Prof.dr.Nusret Pllana/

Në Lucern të Zvicrrës, në shenjë kujtimi të përjetshëm të 1432 fëmijëve shqiptarë të Kosovës, të vrarë nga Serbia gjakatare, u mbajt akademi shkencore dhe një nga promovimet më të organizuara ndonjëherë në Evropë! E falënderoj nga zemra, Misionin katolik shqiptar, të udhëhequr nga Dr.Don Anton Uka, dhe Shoqatën “Nëna Terezë” nga Luzerni, të udhëhequr nga z.Nue Zalli, për organizimin e mrekullueshëm, njërin nga organizimet më të suksesshme në Evropë, për promovimin e veprave të mia publicistike e dokumentare, që përmes një akademie shkencore dhe hapjes së ekspozitës “RIKUJESË – Ata janë vet liria”, në shenjë të 26 vjetorit të çlirimit të Kosovës nga Serbia pushtuese, ua kushtuan dhimbjes më të madhe dhe më të përgjakshme të fundshekullit XX-të, vrasjes dhe masakrimit të mbi 1432 fëmijëve shqiptarë – viktima të gjenocidit shtetëror serb, në periudhën e viteve 1998/1999.

Me një organizim shembullor, ata, ua kujtuan miqëve dhe armiqëve se, Kosova jonë dardane, ishte martirizuar me shekuj dhe, për të ardhë deri te liria dhe pavarësia e saj, e ka larë çdo pëllëmbë të tokës së saj, me gjakun e djemëve dhe vajzave tona më të mira, me gjakun e nënave dhe baballarëve tanë, por edhe me gjakun e më shumë se 1432 fëmijëve të vrarë e të masakruar nga barbaria dhe mizoria serbe, vetëm e vetëm pse ishin shqiptarë, vetëm e vetëm pse ishin gjak Kastrioti, gjak Skenderbegian dhe Ademjasharian, vetëm e vetëm pse ishin racë e kundërt me ekzekutorin.

Falënderojmë nga zemra gjithë ato familje shqiptare që kishin ardhur edhe nga Gjermania, Belgjika, Franca e Italia, për ta nderuar gjakun e 1432 “engjëjve” tanë, e për të ndarë dhimbjet dhe emocionet me të gjithë të pranishmit në sallën e madhe dhe të bukur, që e kishte rezervuar Misioni katolik shqiptar, në krye me të palodhshmin, patriotin dhe intelektualin Dr.Don Anton Uka, i përkrahur fuqishëm edhe me atdhetarin dhe humanistin e dëshmuar, z.Nue Zalli.

Me prezencën e tyre na nderuan edhe: Ambasadori i Republikës së Kosovës në Zvicërr, Z. Mentor Latifi, Konsull i Ambasadës së Republikës së Kosovës, Z. Vigan Berisha, ish Konsulli i Republikës së Kosovës, Dr.Salih Sefa, Deputeti i Parlamentit të Republikës së Kosovës, Z. Hysen Sali Çekaj me bashkëshorten Valentina Çekaj, bashkëluftëtari im Bashkim Hoti, veprimtarët Fatmir Gashi e Rexhep Neziri, Xun Çetta, Kristi Uka, Pal Deda, e shumë e shumë të tjerë.

Emocion të veçantë gjithë të pranishmëve në sallë, i dha prezenca e të mbijetuarës së gjenocidit serbë në Kosovë në vitin 1999, znj.Liridona Nuraj Kameri, e cila atë botë ishte vetëm 9 muajshe, kur plagoset rëndë bashkë me motrën e vet Saberneten dhjetë vjeçe, e ju vritet vëllai Mërgimi, vetëm 4 vjeçar, me ç’rast, rrëfimi prekës i saj, i bëri me lot të gjithë të pranishmit në sallë

Liridona, tashmë kishte 6 muaj që ishte bërë Nënë, andaj prezenca e saj dhe e burrit të saj Besmirit, me voglushin e tyre Siarin, bëri që, i tërë publiku të ngritet në këmbë dhe t’i nderojnë me duartrokitje frenetike.

Një falënderim shumë të veçantë ia dedikoj mikut tim, z.Marjan Nue, i cili ishte ndër të parët, duke treguar një interesim jashtëzakonisht të madh, që kjo ngjarje kulturore, shkencore dhe edukative të jetë kaq e suksesshme, siç edhe miku im, z.Zef Marku dhe z.Ukë Nrejaj, për kontributin e tyre të pakursyer në sensibilizimin e opinionit artdashës, jo vetëm në Zvicërr, por edhe më gjerë.

Ata që i dhanë ,shije’ tejet profesionale këtij manifestimi promovues, ishin artistët e vërtetë, Afërdita dhe Shpejtim Krasniqi, për këngët dhe moderimin e mbrëmjes, pastaj djemtë dhe vajzat e Ansamblit “Shqiponja”, Kastriot dhe Vera Frrokaj, fëmijët e Misionit, fëmijët e Ansamblit “Arbëresha” të Sirnachit, Bordi udhëheqës i Shoqatës “Nënë Tereza”, e shumë aktivistë dhe veprimtarë e veprimtare gjithandej Zvicrrës dhe shteteve tjera evropiane, që ndihmuan në realizimin kaq të suksesshëm, e kaq madhështor të këtij manifestimi promovues.

Misioni Katolik Shqiptar – Luzern

“Rikujtesë – ata janë vetë liria”

Mbrëmjen e djeshme, më 29 qershor 2025, në Luzern, në sallën e kishës të mbushur plot me pjesëmarrës nga bota kulturore, politike dhe akademike, përkujtuam historinë më të dhimbshme të popullit shqiptar në Kosovë, masakrën e 1432 fëmijëve të vrarë nga gjenocidi serb gjatë luftës së fundit në Kosovë.

