The Eight Commandments that Kosova’s Next President Must Stand For.

Rifat Latifi,

Professor of Surgery, Former Minister of Health of Kosova (Dakar Senegal and Luanda, Angola, May 5-10, 2026).

“ We do not need a “political skydiver” for president, someone who jumps from one political party to another depending on the political weather and the direction of the wind. Our Republic deserves a president whose convictions are not for sale, whose loyalty cannot be purchased, and whose compass points in one direction only — toward the people and the future of this country”

The political situation in Kosova continue to be complex and, at this moment, not particularly encouraging. The latest saga is the inability to elect the President by the parliament— as established by the constitution, leading to the third election in a very short time, is truly troublesome. Many wonder whether the president should be elected by the political apparatus as it is now, or should be elected directly by the people. As a member of diaspora, a surgeon, and former Minister of Health of Republic of Kosova, but still work in and love Kosova, I am deeply aware of the challenges our country faces, and it is precisely because of this awareness that I feel compelled to contribute to the conversation about Kosova’s future. Rather debating regarding one or other candidate for the possible president, from this or other political party, I would like to do address something more important first: let us define what the next President of Kosova should look like, what qualities he/she must possess, and what kind of leadership our country truly deserves at this critical moment in the geopolitical mess.

The role of President, while distinct from that of the Prime Minister who leads the day-to-day governance of the country, carries significant moral authority and the potential to make a meaningful difference, how Kosova is represented, people are inspired, and in how the nation charts its path forward. It is not a position that should be sought lightly, nor filled carelessly. The next President of Kosova must be genuinely non-partisan — beholden to no party, no faction, and no political interest. They must be someone who is not afraid of making difficult decisions, not afraid of speaking uncomfortable truths, and above all, not afraid of losing votes in the pursuit of doing what is right. The presidency must not be a prize to be won, it must be a mandate to be earned, renewed every day through honest, courageous, and selfless service to the will of the people. What other attributes should the next President of Kosova have? I believe the answer lies in eight essential qualities:

1. A Proven Record of Public Service

The next president must have already demonstrated, in concrete and measurable ways, a commitment to Kosova and its people — not through political speeches, but through action. Kosova needs a leader who knows what it means to deliver results under pressure and with limited resources — someone who has already done it.

2. Global Credibility and International Networks

Kosova’s president must be someone the world already knows or get to be known quickly and respects, a figure with deep connections across governments, academic institutions, and international organizations. Kosova’s path forward runs through Brussels, Washington and beyond, but we should not forget Africa, Asia and South America, and its president must be able to open those doors with authority and credibility. As I travel the world and visit countries that have recognized Kosova’s independence, and those that have not, I am struck, and frankly troubled, by how many opportunities we are squandering in the world stage. The way we treat, support, and manage our ambassadors around the world is simply not good enough. Our diplomatic missions have the potential to make a real and lasting impact in their host countries and among their friends, but that potential is going unrealized. Instead, we risk taking it for granted the support of those countries who have supported us. A president who understands the world must make it a personal mission to change this.

3. Treats Diplomacy as a National Asset

In a world increasingly shaped by humanitarian crises, global health challenges, and cross-border cooperation, medical diplomacy is one of Kosova’s most underutilized instruments of foreign policy. The next president should be someone who has already demonstrated the power of building bridges through political and medical diplomacy, cand who can elevate this into a strategic national priority, but of course does not have to be a doctor.

4. Independence from Political Machinery

Kosova’s citizens are increasingly disillusioned with career politicians and the machinery of partisan politics that have risen over last almost three decades. The next president must be genuinely independent — someone whose loyalty is to the people and the constitution, not to a party, a faction, or a political patron. That independence of the president is not weakness — it is the foundation of true leadership.

5. A Voice for the Young and the Diaspora

Kosova is a young country with a young population full of energy, ambition, and talent — and yet too many of its brightest minds leave, and too few return. At the same time, Kosova has built a vast, accomplished diaspora spread across Europe, North America, Asia, and beyond — doctors, engineers, academics, entrepreneurs, and community leaders who have succeeded at the highest levels and who carry Kosova in their hearts wherever they go. This is not a weakness — it is one of Kosova’s greatest and most underutilized strengths.

