Muzeu Historik Kombëtar/

Lindi në Shkodër, ku ndoqi shkollën françeskane dhe më pas seminarin e Troshanit. Më 1908 kreu studimet e larta për filozofi dhe teologji në Insbruk (Austri) dhe u shugurua meshtar. Pas kthimit në atdhe punoi si mësues e më pas drejtor i Kolegjit Françeskan (1920). Mori pjesë në Komisinë Letrare Shqipe të Shkodrës. Në vitet 1918-1929 drejtoi revistën “Zani i Shna Ndout”, ndërsa më 1921-1924 “Hyllin e Dritës”. Vinçenc Prennushi ka qenë një ndër dinjitarët kryesorë katolikë në Shqipëri: më 1936 u emërua ipeshkëv i Dioqezës së Sapës, më 1940 arkipeshkëv i Durrësit e i Tiranës; pas vitit 1944 qëndroi në fshatin Delbnisht të Laçit; gjatë vitit 1946 kryesoi Kishën Katolike Shqiptare. Vinçenc Prennushi ka qenë një nga anëtarët themelues të Lidhjes së Shkrimtarëve (1945). Në vitin 1947 u arrestua dhe u dënua me 20 vjet punë të detyrueshme. Vdiq në burgun e Durrësit. Vepra më e rëndësishme e Vinçenc Prennushit është përmbledhja të përshpirtshme “Gjeth e lule” (1924, 1931), që u bë shumë popullore.

Rafaela Prifti/

William (Bill) Richardson, a two-term Democratic governor of New Mexico, seven-term congressman, former American ambassador to the United Nations and former Secretary of Energy, has died. He was 75. The Richardson Center for Global Engagement, which he founded and led, released a statement Saturday announcing that he died in his sleep at his home in Chatham, Massachusetts.

He served New Mexico in Congress from 1982 to 1997 when he resigned to join the Clinton administration as U.N. Envoy. His successor as Ambassador to the United Nations was Richard C. Holbrooke, Chief negotiator of the 1995 Bosnian peace settlement and Bill Richardson, a two-term Democratic governor of New Mexico, seven-term congressman, former American ambassador to the United Nations and former Secretary of Energy, has died. He was 75. The Richardson Center for Global Engagement, which he founded and led, released a statement Saturday announcing that he died in his sleep at his home in Chatham, Massachusetts.

He served in Congress from 1982 to 1997 when he resigned to join the Clinton administration as U.N. Envoy. In June 1998 his succesor as Ambassador to the United Nations was Richard C. Holbrooke – the architect of the Dayton Accords, Chief negotiator of the Bosnian peace settlement and U.S. Special Envoy who reached an agrement on Kosovo with Yugoslav President Milosevic. At the same nomination ceremony in 1998 Bill Richardson was moving to the position of Secretary of Energy as Richard Holbrooke was taking his place as the United Nations Ambassdor.

President Clinton praised Richardson, who had previously served him as Secretary of State. “Over the last 2 years, his experience, energy, and tenacity have made a real difference in advancing our interest in the United Nations and around the world.” Crediting his diplomatic skills and personal touch, Clinton stated that Bill Richardson had “brought creativity and drive to our leadership at the UN.”

Bill Richardson served as Secretary of Energy from 1998 until the end of the Clinton presidency.

In his role as U.S. Permanent Representative to the UN, Richardson used the bully pulpit to condemn human rights violations and ethnic politics. Speaking to the UN Commission on Human Rights in Geneva, Switzerland, on March 25, 1998, he urged the international body to confront the abuses in the context of ethnic and civil conflict in the former Yugoslavia, urging the international community to not fail in its response. He called for immediate access by international monitors of Human Rights Commission in Kosovo at that time.

“The international community must not tolerate the brutal use of force as a means for solving domestic problems. We believe that the leaders of the former Republic of Yugoslavia must enter into a real dialogue on the future of Kosovo. Moreover, full and immediate access to Kosovo by representatives and rapporteurs of the Human Rights Commission is imperative,” remarked Ambassador Richardson.