Fillimisht i zoti i shtëpisë, Dr. Don Anton Uka, përshëndeti të gjithë të pranishmit me këto fjalë:

“Përshëndetje dhe mirëmbrëma të gjithëve

I nderuari Ambasador i Republikës së Kosovës, Z. Mentor Latifi

I nderuari Konsull i Ambasadës së Republikës së Kosovës, Z. Vigan Berisha

I nderuari Deputet i Parlamentit të Republikës së Kosovës, Z. Hysen Sali Çekaj, e nderuara Znj. Valentina Çekaj

I nderuari dhe shumë i respektuar Prof. Dr. Nusret Pllana, e nderuara Znj. Pllana

Të nderuar Konsuj, Kryetarë dhe Përfaqësues të Partive Politike dhe Institucioneve Kulturore në Zvicër, Profesorë, Publicistë, Artistë, Gazetarë shqiptarë dhe ndërkombëtarë. Të dashur fëmijë që keni zbukuruar festën dhe ambientin tonë me praninë dhe veshjen tonë të bukur kombëtare. Të dashur Pjesëmarrës, në emër të Misionit Katolik Shqiptar në Lucern dhe në emër të Shoqatës Humanitare “Nënë Tereza” në Zvicër, Ju përshëndes përzemërsisht: Mirë se ju ka pru Zoti me idealet tona të përbashkëta kombëtare.

Arsyeja e bashkimit tonë këtu është të kujtojmë dhe nderojmë vuajtjet, sakrificën dhe vdekjen e mbi 1432 fëmijëve të pafajshëm shqiptarë, të vrarë dhe të masakruar nga urrejtja dhe barbaria serbe në Kosovë. Pa përmendur ata që u vranë dhe u viktimizuan në barkun e nënave të tyre. Profesori ynë i nderuar, z. Nusret Pllana, nëpërmjet studimeve, kërkimeve, shkrimeve, botimeve dhe promovimit të këtyre ngjarjeve, është bërë një misionar i vërtetë i cili, me dashuri, kulturë, profesionalizëm dhe dinjitet të madh, vazhdon ta shndërrojë britmën e tyre të heshtur në një zë të fuqishëm përballë faktorëve kombëtarë dhe ndërkombëtarë. Ky aktivist i bindur i çështjes kombëtare në luftë e tani edhe në liri, nëpërmjet punës së tij të palodhur, vazhdon të na tregojë se kjo britmë e të pafajshmëve sfidon vdekjen, indiferencën dhe harresën, duke i bërë një apel ndërgjegjes njerëzore: këta fëmijë ende jetojnë si simbol i rezistencës dhe dëshirës për liri, këta fëmijë janë shenjtërimi i lirisë dhe demokracisë sonë. Prandaj, detyrimi ynë sot për të mos harruar dhe për të mos lejuar që të tjetërsohemi nga ata që historikisht kanë punuar dhe vazhdojnë të punojnë kundër vlerave, kulturës, traditës dhe historisë së vërtetë të popullit tonë, mbetet një detyrë e shenjtë dhe një obligim moral që kemi ndaj atdheut tonë dhe gjakut të atyre që u sakrifikuan për të.

Gjenocidi serb kundër fëmijëve përmban brenda tij një politikë djallëzore që shkon përtej asaj që shihet dhe dëgjohet në të vërtetë, duke vepruar kështu ata donin t’ia mohonin të ardhmen një populli me rrënjë të thella dhe kulturë të lashtë perëndimore.

Duke parë biografinë dhe krijimtarinë shumë të pasur të Prof. Pllanës, vura re se fjala ose termi liri është ndër më të përdorurit në korpusin e tij letrar dhe artistik. Kosova e lirë; Rruga e Kosovës së Lirë; Gjaku i Dëshmorëve i ka hije Lirisë; Rruga e Gjatë e Lirisë; Udhërrëfyes i Lirisë; Në shërbim të Lirisë; Vetëm në Liri; Liria e Atdheut; Falja Jetën Lirisë etj., këto janë vetëm disa nga shumë tituj dhe argumente që përqendrohen te liria si një koncept filozofik, psikologjik, historik dhe, në shumë aspekte, do të thoja edhe biblik, pasi rruga drejt lirisë është përvoja më e dhimbshme dhe e lavdishme që karakterizon historinë e popullit hebre, ndërsa mbi dimensionin shpirtëror dhe psikologjik të lirisë Jezusi tha: “E vërteta do t’ju bëjë të lirë” (Gjn 8, 32).

Ky theksim i veçantë dhe i rëndësishëm i Profesorit tonë mbi vlerën dhe rëndësinë e lirisë na bënë të kuptojmë arsyet e guximit të tij dhe deklaratave të tij të drejtuara kundër të gjitha atyre formave, njerëzve dhe institucioneve që synojnë dhe veprojnë për ta mbajtur Dardaninë tonë të shenjtë të robëruar dhe larg qytetërimit perëndimor. Ngriteni zërin edhe më fort, Profesor i dashur, sepse të gjithë shqiptarët e vërtetë i bashkohen thirrjes për një Kosovë të lirë dhe përfundimisht të çliruar nga ideologjitë serbo-sllave dhe neo-osmane.

Në librin “A vriten Engjëjt” të autores Hanëmshahe Ilazi, redaktor i të cilit jeni ju, paraqitet historia e krimit dhe masakrës mbi të Pafajshmit e Kosovës. Titulli i kësaj vepre më bëri përshtypje sepse engjëjt nuk mund të vriten, ata jetojnë në qiell, ndërmjetësojnë dhe janë vazhdimisht në shërbim të së mirës dhe drejtësisë. Tani ata janë më të fuqishëm se kurrë për të ndihmuar dhe bekuar popullin e tyre. Prandaj, profesor i dashur, mos u dekurajoni në misionin tuaj fisnik, jini të sigurt se angazhimi dhe përkushtimi juaj do të ndihmohen dhe bekohen nga qeta e gjatë e Engjëjve dhe Shenjtërve të popullit tonë.

