• Home
  • Politics
  • Opinion
  • Culture
  • Sports
  • Economy
  • Interview
  • Reporting
  • Community
  • Vatra

Dielli | The Sun

Albanian American Newspaper Devoted to the Intellectual and Cultural Advancement of the Albanians in America | Since 1909

DIPLOMACIA E IMZOT FAN NOLIT NË LIDHJEN E KOMBEVE U PËRKUJTUA NË SELINË E KOMBEVE TË BASHKUARA NË NEW YORK

September 9, 2024 by s p

Sokol Paja/

New York, 9 shtator 2024- Në selinë e Organizatës së Kombeve të Bashkuara në New York u përkujtua kontributi i madh i Fan Nolit për kombin shqiptar në një simpozium përkujtimor dhe historik kushtuar 100-vjetorit të misionit të Fan S. Nolit në Lidhjen e Kombeve në Gjenevë. Ky organizim historik u realizua me iniciativë të Bibliotekës së Fan Nolit në Boston, Federatës VATRA, gazetës “Dielli,” dhe pjesëmarrjen e akademikëve, studiuesve dhe autorëve e kërkuesve shkencor që vlerësuan trashëgiminë shumë dimensionale të Imzot Fan Nolit. Një organizim i shkëlqyer nga Neka Doko, Rafaela Prifti, Ilir Ikonomi dhe Mentor Maksutaj. Në fjalën e hapjes së simpoziumit, Suela Janina, Ambasadore e Shqipërisë në Kombet e Bashkuara, në fjalën e mirëseardhjes e quajti Imzot Nolin një personalitet të shquar të kombit shqiptar dhe u ndal te suksesi i Fan Nolit në Lidhjen e Kombeve. Peshkopi Nikodhim nga Kisha e Shën Gjergjit në Boston nëpërmjet video mesazhit bekoi të pranishmit në sallë. Ambasadori i Shqipërisë në Uashington Ervin Bushati e krahasoi personalitetin, peshën dhe rolin e Imzot Nolit për kombin shqiptar e kulturën kombëtare në nivel të Skënderbeut dhe Nënë Terezës. Ambasadori Blerim Reka veçoi Nolin si prijës fetar, politikan e diplomat, duke e cilësuar diplomatin e parë shqiptar që punoi në diplomacinë ndërkombëtare.

Neka Doko drejtoresha e Bibliotekës Noliane shpjegoi për të pranishmit rrugëtimin dhe përgatitjen 4 vjeçare të evenimentit në bashkëpunim me Arkivin e Gjenevës. Nancy Kajo lexoi kumtesën e Prof. Nick Pano ku u fokusua te roli dhe kontributi i Fan Nolit në Kishën Ortodokse të Shën Gjergjit, gazetën Dielli dhe Federatën Pan-Shqiptare të Amerikës Vatra. Dr. Elmi Berisha, kryetari i Federatës Vatra në fjalën e tij u shpreh se Noli është ndër figurat më të shquara kombëtare të shekullit të kaluar, Noli ishte bekim nga Zoti për popullin, kombin, shtetin dhe emigracionin kombëtar shqiptar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Sipas z.Berisha Imzot Noli ishte intelektual, përkthyes dhe shkrimtar i kalibrit botëror. Më tej foli rreth kontributit të Imzot Nolit për kombin shqiptar. Editori i Diellit u shpreh se Imzot Noli me veprimtarinë politike, fetare, diplomatike e komunitare, letërkëmbimet e shumta me personalitete botërore si politikanë, diplomatë e shkrimtarë, Imzot Noli themeloi diplomacinë shumëplanëshe të shtetit shqiptar. Imzot Noli krijoi një shkollë të mendimit politik e oratorisë shqiptare në skenën politike të Shqipërisë së viteve 20-30-të. Editori përpara fjalës së tij ftoi të gjithë të pranishmit për 1 minutë heshtje në nderim të gazetarit Astrit Lulushi ndarë nga jeta pak ditë më parë. Studiuesi Ilir Ikonomi shpjegoi rrugëtimin e Imzot Nolit nga përpjekja për tu bërë deputet shqiptar në Shqipëri, për themelimin e Kishës Ortodokse Shqiptare, te mos lejimi për të zbritur në Durrës e deri te dërgimi si përfaques i shtetit shqiptar në Lidhjen e Kombeve, ardhjen më 8 prill 1921 të Nolit si hero në Shqipëri pas suksesit në Lidhjen e Kombeve. Evans Liolin në fjalën e tij paraqiti aspekte rreth fjalimit të Atë Arthur Liolin për trashëgiminë e Metropolit Fan Noli, “Fan S. Noli dhe ndërgjegjja shqiptare”, ndërsa kryetari i Vatrës në Boston z.Mentor Maksutaj shpjegoi për të pranishmit arritjet e degës së Vatrës në Boston dhe projektet për të ardhmen për të ndihmuar digjitalizimin e Bibliotekës së Fan Nolit në Boston. Enriketa Kalldremxhiu- Barbey nga Gjeneva solli me video dokumente arkivore dhe mediatike autentike rreth veprimtarisë së Fan Nolit në Lidhjen e Kombeve. Programi ka vazhduar si më poshtë:

Entela Komnino- Fan Noli’s Perorate for Albania– Ligjerimi per Shqiperine- at the League of Nations, Ph.D., Dr.Afrim Shabani – The Musicological Process of Fan S. Noli: Beethoven and the French Revolution, Dr.Ines Murzaku- Unity in Diversity: Noli’s Ecumenical Legacy, Dr.Gazmend Kapllani – Noli’s Academic & Historic Legacy from Beethoven and the French Revolution to George Castrioti Scanderbeg, Neka Doko- Fan S. Noli, Heart- Mind- Soul- all Aligned for the Albanian Nation, Multilateral Enlightenment and Spiritual Realization, Faton Limani- Department Administrator; Albanian Language Lecturer. Eva Stathi – Misho- Student Coordinator, Harvard University. Cambridge. MA, Dr. Yllka Filipi- Fan Noli Between Albania and America: The Symbol of Self Sacrifice for the Sake of National Interests, Dr. Arjeta F. Kotrri- Research Perspectives on Fan Noli’s Creative Writing. From the Experience of the Poetic Classic Book Albumi, New Publication, Elona Lopari- Noli’s Inspiring Mission Driven Leadership Ahead of Time and Generations.

Gazeta “Dielli” do të publikojë të gjitha kumtesat e Simpoziumit dhe në formatin Print do të sjellë një reportazh më të gjatë rreth këtij aktiviteti historik kushtuar shqiptarit të madh Imzot Fan Noli.

Gazeta Dielli – Owned and published by the Pan-Albanian Federation of America -VATRA

2437 Southern Blvd, Bronx, NY, 10458

Filed Under: Featured

78 vjetori i kryengritjes antikomuniste të Postribës!

