Përktheu Rafael Floqi/

UASHINGTON (AP) – Votimi në ditën e zgjedhjeve ishte duke u zhvilluar në pjesën më të madhe të SHBA-së të martën në mëngjes pasi dhjetëra miliona amerikanë kishin hedhur tashmë votat e tyre. Ato votime të hershme përfshinin shifra rekord në Georgia, Karolinën e Veriut dhe shtete të tjera të fushëbetejës që mund të vendosnin fituesin.

Pjesëmarrja e hershme në Georgia, e cila është kthyer në mes të nominuarve republikanë dhe demokratë në dy zgjedhjet e mëparshme presidenciale, ka qenë aq e fuqishme – mbi 4 milionë votues – sa një zyrtar i lartë në zyrën e sekretarit të shtetit tha se dita e madhe mund të duket si një “Qyteti fantazmë” në votime.

Që nga e hëna, gjurmimi i Associated Press i votimit paraprak në mbarë vendin tregoi afërsisht 82 milionë vota të hedhura tashmë – pak më shumë se gjysma e numrit të përgjithshëm të votave në zgjedhjet presidenciale katër viteve më parë. Kjo është nxitur pjesërisht nga votuesit republikanë, të cilët po hidhnin votime të parakohshme me një shkallë më të lartë se në zgjedhjet e mëparshme të fundit, pas një fushate të ish-presidentit Donald Trump dhe Komitetit Kombëtar Republikan për të kundërshtuar avantazhin e gjatë të demokratëve në votimin e hershëm.

Votuesit të martën në mëngjes po shkonin me entuziazëm drejt qendrave të votimit, madje duke u grumbulluar nën çadra në shi, ndërsa u rreshtuan për të hedhur votat e tyre në Houston dhe Omaha, Nebraska. Parashikuesit thanë se votuesit në Kolorado dhe Montana mund të shohin borë më vonë gjatë ditës.

Në orët e para të votimit, u shfaqën disa raporte të izoluara për bllokime të zakonshme për çdo ditë zgjedhjesh, duke përfshirë vonesat në vënien në punë dhe funksionimin e librave elektronikë të votimit në Louisville, Kentucky dhe një ndërprerje të energjisë elektrike që kërkon përdorimin e një gjeneratori në një vend votimi në St. Louis. Në Pittsburgh dhe zonat përreth në shtetin luhatës të Pensilvanisë, dy qendra votimi u përballën me vonesa në hapjen kur gjyqtarët e zgjedhjeve nuk arritën ose u shfaqën me vonesë. Zyrtarët e Qarkut Allegheny thanë se një nga vendet ishte në funksionim dhe tjetri do të funksiononte së shpejti.

Pavarësisht nga radhët e gjata në disa vende dhe disa defekte tipike, votimi i hershëm personalisht dhe me postë gjithashtu vazhdoi pa ndonjë problem të madh.

Këtu përfshihen edhe pjesët e Karolinës së Veriut perëndimore të goditura muajin e kaluar nga Uragani Helene. Zyrtarët e zgjedhjeve shtetërore dhe vendore, duke përfituar nga ndryshimet e bëra nga legjislatura e kontrolluar nga republikanët, bënë një përpjekje të jashtëzakonshme për të siguruar që banorët të mund të votonin ndërsa u përballën me ndërprerjet e energjisë elektrike, mungesën e ujit dhe rrugët e lagura.

Në kohën kur votimi i hershëm në Karolinën e Veriut kishte përfunduar të shtunën, mbi 4.4 milionë votues – ose gati 57% e të gjithë votuesve të regjistruar në shtet – kishin hedhur votat e tyre. Që nga e hëna, pjesëmarrja në 25 qarqet perëndimore të prekura nga uragani ishte edhe më e fortë në 59% të votuesve të regjistruar, tha Drejtoresha Ekzekutive e bordit zgjedhor të shtetit Karen Brinson Bell.

Brinson Bell i quajti votuesit dhe punonjësit e zgjedhjeve në qarqet e goditura nga uragani “një frymëzim për të gjithë ne”.

Përveç uraganeve në Karolinën e Veriut dhe Florida, ndërprerjet më shqetësuese të sezonit zgjedhor deri më tani ishin sulmet me zjarrvënie që dëmtuan fletët e votimit në dy kutitë e votimit pranë kufirit Oregon-Washington. Autoritetet atje po kërkonin personin përgjegjës.

Mungesa e ndonjë problemi të rëndësishëm dhe të përhapur nuk e ka ndalur Trumpin, kandidatin republikan, apo RNC-në, e cila tani është nën ndikimin e tij, të bëjnë pretendime të shumta për mashtrim ose ndërhyrje në zgjedhje gjatë periudhës së votimit të hershëm, një prelud i mundshëm i sfidave pas zgjedhjeve.