Të dashur të pranishëm, sonte jemi mbledhur këtu në Luzern për të përkujtuar dhe për të përkthyer në gjuhën dhe realitetin tonë vajtimin e famshëm të kalvarit të gjatë biblik për masakrën e fëmijëve të pafajshëm: “U dëgjua një klithmë në Dardani, vajë e gjamë e madhe. Vajton Kosova fëmijët e vet e nuk do të pajtohet sepse nuk i ka më” (krh. Mt 2, 16-18).

Ju falënderoj të gjithëve për pjesëmarrjen tuaj të denjë dhe shpresoj ta shijoni këtë mbrëmje të veçantë kujtimi, shprese dhe dashurie për të kaluarën, të tashmen dhe të ardhmen tonë.

Zoti ju bekoftë të gjithëve!”

Pjesëmarrja masive e të pranishmëve nga qytete të shumta të Zvicrës, Kosovës dhe Gjermanisë, programi i mrekullueshëm kulturor dhe artistik, fjalimet mbresëlënëse, ekspozita me fotografi të fëmijëve që vuajtën dhe u gjakosën gjatë luftës, aperitivi me pije dhe ushqim të shijshëm, e bënë këtë festë jashtëzakonisht të bukur dhe të paharrueshme për të gjithë pjesëmarrësit.

Për këtë ngjarje të bukur dhe domethënëse, falënderojmë të gjithë ata që na ndihmuan, veçanërisht Afërdita dhe Shpëjtim Krasniqin për këngët dhe moderimin e mbrëmjes, djemtë dhe vajzat e Ansamblit Shqiponja, Kastriot dhe Vera Frrokaj, fëmijët e Misionit, fëmijët e Ansamblit Arbëresha të Sirnachit, Këshilltarët, Bordin e Shoqatës Nënë Tereza dhe të gjithë të tjerët që në mënyra të ndryshme na ndihmuan në organizimin dhe realizimin e kësaj mbrëmjeje kulturore vërtet të veçantë.

Shoqata “Nëna Terezë”, Zvicërr

Në një atmosferë të mbushur me ndjenja të thella dhe respekt të veçantë, më 29 korrik u mbajt Akademia përkujtimore dhe Ekspozita Dokumentare “Rikujtesë – Ata ishin vetë Liria”, dedikuar fëmijëve të pafajshëm të vrarë gjatë luftës në Kosovë.

Ngjarja u organizua me përkushtim nga Shoqata Bamirëse “Nënë Tereza” në Zvicër dhe Misioni Katolik Shqiptar – Luzern, duke krijuar një hapësirë reflektimi dhe kujtese kolektive.

I ftuar i veçantë ishte Prof. Nusret Pllana, zëri i pashuar i kujtesës sonë historike, i cili me përkushtim e guxim ka dokumentuar dëshmitë rrëqethëse të gjenocidit mbi popullin shqiptar. Fjalët dhe rrëfimet e tij na rikujtuan plagët ende të hapura të një historie që nuk guxojmë ta harrojmë.

Manifestimi u nderua me praninë e figurave të rëndësishme institucionale dhe diplomatike:

– SH.T. Ambasadori Mentor Latifi

– Konsulli z. Vigan Berisha

– Deputeti z. Hysen Çekaj, djali i heroit të kombit, Sali Çekaj.

Mirënjohje e thellë për artistët, fëmijët, vullnetarët, organizatorët dhe të gjithë ata që kontribuan me zemër e përkushtim në këtë mbrëmje të paharruar, që bashkoi kujtesën me dinjitetin.

Kujtojmë që të mos harrojmë. Nderojmë që të mos lejojmë të përsëritet.

Bora Balaj, New York

Engjëj që nuk u rritën kurrë! 

Për 1432 fëmijët tanë – dritë e përjetshme e lirisë

 Ju s’kishit as faj, as armë,

 kishit lodra të fshehura nën jastëk,

 ëndrra të pafajshme në duar të vogla,

 e një botë që mezi kishit nisur ta njihnit.

 Ju s’kishit kohë të thonit “nënë”,

 as të qanit nga frika,

 sepse plumbi s’pyet për emër,

 dhe asnjë gjak nuk është më i heshtur se ai i një fëmije që pushon përgjithmonë.

 Ju morën nga barku i shtëpisë, 

nga mesi i ëndrrave të papërfunduara,

 si të mos ishit kurrë,

 si të mos kishit frymuar asnjëherë.

 Por ju jeni – dhe do të mbeteni – fytyra më e pastër e lirisë sonë,

 ulërima më e thellë e historisë,

 qarja që s’pushon kurrë në ndërgjegjen tonë.

 Ju nuk jeni statistika.

 Jeni dhimbja që na ngrin gjakun.

 Jeni shpirtra të vegjël,

 që i folët botës me gjak e me heshtje. 

Një ditë, drejtësia do të trokasë,

 por deri atëherë, ne do t’ju mbajmë në zemra,

 si një plagë që nuk mbyllet, si një dritë që nuk shuhet.

 Lavdi ju qoftë, engjëj që nuk u rritët kurrë!