September 9, 2024 by s p

Besim Ndregjoni/

78 VITE MË PARË POSTRIBA HYRI KRYELARTË NË HISTORINË KOMBËTARE!

78 vite ma parë Postriba hyri kryelartë në historinë kombëtare përmes gjakut dhe guximit të qindra patriotëve, intelektualve, klerikëve të gjitha besimeve që i dhanë jetë kryengritjes antikomuniste në Europën e ndarë nga perdja e hekurt mbas mbarimit të luftës së dytë botërore. Në Postribë u ndez shkëndija e parë kundër regjimit gjakatar të instaluar dhunshëm në vend, nga barbarët stalinistë shqiptar të drejtuar nga diktatori më i egër i europës pas luftës së dytë botërore sadisti Enver Hoxha. Herojt e Postribës ngritën krye në emër të asaj çka ishte dhe mbetet e shejtë për çdo shqiptar, Liria dhe vlerat e një kombi nga më të vjetrit në zemër të Europës. Antikomunistët e Postribës e dinin dhe e ndienin në çdo ind të tyre,se asgjë e mirë nuk mund të vinte për kombin, mohimi i vlerave themelore, që edhe në kohët më të vështira, kanë shënuar jetëgjatësinë ndër shekuj të popullit shqiptar.Ky guxim, kjo kryengritje për lirinë e atdheut tundi themelet e regjimit gjakatar komunist, guximi dhe trimëria e Postribasve u shtyp me dhunë nga stalinistët shqiptarë të përkrahur nga armiku shekullor i shqiptarve pushteti serbosllavë dhe nga frika e gjakatarëve, se liria që frymonte bashkë me luftëtarët e sajë nuk do të zhdukej nga ky vend. Terrori i egër do të shkretonte familje të tëra, përfshirë ato të Jup Kazazit, Osman Haxhisë, Idriz Tahirit e Abdulla Sahitit, patriotët që i prijnë kësaj kryengritje.Vetëm në ditët e para u pushkatuan pa gjygj 28 vetë. Dhe masakrat e barbarve kaluan nga Postriba në Shkodër, Pukë, Mirditë, Malsi e Madhe. Një tragjedi që jehon dhe sot, por kurrë sa akti i ndritur i rezistencës së Postribës, i atyre që dhanë jetën për lirinë. Historia na mëson se regjimet dhe falangat e tyre bien të damkosura , ndërsa ata që luftojnë për liri , përjetsohen dhe lënë gjurmë mbi të cila hedhin hapat e tyre brezat, që me mirënjohje i përkujtojmë sakrificat e të parëve, duke ruajtur në thellësitë e zemrave të tyre një vend të shejtë , për të gjitha ata që dhanë jetët e tyre të çmuara. 78 vitë më vonë, një perde e hekurt e ka ndarë Shqipërinë nga kombet perendimore. Sot mbas tre dekadave jetojmë në një hije e cila vjen nga një regjim që ka mjete të ndryshme por qëllime të njëta me atë të shkuarës dhe po e pengon shoqërinë shqiptare të jetë pjesë e familjes europiane.

Një regjim që godet demokracinë, lirinë dhe të drejtat e qytetareve, e cila vjen si produkt i përballjes të pamjaftueshëm me të kaluarën që i lejoj pasardhësit e xhelatëve të hedhin pluhur mbi historinë e të restaurojnë një model bolshevik që e kthen pas Shqipërinë. Kjo përpjekje tinzare që shkon në kundërshtim me idealet e lirisë të martive të Postribës dhe po ashtu me aspiratën e shumicës dërmuese të shqiptarve, për një Shqipëri europiane, sot nga Postriba del thirrja patriotike për rezistencë, për tu përballur, për mos të lejuar asnjë regjim të pengojë aspiratën e një populli të tërë për të gëzuar të njëtën liri, të njëtën demokraci, të njëtën mirqenje që gëzojnë popujt e Bashkimit Europian.

Fatkeqësisht sot shoqëria shqiptare është e ndarë në komunistë alias socijalist, dhe antikomunist konservator që përfaqësojnë lirinë, qëndresën, pronën, familjen.

Nqs ekziston Partia Demokratike sot në pluralizim politikë, është falë rezistencës së antikomunistave shqiptar që nuk lejuan, por e mbrojtën nga revanshi i komunistave shqiptar nga viti i zi 1997 e deri në sot, dhe nuk e mbrojti populizmi politik që u çfaq në 90, as ai grup që përfitoi nga qëndresa e antikomunistëve për mos shuarjen e forcës së parë politike në pluralizmin shqiptar. Populizëm në 90 shërbeu thjesht me ndru sistemin që ishte i nevojshëm për një shoqëri të traumatizuae e ideollogjizuar. Dhe ndrrimi i sistemit pati difekte të mëdhaja, se nuk u dënua partia komuniste që kishte vrarë burgosur, internuar dhunuar të drejtat e liritë e njeriut për 50 vite. Por u pranua si forcë politike në pluralizëm, e kundërta ndodhi në europën e lindjes, të gjitha partitë komuniste u shkrinë. Mosdenimi i krimeve të komunizmit i solli dëme të pariparueshme shoqërisë dhe e ka sjellë Shqipërinë në një regjim të korruptuar dhe dhunues ndaj të drejtave dhe lirive të njeriut.