Human rights remained at the core of his work through the end. The Center for Global Engagement states that he forged an identity as an unofficial diplomatic troubleshooter. He traveled the globe negotiating the release of hostages and American servicemen from North Korea, Iraq, Cuba and Sudan and bargained with the US adversaries including Iraqi dictator Saddam Hussein. It was a role that Richardson relished, once describing himself as “the informal undersecretary for thugs.”

“He helped secure the 2021 release of American journalist Danny Fenster from a Myanmar prison and this year negotiated the freedom of Taylot Dudley who crossed the border from Poland into Russia. He flew to Moscow for a meeting with Russian government officials in the months before the release last year of Marine veteran Trevor Reed in a prisoner swap and also worked on the cases of Brittney Griner, the WNBA star freed by Moscow last year, and Michael White, a Navy veteran freed by Iran in 2020.”

William Blaine Richardson was born in Pasadena, California, but grew up in Mexico City with a Mexican mother and an American father, a U.S. bank executive. He attended prep school in Massachusetts and was a star baseball player. He later went to Tufts University and pursued its graduate school in International Relations, earning a Master’s Degree in international affairs. Richardson moved to New Mexico in 1978 after working as a Capitol Hill staffer. He wanted to run for political office and said New Mexico, with its Hispanic roots, seemed like a good place.

Prof. Shemsi Krasniqi/

Tash e treqind vjet arbëneshët e Zarës (Kroaci) e ruajnë emrin e vet, e flasin gjuhën e vet, e rrëfejnë historinë e vet dhe e këndojnë këngën e vet. Para tre netësh, në Bibliotekën Kombëtare të Kosovës, në kuadër të Seminarit 41 Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, këngëtaret arbëneshe nga Zara Dina Bušić dhe Melita Ivković, kënduan bukur sa s’ka! Teksti i këngëve të tyre merrej vesh deri diku dhe melodia m’dukej si diçka e njohur. S’paku, ashtu ma thoshte zemra. Kënga e fundit ishte pak më e shkurtër sesa të tjerat dhe për aq sa e mbajta mend, teksti i saj ishte ky:

“Zogu i malit po këndon,

Në llivadh, në fushë e n’arë,

Ai gjithë jetën po dikton,

Se ne jemi arbënesh.” (strofa u këndua dy herë)

Kjo se zogu i malit, duke kënduar gjithë jetën në livadhe, fusha dhe ara, dikton identitetin arbënesh, tregon sesi kultura tradicionale arbëneshe e ka përdorur natyrën si metaforë, jo vetëm për të poetizuar dhe estetizuar, përshkruar dhe krahasuar, por edhe për ta fuqizuar dhe përjetësuar vetën, për ta ngritur dhe lartësuar atë, për ta mbjellë thellë në shpirt, duke e shtrirë, shkrirë dhe bërë një me natyrën. Bukuria e asaj kënge shfaqte natyrshëm bukurinë dhe fuqinë e identitetit arbënesh.

Faleminderit këngëtareve arbëneshe, faleminderit drejtuesve të Seminarit Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare!

See Insights and Ads

Create Ad

Like

Comment

Share

Jemi në vitet 1980  kur arbëreshi Prof Bellusci, themelues i Revistës Lidhja, si dhe i Bibliotekës internacionale  A. Bellusci në Frascineto\ Kalabri, studiuesi, etnograf si edhe  hulumtues i botës arbëreshe dhe arvanitase, merrte makinën e tij dhe me shpenzimet e veta zbriste në Greqinë e arvanitasve jo për të bërë pushimet, as si tregëtar dogmash ideologjish, por për merrte ato udhë për rreth 40 vjet për të mësuar sa më shumë për kulturën, për të vërtetën mbi këtë popull autokton që është ende i gjallë,  shpesh i  pa prekur, i panjohur, i pa studiuar ashtu siç duhet, e mbi të gjitha ku prehen të parët e shumë arbëreshëve të Italisë.  

Ndërsa shfletoj në  arkivin e Qëndrës Albanologjike A. Bellusci pranë Bibliotekës, themeluar  rreth vitev 1970 më bie në sy letra e një arvanitasi nga Patra i cili quhet Jorgo Maruga . 

Kush ishte arvanitas Jorgo Maruga? 