Ai ka folur për një hetim që po zhvillohet në Pensilvani për rreth 2,500 aplikime potencialisht mashtruese për regjistrimin e votuesve duke thënë se një nga qarqet ishte “kapur me 2600 fletëvotime të rreme dhe formularë, të gjitha të shkruara nga i njëjti person”. Hetimi është për aplikimet për regjistrim; nuk ka asnjë tregues që fletët e votimit janë përfshirë.

Në Gjeorgji, republikanët kërkuan të ndalonin votuesit që të kthenin fletëvotimet e postuara në zyrën e tyre zgjedhore lokale deri në mbylljen e qendrave të votimit në ditën e zgjedhjeve, vota që lejohen sipas ligjit të shtetit. Një gjykatës hodhi poshtë padinë e tyre gjatë fundjavës.

Trump dhe republikanët kanë paralajmëruar gjithashtu për mundësinë që demokratët po rekrutojnë masa joqytetarësh për të votuar, një pretendim që ata e kanë bërë pa prova. Hulumtimet kanë treguar vazhdimisht se joqytetarët që regjistrohen për të votuar është i rrallë. Çdo joqytetar që e bën këtë përballet me potencialin e akuzave për krime dhe dëbimi, gjë që është një dekurajues i rëndësishëm.

Një rast i votimit joqytetar u kap gjatë votimit të hershëm muajin e kaluar dhe rezultoi në akuza për krime në Michigan pasi një student nga Kina hodhi një votim të parakohshëm të paligjshëm.

Ky është votimi i parë presidencial që kur Trump humbi nga Joe Biden katër vjet më parë dhe filloi përpjekjet e ndryshme për të anashkaluar rezultatin dhe për të mbetur në pushtet. Kjo arriti kulmin me sulmin e dhunshëm të 6 janarit 2021 në Kapitolin e SHBA për të ndalur certifikimin e rezultateve pasi Trump u tha mbështetësve të tij që të “luftojnë si në ferr. ”

Një sondazh muajin e kaluar nga Qendra Associated Press-NORC për Kërkimin e Çështjeve Publike tregoi se republikanët mbeten shumë më skeptikë se demokratët se votat e tyre do të numërohen me saktësi këtë vit.

Duke kërkuar të rindërtojnë besimin e votuesve në një sistem të synuar me pretendime të rreme për mashtrime të përhapura, ligjvënësit republikanë në më shumë se një duzinë shtetesh që nga viti 2020 kanë miratuar kufizime të reja votimi. Këto rregulla përfshijnë shkurtimin e dritares për të aplikuar ose kthyer një fletëvotim me postë, reduktimin e disponueshmërisë së kutive të votimit dhe shtimin e kërkesave për ID.

Në fundjavën e fundit para ditës së zgjedhjeve, Trump vazhdoi të pretendonte se zgjedhjet po manipuloheshin kundër tij dhe tha se një fitues presidencial duhet të shpallet natën e zgjedhjeve, përpara se të numërohen të gjitha fletëvotimet.

Zëvendëspresidentja Kamala Harris u bëri thirrje votuesve të mos bien në taktikën e Trump për të hedhur dyshime mbi zgjedhjet. Kandidati demokrat u tha mbështetësve në një tubim të fundjavës në Michigan se taktika kishte për qëllim t’u sugjeronte njerëzve “që nëse votojnë, vota e tyre nuk do të ketë rëndësi”. Në vend të kësaj, ajo u kërkoi njerëzve që tashmë kishin votuar të inkurajonin miqtë e tyre të bënin të njëjtën gjë.

Përmes katër viteve të gënjeshtrave zgjedhore dhe teorive konspirative të lidhura me votimin, zyrtarët e zgjedhjeve lokale janë përballur me ngacmime dhe madje edhe kërcënime me vdekje. Kjo ka shkaktuar qarkullim të lartë dhe ka çuar në rritjen e sigurisë për zyrat zgjedhore dhe qendrat e votimit që përfshin butona paniku dhe xham antiplumb.

Ndërkohë që nuk ka pasur raportime të mëdha për ndonjë veprim keqdashës kibernetik që ka prekur zyrat zgjedhore, aktorët e huaj kanë qenë aktivë në përdorimin e profileve dhe faqeve të internetit të rreme të mediave sociale për të nxitur shaka partizane dhe dezinformata. Në javët e fundit, zyrtarët e inteligjencës amerikane i kanë atribuuar Rusisë video të shumta false që pretendojnë mashtrime zgjedhore në shtetet presidenciale.

Në prag të ditës së zgjedhjeve, ata lëshuan një deklaratë të përbashkët me agjencitë federale të zbatimit të ligjit duke paralajmëruar se Rusia në veçanti po shtonte operacionet e saj të ndikimit, duke përfshirë mënyrat që mund të nxisnin dhunën dhe me gjasë do të vazhdonin ato përpjekje edhe pasi të jenë hedhur votat.