Sot politika shqiptare ka degraduar për të ndërtuar një shtete të së drejtës, 34 vite Shqipëria nuk ka një kushtetutë të qëndrueshme, të drejtat dhe liritë e njeriut dhunohen nga pushteti i korruptuar, sot zhvillohet një luftë klasash ndaj antikomunistëve dhe fatëkeqësisht forca politike që duhet ti mbrojë ka heshtur. Nuk mund të ketë opozitë pa pjesëmarrjen në politikëbërje të 40% të antikomunistave shqiptarë që përballuan diktaturën, dhe mbajtën lartë me guxim aspiratat e lirisë, e pluralizmin politikë. Nuk mund të vijë në pushtet Partia Demokratike pa pjesëmarrjen e antikomunistave shqiptar. Konservatoret shqiptar bazohen në tre parime kryesore në votë të lirë, dhe ndrim elitash, familja si bazë e shoqërisë dhe shtet ligjor me pronë private të pacenuar me ligjet bolshevike siç ka ndodhur gjatë tre dekadave në Shqipëri.

Partia Demokratike duhet ti largohet populizmit dhe të ndërtoi konservatorizmin për ti kthyer vlerat popullit shqiptar. Për ti kthyer lirinë, mendimin ndryshe. Nuk mund të ndërtojnë shtete të së drejtës nqs nuk kemi një drejtsi të pamvarun, fatkeqësisht sot mbas tre dekadash, reformat ideologjike të së majtës,trumbetohen për drejtsi të pamvarun, siç po ndodh me drejtsinë e re, por pushteti politik i korruptuar nuk e len as të jetojë e as të vdes. Ne antikomunistët i besuam kësaj reforme, megjithëse ishim skeptikë dhe i paralajmëruam ndërkombëtarët se nuk mund të japin drejtsi ata që i dhunuan të drejtat e liritë e njeriut si bashkëpuntorë të zellshëm të diktaturës. Kjo mazhorance e majtë ja besoi reformën në drejtsi, hetuesve të komunizmit që vranë Postribën dhe Shqipërinë. Ne antikomunistët e çmojmë ndihmën ShBA për të pasur një drejtsie të pamvarun, por atë reformë nuk mund ta bëjnë politikanët, dhunuesit që i kan shërbyer diktaturës, tani po të njëtën autorë që ndërtuan ferin komunist, këta ndërkombëtar i besojnë dhe komisionin antikorrupsion, atyre që e ndërtuan sistem korrupsionin. Kjo është tallje me liritë e shqiptarve është fyrje ndaj antikomunistave që në mes të plumbave kundërshtuan diktaturën, dhe po mbajnë gjallë pluralizmin.

Ne patëm besim se drejtësia e re do të veproj si në Ameriken e Linkolit e të Marting Luterkingut , por jo se do të veprojë si drejtsi politike në shërbim të mazhorancës të korruptuar komuniste. Fatkeqësisht parashikimi i jonë doli, kemi drejtsi politike dhe jo drejtsi të pamvarun dhe në mbrotje të qytetarve. Prandaj ju bëj thirrje institucjoneve të drejtsisë veproni siç vepron Amerika ndaj të drejtave dhe lirive të njeriut, President Tramp është i akuzuar për disa vepra penale dhe politike, por drejtësia atë e heton, dhe e lejon të zhvilloi aktivitetin politik si përfaques i forcës politike republikane, dhe ju lejojani Kryetarin e partisë demokratike të zhvilloj aktivitetin politikë, duke mos i ndaluar hetimet ndaj tij, drejtësia si të gjykon, dhe të mbron. Ne antikomunistët e respektojmë ligjin por kur ligjin e merr në dorë politika ai ligj është i vdekur. Ky pushtet i korruptuar kriminal, rrezohet me konservatorizëm dhe jo me populizëm.