Jorgo Marugas, ishte një arvanitas i lindur në Patra me profesion inxhinjer, një gazetar shumë i mirë, hulmtues i cili  ishte i interesuar për problemet historike dhe etnografike të popullit arvanitas. Mouruga kishte mësuar autodidakt të shkruante  gjuhën standarte shqipe,si dhe  fliste në mënyrën më të përsosur. Martohet me një arvanitase, një grua fisnike quajtur Flora.

Në vitin 1976 Maruga  themelon revistën mujore“Dialogoi”, e cila dilte një herë në muaj. Jetëgjësia e saj ishtë vetëm 8 vjet, dhe kjo për shkak se Maruga, ndërron jetë gjatë një operacioni per apandesitin në 1985. Periodiku  përmbledh 41 numëra. 

At Bellusci njihet me Maruogën rreth viteve 1980. Kishte qenë mertropoliti arvanitas në Karnidhi\ Korinth, Pandeleimon Karanikollas që i kishte lidhur me njeri tjetrin. Kishte mjaftuar një telefonatë dhe ata ishin takuar.Miqësia e tyre filloi menjëherë sikur të ishin njohur prej kohësh. Lidhja e tyre ishte pothuajse shumë vëllazërore. 

Maruga  vjen në Itali mysafir tek At Bellusci i cili e shoqëron dhe e njeh me botën arbëreshe. Mahnitet kur shikon këtë arqipelag  arbëresh në këtë tokë latine dhe së bashku nisin projekte për ringjalljen e botës arvanitase po ashtu edhe atë arbëreshe. 

Si fillim At Bellusci sygjeron  Maruga që në revistën e tij të shkruaj me  alfabetin e Manastirit, sepse alfabeti teknik grek nuk është aspak sufiçent për gjuhën shqipe. Ne kemi nevojë për 36 shkronjat tona- thotë Bellusci- po të përdorim alafabetin grek  fjala “Besa”, që është edhe  organ i shoqatës “Marko Boçiari” në greqisht shkruhet si në shqip “Mbesa”,që merr kuptim  tjetër në shqip. 

Bellusci rrëfen se si Maruga-s  i kishin pëlqyer disa artikuj të revistës Lidhjes, dhe ishte përqëndruar tek argumenti  i një artikulli  “Matrice arbëror”,  ku At Bellusci në mënyrën  analitike e trajtoi këtë temë duke e vendosur botën arbëreshe  në binarët “da Matrice a Radice”, vijushmëria ku fokusohet ndërgjegjia arbëreshe dhe përmblidhet akordi; erdhëm nga toka mëmë dhe rrënjët i vendosëm  në një atdhe që nuk ishte yni, por që atë territor e metamorfozuam  në territor të tonin, pa harruar kurrë ato troje të gjyshërve tanë. 

Disa prej informcioneve  mbi botën arbëreshe Maruga i mori  nëpërmjet  gazetës “Lidhja” , por gjithashtu edhe nga vizita e tij në disa komuna arbëreshe i shoqëruar nga At Bellusci. Të gjitha këto përshtypje ai  i hodhi në gazetën e tij “ Dialogoi”në numërin e fundit 41.  

At Bellusci e ka konsideruar nr 41 të revistës “Dialogoi”;  një amanet, një himn, një britëm që Maruga  i thërriste botës mbarë, e mbi të gjitha popullit të vet arvanitas që të ringjalleshin, sepse arbëreshët kishin dhënë modelin e tyre për mos u asimiluar. Maruga  shpresat, ëndrrat, mendimet i vendosi në “meridianin Arberëror”  dhe  hyri në zemrën e arbëreshëvet!

Revista me 48 faqe shkruar në gjuhën shqipe është e numëri i fundit,  për arsye se Maruga menjëherë pas daljes së këtij numëri  humbet jetën në spital gjatë një operacioni për apandesitin. 

Në vijim po japim disa pika mbi  në revistën e tij “Dialogoi” 41 . 

Morugas  e karakterizonte një guxim burrëror. Në nr 41 të revistës si askush tjetër ai i drejtohet kundër klerikëve të Elladës arvanitase. I kritikon ata dhe iu thotë që të merrnin shembullin e Arbëreshëve që për të ruajtur gjuhën, identitetin kishin krijuar në gjuhë arbërore  liturgjinë e Shën Janit.