The next president must understand both worlds intimately. They must speak to the dreams of the young people at home, those who want to build a future in Kosova but need to believe that Kosova is worth staying for. They must offer not empty promises, but a credible and inspiring vision of what this country can become. And they must speak with equal conviction to the diaspora, not merely to ask for remittances, but to invite them back as partners, investors, innovators, and nation-builders.

The diaspora does not need to be convinced to love Kosova, we already do. What we need is a president and the government who understands diaspora’s journey, respects their sacrifice, and gives them a genuine reason to re-engage. A president who can build that bridge — who can unite homeland and diaspora around a shared vision of a prosperous, democratic, and confident Kosova, will have unlocked something no amount of foreign aid or political maneuvering ever could. That unity is not just desirable. For Kosova’s future, it is essential. How does this lack of this support feels, I know it first hand; as some of you may remember.

6. Moral Authority in a Fractured Landscape

In a political environment where public trust is scarce, moral authority is the most powerful currency a leader can possess. The next president must be someone whose life’s work speaks for itself, someone who has served others, trained the next generation, and represented Kosova with dignity on the world stage. That kind of authority cannot be manufactured. It must be earned, over decades, one decision at a time. It is not a position to learn on the job!

7. Wake up the Sleeping Giant: The American Diaspora

The Kosovar diaspora in the United States represents one of the most extraordinary and underutilized assets our country possesses. Spread across major American cities — from New York and Chicago to Boston, Detroit, Dallas and beyond — this community has built remarkable lives, achieved professional excellence, and accumulated influence, networks, and resources that most small nations could only dream of. They are doctors, surgeons, engineers, lawyers, academics, entrepreneurs, and community leaders who have competed at the highest levels of American society and won. And yet, when it comes to Kosova’s future, their potential remains largely untapped.

This must change — and it must change decisively. The American diaspora must play a much bigger and far more strategic role in Kosova’s development, diplomacy, and democratic future. They are not simply a source of remittances- they are a bridge to the most powerful nation on earth. They have access to the halls of Congress, to American universities, to Wall Street, to Silicon Valley, and to the corridors of international institutions. A visionary president must understand this and must actively cultivate that relationship — not with occasional ceremonial visits, but with a bold, structured, and sustained engagement strategy that invites the American diaspora to invest, advocate, innovate, and lead.

Kosova has friends in the United States at every level — in government, in academia, in business, and in civil society. The next president must honor those friendships, strengthen those bonds, and give the American-Kosovar community a real and meaningful seat at the table. We have waited long enough. The time to fully embrace and mobilize this diaspora is not tomorrow, it is now. We are not part of any political calculation. Our party is Kosova and its people. Period. And we the diaspora, just like all people of Kosova we are tired of the games being played at the world stage by our own elected politicians. They should remember, it is not about them. It is about Kosova.

8. A Leader Who Serves, not a Politician Who Rules

Perhaps most importantly, Kosova does not need another politician. It needs a statesman/stateswoman. It needs a president who will put the people before themselves — someone who comes to the presidency not to accumulate power, but to spend it wisely in service of a better Kosova.

And one thing is certain: we do not need a “political skydiver” — someone who jumps from one political party to another depending on the political weather and the direction of the wind. Our Republic deserves a president whose convictions are not for sale, whose loyalty cannot be purchased, and whose compass points in one direction only — toward the people and the future of this country. This is the president Kosova deserves. Whether that person steps forward from within our current political landscape, emerges from the diaspora, or comes from the ranks of those who have spent their lives serving Kosova in other ways, I cannot say. What I can say is this: Kosova is at a crossroads. The moment will not wait. And the people of Kosova deserve nothing less than the very best.

Kosova në Udhëkryq, përsëri: Tetë cilësitë që Presidenti i ardhshëm i Kosovës duhet t’i mishërojë

Rifat Latifi, Profesor Kirurgjie, ish-Ministër i Shëndetësisë i Kosovës

(Dakar, Senegal dhe Luanda, Angola, 5-10 Maj 2026)

“Ne nuk kemi nevojë për një ‘parashutist politik’ për president, dikë që kërcen nga një parti politike në tjetrën në varësi të motit dhe erërave politike. Republika jonë meriton një president vlerat e të cilit nuk janë për shitje, besnikëria e të cilit nuk mund të blihet, dhe busulla e të cilit tregon vetëm në një drejtim — drejt popullit dhe të ardhmes së këtij vendi.”

