Aspirata për një treg të përbashkët Shqipëri-Kosovë

April 3, 2017 by dgreca

Nga Arlinda Gjonaj/

Foto Flor Abazaj (1) TIRANE, 3 Prill/ATSH/- Në Tiranë zhvilloi punimet konferenca “Aspirata për një treg të përbashkët, Shqipëri-Kosovë”, organizuar nga Dhoma Amerikane e Tregtisë së Shqipërisë dhe Kosovës, në bashkëpunim me Revistën Monitor.

Ministrja e Zhvillimit Ekonomik, Turizmit, Tregtisë dhe Sipërmarrjes, Milva Ekonomi e pranishme në konferencë tha se qeveria mbetet e angazhuar për lehtësimin e barrierave tregtare.

“Në tre mbledhjet e qeverisë janë detyra që lidhen me krijimin e e një hapësire me bashkëpunuese mes dy vendeve tona. Bashkë me homologen nga Kosova jemi përpjekur për të krijuar hapësira për më shumë bashkëpunim”, u shpreh Ekonomi.

Ndërsa ministrja e Industrise dhe Tregtise se Kosoves, Hykmete Bajramaj u shpreh se dy qeverite kane bere perpjekje te medha per heqjen e barrierave.

Ministri i Zhvillimit të Kosovës Blerand Stavileci tha se të dy vendet kanë varësi të lartë nga importet dhe industri jo të zhvilluar. Bizneset synojnë fitime afatshkurtra dhe të shpejta duke mos u përqendruar te industria prodhuese. “ Duhen lidhje infrastrukturore që ka shënuar përparime si në telekomunikacion, energji etj”, tha Stavileci.
Në lidhje me energjinë ai tha se kanë arritur marrëveshje me një kompani amerikane për të ndërtuar termocentralet me kapacitet 450 megavat. Ai u shpreh optimist në lidhje me funksionimin e bursës së energjisë.

Irena Beqiraj, këshilltare e kryeministrit Edi Rama për ekonominë tha se Ballkani Perëndimor deri në vitin 2015 ka pasur investime kryesisht në shërbime. Investitori i huaj kërkon stabilitet makro, forcë pune të kualifikuar, siguri pune, si dhe stabilitet politik dhe jo sherre etnike.
Sipas saj duhen unifikuar certifikatat dhe qeveria po punon për këtë.

Analisti i tregtisë, Ilir Ciko tha se struktura e shkëmbimeve tregtare mes dy vendeve mbetet tepër e varfër dhe e përqendruar, duke pasqyruar realitetet ekonomike të tyre. Foto Flor Abazaj (2)
Ciko tha se rajoni duhet parë si pjesë aspiruese për në Bashkimin Europian, ku duhet të synohet një hapësirë më e integruar shqiptare, çka kërkon një angazhim e koordinim të posaçëm institucional. “Shqipëria dhe Kosova kanë ende punë për të arritur një integrim më të thelluar ekonomik mes tyre”, theksoi ai.

Sipas tij, thelbi i diskutimit duhet të zhvendoset nga trajtimi i shkëmbimeve tregtare mes Kosovës e Shqipërisë drejt një tregu tërheqës të përbashkët për bizneset lokale dhe ato të huaja.
Ai rekomandoi që hapja e tregut të brendshëm për konkurrencë të drejtë mes bizneseve vendase, përtej kufirit, apo të huaja mbetet çelësi kryesor për të rritur konkurrueshmërinë e bizneseve të Kosovës e Shqipërisë.

Elemente të tjera lehtësuese do të ishin zhvillimi i infrastrukturës lidhëse, shfrytëzimi i përbashkët i mundësive komplementare (energji, turizëm, miniera etj.), lehtësimi dhe eliminimi i mëtejshëm i procedurave doganore, harmonizimi i procedurave administrative, njehsimi i faktorëve të tjerë të klimës së biznesit, përfshirë qasjen fiskale ndaj bizneseve, etj.
Alban Zusi, sipërmarrës, gjatë fjalës së tij tha se tregtia me Kosovën realizohet nga bizneset e mëdha, që janë në fushën e tullave, çimentos, etj., e që në total janë rreth 15.
Bizneset e vogla dhe të mesme, tha ai, nuk punojnë, për shkak të kostos së lartë.