Maruga  ishte  shumë largpamës, ai arrriti të evidenconte faktin se për të ruajtur gjuhën  ishte e rëndësishme përdorimin e një  Koine nacional , si në rastin  e gjuhës liturgjike të arbëreshëve të Italisë  bërë në 1968. Liturgjia Hyjnore u përkëthye në arbërisht dhe peshkop i asaj periudhe ishte Stamate. Ky hap ishte një shëmbull i shkëlqyer i kishës bizantine arbëreshe në Itali, shëmbull që duhet të merrte kisha arvanitase në Greqi 

Nëse kisha arvanitase e priftërinjëve arvanitase do të relizonin që shërbimet kishtar( mesh) të kryhet  në gjuhën arbërore do të kishte  qenë një revoluzion i madh  për rujatjen e gjuhës dhe identitetit arbëror. 

Maruga i konsideroi arbëreshët: 

1. themelues të “terzo Elenismo” në Kalabri dhe Sicili. 
2. Ata vazhdojnë mbajnë gjallë kujtimin  dhe vatrat e etërve të tyre të lënë në More dhe Koronën, atdheu i tyre i lënë me dhimbje.
3. Arbëreshët janë ata që i quajnë “grekë të Italisë”
4.  ruajnë, gjuhën, kostume, këngë, tradita, etje
5.  janë vëllezër të të njëjtit gjak  me të njëjtën gjuhë si arvanitasit . 
6. janë një popull i mbrekullueshëm, heroik, një popull i luftrave homerike, që dhanë një rol të rëndësishëm në bashkimin e Italisë.

“Një kalivjot kur erdhi në Piana degli albanesi\ Itali me të drejtë u shpreh: “falë tyre  (arbëreshëve) ndihem krenar të jem arvanitas”. Të njëjtën gjë provova edhe unë  kur shkova dhe preka trojet e arbëreshëve- thotë Maruga. Ishte At Bellusci që më ftoi një javë në shtëpinë e tij dhe më shoqëroi në fshatrat ku ndieja ato cicërima, ato tinguj të ngrohtë të gjuhës arbëreshe në gojat e atyre njërëzve të thjeshtë, që shikoja nëpër sheshe. U mbrekullova kur hyra në ato kisha, u përlota kur më shtëngonin dhe më përqafonin sikur të isha vëllau i tyre  dhe thash: “Ky popull të vjedh zemrën”  

Maruga dhe gazeta “Dialogoi” 

Revista “Dalogoi” kishte një rëndësi të madhe,për arsye se Maruga ishte i pari që krijoi një listë që vendosi  të gjitha fshatrat arvanitase, të cilat i ndau në krahina dhe me toponimin origjinal të tyre. Të gjitha këto fshatra përbënin një numër mbi 3 miljon arvanitas,  nga 5 miljon banor që kishte Greqia e asaj kohe. Kjo do të thoshte se më tepër  se gjysma e popullsisë ishte me origjinë arvanitase. 

Ky fakt i bezdisi më se tepërmi autoritetet e asaj kohe.

Unë me revistën Lidhja” i dhashë jetë, edhe Revistës arvanitase “Dialogoi”.

Tek revista “Lidhja” shkruaja: 

Është për tu amiruar thellësisht shpirti i Jorgo Marougas por edhe shpirti i aktivitetit të tij kulturor.  Revista “Dialogoi” e cila  ishte motra e revistës “Lidhja”. 

Këto dy revista publikonin dhe shpërndanin informacione dhe shkembime akademike, kulturore, arberore, midis intelektualve arberor, por edhe shkembime e korrispondenca vellzëraore te arberoreve te thjeshtë.  Kujtoj si sot, numerin e parë, të revistës (Dialogoi), Mars 1976, ku  trajtoheshin argumenta, historike, gjuhësor e, etnografike letrare të arvanitasve. Ishte  një material i gjerë. Një thesar i vërtet, mbi arvanitasit. Dhe une tek revista ime  iu beja nje apel:

– Në qoftë se do të shfletoni numërat e revistës të koleksionit “Dialogoi”[nr 26-1979, fq 32-33;  Nr. 27,1980,fq19-21; Nr,29,1980,fq13-17; Nr,37, 1983 fq12-13]. Revista  është  një minierë informazioni, lajme, të dhëna argumenta dhe kërkime në terren. 