Jen Easterly, zyrtarja më e lartë e sigurisë zgjedhore e vendit, u bëri thirrje amerikanëve që të mbështeten te zyrtarët shtetërorë dhe lokalë të zgjedhjeve për informacion rreth zgjedhjeve.

“Kjo është veçanërisht e rëndësishme pasi ne jemi në një cikël zgjedhor me një sasi të paprecedentë dezinformimi, duke përfshirë dezinformimin që shpërndahet dhe përforcohet në mënyrë agresive nga kundërshtarët tanë të huaj në një shkallë më të madhe se kurrë më parë,” tha ajo. “Ne nuk mund të lejojmë që kundërshtarët tanë të huaj të kenë një votë në demokracinë tonë.”

– E ardhmja e Republikës së Kosovës duhet dhe mund të përcaktohet vetëm nga shumica e popullit të saj

Agim Aliçkaj

         Zgjedhjet amerikane këtë vit filluan në motin shumë të ftohtë të shtetit të Iowa-s.  Këto zgjedhje tregojnë të jenë shumë të vështira dhe të çuditshme, demokratike por jo krejt normale. Amerika është vendi i çudirave, ku gjithçka është e mundur.

         Askush nuk e di se kush do të fitojë këtë herë.

        Partia Demokratike, pasi presidenti Biden u tërhoq nga gara për shkak të problemeve serioze të moshës, ka emëruar zëvendëspresidenten Kamala Harris si kandidaten e saj për President. Ajo është një femër minoritare, relativisht e panjohur në krahasim me Trump dhe konsiderohet shumë liberale.

         Kandidati i partisë republikane, ish-presidenti Trump, gati 80 vjeç, i dënuar për 34 vepra penale, është i ndërlikuar dhe i paparashikueshëm. Ai refuzoi të pranonte zgjedhjet e humbura të vitit 2020, gjë që i shtyu mbështetësit e tij të sulmonin Tempullin e demokracisë – Capitol Hill. Sistemi demokratik amerikan mbizotëroi.

         Janë disa çështje që ndikojnë në vendimin e shtetasve amerikanë se për kë do të votojnë, si situata ekonomike, emigracioni, të drejtat riprodhuese, marrëdhëniet me jashtë, etj. Por këtë herë duket se votuesit do të vendosin më shumë kundër sesa për kandidatin. Premtimet boshe, gënjeshtrat dhe mungesa e mirësjelljes janë shqetësuese. Ndarja dhe urrejtja ndaj kundërshtarëve politikë ka arritur kulmin.

        Mbështetësit e kandidatit Trump mendojnë se politikat e administratës Biden, veçanërisht imigracioni jashtë kontrollit, po shkatërrojnë Amerikën. Ata të zonjës Harris e konsiderojnë zotin Trump si të paqëndrueshëm mendor dhe të rrezikshëm me tendenca diktatoriale, që mund të shkatërrojë demokracinë amerikane.

         Mbështetësit më të fortë të zëvendëspresidentes Harris janë gratë, disa pakica dhe republikanët të pakënaqur me sjelljen e ish-presidentit Trump. Ndërsa, përkrahja më e madhe për Trump vjen nga nacionalistët, konservatorët ekstremë, izolacionistët dhe burrat, veçanërisht ata të një moshe më të re që besojnë se diktatura ofron forcë dhe siguri. 

         Republikanët parimorë, ish-zëvendëspresidenti Mike Pence, Liz Cheney, Mitt Romney dhe qindra të tjerë janë veçanërisht të rëndësishëm. Ata janë të ofenduar nga sjelljet e ish-Presidentit Trump, e fajësojnë atë për nxitjen e sulmit të 6 janarit të 21 janarit në Capitol Hill dhe e konsiderojnë atë një rrezik për partinë e tyre dhe demokracinë amerikane. Ata shpresojnë se humbja e Trump do ta kthejë partinë republikane në rrugën e ish-presidentit të famshëm Ronald Reagan.

         Zgjedhjet amerikane kanë rëndësi të veçantë për Kosovën dhe kombin shqiptar. Amerika e ka ndihmuar krijimin e shtetit të Kosovës dhe është e interesuar ta mbrojë atë si një projekt historik humanitar dhe strategjik. Mirëpo mbështetja amerikane për Kosovën mund të ndryshojë në intensitet dhe formë, varësisht nga problemet botërore dhe interesat gjeopolitike të administratës aktuale. 

         Administrata e ish-presidentit Donald Trump nuk bëri gjë qenësore për Kosovën, përveç njohjes së pavarësisë nga Izraeli për interesa të veta dhe të Izraelit. Emisari Richard Grenell u korruptua tërësisht nga regjimi fashist serb dhe tentoi bashkë me opozitën ta shkatërrojë demokracinë e Kosovës, ta ndajë ose ta kthejë  Kosovën nën sqetullën e Serbisë përmes Marrëveshjes për normalizim ekonomik.