Pasqyra Shqiptare Tv/

Më 22 qershor 2025, në Neilson Park Creative Centre që ndodhet në Etobicoke, Ontario, u mbajt ceremonia e dhënies së medaljeve për kontribute komunitare dhe kombëtare një grupi qytetarësh kanadezë me rastin e Kurorëzimit të Mbretit Charles III. Propozuesi i medaljeve dhe organizator i ceremonisë ishte deputeti liberal për Etobicoke Qendër, z. Yvan Baker, i njohur mes shqiptarëve në Toronto për mbështetjen dhe bashkëpunimin me komunitetin tonë. Mes të propozuarve për medalje ishte edhe znj. Ruki Kondaj, veprimtare në komunitet prej rreth 17 vitesh dhe lobuesja për ligjet e trashëgimisë shqiptare në nivel provincial (i miratuar si ligj tashmë në Ontario) dhe federal, në shqyrtim e sipër dhe i sponsorizuar nga vetë z. Baker pak javë më parë.

Hazir MEHMETI, Vjenë /

 Nga: “Unë jetoj”, Dr. Vlora Mehmeti – Tërshani 

Kompozitor, Naim Gjoshi:  “Një zemër që pikon”, kënduar nga Kastriot Tusha, teksti i shkruar nga  Darina Prifti, skenografia nga Blerdi Malushi. 

     Historia e këngës “Një zemër që pikon”  është interesante, e prekshme siç ishte vet jeta e personazhit të saj. Personazhi, një emër i njohur e cila tërë jetën ia kushtoi shkencës në dobi të njeriut. Kjo nuk ishte e lehtë. Një trajektore e tillë globale, Vjenë-Japoni- Islandë. Tema specifike e magjistraturës dhe doktoratës e gjeti Vlorën në Japoni. Profesori i njohur me famë botërore Prof. Dr. Yoshinori Asakawa u mahnit me rezultatet e saj. Ai i theu  rregullat e vëna për paraqitje në kongrese shkencore, duke e caktuar Vlorën akoma pa magjistrat, t’i prezanton hulumtimet e saja në kongrese botërore. Kongresi më i njohur, ishte Kongresi Botëror Shkencor i Uashingtonit në qershorin e vitit 2012, Vlora si përfaqësuese e UN të Vjenës ku marrin pjesë pesëqind shkencëtarët më eminent në glob.  
          Tani më, emri i saj u bë i njohur në rrethet shkencore në Japoni, Austri dhe aty ky Vlora paraqitej me kumtesat e saja nga hulumtimet në laboratorët më modern të kohës në Austri dhe Japoni. Me sukses mbaron  magjistraturën dhe pak vite më vonë doktoratën. E gjitha me nota të larta në gjuhën angleze.  Brenda pak viteve, Dr.Vlora Mehmeti prezantoi hulumtimet e saja në dhjetëra kongrese botërore të shkencës.      
    Derisa Vlora punonte  në Institutin Ekogjenetikë dhe Biologji Molekulare në Vjenë, vendos të krijon familje, martohet. Pas disa viteve pune  shëndeti i Vlorës rendohet shpejt. Kontrollimet e para të shoqëruara me hulumtimet laboratorike, tregojnë, se Vlora ishte e infektuar me një virus të rrallë që duhej operuar dhe rrezatuar për ta mundur. Këto rrethana Vlorën e zënë shtatzënë dhe mjekët e preferojnë se do ishte më i sigurt suksesi i rrezatimit nëse fetusi disa mujor largohet, pra duhet larguar.  Pas të gjitha konsultave, Vlora nuk e thyen mendimin e saj, se rrezatimin do ta marr tek pas lindje së fëmijës edhe pse gjasat nga suksesi i tij ishin më të vogla.  Vlora dallohej me qëndrimin e saj dhe merrte përgjegjësinë e saj, nuk pyeste askënd.  Pasi lind Besmiri, një fëmijë i shëndoshë, Vlora hynë në rrezatime të rregullta që zgjasin me javë e muaj. Virusi i  rrallë modifikohej dhe gradualisht shkakton kancer i cili e sulmon mizorisht trupin. Vlora e dinte rrezikun kontaktet me specialistët e fushës ishin të shpeshta. Ai njihte profesorët më eminent në Vjenë dhe jashtë. Në rrethin familjar nuk fliste me askënd, shpesh paraqitej sikur nuk e dinte fare.  Ajo nuk e dëshironte prishjen e lumturisë së të tjerëve. Në një moment befasisht, pa dashje ishe dëgjuar: “unë atëherë do jem në qiell”. Në bisedën e mbushur me të qeshura, dikush e pyeti se çfarë ajo tha, të tregon se nuk është kuptuar. Ajo u mbajt krejt sikur të mos kishte thënë asgjë.