Është shumë interesante  puna e vellaut e mikut  tim Marougas,  i cili realizoi edhe një list të njësie administrative,  shqipfoles-arvanitas, të marra nga censimenti i viteve 1951, 1961, 1971. (Listën do ta gjeni tek revista Lidhja fq 209, Maji 1984). (Revista “Dialogoi” me adresën  Metaksaton 7- Nikaia- Greqi)   

Maruga kishte një dashuri të madhe për Shqipërinë.  Në “Dialogoi”, nr. 27, 1978, f.3 Maruga shkruan hollë e gjatë për këtë udhëtim ku dashuria për Shqipërinë  i futet në shpirt me një bindje të thellë. Në kët numër ai shprehet: Shqipëria është mëma-madhe e sëmurë, e cila do ndihmuar me dashuri dhe me të gjitha fuqitë, pa asnjë dallim ideologjik.

Marugasi lidhet me profesorë, poetë dhe shkrimtarë shqiptarë dhe boton mbi jetën e  Migjenit, për Fatos Arapin (Dialogoi, nr.35,1982), Të tjerë artikuj të fort i gjëjmë në “Dialogoi”, nr. 24 dhe nr. 25, 1979; Trajtoi temën mbi termetin në Shqipëri (Dialogoi, nr. 28,1980). 

Prof. Dr. Mahir Domi shkruan mbi arbëreshët tek (Dialogoi, nr. 35,1982), po ashtu dhe Naum Prifti . 

Për botim “Thimi Mitko-Vepra”, Tiranë 1981, Maruga kishte dhënë një kontribut të madh me materiale, edhe në “Parathënië” as një falenderim për Jorgo nga  professor Qemal Haxhihasani.  Këtë  mungesë- thotë At Bellusci – Maruga  e ndjeu si një thikë në zemër. Kur më rrëfente  i kishte sytë e mbushur me lot, dhe po me pika loti më shkroi letrën.

Margua këtë bashkpunim nuk e donte si  lavdi për veten e vet, që në fund të fundit ishte puna e tij, por këtë e kërkoi si  bashkpunim  me tokën mëmë. Ai  donte diçka të zyrtarizuar ku  të vinte në dukje bashkëpunimin kulturor arbëror-shqiptar për të kapërcyer muret e  politikantëve dhe  pëngesat ideologjike të rregjimit të asaj kohe.

Më datë 8 \07 1982 Jorgos Maruga ,  i drejtohet Arbëreshit  Antonio Belluscit me një letër, ku në brendësi të saj ishte edhe letra që Maruga  i drejtohej profesorit  Qamil Haxhihanit në atë kohë.

Ja një fragment nga kjo letër:

….. “Pyetja tënde për veprimtarinë time botuese letrare- shkencore më çuditi shumë. Dëshiroj të informoj se: 

1. Revista ime “ Dialogoi\Dhjallogji”, vazhdon-qoftë me vështirësi- të botohet. Kam botuar numrin 34-të dhe tani përgatit nr 35-të . Rreth 40 copë të kësaj reviste i dërgoj rregullisht në Shqipëri nëpërmjet ambasadës në Athinë, prandaj nuk  e di pse nuk i keni marrë. 
2. Kam dërguar prapë nëpërmjet ambasadës

1.  një artikull mbi origjinën shqiptare- vllahe të Kollokotronsve”
2. Një përrallë arvanitase  2 faqesh me titullin” Plakat”
3. Dy poema për mëmën e heroit arvanitas Vaso Llasko nga Lepsina

E disa materiale të tjera. 

Ska nevojë të them se nuk i kam parë të botuara në shtypin shqiptar. Sigurisht do të jenë edhe këto të penguara nga këshilltarët (qeveritar?) të shtypit të huaj?

3. Ditët e  fundit Gjykata Greke dhe lejen për Shoqatën “ Lidhja Arvanitase të Greqisë”, e cila u krijua me inisiativën time , është një realitet.  Radio televizioni grek  më 1 Mji dha një teleportazh, dhe i gjithë shtypi grek shkroi për këtë ngjarje.

