valët e trazuaraMe zjarr edhe me shkëndija.Por ushtarët s`duan helme,S`duan qarë… por , po deshe,Emri Yt këtu m`kujtonNjë përrallëzë plot lotë.