Saimir Sinani, përfaqësues i doganave shqiptare tha se dogana ka qenë e prirur që çdo element për lehtësimin e procedurave dhe uljen e kostove të shohë me përparësi. “ Prej kohësh funksionon traziti i përbashkët me Kosovën dhe përdorimi i deklaratës së thjeshtuar”, tha z. Sinani.

Era Jashari, përfaqësuese e Dhomës Amerikane të Tregtisë së Kosovës, tha se sipas statistikave nga Banka Qendrore e Kosovës, investimet shqiptare në Kosovë në vitin 2016 ishin 28.6 milionë euro (12% e totalit), nga 40.1 milionë euro në 2015-n. Në total, investimet kumulative nga Shqipëria në Kosovë, nga viti 2007 kanë arritur në 193 milionë euro.

“Në vitin 2015, Shqipëria u rendit ndër pesë investitorët kryesorë të Kosovës, pas Zvicrës, Turqisë, Gjermanisë dhe Austrisë”, tha ajo. Foto Flor Abazaj (3)
Investimet nga Shqipëria, në bazë të aktivitetit ekonomik, në vitin 2016 ishin kryesisht në pasuritë e paluajtshme, ndërmjetësimin financiar, tregtinë me shumicë e pakicë dhe industri përpunuese.

Në vite, investimet që kanë dominuar, sipas prezantimit të znj. Jashari kanë qenë në fushën e pasurive të paluajtshme-ndërtim dhe ndërmjetësimit financiar. Në periudhën 2013-2016, investimet në pasuri të paluajtshme dhe ndërtim ishin përkatësisht 28.1 dhe 23.6 milionë euro dhe në ndërmjetësimin financiar rreth 20.3 milionë euro.

Ndërsa investimet nga Kosova në Shqipëri, në vitin 2016, ishin 15.6 milionë euro. Vlera më e lartë e investimeve nga Shqipëria në Kosovë sesa anasjelltas ngre pikëpyetjen nëse klima e investimeve në Shqipëri është më jo favorizuese në raport me atë të Kosovës.

Për periudhën 2013-2016, investimet në pasuritë e paluajtshme nga Kosova në Shqipëri, që zënë peshën kryesore, ishin 23.8 milionë euro dhe në shërbime tregtare 7.2 milionë euro.
Nga Shqipëria në Kosovë ushtrojnë aktivitetin 903 biznese, ndërsa nga Kosova në Shqipëri rreth 600. Jashari tha se falimentimi i bizneseve nga Kosova në Shqipëri është një aktivitete normal, teksa ka një konkurrencë të lartë me bizneset greke e italiane.

Jashari shtoi se bizneset e Kosovës kanë më shumë probleme me lejet e ndërtimit dhe pagesën e taksave e tatimeve. “Investimet mes dy vendeve janë shumë më të ulëta se potenciali, pavarësisht përmirësimit të infrastrukturës”, tha znj.Jashari. Ajo shton se duhen përmirësuar procedurat doganore.

Avni Ponari, drejtues i kompanisë së sigurimeve “Sigal” thotë se edhe Kosova dhe Shqipëria kanë të njëjtën natyre, të njëjtën formë organizimi. “Industria e sigurimi sot, në të gjithë rajonin nuk është e zhvilluar. Sigurimet për frymë në Shqipëri janë 25 euro, në Kosovë 50 euro kurse në Kroaci 700 euro. Në Kosovë paguajmë një taksë për qarkullimin prej 5% dhe për shkak të kësaj takse, në Kosovë, sigurimet janë me humbje”, tha z.Ponari.

Në lidhje me energjinë ai tha se kanë arritur marrëveshje me një kompani amerikane për të ndërtuar termocentralet me kapacitet 450 megavat. Ai u shpreh optimist në lidhje me funksionimin e bursës së energjisë.