Akoma gazeta ELEFTHEROTIPIA botoi një intervistën time për shoqatën e arvanitasit 

Gazeta më e madhe e Patras PELLOPONISOS, botoi më 24\4 e 22\05. 1982 dy artikuj më të mëdha për toponomastikën shqiptare të Ahaias e të MORESË, dhe për prejardhjen shumë të lashtë të shqiptarëve në Greqi e në Ballkan. Për këtë temë u interesuan shumë studiues të e profesorë nga Universiteti e Sorbonit dhe të Oksfordit, nuk u interesuan vetëm këshilltarët e shtypit të huaj, sepse ata janë të preokupuar me shkrimtarët grek , disa të të cilëve- dua të të them- s’kanë asnjë vlerë këtu në Greqi. 

Vëllai im i dashur më ka marrë malli shumë për ju, por siç duket shteti shqiptar nuk dëshiron të më ftojë dy vjet rresht me rradhë në Shqipëri. Më duket se këshilltarët –qeveritarë nuk e japin lejen!

Mund të mendojnë se veprimtaria ime u bë e rrezikshme pëe Shqipëri! Megjithkëtë unë jam  kurdoherë me shpirt  e zemër- pranë shqiptarëve  e Shqipërisë. 

Të uroj shëndet e gëzim. Të japësh shumë të fala Mustafait . 

Me dashuri vëllazërore 

Jorgos Marugas .

PSH. Me gjithë respektin që  ndjej për ty, dua të të them se letra ime nuk është e mbyllur. Mund ta përdorësh kudo që dëshiron. 

I njëjtë 

G.M 

Maruga dhe ndjenja mbi-kombëtare arbërore

Maruga luftonte dhe shkruante me gjuhën arbërore  për t’i  gjetur rrënjat në Homerin 

(“Dialogoi”, nr.32, 1981), mbi  toponimët arbërorë (“Dialogoi”, nr.39, 1984), dhe mbi-emrat 

arbërorë të ellenëve e  sotme (“Dialogoi”,nr. 39,1984).

I lartësoi ballin arbërorëve duke shkruar një listë të gjatë mbi Krye-ministrat arbërorë që 

kanë qenë udhëheqës në Greqi, si  Pavlos Kunturiotis (1855-1935), Theodoros Pangalos (1878-1952), Demetrio Jorgo Bulgaris (1802-1877), Jorgo Kuntudiotis (1782-1858), Diomidi Kiriako, 1811-1869), Lisandri Diomidhi (1875-1950), Thanasi Miaulli (1857-1861), Ndon Kriezi (1796-1865),  Kiços Zavella (1805-1855), Lisandri Korizi (1885-1941),  Manol Repulli (1863-1924), Kosta Kanari (1790-1877). (“Dialogoi”, nr. 33,1981).Maruga është i pari që me guxim boton listen e gjithë  katundëve arbërorë, krahinë për krahinë, duke e dokumentuar atë me emrin e vjeter dhe me numrin e popullsisë. Kështu kemi listen e plotë e emrave e katundëve arbërorë në këto krahina të Elladhes:Katundet arbërorë në Atiqi, ( Dialogoi, n.26,1979); në Beoci ( Dialogoi, n.27,1980); në Peloponezë ( Dialogoi, n.29,1980); në  Traçia e Thaso (Dialogoi, n.34, 1982); në Akaia  ( Dialogoi, n.36,1982, Andrea Karlos); në Eube (Dialogoi, n.37,1983,   Jani Gjikas); në  Ydra (Dialogoi, n.37,1983).

Bashkëpunojnë me Marugën etnologu i madh Vangjeli Ljapi, avokat; Jani Karabishi, Jorgo  Milisi, S.G. Panajotopulu, Stavro Gjoka, Jorgo Stamataqi,  Kristo Dervenohoriti. Avv. Vangjel Ljapi nga Elefsina-Mandra shkruan jetën arbërore shekullore në “Dialogoi” Hodhi këngët në martesat , në  vajtimet, në gratë arbërore. Cdo shkrimtar arbëror në “Dialogoi” ka një mision të lartë: krenaria e arbërorëve !

Atë që Marugasi kërkonte në Shqipëri e gjeti në Arbërinë tonë pesëshekullore- thotë At Bellusci-  Duke biseduar çdo javë me të në telefon ai më tregonte problemet dhe veshtirësitë e tij. 