      Lumturia e saj shkëlqente kur ishte me Besmirin, i fliste, qeshte dhe luante në hare.  
Punën nuk e ndërpreu deri në momentet e fundit të jetës. Doktoratën e mbrojti pa e ditur ne se ishte e sëmurë aq rëndë sa nuk do shërohej. Ajo e dinte dhe nuk e humbiste shpresën asnjë herë.  Për çdo ditë lodhej, nuk i hahej as nuk i pihej asgjë.  Në spital kaloi kohë të gjatë në rrezatime dhe terapi të veçanta, e shtrirë në shtrat e rrethuar me gypa të shumtë. Nënën e saj Nexhmijen e donte që ta shoqëronte gjithmonë kur merrte terapi rrezatuese. Ajo e dinte se po vdiste, ne nuk e dinim, nuk donim ta dinim as nuk e besonim, por sikur e ndjenim tragjiken. Një tragjikë mes lumturisë e krenarisë e cila godiste shumë të gjithë në zemër.   
          Përkundër gjendjes tepër të renduar, Vlora nuk ndalej, nuk dorëzohej. Pak kohë nën mbrojtjen e medikamenteve, dilte me Besmirin dhe bashkëshortin e saj  Mag. pharm. Bajram Tërshani. Bajrami një njeri i shkëlqyeshëm nga një familje fisnike kurrë nuk e pushoi mbështetjen për Vlorën deri në frymëmarrjen e saj të fundit. Bajrami ishte fati i jetës së Vlorës, njeri që nuk mund ta gjesh askund. Ishte fati i prindërve të Vlorës, veçan nënës së Vlorës e cila nuk mund ta mendonte jetën larg Besmirit. Vlora lente porosi për Besmirin, të filmuara,  fjali qe tregojnë për shpirtin e saj të madh, për fisnikërinë e saj prej shqiptareje trime e heroine.  Fotografitë në Sallën Solemne flasin shumë. Gjatë manifestimit solemn ku orkestra përcillte çdo hap, Vlora nga skena na përcillte ne aty ku ishim ulur në rendet e para. Kur u lirua na tha: “Pse jeni mërzitur, më duket se ju kam parë të keni qarë” 
    Ishte e vërtetë. I ati dhe e ëma nuk përmbaheshin nga lotët e gëzimit të një suksesi kaq të madh të bijës së tyre, dhe me lot brenge për shëndetin e saj të renduar, kur kujtonin se Vlora ishte fëmija më i shëndosh i tyre nga gjashtë fëmijë që kishin rritur.
Momenti i bukur ishte kur Vlora ishte caktuar nga të gjithë të doktorantët nga shumë vende, të përshëndet në emrin e tyre. Kur Vlora mori mikrofonin, Salla Solemne e UN u dridh nga duartrokitjet. Orkestra solemne lëshoi tinguj të ëmbël sa nuk harrohen kurrë. Në katër gjuhë: latinisht, anglisht, gjermanisht dhe  për herë të parë në gjuhën shqipe, falënderoi rrjedhshëm sa u duk se nuk u ndal jehona asnjëherë. 
        I shpallur përfundimi ceremonial, Dr Vlorën e gjeti në përqafimin e Bajramit e Besmirit me buçatën e luleve të praruara. Kudo që Vlora gjendej, e zbukuronte ambientin, e madhështonte rrethin e shoqërinë. Ajo ishte e vendosur dhe e pa lëkundur në mendime e qëndrime.
          Vlora kur lindi shkëlqeu si nur duke habitur të gjithë, dhe, Vlora u shkëput meteor ndriçues në përjetësi, e pa harruar në veprën e saj madhore.
Rruga e këngës   