Irena Beqiraj, këshilltare e kryeministrit Edi Rama për ekonominë tha se Ballkani Perëndimor deri në vitin 2015 ka pasur investime kryesisht në shërbime. Investitori i huaj kërkon stabilitet makro, forcë pune të kualifikuar, siguri pune, si dhe stabilitet politik dhe jo sherre etnike.Sipas saj duhen unifikuar çertifikatat dhe qeveria po punon për këtë.

Kosove-Mbi 35 milionë euro pasuri e konfiskuar dhe sekuestruar

April 3, 2017 by dgreca

Mbi 35 milionë euro është vlera e mallrave të përfituara nga vepra penale, të krimit të organizuar, financim i terrorizmit dhe pastrim i parave, që janë sekuestruar dhe konfiskuar nga autoritetet në vend. Drejtori i përgjithshëm i Agjencisë për Administrimin e Pasurisë së Sekuestruar dhe të Konfiskuar, Rrahim Rama, thotë për Radion Evropa e Lirë, se vlera më e madhe e konfiskuar dhe sekuestruar është pasuria e paluajtshme; toka, spitale, hotele ndërkohë që pasuri të lëvizshme janë vetura dhe ari.

Pasuria e konfiskuar dhe sekuestruar menaxhohet nga Agjencia që funksionon në kuadër të Ministrisë së Drejtësisë, e cila po ashtu bën vlerësimin e vlerës dhe pastaj mundëson shitjen e saj.

Rama si problem e sheh ruajtjen e vlerës së pasurisë së sekuestruardhe konfiskuar deri në hapjen e ankandit për shitje, pasi në shumicën e rasteve, sidomos te veturat bëhet zhvlerësimi i tyre.“Te veturat jemi në gjendjen më të pavolitshme, sepse veturave iu humb vlera. Sipas një llogaritjeje mujore që kemi bërë 2.5 për qind devalvohet vetura. Ky devalvim është i lartë, kur merret parasysh që një veturë mund të qëndrojë me vite në depo të agjencisë”, thotë Rama.

Në aspektin e sekuestrimit dhe konfiskimit të pasurisë së fituar me vepër penale, është shënuar përparim, thotë Shqipdon Fazliu,koordinator Kombëtar për Luftimin e Krimit Ekonomik.

Ai ka treguar se vetëm gjatë vitit të kaluar, vlera e sekuestrimit ka arritur deri në 70 milionë euro, niveli i konfiskimit është mbi një milion e 100 mijë euro, dhe mbi 330 mijë euro janë konfiskuar nga estrada e Kosovës, në bazë të planit pagesës së tatimeve.

Por, nuk dihet se nga kjo shumë, sa është vlera e konfiskimit apo sekuestrimit ndaj kryesve të veprave penale të korrupsionit.

“Nuk i kemi ndarjet e tilla, pasi për ne, me rëndësi është konfiskimi i pasurisë së paligjshme, edhe pse në këtë drejtim ka konfiskim të pasurisë që rrjedh nga vepra e natyrave korruptive. Dhe, një nga rastet e tilla është një shumë prej 300 mijë eurosh para të gatshme që janë derdhur vitin e kaluar në buxhetin e Ministrisë së Shëndetësisë, rast që buron nga një vepër penale që ka të bëjë me korrupsionin”, bën të ditur ai.

Në anën tjetër, përfaqësues të shoqërisë civile, konsiderojnë se në këtë drejtim, konkretisht sekuestrim apo konfiskim i pasurisë ndaj kryesve të veprave penale të korrupsionit, nuk ka rezultate të dukshme.

Betim Musliu, nga Instituti i Kosovës për Drejtësi, thotë për Radion Evropa e Lirë, se në Kosovë ka shumë pasuri, ka shumë veprime kriminale, por që ende mbesin të papara dhe individë të caktuar mbeten të paprekur.Për këtë çështje, ai konsideron se mungon vetëdija e prokurorëve dhe gjyqtarëve që të bëjë ndjekjen e personave që merren me veprimtari kriminale, në mënyrë që t’u konfiskojë pasurinë.