“Mësova dhe kuptova më shumë gjëra këtu në mes të juve këtu se në gjithë jetën time”- më tha një ditë ai i përlotur.  

Letra në origjinal i Marougas  Jorgos 

“Prift vëlla, kur i lexova mëmes sime / Tekstet dhe poemat e tu /E di ç’më tha?/ Ore, djal, ata flasin  gluhëzen / si flasim edhe neve / ata flasën pastër arbërishte/ Revista tënde, vëlla / mua m’preku zëmbren / më mbushi me hare /  më bëri shumë përifan(shumë) / për vëllezërit tanë eroikë / e Bujarë arbëreshë / me të cilët njohëm / për herë të parë / Bësoj se në të ardhmen  / do të kemi shumë raste / të shkëmbëjmë mendime /Nani nuk do të thom  njatër farë / Vetëm një / Ti  je burrë / me shkronja të mbëdha / Të rrosh sa rrojnë mallët / Imzot ta jap guxim / e këmbëngulje arbëreshë / që të vazhdosh / ketë punë t’madhe ç’ke filluar / deri në fund / Të puth, vëlla i ndenjur / mbi një shkëmb gjigandi / anës Kronës së bukur / para Detit Jonë të kaltër /  nën qiellin hadhjar / të Methonës të shënjtë / Të përshëndes, vëlla /me një lule të kuqe / nga vatrat tanë të Morësë së ëmble / Patrasso 29.02.1984, Marougas  Jorgos. (Afieroma tous Arbëreshi, Dialogoi, Atene, 41, 1984, 1-45).

Në vitin 1985 arvanitasi Jorgo Maruga do formontë ‘’Lidhja e Arvanitasve të Greqisë’’. Por në ketë vit, Jorgo Maruga vdes, duke u zgjedhur studiuesi i njohur Aristidh Kola kryetar, që me punën e tij madhore, mund të quhet me të drejtë, De Rada i arvanitasve të Greqis. ‘’Lidhja’’ me në krye Aristidhin dhe pasuesin e tij Jorgo Miha dhe Jorgo Gjeru do të ngrintë në një farë mënyre lartë figurën e arvanitit që luftoi dhe me guxim për të nxjerrë në pahë  Greqinë e Arvanitasve. 

At Bellusci është shprehur tekstualisht: Maruga  ishte si gjiganti i parë që muar me duar një shkëmb te madh për të hapur dyert e mbyllura  për çeshtjen kombëtare arbërore në Greqi si edhe në Shqipëri!

Arvanitasit dhe arbëreshët rrethuar nga deti, ku as sirenat, as pushtuesit, as i haji as poltika, miq dhe armiq qofshin ata nuk arritën ti ndanin, dhe me gjithë  pengesat që hasën arritën të sillnin deri në ditët e sotme dëshmin që janë vëllezër të të njejtit gjak. Ata janë në kozmo, herë pranë bjeshkëve, dhe herë pranë  krojeve të kristalta ku dimri ndonjëherë është i egër e vera zhuritëse.  

Ata vazhdojnë të jenë atje, me plisin e bardhë, me fustanellat palë palë, me këmbët në valët e detit, atje ku era e Zefirit zbut bubullimat  e vashat të bekuara si gjeraqina mbathin kostumet e tyre të artë,  e të mahnitura shoqërojnë me vështrimet e tyre  krenare vallen e Osman Takës e këndojnë O e bukura More. 

Nën qiell  vetëtimat flokë kuqe firmosin mbi gurët e bardhë epitafet e shekujve. 

Diku një falkua, pak më tutje  një shqiponjë që luan me rrezet e diellit lindor. 

Në liqenin e akullt arbëror sot  nuk ka jetë, ngjyrat janë mbuluar nga një bardhësi alabastre. 

  Nuk mund të fshehesh Diellin,  e nuk mund të mashtrosh kodin e gjakut.  

Një nga figurat e shquar Panagjotis Canenellopoulos ka thënë: Gjaku shqiptar rrjedh në venat e Greqisë. Ne grekët jemi shqiptar ka deklaruar ai!