Meteor erdhi, meteor shkoi
  Me shoqërinë e gjimnazit takoheshim shpesh gjatë verës dhe bisedonim me  mall për kohën e shkuar, për përjetimet që kishim, për shokët e arrestuar e të rrahur mizorisht, për nxënësit e çka jo tjetër. Me këtyre ngjarjeve takohej edhe rasti i Dr. Vlora Mehmeti Tërshani. Aq sa sukseset e saja kishin mrekulluar ata e ato, po aq dhembje për vdekjen e saj në kulmin e  punës dhe sukseseve të saja.  Në mesin e kolegeve e kolegëve që e patën nxënëse Vlorën në Gjimnaz ishin Prof. Bedri Tahiri dhe Prof. Shaban Krasniqi.  Bedriu shkruan poezi të fuqishme kushtuar Dr.Vlorës e cila ishte moshatare me Vlorën e tij të cilat linden në shtatëdhjetë vjetorin e pavarësisë së Shqipërisë. Me Bedriun ishte  biseduar që herët rreth emrit për të dy apo te dyja.
        Profesor Shaban Krasniqi kishte realizuar  projekte shkollore me nxënës të dalluar, kuize, gjuhë dhe e njihte nxënësen e tij Vlorën. Ai i mërzitur shumë tregonte momente të bukur nga kuizi, ku Vlora kishte fituar me grupin e saj.  Profesor Shabani e epte gjuhën angleze, por ishte dhe këngëtar i pasionuar me shumë këngë të realizuara me të cilat u paraqit në festivale të shumta.  Në bisedë e sipër, ai propozoj që Vlora të nxirret në një këngë të bukur të kënduar nga emra të njohur. Këto fjalë i tha këngëtari i pasionuar duke e ngritur figurën e Vlorës lartë.  Aktiviteti i Prof. Shabanit dhe  shoqëria e tij me Naim Gjoshin në disa aktivitete muzikore bëri që  Shabani të informon kompozitorin e madh lidhur me rastin e Dr. Vlora Mehmeti – Tërshani. Pas disa përpjekjeve Naim Gjoshi paraqitet dhe krijon mundësi takimi për të pirë kafe dhe biseduar për rastin.  Për të mos u harruar, udhëtojmë drejt Elbasanit me Shaban Krasniqin. Sapo arritëm para Hotel Grand, në qendër të qytetit, parkuam veturën aty ku ishte rezervuar për ne. Kjo tregonte, se Naim Gjoshin e njihnin të gjithë, i madh e i vogël. Pritja ishte vëllazërore. Naimi banonte aty afër dhe erdhi pa u vonuar. Sapo u ul, porositi kafe, e nisi bisedën e tij rreth takimit tonë.  Ai tregoi në detaje angazhimin e tij, i lindur nga frymëzimi i tij që i kishte dhënë vepra dhe jeta e Vlorës. “Vajza ime, një ditë më pa se sorollatesha jo pak i shqetësuar dhe me pyeti: “Më dukën ca i shqetësuar dhe ju mundon diç? I tregova fill e pe për historinë Dr. Vlora Mehmeti-Tërshani. Ajo kërceu nga vendi e mërzitur. Ah, çka rrëfyet im at!- qenka në një datëlindje me mua. Oh, sa e dhembshme! Po ti çfarë ke, je i prekur, dukesh”. Nuk munda të flas, u ngjita shkallëve shpejt e shpejt deri në studion time, u ula, hapa pianon dhe rrodhi melodia për katër pesë minuta. Isha i frymëzuar dhe i prekur shumë, e mendova sikur të kishte qenë bija ime e së njëjtës datëlindje.  Arti lind nga shpirti, nuk ka emër tjetër. Unë jam tejet i lumtur nëse kam dhënë diç nga kompozimi im, por mendoj se është një baladë e shkëlqyer. Tekstin e ka shkruar Darina Çoku Prifti, një  e njohur e imja, profesoreshë e cila banon afër meje në përshtatje me mua dhe është një tekst i fuqishëm. Këtë baladë nuk mund ta këndon çdo kush ashtu siç e mendoj dhe dua unë. Andaj, keni vepruar mirë pranuat sugjerimin tim që këtë baladë ta këndon Kastriot Tusha. Ju krijuat mundësinë për këtë dhe jam shumë i lumtur. Pas falënderimit tonë, kompozitori u duk i qetë dhe i gëzuar. Biseda vazhdoi deri vonë kur errësira shpohej nga dritat e fuqishme të reflektorëve.                                                    
    I preferuari ynë që baladës “Një zemër që pikon” t’i jep jetë me zërin e tij magjik ishte tenori Kastriot Tusha. Kastrioti e përqafoj me shumë dëshirë kopozimin me tekstin e bukur dhe të fuqishëm. Takimet tona në Tiranë mbeten të pa harruara, mbi të gjitha bujaria e tij, modestia e tij. Ai, si profesionalist, e pasuroj këngën fuqishëm me pjesë recitali dhe u përfundua në studion time, -tha kompozitori. 
Naimi na ftoj në studion e tij që ta dëgjojmë këngën e realizuar. Shkallët na sollën në katin e dytë ku dallohej veshja izoluese e kërkuar nga natyra e punës. U ulem, ishim shumë kureshtar ta dëgjonim këngë, tekstin e së cilës e dinim. Naimi aktivizoi instrumentet ashtu siç ai di dhe kënga filloi.  Kënga rridhte fuqishëm, ne të emocionuar në vaj e lot u ngritëm në këmbë të përqafuar nga mallëngjimi i melodisë dhe zërit i cili gravonte Vlorën me zërin magjik të tenorit të madhe. Lotët e derdhur në përqafim me Naim Gjoshin dhe Shaban Krasniqin nuk do i harroi kurrë. Sa e ndjeva vetën krenar e të lumtur që vepra e Vlorës na kishte bashkuar me aq emocione, me aq frymëzim sa njeriu gjunjëzohet para fuqisë artistike.  Nuk vonoi dhe dera u hap nga zonja e shtëpisë me tri gota të mbushura me lëngë natyral shege.  Ajo nuk e kishte idenë që ne kishim qarë dhe kishim nevojë për pije. Atë freski, aq të shijshme me lëng shege në ato momente aq të nevojshëm nuk do ta harroj kurrë. Bujaria shqiptare jeton, ajo e pasuron lumturinë e jetës shqiptare brezave. 
Skenografia, klipi i këngës
  Në rrethana pandemike, aktivitet ishin të kufizuara, kështu u deshtë të kaloj më shumë se një vit që të krijohen kushtet për skenografi (klip)  Pas sugjerimeve të shumta të atyre që kishin lidhje me regjisor e aktor që dinin ta punonin pamjet gjatë këndimit, kontaktuam disa prej tyre, në Tiranë njërin prej tyre dhe në Prishtinë disa.  Prapë i pa ndarë me ndihmën e tij Shaban Krasniqi. Dhe, tani më bie ndër mend vendosmërinë e tij deri në përfundimin e plotë të këngës. Nga buron gjithë ajo dashuri, sa koha e harxhuar e tij, kur dihet se koha e tij ka vlerë që nuk matet. Me angazhimin e tij kontaktuam pas disa javësh Blerdi Malushin i cili kishte firmën e tij për bërje të skenave profesionale e quajtur Maximus.  Pas disa takimeve dhe pas mbledhjeve të materialeve u realizua me mjeshtri skena (klipi ) i këngës në studion e TV-21 e drejtuar nga moderatori e këngëtari i njohur Naim Abazi. Pikërisht atë ditë u bë promovimi i këngës “Një zemër që pikon” në emisionin shumë të shikuar ODEON. 
      Falënderim për të gjithë ata që u përpoqën që kënga të realizohet: Shaban Krasniqin, orientuesi dhe këshilluesi profesionist, Naim Gjoshi, kompozitor; Kastriot Tusha, tenor; Darina Çoku Prifti, autore e tekstit dhe Blerdi Malushi, skenografia. Pa harruar këtu të madhin Naim Abazi me zgjuratësinë e tij dhe respektin që tregoi për figurën e shkencëtares Dr.Vlora Mehmeti-Tërshani.     Vlora e stolisur në tinguj.
        