Zotrinj deputete të opozitës, nuk është i rëndësishme vetëm marrja e pushtetit, por mbrotja e demokracisë dhe liritë e qytetarve janë faktorët që Shqipëria mos të shpopullohet e ti bashkohet Europës. Bashkojna Shqipërinë me europën duke i dënuar krimet e komunizmit, duke dënuar heshtjen e shtetit shqiptar dhe pse thirrja jonë ka qënë e është se pa dënuar krimet e komunizmit nuk mund të ndërtojmë shtet të së drejtës, nuk mund të ndërtojmë demokraci, nqs opozita lufton thjesht me pas një mandat deputeti, ajo nuk përfaqëson konservatorizmin dhe nuk mund të ketë mbështetjen e shqiptarve që duan Shqipërinë europiane. Këtë jua kërkon Postriba dhe elektorati antikomunist, të shpëtojmë Shqipërinë nga politikat antikombëtare të shpopullimit. Shqiptarët presin!

Martirët presin që Shqipëria të jetë europiane dhe kjo kauzë është e opozitës.

Lavdi përjetë heronjve të Postribës.

Filed Under: Histori

Çudirat tona identitare

September 9, 2024 by s p

Dom Gjergj Meta/

(Provokues allegro…)

Është modë tashmë në Shqipëri që çdo dasëm e ka kulmin e vet te hyrja e djemve e vajzave me kostume popullore të zonës përkatëse, me tupana etj etj., Po ashtu nusja e dhëndërri në një farë pike vishen me rrobat tradicionale e gjjthçka përmbyllet me një flamur gjigand të çarë në mes ku gjendet çifti duke kërcyer nën tingujt e këngës “Xhamadani vija vija”. Ndërkohë kemi kërcyer gjithë kohën mbi kryet e prerë të Ali Pashës e mbi vrasje e premje të heronjëve tanë në shekuj. Dasma, që është festa e dashurisë, kthehet në rast mburrjeje për bëmat e heronjëve lokalë apo kombëtarë. Sikur t’u linim pak më shumë vend notave të dashurisë në dasmat tona nuk do të ishte keq.

Po ashtu nuk mungon një koreografi e ngjashme në stadiumet tona apo edhe kur jemi në transfertë, ku përveç plisave e flamurëve jehon kënga “Mora fjalë”. Një ndeshje futbolli kthehet në arenë shpërfaqjeje të gjesteve dhe këngëve luftarake. Në fakt asnjëherë nuk e kam kuptuar se ç’punë ka kënga për Adem Jasharin në një ndeshje futbolli fjala vjen me Islandën.

Nuk është e vështirë të gjesh edhe njerëz të shuguruar, meshtarë apo motra, që ekzaltojnë aspektin identitar nacionalist me anë të simboleve kombëtare duke bërë reels-a apo duke u bërë viralë me një gjest, një këngë apo të mbështjellë me flamurë kombëtarë. Kjo e bën religjionin në një farë mënyre një lloj instrumenti nacionalist çka nuk ka lidhje fort me natyrën e religjionit.

Po aq problematik është edhe përdorimi nacionalist i Nënë Terezës. Në fakt ajo nuk u bë e famshme pse ishte shqiptare, por për atë çka bëri dhe për modelin e përkushtimit që ajo tregoi me jetën e saj e të motrave të saj duke u kujdesur për të varfërit në rrugët e Kalkutës në Indi e më pas në të gjithë botën.

Për të mos folur atëherë kur religjionet përdoren si fakt politik për të përqafuar njërin apo braktisur tjetrin në emër të etnisë, shqiptarisë apo të përkatësisë evropiane. Për këtë të fundit gjithsesi do të kemi rast të flasim më shtruar shumë shpejt.

Në të gjitha rastet e sipërpërmendura, por mund të ketë edhe raste të tjera, simbolet kombëtare kthehen në dekor duke zbehur kështu fuqinë e tyre. Simboli nuk është dekor. Simboli ka fuqi shprehëse kur është në vendin e vet dhe në kohën e vet, por kurrsesi nuk mund të jetë dekor, çka do të thotë dytësor. Të gjithë pak a shumë biem në këto gracka që për mendimin tim janë shprehje të një identiteti ende të paqartësuar. Mëshimi mbi një gjë i ngjan rastit kur je në shkollë e mësuesi ngulmon me ty se duhet të fokusohesh te një lëndë e veçantë se aty ke mangësi.