Situata politike në Kosovë vazhdon të jetë komplekse dhe, në këtë moment, jo veçanërisht inkurajuese. Saga e fundit është pamundësia e parlamentit për të zgjedhur Presidentin — siç parashikohet nga kushtetuta — duke çuar në zgjedhjet e treta në një kohë shumë të shkurtër, gjë që është vërtet shqetësuese. Shumë pyesin me te drejte nëse presidenti duhet të zgjidhet nga aparati politik siç është tani, apo duhet të zgjidhet drejtpërdrejt nga populli. Si anëtar i diasporës, kirurg dhe ish-Ministër i Shëndetësisë i Republikës së Kosovës, por që vazhdoj të punoj për Kosovën dhe të dua Kosovën, jam thellësisht i vetëdijshëm për sfidat me të cilat përballet vendi ynë, dhe pikërisht kjo vetëdije më shtyn të kontribuoj në bisedën për të ardhmen e Kosovës. Në vend të debatit mbi këtë apo atë kandidat për president të mundshëm, nga kjo apo ajo parti politike, dua të adresoj diçka më të rëndësishme së pari: le të përcaktojmë si duhet të duket presidenti i ardhshëm i Kosovës, çfarë cilësish duhet të posedojë, dhe çfarë lloj udhëheqjeje meriton vërtet vendi ynë në këtë moment kritik të rrëmujës gjeopolitike.

Roli i Presidentit, ndonëse i ndryshëm nga ai i Kryeministrit që udhëheq qeverisjen e përditshme të vendit, mbart autoritet moral të konsiderueshëm dhe potencialin për të bërë një ndryshim kuptimplotë — në mënyrën se si përfaqësohet Kosova, si frymëzohen njerëzit, dhe si e përcakton kombi rrugën e tij përpara. Nuk është një pozicion që duhet kërkuar me mendjelehtësi, as plotësuar me pakujdesi. Presidenti i ardhshëm i Kosovës duhet të jetë vërtet jo partiak, dhe duhet të mos I pergjigjet asnjë partie, fraksioni apo interesi politik. Duhet të jetë dikush që nuk ka frikë të marrë vendime të vështira, nuk ka frikë të thotë të vërteta të pakëndshme, dhe mbi të gjitha, nuk ka frikë të humbasë vota në ndjekje të asaj që është e drejtë. Presidenca nuk duhet të jetë një çmim që fitohet — duhet të jetë një mandat që fitohet dhe ndertohet çdo ditë përmes shërbimit të ndershëm, guximtar dhe vetëmohues ndaj vullnetit të popullit. Çfarë atributesh të tjera duhet të ketë presidenti i ardhshëm i Kosovës? Besoj se përgjigja qëndron në tetë cilësi thelbësore:

1. Një Rekord i Provuar i Shërbimit Publik

Presidenti i ardhshëm duhet të ketë treguar tashmë, në mënyra konkrete dhe të matshme, një angazhim ndaj Kosovës dhe popullit të saj — jo përmes fjalimeve politike, por përmes veprimit. Kosova ka nevojë për një lider që di çfarë do të thotë të japësh rezultate nën presion dhe me burime të kufizuara — dikë që e ka bërë tashmë.

2. Kredibilitet Global dhe Rrjete Ndërkombëtare

Presidenti i Kosovës duhet të jetë dikush që bota e njeh tashmë ose bëhet i/e njohur shpejt dhe respektohet — një figurë me lidhje të thella nëpër qeveri, institucione akademike dhe organizata ndërkombëtare. Rruga e Kosovës përpara kalon nëpër Bruksel, Uashington dhe më gjerë, por nuk duhet të harrojmë Afrikën, Azinë dhe Amerikën e Jugut, dhe presidenti i saj duhet të jetë në gjendje të hapë ato dyer me autoritet dhe kredibilitet. Ndërsa udhëtoj nëpër botë dhe vizitoj vendet që kanë njohur pavarësinë e Kosovës, dhe ato që nuk e kanë njohur, jam sinqerisht i shqetësuar, nga sa shumë mundësi po shpërdorojmë në skenën botërore. Mënyra se si i trajtojmë, mbështesim dhe menaxhojmë ambasadorët tanë në mbarë botën thjesht nuk është e mjaftueshme. Misionet tona diplomatike kanë potencialin për të bërë një ndikim real dhe të qëndrueshëm në vendet pritëse dhe miqtë e tyre, por ky potencial nuk po realizohet. Në vend të kësaj, rrezikojmë t’i marrim si të mirëqena dhe te perjetshme mbështetjen e atyre vendeve që na kanë mbështetur. Një president që e kupton botën duhet ta bëjë mision personal ndryshimin e kësaj gjendjeje.