Një takim i frytshëm dhe i pa harruar në rrugën artistike të gdhendjes së figurave me vlera njerëzore e kombëtare siç ishte Dr.Vlora Mehmeti-Tërshani 

 Kastriot Tusha, “Një zemër që pikon” 

       Faleminderit i Madhi Naim Gjoshi për çdo notë partiture të renditur me frymëzim vëllazëror. Ky frymëzim i treguar me nota, ndanë dhembjen me ne. Këto nota dhe ky tekst i shkruar nga Profesoresha, Darina Prifti. Falënderim për tenorin tonë të Madh, Kastriot Tusha i cili me aq emocion e dashuri këndon. Të gjithë aktorët e këngës me lot e shpirt plot dhembje treguan respektin dhe dashurinë ndaj veprës madhore të Dr. Vlora Mehmeti – Tërshani. Ajo ishte e veçantë me sukseset e saja kulmore në hulumtimet e saja shekencore që i dha dimension të ri afirmimit të shqiptarit në shkencat farmaceutike e mikrobiologjike në Austri, Japoni, Islandë… hulumtoi me vullnet e quajtën “luaneshë e shkencës që takohet rrallë”. Respekt!

 Darina Çoku Prifti        

         Një zemër që pikon 

    (kushtuar Dr. Vlora Mehmeti – Tërshani 

Pyet Drenica ku është Vlora, 

Dardania po e kërkon, 

Nga loti shkrihet bora 

Nënëlokja  e vajton.
 

Eh, sa shumë ia ngriti emrin 

Tanë Kosovës e shqiptarisë 

Në qiell e zuri vendin 

Në shkëlqim të përjetësisë. 

Dhe qanë ngadalë një zemër që pikon 

Një ankth e mall që përvëlon. 

         Ku je o dritë, O Vlora ti ku je! 

Me engjëj kuvendon atje mbi re!

Dhembja e nënës qanë dhe gurin, 

Malli i babës, ah sa vret! 

Në gjunjë e ul dhe flamurin 

Dhe fëmija ty të pret.

Krenari që kurrë s’venitesh 

Në çdo brez je monument 

Se, mençurinë e dijen 

Ti e le si testament.

        Dhe qanë ngadalë një zemër që pikon 

Një ankth e mall që përvëlon. 

    Ku je o dritë, o Vlora ti ku je? 

Me engjëj kuvendon atje mbi re 

 “Vlora,

 Ty jo vetëm Dardania, por dhe 

Vjena e mbarë bota ta provuan mençurinë  

O, bijë e shqipes krenare” 

         Ku je o dritë, O Vlora ti ku je 

Me engjëj kuvendon atje mbi re. 

         Në Odeon, në sheshin e mirë e fjalës së bukur ku defilojnë emra nga më të njohurit, gjigantët që në kurrizin e tyre bartin vërtetë piramida krijimtarie të cilat ne na sjellin përvoja nga më interesante në mënyrë që në jetën tonë ta kemi më lehtë për të lëvizur, për të ecur drejt caqeve që synojmë në jetë. Një i tillë është sot me ne dhe kemi fatin e mirë dhe të rrallë i cili vjen me një sebep në spektaklin tuaj Odeon.

Të falënderoj shumë Naim!
U bë kohë pa pasur ftesa dhe nuk kam ardhur një kohë të gjatë këtu, të paktën jo për të kënduar, por për të dhënë një eksperiencë tonën që nga koha kur ishte i madhi Agim Zatriqi, drejtori i Radio Televizionit të Kosovës.  Kështu që unë ju falënderoj për këtë ftesë.                               

      Ne, të falënderojmë edhe për sebepin (shkakun) e madh që na erdhe në këtë emision, në këtë spektakël tonin, duke e treguar Kastriotin e madh që gravon diçka të bukur për jetën e njeriut, se çfarë vendimi duhet të marr në një moment të caktuar të madh të jetës një njeri dhe na erdhe. 
      Të dashur telespektator sapo dëgjuam një këngë të jashtëzakonshme të realizuar prej mjeshtrit në sheshin e fjalës së mirë siç është Odeon. Kështu Odeoni ishte shesh i fjalës së bukur në Pellazgjinë e Ilirinë e vjetër. Kështu i vuri bazat teatri i lashtë dhe në qytet e mëdha nëpër botë është Odeoni.   Është një këngë Kastriot, a mund të na tregoni, kushtuar?
  Po, i dashur Naim. Kënga të cilën sapo e dëgjuam është një këngë kushtuar një personaliteti, akademike, Doktor Vlora Mehmeti-Tërshani e cila ka ndërruar jetë shumë e re. Familja, sidomos i ati, i kishte një marrëdhënie të mrekullueshme me të madhin Naim Gjoshi, kompozitor, dhe vijnë e takohemi në Tiranë për një kafe, më tregon për jetën e vajzës. Vlora vërtetë është një personalitet, një akademike, një shkencëtare e madhe me të cilën nuk krenohet vetëm familja, por e gjithë shqiptaria. Ajo ka mbrojtur në Vjenë, në një nga Institutet më me emër, ka mbrojtur titull me profesor nga Japonia, profesor me titull e emër botëror ( Prof. Dr. Takoshima Asakawa, -poltësimi ynë) dhe siç e pamë nga realizimi i shkëlqyer me aq mjeshtëri nga Blearti, Dhe, unë e përjetova afër, u ndjeva mirë që të jap dhe unë një emocion sikur të isha pjesëtar i familjes, nga se kemi nevojë për këto personalitete.  Kështu që i dashur Naim, u desh oxhaku i juaj që ne ta promovonim këtë këngë. 
  Të lutem!
Sa e bukur është kur të mëdhenjtë që e kanë për detyrë të shtyjnë jetën e njeriut, me e zbërthye jetën e njeriut, kryejnë detyrat e tyre, ashtu sikur Vlora Mehmeti, shkencëtarja e cila mbetet heroinë edhe për shkencën, për dijen dhe për ne që e kemi, se do ta kemi gjithmonë, vepra e saj e mban në mesin tonë gjithmonë. Nuk ka nevojë të kërkojmë kurrfarë modestie në këtë rast kur ju jeni veç gjiganti i skenës, i zërit të bukur dhe kur kjo gravohet (gdhendet) si një përmendore e përjetshme në art.
      Keni të drejtë Naim, ka vlera sepse do jetë shembull për brezin e ri, për shkencëtarët e ri, për këtë brez të mrekullueshëm. Është  mirë dhe me vlerë që t’i rikujtojmë. Sot u ndjeva shumë i emocionuar në shumë aspekte. Sot e pash lotin e nënës së Vlorës, pash lotin e motrave, lotin e mbesës, lotin e vëllait, andaj e shkëputem xhirimin nga se as unë nuk isha vetvetja. Është këngë me shumë emocion dhe do pëlqehet dhe do jetë një emocion për të gjithë ata që do ta dëgjojnë dhe shumë e shumë më i madh për ata që e kanë njohur veprimtarinë e Vlorës.
      Vlora në këngë, Vlora në auditorë, Vlora në shkencë, Vora në zemra, Vlora meteor që ndritë gjithmonë.    