Ndërkohë nga ana tjetër ne jemi ndër vendet e fundit me standarde demokracie në Evropë, me një nivel arsimor që rankimi i Pisa-s e ka nxjerrë për faqe të zezë. Reagojmë pak ose aspak ndaj krimit të organizuar apo edhe sporadik, po ashtu edhe ndaj padrejtësive sociale duke treguar një nivel të ulët vetëdije shoqërore. Ne jemi ato që kemi prerë e djegur pyjet tona, kemi braktisur vendin, nuk hedhim mbeturinat aty ku duhet dhe shmangim taksat sa të mundemi. Ne kemi një nivel të ulët solidariteti me të varfërit e të mënjanuarit e shoqërisë tonë. Jemi po ata që ndosim akustikën me volumin e zërit në dasmat tona, lëmë stadiumet për faqe të zezë kur mbaron ndeshja e kështu me rradhë.

Edhe në këto çështje tregohet patriotizmi dhe atdhedashuria e jo vetëm në valvitjet e flamurëve nëpër dasma e stadiume apo me plisat në krye e me veshjet tradicionale nëpër qoka. Mungesat që kemi në standardet e mësipërme nuk mund t’i mbulojmë as me flamuj gjigandë e as me britjet “O sa mirë me qenë shqiptarë!”.

Dashuria për njëri-tjetrin është atdheu i vërtetë!

Të djelë të bukur!

Filed Under: Sociale

Debati malinj për ndarjet dhe xhelozitë…

September 9, 2024 by s p

Aleksandër Çipa/

Debati malinj për ndarjet, xhelozitë dhe sidomos, diferencat mes shqiptarëve të Shqipërisë dhe shqiptarëve të Kosovës, edhe nëse nuk ka indicie nga jashtë, është një interes jashtë nesh, pra shqiptarisë.

Inkurajimi i konkurencës së brendshme është përherë shërbim i shëndetshëm. Shoqëritë e mençura e përdorin diversitetin plural për qëllim inkurajimi dhe si lëvizje që nuk dëmton unifikimin e aq kërkuar në historinë e një shekulli në ndarje. Mendjet e shëndetshme nuk merren me zhvleftësime të simboleve identitare, por ushqejnë një kritikë publike për të demaskuar patriotizmin e korruptuar apo nacionalizmin e shtirur dhe infektues kombëtar, duke i mëshuar kuptimësisë dhe vlerës formuese të tyre ndër brezni.

Shqipëria dhe Kosova janë në një proces ( pse jo edhe tronditës) të dobësimit demografik të tyre. Ky proces, nëse mbushet me debate malinje si ky i xhelozisë së njerës ndaj tjetrës, nuk është tjetër gjë, veçse një formë dasuese ndër shqiptarë dhe sidomos bakter i keq për breza të ardhëm.

Nga jugu i Shqipërisë dhe deri në Mitrovicë e Luginë të Preshevës, shqiptarët kanë detyrim të ndiejnë nevojën e njohjes së vetvetes, e kësaj vetveteje që pas një shekull ndarjeje, po pason nga një kohë e paemër me infektime dhe toksikime interesash fqinjore dhe deformime të rënda ndërgjegjësore.

Kauza e përbashkimit fitohet si veprim dhe proces i thellë përafrues.

Ringritjet apo përparimet, (sikundër e thonin rilindësit naimjanë të shekullit XIX), mbrothësitë kombëtare, nuk mund të mbërrihen kurrë nëse perceptohen dhe ndahen mes pjesësh dhe protagonistësh që duan vetëm pjesë, në pamundësi për të dashur të tërën. E kemi nevojë ekzistenciale të duam të tërën.(!) Dhe e tëra, për ne, është dhe do të jetë pamvarësisht; matanë Shqipërisë, matanë Kosovës-( së bashku të dyja), dhe në çdo skaj natyral të Atdheut shqiptar.