Musliu thotë se pavarësisht faktit se të pandehurit akuzohen për keqpërdorime që kalojnë vlerën e mbi 5 milionë eurove, Prokuroria nuk ka paraqitur asnjë kërkesë për sekuestrim apo konfiskim të pasurisë.

“Përderisa sistemi i drejtësisë është i kapur nga politika dhe përderisa prokurorët dhe gjyqtarët ende nuk i kanë kuptuar si duhet, sepse ende nuk zbatojnë dispozitat e sekuestrimit dhe konfiskimit, për të bërë ndjekje të kriminelëve së pari, dhe për të konfiskuar pasuritë e tyre, atëherë këtu kemi të bëjmë me mungesë totale të rezultateve”, vlerëson Musliu.

Konfiskimi i pasurisë së paligjshme, realizohet nëpërmjet Kodit Penal të Kosovës dhe Ligjit për Kompetencat e Zgjeruara për konfiskimin e pasurisë së përfituar me vepër penale.

Kurse, nuk ka mekanizma ligjorë me anë të së cilëve do t’i nënshtroheshin verifikimit të pasurisëpersonat që deklarojnë se pasuria e tyre është e krijuar nga të ardhurat e tyre,thonë njohës të çështjes së drejtësisë.

Sipas tyre, në Kosovë ka numër të madh të personave, qofshin fizikë apo juridikë, që nuk e justifikojnë atë pasuri me të ardhurat e tyre.

Në këtë kuadër, Ligji anti-mafia, ka kohë që përmendet nga Qeveria dhe ligjvënësit, por ai nuk është proceduar ende për shqyrtim dhe miratim në Kuvendin e Kosovës.

Ky ligj besohet se rregullon shumë çështje që kanë të bëjnë me fitimin e pasurisë në mënyrë të paligjshme, ndonëse jo të gjithë e mbështesin nxjerrjen e një ligji të tillë.

Në raportet e Komisionit Evropian disa herë është kërkuar nga institucionet e Kosovës që të ecet përpara në miratimin e këtyre ligjeve(Kortezi:Nadie Ahmeti –REL)

Kosova në Organizatën Botërore të Doganave

April 1, 2017 by dgreca

-Kryeministri Mustafa: Kosova, hapa të sigurt drejt organizatave kryesore globale/PRISHTINË, 1 Prill 2017-Gazeta DIELLI-B.Jashari/ Kosova ecën me hapa të sigurt drejt organizatave kryesore globale, tha sot kryeministri Isa Mustafa, mori pjesë në ceremoninë e organizuar me rastin e anëtarësimit në Organizatën Botërore të Doganave, si dhe njëvjetorin e hyrjes në fuqi të Marrëveshjes së Stabilizim Asociimit.

“Kosova ngadalë por sigurt po vendoset në hartat e organizatave kryesore globale. Anëtarësimi i Kosovës me të drejta të plota në Organizatën Botërore të Doganave është dëshmi e pjekurisë shtetërore dhe ndërtimit të institucioneve të afta dhe kredibile”, theksoi ai.

“Konsideroj se nuk ka rast më të mirë se ky sot kur po shënojmë njëvjetorin e fillimit të implementimit të Marrëveshjes së Stabilizim Asociimit, që të promovojmë edhe këtë sukses shumë të madh tonin”, tha kreu i qeverisë së Kosovës.

Kryeministri Mustafa, shprehu përkushtimin për implementimin e Marrëveshjes së Stabilizim Asociimit si një marrëveshje e parë kontaraktuale me Bashkimin Evropian, duke theksuar se Kosova me këtë marrëveshje ka marrë për obligim që të përmbush kriteret e Kopenhagës.

Ministri i Financave, Avdullah Hoti, duke folur për njëvjetorin e zbatimit të Marrëveshjes së Stabilizim Asociimit dhe shënimit të anëtarësimit të Doganave të Kosovës në Organizatën Botërore të Doganës, tha se është një vit i përpjekjeve të zyrtarëve doganor për të zbatuar standardet më të larta evropiane.