Ornela Radovicka. Qëndra albanologjike mbi gjuhën dhe kulturën arbëreshe, pranë Bibliotekës A. Bellusci\ Frascineto\ Calabri

Ambasadori i SHBA-së në Kosovë, Xhefri M. Hovenier/

Shpresoj që sot keni rastin të kaloni pranë Ambasadës së SHBA-së në Prishtinë. Nëse po, do të shihni një parullë të madhe të ekspozuar në vend të dukshëm. Në të thjesht shkruan: „Të bashkuar me Ukrainën”.

Kjo sepse pikërisht 32 vjet më parë, Ukraina rivendosi pavarësinë e saj gjatë shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik. Bashkësia ndërkombëtare nxitoi për të njohur dhe mirëpritur Ukrainën në komunitetin në rritje të demokracive, duke parë që vendi premtonte mundësi për një botë të ardhshme në paqe.

Për fat të keq, Kremlini vazhdimisht ka penguar përpjekjet për të mbajtur paqen në rajon duke ndërhyrë në çështjet e brendshme të Ukrainës, që çuan në pushtimin dhe okupimin e Krimesë dhe Donbasit në vitin 2014 dhe kulmuan me luftën e gjithmbarshme dhe brutale kundër Ukrainës që filloi në shkurt të vitit 2022.

Përderisa e urojmë Ukrainën për këtë ditë historike, njëkohësisht e theksojmë përkrahjen tonë të palëkundur ndaj saj për të mbrojtur pavarësinë, integritetin territorial dhe sovranitetin e saj. Muajin e kaluar, presidenti Bajden tha: „Përkushtimi ynë ndaj Ukrainës nuk do të zbehet. Ne jemi për liri sot, do të jemi për liri nesër dhe për aq kohë sa duhet”. Thënë thjesht: Pushtimi brutal dhe në shkallë të plotë i Ukrainës nga presidenti Putin është veprim që kërcënon paqen dhe sigurinë jo vetëm të një vendi, por të tërë Evropës dhe më gjerë.

Gjatë dy dekadave të kaluara, Rusia i ka pushtuar dy vende fqinje, ka ndërhyrë në zgjedhje të shumta në vendet e tjera, ka përdorur armë kimike për të kryer atentate në tokë të huaj, ka përdorur furnizimin me gaz si vegël politike dhe ka shkelur marrëveshjet ndërkombëtare të kontrollit të armëve.

Hiç më larg se muajin e shkuar, Rusia njëanshëm u tërhoq nga Nisma për Drithëra e Detit të Zi, që mundësoi eksportin në tregjet globale të përafërsisht 33 milion tonëve me drithëra. Më shumë se gjysma e asaj sasie të drithërave dhe 2/3 të grurit të eksportuar ishin dërguar në vendet në zhvillim.

Disa ditë më vonë, çmimi global i drithërave u ngrit për 17 për qind, kurse Rusia njoftoi për eksporte rekorde të drithërave. Kremlini e manipuloi tregun për të nxjerrë çmim të lartë për vete në dëm të më të pambrojturve të botës e njëkohësisht i shtoi sulmet ndaj porteve dhe drithërave të Ukrainës.

Populli i Kosovës ka treguar solidaritet dhe partneritet të jashtëzakonshëm në mbështetje të Ukrainës. E kuptojmë sa i rëndësishëm është kontributi juaj për këtë përpjekje të përbashkët globale për të kundërshtuar fuqishëm agresionin, për të mbështetur demokracinë dhe për t’iu kundërvënë përpjekjet e Putinit për të rrëzuar rendin botëror përderisa synojmë të arrijmë një Evropë „të plotë, të lirë dhe në paqe”.

Solidariteti i Kosovës është i rëndësishëm dhe ka pasur ndikim. E kam thënë edhe më parë: çështjet për çka dhe me kë qëndron Kosova kanë rëndësi. Populli i Kosovës është pjesë përbërëse e përpjekjes globale për të kundërshtuar sfidën brutale të Putinit ndaj një vendi të pavarur dhe sovran. Përderisa së bashku e shënojmë Ditën Kombëtare të Ukrainës, Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Kosova dhe partnerët tanë vazhdojnë të qëndrojnë të bashkuar me Ukrainën sot dhe çdo ditë tjetër në përkrahjen tonë për vlerat demokratike dhe sigurinë evropiane.