         As administrata e Presidentit Biden nuk pati ndonjë sukses në zgjidhjen e konfliktit me Serbinë. Kjo vjen si befasi, sepse ai personalisht konsiderohet si një përkrahës i madh i Kosovës dhe një kritik i ashpër i gjenocidit serb në Bosnje dhe Kosovë.

         Gabimi kryesor ishte sepse, i zënë me probleme të mëdha botërore, administrata e tij ia la çështjen e Kosovës pamëshirësisë dhe padrejtësisë evropiane. Politika e njëanshme evropiane e përkëdheljes të agresorit serb dhe nënshtrimit të popullit të viktimizuar të Kosovës dështoi. Me te dështoi edhe politika amerikane.

         Lind pyetja, cilën palë duhet të mbështesë dhe të votojë komuniteti shqiptaro-amerikan?

         Realiteti është se komuniteti shqiptaro-amerikan është i ndarë në të dyja anët. Veprimi dhe bashkëpunimi me të dyja partitë kryesore ka qenë shumë i suksesshëm në katër dekadat e fundit. Shembull për këtë është Lidhja Qytetare Shqiptaro-Amerikane e udhëhequr nga legjendat e lobimit në Washington Joe DioGuardi dhe Shirley Cloyes DioGuardi.

          Këtë herë, pas një shqyrtimi dhe vlerësimi të thellë të shumë fakteve, edhe Joe Dioguardi, i cili është një republikan konservator, doli në mbështetje të zonjës Kamala Harris. Shirley dhe shumica e Bordit të LQSHA ndajnë të njëjtin pozicion. Ne mendojmë se Trump është i paparashikueshëm dhe ka potencial për të marrë vendime drastike. Me Presidentin Harris, më e keqja që mund të ndodhë është që status quo-ja të vazhdojë edhe për pak kohë.

         Ne nuk gjykojmë ata bashkatdhetarë dhe aktivistë të komunitetit tonë, të cilët për arsyet e tyre mbështesin kandidatin Trump. Mirëpo presim që kontaktet me selinë e tij t’i shfrytëzojnë për të siguruar mbështetje për interesat e Kosovës dhe të kombit shqiptar, e jo për foto-op dhe të marrin detyra për të bërë presion ndaj qeverisë së Kosovës.

          Dhe të mos harrojmë se komuniteti shovinist serbo-amerikan më së shumti mbështet Trump dhe ka krijuar një marrëdhënie të veçantë me emisarin Grenell i cili është plotësisht në shërbim të interesave serbe. 

         Sapo u bë e ditur se zëvendëspresidentja Harris i është drejtuar komunitetit shqiptaro-amerikan me një letër ku i falenderon për kontributin e dhënë dhe i fton të marrin pjesë në demokracinë amerikane. Kjo duhet të  na e bëjë më të lehtë për të votuar për të.

         Pavarësisht se kush i fiton këto zgjedhje, puna jonë në Washington në interes të Kosovës dhe çështjes kombëtare duhet të vazhdojë. Ushtrimi i ndikimit në çdo administratë nëpërmjet Kongresit Amerikan sjell rezultate të favorshme.

          Kosova duhet të sigurojë mbështetjen amerikane duke forcuar demokracinë, ekonominë dhe sundimin e ligjit të shtetit, e jo duke bërë lëshime ndaj kërkesave destruktive serbe dhe të padrejta evropiane. Asociacioni serb pa njohjen e pavarësisë nga Serbia dhe hyrjen e Kosovës në NATO paraqet vetëvrasje.

         Populli i Kosovës ka në dorë që në zgjedhjet e 9 shkurtit, qeverisja e vendit t’i jepet edhe për një mandat treshes së shpresës, aftësisë dhe sigurisë, presidentes Vjosa Osmani, kryeministrit Albin Kurti dhe kryeparlamentarit Glauk Konjufca. Por ata, duhet të kenë kujdes që të mos përçahen në këto momente vendimtare për Kosovën. Kosova dhe mbarë kombi shqiptar ende kanë nevojë për unitetin e tyre.

         Liderët e fortë, të pakorruptuar dhe demokratikë, të mbështetur nga shumica e popullit, janë garanci për shtetin e Kosovës.

         Opozita është ende totalisht konfuze, nuk e ka të qartë se për të fituar zgjedhjet duhet të kërkojnë falje për gabimet e së shkuarës dhe të bëhen më të mirë se pozita. Sharjet, kritikat pa vend, shpifjet dhe qëndrimet e ngjajshme me ato të fashistëve të Beogradit nuk bëjnë punë. KM i Shqipërisë Edi Rama është i preokupuar me rehabilitimin e Serbisë dhe veprimet korruptive në Shqipëri.

         Gjëja më e rëndësishme është se ekzistenca e Republikës së Kosovës nuk mund të varet ekskluzivisht nga askush dhe nga asnjë administratë amerikane apo evropiane. E ardhmja e Republikës së Kosovës duhet dhe mund të përcaktohet vetëm nga shumica e popullit të saj, askush tjetër.