Programi Zyrtar i Festivalit të 34-t Shqiptar në datat 3, 4, 5 dhe 6 Korrik në Kishën e Shën Palit në Michigan.

“Mora me dy duart burrërimin edhe durimin. Duke pasur shpresë te Zoti mora udhën e mundimeve.” 

–  Ismail Qemal Vlora (1900)

Botimi i katërt i librit “Themeluesi – Lidershipi i Ismail Qemalit” vjen në një çast kur lidershipi i vërtetë mbetet një nevojë urgjente për shoqërinë tonë. Ky libër nis pikërisht aty ku udhëheqja është më e nevojshme: në pasiguri, në heshtje, në historinë që ende pret të shkruhet.

Pas tre botimeve të suksesshme dhe vlerësimit me çmimin “Libri më i mirë studimor i vitit 2022”, libri “Themeluesi – Lidershipi i Ismail Qemalit”, me autor Dr. Evarist Beqirin, është tashmë në qarkullim në edicionin e tij të katërt. Kjo vepër e veçantë, e ndërtuar mbi hulumtim historik, analizë politike dhe frymëzim strategjik, sjell një rishikim modern të figurës së Ismail Qemalit – jo vetëm si themelues i shtetit shqiptar, por si model udhëheqësie me vlera europiane dhe shpirt republikan.

Edicion i katërt i përditësuar, botuar nga shtëpia botuese “Filara”, e ndriçon më thellë vizionin politik, forcën morale dhe mençurinë strategjike të Ismail Qemal Vlorës, burrit që themeloi shtetin modern shqiptar jo vetëm me akt, por me ide, vizion, komunikim dhe kurajo. 

Libri e portretizon Ismail Qemal Vlorën, si një lider me vizion të thellë diplomatik, që e shihte pavarësinë jo si një akt të mbyllur, por si një premtim të vazhdueshëm për dinjitet, barazi dhe përparim kombëtar.

Autori, Dr. Evarist Beqiri – jurist, studiues, pedagog dhe ish-funksionar i lartë në SHISH – e shoqëron analizën me reflektime bashkëkohore mbi udhëheqjen, komunikimin strategjik dhe menaxhimin e krizave, duke e bërë librin të vlefshëm jo vetëm për historianët, por edhe për drejtuesit, studentët dhe qytetarët që kërkojnë inspirim dhe qartësi në udhëheqje.

Në një kohë kur Shqipërisë i nevojiten shembuj frymëzues udhëheqjeje, ky libër mbetet më aktual se kurrë. Themeluesi nuk është thjesht një histori: është një manual për drejtim të ndershëm, një ftesë për të reflektuar mbi burimin e vërtetë të autoritetit publik, dinjitetin, arsyen dhe vizionin afatgjatë.

Udhëheqja e vërtetë nuk lind në kohë rehatie, ajo kalitet në zjarrin e krizës. Vendosmëria, maturia dhe qartësia morale e Ismail Qemal Vlorës i dhanë Shqipërisë drejtim në një nga momentet më të rrezikshme të historisë së saj. Ai e dinte që politika shpesh udhëhiqet nga interesa, por udhëheqja e tij mbështetej në vlera, besim dhe vizion. Prandaj, ai nuk ishte thjesht një udhëheqës. Ai u bë themeluesi dhe profeti i moralit kombëtar.

Situatat e vështira e nxjerrin në pah karakterin. Një lider i vërtetë nuk i shmang stuhitë, por përgatitet për to dhe i përballon me përulësi, vendosmëri dhe mençuri. Themeluesi nuk është vetëm historia e pavarësisë. Ai është një manual për kurajën, për të gjithë ata që duan të ndërtojnë me integritet në kohë të vështira.

“Exegi monumentum aere perennius” (Kam ndërtuar një monument më të qëndrueshëm se bronzi.) – shkruante Horaci.

Trashëgimia e vërtetë nuk ka të bëjë me pushtin apo fitoret kalimtare, por me forcën e vizionit dhe thellësinë e shpirtit njerëzor. Sipas fjalëve të John F. Kennedy: “Unë jam i sigurtë se mbasi pluhuri i shekujve të ketë mbuluar qytetet tona. Ne nuk do të mbahemi mend për fitoret apo humbjet në beteja apo politikë, por për kontributin që kemi dhënë në shpirtin njerëzor.”

“Themeluesi – Lidershipi i Ismail Qemalit”, nuk është thjesht një libër historie. Është një pasqyrë, një hartë dhe një thirrje për të udhëhequr me të njëjtën qartësi që i dha formë hapave të parë të shtetit shqiptar.

Në këtë reflektim, autori ndalet jo thjesht te Republika në formë, por te Republika në shpirt.  Ajo që Ismail Qemali na la si trashëgimi është një shtet i ndërtuar mbi dinjitetin, arsyen dhe vizionin. Themeluesi përpiqet që të ringjallë një formë të re patriotizmi, larg nacionalizmit folklorik dhe afër shtet-formimit të vetëdijshëm.

Trashëgimia më e madhe e Themeluesit nuk është një moment në histori, por një model për të ardhmen. Libri “Themeluesi” nuk është thjesht një studim historik, por një deklaratë mbi llojin e lidershipit që i duhet Shqipërisë.

Themeluesi është një ftesë për reflektim mbi një pyetje thelbësore: Çfarë lidershipi po i përcjellim brezit që po vjen?