Të pranishëm në ceremoni ishin edhe ministri i Jashtëm, Enver Hoxhaj, përfaqësuesi i BE-së, drejtori i Doganave, përfaqësues të ATK-së, të bizneseve dhe përfaqësues të tjerë të institucioneve të Kosovës. Drejtori i Përgjithshëm i Doganës së Kosovës, Bahri Berisha, foli për të arriturat e Doganës së Kosovës, për ndikimin e MSA-së dhe për raportin me Organizatën Botërore të Doganave.

Ambasada Amerikane, 407 mijë $ për Shkodrën

March 28, 2017 by dgreca

Ambasada e SHBA Financoi Rinovimin e Qendrës së Zhvillimit të Personave me Aftësi të Kufizuara në Shkodër/

Në një njoftim të Ambasadës së SHBA të këtyre ditëve shkruhet se, Ambasadori i SHBA Donald Lu dhe Nënkolonel Robert Johnston, Shef i Zyrës të Bashkëpunimit të Mbrojtjes {ODS}, iu bashkuan autoriteteve vendore të Shkodrës në ceremoninë e përurimit të Qendrës së Zhvillimit të Personave me Aftësi të Kufizuara, të rinovuar rishtazi. Rinovimi i qendrës u bë i mundur nëpërmjet fondeve të Programit për Ndihmë Humanitare të Departamentit të Mbrojtjes të SHBA.

Programi ofroi afërsisht 407 mijë $ për rinovimin e qendrës. Ky projekt përfshiu ndërtimin e një ashensori, përmirësimin e sistemit hidraulik dhe elektrik, instalimin e sitemit të ngrohjes qendrore, blerjen e makinave larëse dhe tharëse, riparimin e fasadës së ndërtesës.

Mjediset e përmirësuara dhe më të sigurta arsimore do të bëjnë të mundur që 93 personat me aftësi të kufizuara, të regjistruar pranë kësaj qendre, të kenë mundësi më të mira jetese dhe shkollimi. Ky projekt u mundësoi atyre shërbime efikase rehabilitimi për përmirësimin e cilësisë së jetës së tyre, njëkohësisht dhe integrimin e tyre në shoqëri.Gjatë ceremonisë Ambasadori Lu në fjalëne tij tha: “Një nga presidentët më të mëdhenj amerikanë, Franklin Roosevelt, i komandoi Forcat Amerikane në Luftën e Dytë Botërore nga karrigia me rrota. Një nga muzikantët tanë më të mëdhenj, Ray Charles, ka qenë i verbër që nga fëmijëria. Shkencëtari më i madh i të gjithë kohërave, Albert Einstein, vuante nga një aftësi e kufizuar për të mësuar. Njerëzit me aftësi të kufizuara mund të bëjnë gjithçka. Jemi krenarë që punojmë në një vend i cili u kushton shumë vëmendje të drejtave dhe mundësive për personat me aftësi të kufizuara.”

***

Theksojmë se Departamenti i Mbrojtjes i SHBA, nëpërmjet Ambasadës së SHBA dhe Zyrës së Bashkëpunimit Ushtarak {ODS} në Tiranë, për 26 vjet ka zbatuar programe të ndihmës jo vetëm për Forcat e Armatosura të Republikës së Shqipërisë, por dhe për dhjetra shkolla të cikleve të ndryshme, spitale, qëndra humanitare, qëndra të kujdesit për fëmijët me aftësi të kufizuara, qendra “Save the Children”, etj. në mjaft qytete, bashki e rajone të vendit. {Shënim i “Dielli-it”}.

Serbia nuk mund t’i përvetësojë pronat e Kosovës

March 23, 2017 by dgreca

Janë mbi 180 prona të ndërmarrjeve shoqërore të Kosovës jashtë territorit të saj, nga të cilat 110 gjenden në territorin e Serbisë.

Në bazë të ligjeve në fuqi, këto prona administrohen nga Agjencia Kosovare e Privatizimit (AKP) dhe shteti ku gjenden pronat përkatëse, nuk ka të drejtë t’i përvetësojë, thonë zyrtarë të Qeverisë se Kosovës dhe njohës të kësaj çështjeje.