         Edhe pse jo perfekte, SHBA është ende vendi më i fortë, më demokratik dhe më i mirë në botë. Amerika është shtëpia e njerëzve të shumë prejardhjeve dhe etnive nga e gjithë bota. Kosova është vendi më i ri në botë, ndërsa populli shqiptar është ndër më të vjetrit dhe më paqësorët në Evropë. 

         Prandaj populli amerikan dhe populli shqiptar janë të mbrojtur nga vetë Zoti. 

         Urime dhe suksese në zgjedhjet e 5 Nëntorit Amerika jonë e dashur!

Faton Bislimi/

Me afrimin e zgjedhjeve të nëntorit në SHBA, të gjithë sytë janë të kthyer nga gara presidenciale mes Kamala Harris dhe Donald Trump. Përveç garës për president, një tjetër çështje vendimtare është se cila parti do të marrë shumicën në Kongres – në Senat dhe në Dhomën e Përfaqësuesve. Kjo do të ketë ndikim të thellë për shqiptarët dhe, veçanërisht, për Kosovën. Gjerësa stabiliteti i Ballkanit vazhdon të jetë i brishtë, rezultati i këtyre zgjedhjeve do të përcaktojë orientimin dhe intensitetin e mbështetjes amerikane për Kosovën dhe të ardhmen e marrëdhënieve SHBA-Kosovë.

Kamala Harris dhe Trashëgimia e Mbështetjes Amerikane për Kosovën

Nëse Kamala Harris zgjidhet presidente, shqiptarët e Kosovës mund të presin që mbështetja e SHBA-së për vendin të vazhdojë dhe të përforcohet, duke pasur një administratë që e sheh Kosovën si një aleat strategjik në rajon. Kamala Harris përfaqëson vlera të përbashkëta me ato të Joe Biden, i cili ka pasur një rol të veçantë dhe të pandërprerë në mbrojtjen e interesave të Kosovës në Washington që nga ditët e tij si senator. Harris do të përpiqet të forcojë procesin e integrimit të Kosovës në strukturat ndërkombëtare, duke siguruar që Kosova të mbetet një partner i besueshëm dhe i mbrojtur nga rreziku i destabilizimit rajonal.

Donald Trump dhe Marrëveshja e Washingtonit e Shtatorit 2020

Në shtator të vitit 2020, administrata Trump ndërmjetësoi Marrëveshjen e Washingtonit midis Kosovës dhe Serbisë, e cila përqendrohej në normalizimin ekonomik midis dy vendeve. Ndërkohë që kjo marrëveshje kishte synim krijimin e mundësive ekonomike, ajo nuk trajtoi çështjet politike dhe të sigurisë që janë në themel të marrëdhënieve problematike midis Kosovës dhe Serbisë, duke mos përfshirë njohjen e ndërsjellë dhe çështjet e të drejtave të njeriut. Një fitore e mundshme e Trump do të sillte një qasje më të distancuar ndaj stabilitetit afatgjatë të Kosovës dhe Ballkanit, duke e zhvendosur fokusin në interesat ekonomike, por duke lënë pas dore nevojën për mbrojtjen e sovranitetit të Kosovës. Trashëgëmia e administrates Trump, sidoqoftë, nuk ishte pa gjurmë pozitive për Kosovën: ajo mundësoi themelimin e ushtrisë së Kosovës, si dhe solli njohjen shumë domethënëse nga Izraeli.

Rëndësia e Shumicës në Kongres për Kosovën dhe Shqiptarët

Nëse Demokratët arrijnë të ruajnë ose të fitojnë shumicën në të dyja dhomat e Kongresit, shqiptarët dhe Kosova do të përfitojnë një mbështetje më të qëndrueshme dhe më të plotë. Demokratët tradicionalisht kanë qenë të angazhuar për promovimin e të drejtave të njeriut dhe demokracisë në mbarë botën, dhe kanë treguar një përkushtim të qëndrueshëm ndaj Kosovës. Me shumicën e tyre në Senat dhe Dhomën e Përfaqësuesve, politikat që mbrojnë sovranitetin e Kosovës do të kishin më shumë mundësi të kalojnë, dhe përpjekjet për njohjen ndërkombëtare të Kosovës do të forcoheshin. Një Kongres nën udhëheqjen e Demokratëve do të mundësonte gjithashtu që mbështetja financiare dhe diplomatike për Kosovën të ruhej dhe të rritej.

Nga ana tjetër, nëse Republikanët fitojnë shumicën në një ose të dyja dhomat e Kongresit, mbështetja për Kosovën do të përqendrohej më shumë në marrëveshjet ekonomike dhe më pak në çështjet e të drejtave të njeriut dhe sovranitetit. Ndonëse disa Republikanë kanë treguar mbështetje për Kosovën, politika e përgjithshme e partisë për Ballkanin gjatë administratës Trump ka qenë më e paqëndrueshme dhe më e fokusuar në marrëveshje pragmatike, ku mund të mungojë mbështetja afatgjatë dhe e palëkundur që Kosova ka kërkuar nga SHBA.