3. E Trajton Diplomacinë si një Pasuri Kombëtare

Në një botë gjithnjë e më shumë të formuar nga krizat humanitare, sfidat globale shëndetësore dhe bashkëpunimi ndërkufitar, diplomacia pergjithesisht, por diplomacia mjekësore është një nga instrumentet më pak të shfrytëzuara të politikës së jashtme të Kosovës. Presidenti i ardhshëm duhet të jetë dikush që ka treguar tashmë fuqinë e ndërtimit të urave përmes diplomacisë politike dhe mjekësore, dhe që mund ta ngrejë këtë në një prioritet strategjik kombëtar — por natyrisht nuk duhet të jetë mjek me cdo kusht.

4. Pavarësi nga Makineritë Politike

Qytetarët e Kosovës janë gjithnjë e më të zhgënjyer me politikanët karrieristë dhe makineritë e politikës partizane që janë ngritur gjatë pothuajse tre dekadave të fundit. Presidenti i ardhshëm duhet të jetë vërtet i pavarur — dikush besnikëria e të cilit i takon popullit dhe kushtetutës, jo një partie, fraksioni apo patroni politik. Ajo pavarësi e presidentit nuk është dobësi — është themeli i udhëheqjes së vërtetë.

5. Një Zë për të Rinjtë dhe Diasporën

Kosova është një vend i ri me një popullatë të re të mbushur me energji, ambicie dhe talent — dhe megjithatë shumë prej mendjeve më të ndritura po largohen, dhe shumë pak kthehen. Në të njëjtën kohë, Kosova ka ndërtuar një diasporë të gjerë dhe të suksesshme të shpërndarë nëpër Europë, Amerikën e Veriut, Azi dhe më gjerë — mjekë, inxhinierë, akademikë, sipërmarrës dhe liderë komuniteti që kanë arritur suksese në nivelet më të larta dhe që e mbajnë Kosovën në zemër kudo që shkojnë. Kjo nuk është dobësi — është një nga pasuritë më të mëdha dhe më pak të shfrytëzuara të Kosovës.

Presidenti i ardhshëm duhet t’i kuptojë të dy botët thellësisht. Duhet t’u kuptoj ëndrratë e të rinjve në Kosove atyre që duan të ndërtojnë një të ardhme në Kosovë por kanë nevojë të besojnë se Kosova ia vlen të qëndrohet. Duhet të ofrojë jo premtime boshe, por një vizion të besueshëm dhe frymëzues të asaj që ky vend mund të bëhet. Dhe duhet t’u flasë me bindje të barabartë diasporës — jo vetëm për të kërkuar remitanca, por për t’i ftuar si partnerë, investitorë, inovatorë dhe ndërtues kombi.

Diaspora nuk ka nevojë të bindej të dojë Kosovën — ne e duam tashmë. Ajo që kemi nevojë është një president dhe qeveri që e kupton udhëtimin e diasporës, respekton sakrificat e saj dhe i jep asaj një arsye të vërtetë për t’u ri-angazhuar. Një president që mund të ndërtojë atë urë — që mund të bashkojë atdheun dhe diasporën rreth një vizioni të përbashkët të një Kosove të begatë, demokratike dhe të sigurt — do të kishte zhbllokuar diçka që me asnjë sasi ndihme të huaj apo manovrimi politik nuk mund ta arrihet. Ai unitet jo vetëm që është i dëshirueshëm për të ardhmen e Kosovës, por është thelbësor. Si ndihet kjo mungesë mbështetjeje, e di nga përvoja e përsonal; siç mund të kujtojnë disa prej lexuesve.

6. Autoriteti Moral në një Peizazh të Çartë

Në një mjedis politik ku besimi publik është i rrallë, autoriteti moral është monedha më e fuqishme që mund të posedojë një lider. Presidenti i ardhshëm duhet të jetë dikush puna e të cilit flet vetë — dikush që i ka shërbyer të tjerëve, ka trajnuar brezin e ardhshëm dhe ka përfaqësuar Kosovën me dinjitet në skenën botërore. Ky lloj autoriteti nuk mund të fabrikohet. Duhet të fitohet, gjatë dekadave. Pozita e presidentit nuk është një pozicion për t’u mësuar në punë!