Filed Under: ESSE

PIKTORI GJAKOVAR HALIL AHMETI ME EKSPOZITË TË RE

September 9, 2024 by s p

Shpendi Topollaj/

Po t`i besojmë asaj thënies së murgut budist Kenko Hoshi të shek. XIV – të, se pas një emri fshihet një pamje, kemi të drejtë të mendojmë, se jo vetëm në kuptimin etimologjik, por edhe se ashtu është në të vërtetë, emri me origjinë arabe Halil Ahmeti që veç të tjerave na kujton me krenari eposin e kreshnikëve, me Halilin e ri dhe Halil Garrinë, mbetet edhe vetë një mik besnik që meriton lavdërime. Dhe jo vetëm një mik i vyer, por edhe një artist i shquar që si një shqiptar i madh, di të pasqyrojë bukuritë e natyrës së atdheut të tij, ku sikurse vërente Vincent van Gogh – u edhe te pemët sheh një shpirt. Dhe shpirti i Kosovës, kosovarëve dhe shqiptarëve në përgjithësi, është i lartë si ato Alpet tona, ku shquhet Shkëlzeni me madhështinë e tij, që Halili me tablotë e tij na i ka paraqitur në disa variante, i trazuar, si ajo natyra e qetë me nëntitull “Gjurmë lufte”, i revoltuar ndaj padrejtësive shekullore, si ai “Vullkani” në vaj i vitit 2009, i pavdekshëm, si ato rrënjët që i kanë rezistuar valëve të tërbuara të detit (viti 2019), që në çdo stuhi ka rilindur si Feniksi mitologjik, si te pikturat “Mbijetesa”, varianti I dhe II, dhe me dashurinë e palëkundur për atdheun amë dhe dëshirën e përherëshme për të qenë të bashkuar, si ata shkëmbinjtë në tre variante, në tablontë “Gurët binjakë”. Por mbi të gjitha, këtë shpirt të pastër dhe të paepur, ai na e ka dhënë të gjallë në portretet e realizuara kryesish aty nga gjysma e dytë e viteve shtatëdhjetë, ku grafikat e tij edhe pse të thjeshta në dukje dhe me mjete shprehëse disi të kursyera, përsëri thonë shumë, duke evidentuar në shikimet e tyre dhe në karakter, paqen dhe mirësinë që u buron nga zemra. Veç piktori, duke ditur misionin e tij edhe si intelektual edhe si qytetar, pse jo edhe si politikan i përgjegjshëm, nuk mund të qëndrojë indiferent ndaj asaj që historikisht ka ngjarë në vendin e tij, çka ka sjellë zemërimin dhe mospajtimin me padrejtësitë e imponuara nga orekset e Fuqive të Mëdha apo barbaria e fqinjëve. Për këtë flasin linogdhendjet “Thirrja” që të sjell ndërmend litografinë “Britma” të norvegjezit Edvard Munch, apo “Bashkimi” i dy duarve të fuqishme, të vitit 1980. Në pikturë shpesh flitet me simbole, se fundja është ashtu sikurse thosh Paul Klee: “Arti s`duhet të prodhojë të dukshmen, por ta bëjë të dukshme”. Këtë ka pasur parasysh edhe Halili, i cili nuk na e jep natyrën si fotografi, pra nuk pikturon atë që sheh, siç mësonte Picasso, por atë që është. Ai edhe te “Bjeshkët e Junikut” apo “Velipoja natën”, respektivisht të viteve 2008 dhe 2019, sheh dritë, pasi e di konstatimin e piktorit të Arlit francez se “Shpesh mendoj se nata është më e gjallë dhe më e mbushur me ngjyra se dita”. Natyrisht, edhe pse na mungojnë ato 100 pikturat e djegura nga ushtarët dhe paramilitarët e hitlerianëve të rinj, personaliteti i Halilit është formësuar edhe nga vlerat e tij njerëzore dhe detyrat që me nder ka kryer, por ai gjithmonë u mbetet mirënjohës mësuesve të shquar Tahir Emrës dhe Rexhep Ferrit. Ju të nderura miq do t`i shihni vetë pikturat e kësaj ekspozite, por personalisht, dhe në emër të miqve që kanë ardhur enkas nga Durrësi, ku Halil Ahmeti qëndroi për disa vjet dhe punoi deri sa populli i Kosovës me UÇK – në e tij nisi luftën legjendare për liri, në shkollën “Jan Kukuzeli” dhe ku manifestoi gjithë cilësitë dhe virtytet e kosovarëve, i uroj atij suksese të tjera dhe i them se do të jemi të nderuar që këtë ekspozitë ta çelim edhe në qytetin tonë bregdetar, sikurse kemi bërë herë pas here me piktorë të Kosovës apo gjakovarë si Xhevdet Spahija etj. Duke përfunduar, nuk mund të mos theksoj faktin se këto krijime artistike, ashtu si çdo krijimtari kulturore, nxjerrin në dritën diellit, atë të vërtetën e madhe që shpesh të tjerët bëjnë sikur nuk e dinë; se ne shqiptarët jemi një popull i qytetëruar shumë kohë më përpara se ata të zbrisnin nga pemët.