Çfarë Do të Thotë për Kosovën Shumica e Kongresit?

Për shqiptarët në përgjithësi dhe për Kosovën në veçanti, një Kongres nën kontrollin e Demokratëve ofron shpresa për një angazhim më të madh të SHBA-së në Ballkan dhe për stabilitetin afatgjatë të Kosovës si shtet i pavarur. Me shumicën e Demokratëve, Kosova mund të presë një mbështetje më të fortë në përballjen me sfidat ndërkombëtare, duke përfshirë përpjekjet e Rusisë dhe të Serbisë për të ndikuar në rajon. Një Kongres i tillë do të përpiqet të rrisë bashkëpunimin ushtarak dhe ekonomik midis Kosovës dhe SHBA-së dhe të mbështesë Kosovën në përpjekjet e saj për anëtarësim në organizatat ndërkombëtare.

Nëse Republikanët fitojnë shumicën, politika për Kosovën mund të përqendrohet më shumë në marrëveshje pragmatike ekonomike dhe në qasje që minimizojnë angazhimet afatgjata në Ballkan. Një fitore e Republikanëve në Kongres do të mund të çonte drejt një rishikimi të përkrahjes strategjike, duke lënë hapësirë për lëshime të mundshme ndaj Serbisë dhe duke krijuar një presion më të madh mbi Kosovën për të bërë kompromis në çështje themelore të sovranitetit. Krejt kjo, nën supozimin se një Administratë Trump fokusin do e kishte tek Rusia dhe lufta me Ukraninën, respektivisht përfundimi i saj i menjëhershëm.

Harris v. Trump dhe Dialogu Kosovë-Serbi

Me specifikisht, casja e Washingtonit ndaj dialogut mund të ndryshojë nëse ka ndryshim në qeverisjen e SHBA-ve. Mos të harrojmë, demokratët janë multilateralistë, pra, duan të kryejnë punë duke provuar të kënaqin të gjithë, gjersa republikanët janë goxha unilateralistë, pra, nuk mërzitën fort për të tjerët por fokusohen në objektivat e tyre. Këto janë atribute ideologjike të dy taborreve kryesore politike ne SHBA.

Andaj, neve si klasë politike dhe shtet, duhet të jemi të gatshëm qe të vazhdojmë e ruajmë marrëdhënjen tonë me SHBA në cilindo variant. Dallime mund të kemi, por ato kurrë s’duhet të bëhen hendek në marrëdhenjet Kosovë-SHBA ngase edhe nëse ne kemi të drejtë, fatkeqësisht në kohën e zhvillimeve dinamike ndërkombëtare në të cilën jemi tash, pragmatizmi dhe interesat madhore gjeostrategjike te SHBA-ve marrin prioritet. Kosova asnjëherë s’duhet të dalë nga orbita e interesave gjeostrategjike amerikane ngase është pikerisht kjo orbite që na solli deri tek liria e pavarësia.

Shqiptarët dhe Kosova: Një Zgjedhje që Do të Prekë të Ardhmen

Rezultatet e zgjedhjeve të nëntorit në SHBA nuk janë vetëm një çështje për të ardhmen e Amerikës, por një vendim me ndikim të thellë për të ardhmen e Kosovës dhe të shqiptarëve në Ballkan. Duke u mbështetur tek mbështetja e SHBA-së për Kosovën si një aleat i besueshëm dhe i përhershëm, shqiptarët janë të vetëdijshëm se një administratë pro-Kosovës dhe një Kongres që ndan të njëjtat vlera do të përforcojnë qëndrueshmërinë dhe sigurinë e vendit në një rajon të paqëndrueshëm. Ndërsa amerikanët vendosin për presidentin dhe përbërjen e Kongresit të ardhshëm, shqiptarët e Kosovës dhe diaspora në Amerikë presin me shpresë që zgjedhjet e ardhshme të sigurojnë një partner të palëkundur për pavarësinë dhe të ardhmen e Kosovës.

Dr. Faton Bislimi është aktivist politik në SHBA dhe ish-Deputet i Kuvendit të Kosovës nga LDK.

Përktheu Rafael Floqi

UASHINGTON (AP) – Presidenti Joe Biden u përpoq të shpjegonte këtë javë se ai nuk mendon vërtet se mbështetësit e Donald Trump janë “plehra”, por kjo nuk do të thotë se njerëzit e tjerë nuk besojnë se etiketa përshtatet herë pas here.

“Unë do të thoja se disa prej tyre janë plehra,” tha Samantha Leister, 32 vjeç, e cila shkoi për të parë Kamala Harris në një miting në Harrisburg, Pensilvani.

Po për pjesën tjetër të tyre? Pasi, prindërit dhe vjehrri i të cilit po mbështesin Trumpin, Leister thotë se ata janë “të gabuar”.