Por, menaxhimi i pronës së Kosovës nga AKP, deri më tani ka qenë i pamundur për arsye se Beogradi zyrtar nuk e njeh autoritetin e AKP-së.

Drejtori i Bordit te AKP-së, Petrit Gashi, i pati deklaruar më heret Radios Evropa e Lirë, se pronat jashtë Kosovës, kryesisht gjenden në Krahinën e Vojvodinës, në territorin e ish- Jugosllavisë dhe prej tyre edhe 11 prona janë të Trepçës në Serbi.

“Kosova nuk ka asnjë pronë shtetërore në Serbi dhe në vendet e tjera të ish Jugosllavisë”, thotë për Radion Evropa e Lirë, zëvendëskryeministri i Kosovës, Ramiz Kelmendi.

Pronën shtetërore, thotë ai, edhe Serbia sikurse shtet tjera, kanë të drejtë ta regjistrojnë në pronësi të tyre.

Në anën tjetër, Serbia nuk mund të bëjë regjistrimin në pronësi të saj, asetet e ndërmarrjeve shoqërore, për shkak se, siç thotë Kelmendi, kjo çështje është e rregulluar më vendim të Administratës së Kombeve të Bashkuara në Kosovë – UNMIK, në kohën kur e administroi Kosovën.

“Kosova gjithmonë ka qenë instanca e fundit, ka qenë Krahinë Autonome e Kosovës ndërsa Republika, Federata, Armata e Jugosllavisë, shumë agjenci tjera kanë pasur prona në Kosovë. Kurse Kosova nuk ka pasur prona shtetërore jashtë territorit të saj”, tha Kelmendi.

Edhe Mejdi Bektashi, profesor i lëndës Analiza ekonomike e së drejtës, në Fakultetin Juridik, ka thënë për Radion Evropa e Lirë, se pronat e ndërmarrjeve shoqërore të Kosovës nuk mund të barten në pronësi të shtetit të Serbisë.

Edhe pse Bektashi dyshon se disa prona të ndërmarrjeve shoqërore të Kosovës që gjenden në Serbi, janë privatizuar apo shfrytëzohen nga persona të ndryshëm në mënyrë joligjore.

“Unë sa kam informacione, pjesa më e madhe e ndërmarrjeve kosovare që kanë operuar në Serbi janë privatizuar, por edhe disa ndërmarrjet serbe në Kosovë, që më krijimin e AKP-së, ose janë privatizuar ose janë në fazën parapërgatitore për privatizim”, shprehet Bektashi.

Bektashi thekson se zgjidhja e çështjes se pronave në mes Kosovës dhe Serbisë është më e komplikuar.

Ai thotë se ky nuk është problem pronësor apo ekonomik por është problem politik, i cili mund të zgjidhet vetëm përmes suksesionit.

“Por, suksesioni në mes Republikës se Kosovës dhe Republikës së Serbisë nuk mund të fillojë derisa nuk ofrohen qëndrimet dhe nuk kemi njohje të dyanshme. Ky ndoshta do të jetë akti i fundit që ndërmerret disa muaj para njohjes se Republikës se Kosovës”, thotë Bektashi.

Kurse autoritetet serbe në Beograd, disa herë kanë kërkuar zgjidhjen e çështjeve të pronave, madje ato kanë kërkuar që “kjo çështje të negociohet në bisedimet që po zhvillohen në Bruksel në mes Prishtinës dhe Beogradit zyrtar”.

Ministrja e Drejtësisë në Qeverinë e Kosovës, Dhurata Hoxha, i ka thënë Radios Evropa e Lirë, se çështja e pronave në territorin e Kosovës “nuk mund të jetë pjesë e bisedimeve që zhvillohen në Bruksel ndërmjet Kosovës e Serbisë”.

Kjo çështje është ngritur pas një vendimi të Qeverisë se Kosovës, për kalimin në pronësi të Kosovës të pronave të paluajtshme të ish-Jugosllavisë, Serbisë dhe të Krahinës Autonome të Kosovës.(REL)