Filed Under: Kulture

  • « Previous Page
  • 1
  • …
  • 926
  • 927
  • 928
  • 929
  • 930
  • …
  • 2946
  • Next Page »

Artikujt e fundit

  • KUJTIME PER ITALIANIN DOM ANTONIO SHARRA
  • MASAKRA E TIVARIT MARS-PRILL 1945
  • Kuptimi i Pashkëve Ortodokse – midis ritualit dhe ringjalljes së ndërgjegjes
  • RIKTHIMI I MUSTAFA MAKSUTIT NË FAQET E HISTORISË
  • Shqipëria në politikën ballkanike të Austro-Hungarisë
  • Eliot Engel, in memoriam…
  • VATRA TELEGRAM NGUSHËLLIMI PËR NDARJEN NGA JETA TË ELIOT ENGEL, MIKUT TË MADH TË KOMBIT SHQIPTAR
  • Përkujtojmë në përvjetorin e lindjes një nga figurat e Rilindjes Kombëtare, Aleksandër Stavre Drenova
  • GËRSHËRA E ARGJENDTË
  • Përgjithmonë vetëm mirnjohës për Kongresmenin Eliot Engel
  • PËRKUJTIM PËR ELIOT ENGEL, NJË MIK I PAZENDËVËSUSHËM, ZËRI I SHQIPTARVE NË SHBA
  • Meditim para varrit të Faik Konicës
  • Bashkimi i Diasporës Shqiptare të Greqisë
  • “Fortifikimi ilir i Komlikut në Fregen dhe Ungrej të Lezhës (Mirdita Etnografike)”
  • “The Real Thing”: A Conversation with Luljeta Lleshanaku

Kategoritë

Arkiv

Tags

albano kolonjari alfons Grishaj Anton Cefa arben llalla asllan Bushati Astrit Lulushi Aurenc Bebja Behlul Jashari Beqir Sina dalip greca Elida Buçpapaj Elmi Berisha Enver Bytyci Ermira Babamusta Eugjen Merlika Fahri Xharra Frank shkreli Fritz radovani Gezim Llojdia Ilir Levonja Interviste Keze Kozeta Zylo Kolec Traboini kosova Kosove Marjana Bulku Murat Gecaj nderroi jete ne Kosove Nene Tereza presidenti Nishani Rafaela Prifti Rafael Floqi Raimonda Moisiu Ramiz Lushaj reshat kripa Sadik Elshani SHBA Shefqet Kercelli shqiperia shqiptaret Sokol Paja Thaci Vatra Visar Zhiti

Log in

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Cookie settingsACCEPT
Privacy & Cookies Policy

Privacy Overview

This website uses cookies to improve your experience while you navigate through the website. Out of these cookies, the cookies that are categorized as necessary are stored on your browser as they are essential for the working of basic functionalities of the website. We also use third-party cookies that help us analyze and understand how you use this website. These cookies will be stored in your browser only with your consent. You also have the option to opt-out of these cookies. But opting out of some of these cookies may have an effect on your browsing experience.
Necessary
Always Enabled
Necessary cookies are absolutely essential for the website to function properly. This category only includes cookies that ensures basic functionalities and security features of the website. These cookies do not store any personal information.
Non-necessary
Any cookies that may not be particularly necessary for the website to function and is used specifically to collect user personal data via analytics, ads, other embedded contents are termed as non-necessary cookies. It is mandatory to procure user consent prior to running these cookies on your website.
SAVE & ACCEPT