Po atë ditë, në tubimin e Trump në Green Bay, Wisconsin, ideja për të votuar për Harris ishte e pamundur të kuptohej.

“Unë mendoj se ata janë të paarsimuar dhe i besojnë të gjitha gënjeshtrat,” tha Shawn Vanderheyden, 44 vjeç, i cili shkoi të takonte Trumpin me gruan dhe dy vajzat e tij të vogla. “Është për të ardhur keq.”

Vanderheyden ende ka besim te disa njerëz që po mbështesin nënpresidenten demokrate, duke thënë “shpresojmë që ata të hapin sytë”.

E vërteta e qëndrueshme e politikës amerikane – ajo që padyshim do të zgjasë polemikën mbi komentet e Biden dhe fushatën presidenciale të këtij viti – është se shumë votues të Trump dhe Harris e shohin njëri-tjetrin me përbuzje dhe dyshim. Në rastin më të mirë, ata ndihen të hutuar nga njerëzit që mbështesin palën tjetër dhe të shqetësuar për të ardhmen e vendit pas zgjedhjeve.

Dasia mes amerikanëve nuk është e re, por intervistat me votuesit në shtetet e fushëbetejës zbulojnë se ajo vetëm sa po bëhet më e thellë dhe më e pakapërcyeshme. Ka ndarë familjet dhe miqtë, dhe i ka shtyrë njerëzit më tej në fiset e tyre politike.

Disa thanë se besojnë se vendi po shkon drejt një copëtimi edhe më dramatik.

Braxton Wadford, 20 vjeç, parashikoi se do të kishte një “eksod masiv” të amerikanëve pas zgjedhjeve, pavarësisht se kush fiton. Ai tha se njerëzit në të dyja palët nuk mund të imagjinojnë të jetojnë nën udhëheqjen e partisë kundërshtare.

“Ëndrra amerikane po kthehet në largim nga Amerika”, tha Wadford, i cili votoi herët për Trump në Karolinën e Veriut.

Jennifer Phelan, 60 vjeç, ka qenë vullnetare për fushatën e Harris në të njëjtin shtet, duke i shtyrë votuesit e pavendosur të votojnë për nënpresidenten. Ajo është e shqetësuar për zgjedhjet dhe nuk mund ta kuptojë pse janë kaq afër.

“Duket shumë si një karikaturë e së mirës dhe së keqes,” tha ajo në mitingun e Harris në Raleigh.

Armiqësia politike është ndërtuar për një kohë, e ndihmuar nga trazirat historike. Kishte shpërthimin e një pandemie globale, një kryengritje të dhunshme në Kapitolin e SHBA dhe protesta mbarëkombëtare për padrejtësinë racore – dhe kjo ishte vetëm në harkun e një viti të vetëm.

Qendra Kërkimore Pew zbuloi se demokratët dhe republikanët po bëhen më të prirur për t’i parë anëtarët e partisë tjetër si jointeligjent, dembel, imoral ose të pandershëm. Dhe pothuajse të gjithë kanë një pikëpamje shumë ose disi të pafavorshme për palën kundërshtare, sipas një sondazhi të AP-NORC nga shtatori.

Travis Waters, 54 vjeç, tha se mbështetësit e Trump-it janë “të shkëputur nga realiteti”. Ai nuk ka asnjë të afërt me të që është një mbështetës i Trump – dhe ai nuk po kërkon të shtojë ndonjë.

“Unë do të mendoj se njerëzit me të cilët zgjedh të shoqërohem nuk janë njerëz që mbështesin pushtimin e Kapitolit, që thonë se Haitianët po hanë kafshë shtëpiake dhe thonë gënjeshtra,” tha Waters ndërsa priste në radhë për eventin e Harris në Harrisburg.

Trump ka qenë një figurë dominuese në politikën amerikane për gati një dekadë, duke kontribuar në polarizimin duke demonizuar kundërshtarët e tij politikë dhe duke nxitur një ndjenjë persekutimi midis ndjekësve të tij.

“Shiko si ju kanë trajtuar,” tha ai në një nga mitingjet e tij këtë javë. “Ata ju kanë trajtuar si plehra.”

Ishte një referencë ndaj komenteve të Biden pas ngjarjes së fundit të Trump në Madison Square Garden, ku një komedian e quajti Porto Rikon një “ishull lundrues mbeturinash”.

Gjatë një thirrjeje për fushatën e organizuar nga grupi i avokimit hispanik Voto Latino, Biden tha se “të vetmet mbeturina që shoh që qarkullojnë atje janë mbështetësit e tij. Demonizimi i tij i latinëve është i pandërgjegjshëm dhe është joamerikan.

Biden më vonë theksoi se ai po fliste për retorikën, jo për mbështetësit e Trump. Dhe Harris tha se ajo nuk pajtohet “me çdo kritikë ndaj njerëzve bazuar në atë për kë votojnë”.