7. Zgjoje Gjigandën Fjetur: Diaspora Amerikane

Diaspora kosovare në Shtetet e Bashkuara përfaqëson një nga pasuritë më të jashtëzakonshme dhe më pak të shfrytëzuara që zotëron vendi ynë. E shpërndarë nëpër qytetet kryesore amerikane — nga Neë Yorku dhe Çikago deri në Boston, Detroit, Dallas dhe më gjerë — kjo komunitet ka ndërtuar jetë të jashtëzakonshme, ka arritur ekselencë profesionale dhe ka grumbulluar ndikim, rrjete dhe burime që shumica e kombeve të vogla mund të ëndërronte vetëm. Janë mjekë, kirurgë, inxhinierë, avokatë, akademikë, sipërmarrës dhe liderë komuniteti që kanë konkurruar dhe arritur në nivelet më të larta të shoqërisë amerikane dhe kanë fituar. Dhe megjithatë, kur bëhet fjalë për të ardhmen e Kosovës, potenciali i tyre mbetet kryesisht i pashfrytëzuar.

Kjo duhet të ndryshojë, dhe duhet të ndryshojë vendosmërisht. Diaspora amerikane duhet të luajë një rol shumë më të madh dhe strategjik në zhvillimin, diplomacinë dhe të ardhmen demokratike të Kosovës. Ata nuk janë thjesht një burim financash — janë një urë drejt kombit më të fuqishëm në tokë. Kanë akses në korridoret e Kongresit, në universitetet amerikane, në Ëall Street, në Silicon Valley dhe në korridoret e institucioneve tjera ndërkombëtare. Një president visionarë duhet ta kuptojë këtë dhe duhet ta kultivojë aktivisht atë marrëdhënie — jo me vizita ceremoniale të herëpashershme dhe mirënjohjeje që me shumë përdorën për Presidentin, por me një strategji të guximshme, të strukturuar dhe të qëndrueshme angazhimi që fton diasporën amerikane të investojë, avokojë, inovojë dhe udhëheqë.

Kosova ka miq në Shtetet e Bashkuara në çdo nivel — në qeveri, në akademi, në biznes dhe në shoqërinë civile. Presidenti i ardhshëm, por edhe qeveria, duhet t’i nderojë ato miqësi, t’i forcojë ato lidhje dhe t’i japë komunitetit kosovar-amerikan një vend real dhe kuptimplotë në tryezë. Kemi pritur mjaftueshëm. Koha për të përqafuar dhe mobilizuar plotësisht këtë diasporë nuk është nesër — është tani. Ne nuk jemi pjesë e asnjë llogaritjeje politike. Partia jonë është Kosova dhe populli i saj. Pikë. Dhe ne diaspora, ashtu si të gjithë njerëzit e Kosovës, jemi të lodhur nga lojërat që luhen në skenën botërore nga politikanët tanë të zgjedhur. Ata duhet të kujtojnë nuk është gjithëcka për ta. Është për Kosovën.

8. Një Lider që Shërben, jo një Politikan që Sundon

Ndoshta më e rëndësishmja, Kosova nuk ka nevojë për një politikan tjetër. Ka nevojë për një burrë shteti apo grua shteti. Ka nevojë për një president që do t’i vendosë njerëzit para vetes — dikë që vjen në presidencë jo për të grumbulluar pushtet, por për ta shpenzuar me mençuri në shërbim të një Kosove më të mirë.

Dhe një gjë është e sigurt: nuk kemi nevojë për një “parashutist politik” — dikë që kërcen nga një parti politike në tjetrën në varësi të motit dhe erërave politike. Republika jonë meriton një president vlerat e të cilit nuk janë për shitje, besnikëria e të cilit nuk mund të blihet, dhe busulla e të cilit tregon vetëm në një drejtim, drejt popullit dhe të ardhmes së këtij vendi. Ky është presidenti që meriton Kosova. Nëse ai person del përpara nga peizazhi ynë aktual politik, del nga diaspora, apo vjen nga radhët e atyre që kanë kaluar jetën e tyre duke i shërbyer Kosovës në mënyra të tjera, nuk mund ta them. Ajo që mund të them është kjo: Kosova është në një udhëkryq. Momenti nuk pret. Dhe populli i Kosovës nuk meriton asgjë më pak se më të mirën.