Norma Jeffcoat, 72 vjeç, tha se ishte prekur nga kritikat për mbështetjen e saj për Trump.

“Kanë dashur që mendojnë se po votoj për një racist,” tha ajo në një tubim në Karolinën e Veriut. “Më thyen zemrën. Unë e dua shumë vendin tim.”

Jeffcoat është besnike e devotshme ndaj ish-presidentit, i cili tha se ka vuajtur padrejtësisht nga ndjekjet penale, sulmet politike dhe tentativat për vrasje.

Një flamur Trump i varur jashtë shtëpisë së saj është copëtuar nga era, por ajo hodhi poshtë përpjekjet e burrit të saj për ta zëvendësuar atë.

“Unë thashë ‘jo’,” tha Jeffcoat. “Po qëndron atje deri pas zgjedhjeve sepse simbolizon gjithçka që ai ka kaluar”.

Nick Sandquist, 47 vjeç, tha se Trump ishte një hipokrit për të kritikuar Biden për komentin e tij “mbeturina”.

“Është ironike që Donald Trump të përdorë thirrjen e emrit për avantazhin e tij”, tha ai në një tubim të Harris në Wisconsin. “Ne nuk jemi tipi ju duhet të shqetësoheni për sulmin në Kapitol.”

Ai tha se herë pas here flet për zgjedhjet me vëllain dhe babanë e tij, të cilët mbështesin Trumpin, por “nuk shkon shumë mirë”.

Ishte një refren i zakonshëm edhe nga të tjerët, të cilët e përshkruajnë diskutimin e politikës si më shumë telashe sesa ia vlen.

“Për çdo gjë që themi, ata kanë një përgjigje qesharake,” tha Debi Franz, 66 vjeç. “Është e tmerrshme të thuash sepse nuk kemi më shumë biseda. Është e pafrytshme.”

Burri i saj, Phil, 68 vjeç, u pajtua.

“Unë thjesht e shmang atë,” tha ai ndërsa prisnin që Harris të dilte në skenë në Madison.

Por të paktën një person vendosi t’i jepte një goditje këtë javë.

Annette Uhlenberg, 52 vjeçe, mori pjesë në mitingun e Harris në Raleigh dhe tha se ishte frymëzuar nga fjalimi i saj për ngritjen mbi mosmarrëveshjet politike.

Kështu ajo bëri një foto me shenjën e saj të fushatës, shkroi një mesazh për vendosjen e “e vendit mbi partinë” dhe ua dërgoi atë tre miqve të saj që ajo beson se do të votojnë për Trump.

Asnjëri prej tyre nuk ia ktheu menjëherë.

Por ndoshta, shpreson Uhlenberg, “të paktën të hap derën për bisedë.

Në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, Ministrja e Punëve të Jashtme të Kosovës, Donika Gërvalla, theksoi nevojën për respektim të plotë dhe të barabartë të të drejtave të pakicës shqiptare në Serbi, duke bërë thirrje për reciprocitet mes dy vendeve në trajtimin e minoriteteve.

Gërvalla argumentoi se ndërsa Kosova ka krijuar hapësira të sigurta për integrimin e plotë të qytetarëve serbë në vend, Serbia ka neglizhuar vazhdimisht të drejtat e shqiptarëve, duke mos përmbushur as standardet bazë të të drejtave të njeriut.

“Ne jemi të gatshëm të aplikojmë parimin e reciprocitetit për të siguruar që pakica shqiptare në Serbi të ketë të njëjtat të drejta që pakica serbe gëzon në Kosovë,” deklaroi Gërvalla.

Ajo nënvizoi se shqiptarët në Serbi vazhdojnë të përballen me diskriminim sistematik dhe kufizime të rënda në qasje në arsim, punësim, dhe përfaqësim politik, një trajtim që bie ndesh me vlerat e Bashkimit Evropian për të cilat Serbia pretendon të aspirojë.

Ministrja Gërvalla i bëri thirrje Serbisë që të përmirësojë nivelin e të drejtave të pakicave, në përputhje me standardet evropiane, dhe theksoi se Kosova do të vazhdojë të ndjekë politika që mbështesin dhe integrojnë qytetarët serbë në institucione, pavarësisht presionit nga Beogradi.

“Respektimi i të drejtave të minoriteteve është një tregues kyç i përkushtimit të një vendi ndaj paqes dhe demokracisë,” tha ajo, duke ftuar Serbinë të bëjë hapa konkretë për të mbrojtur të drejtat e shqiptarëve në Preshevë, Medvegjë dhe Bujanoc.

Fjala e Gërvallës ishte një thirrje e qartë për bashkësinë ndërkombëtare që të monitorojë dhe mbështesë përpjekjet për reciprocitet dhe barazi të të drejtave në rajon, duke vendosur drejtësi për të gjithë qytetarët, pavarësisht prejardhjes etnike.