ESSE – Page 524 – Dielli

Amerika, Engjelli im mbrojtes!!!

December 23, 2014 by dgreca

Nga Qendresë Halili/
Amerika, engjelli im mbrojtës!/
Bash në Amerikë i mbusha 24!/
Gjithmonë e kisha ëndërruar ë, n tim, që kur kisha qenë fëmijë, që kur e kisha kaluar luftën, deri më tash që e kisha takuar. Tani po bindem se engjujt shpëtojnë vërtetë!
Engjull i bardhë me shumë yje rreth e rrotull, fluturon në qiell, bën dritë, sjell paqe dhe erë liri. Engjull që unë e kisha parë atë natë të zezë, pa hënë, pa dritë. Natë që më kujtohet si sonte. Të gjithë kokëulur, trupat tanë dridheshin si thupra në ujë, frikë në mish e palcë, humbur si në mjegull, por pritja ende s`na ishte shuar. Çuditem si ishim gjallë!
Babai thotë se do të bëhet mirë në Kosovën tonë, të tjerët heshtim një copëherë, pastaj nëna thotë se njeriu qenka më i fortë se guri, vëllau Liridoni qan e qan, ama e ka një të qarë të ëmbël, sikur po qesh (ai është ende engjull, që i ndjen engjujt dhe ndoshta po flet me ta), motra e vogël bërtet se s`po mundet me i gjet lodrat, që ku e di se ku i kanë humbur, gjersa vëllau tjetër i thotë se lodrat tua s`ke për t`i gjetur kurrë se ato t`i ka marr lufta! Unë kokën e kam ngritur kah qielli, dhe po mundohem të gjej ndonjë yll, sa për ta kompletuar engjellin tim imagjinar. Yjet i kisha dashuruar gjithmonë, por kurrë s`kisha mundur me i numrue në qiell. Nuk po qaj, fëmijëria ime tashmë është mplakur. Askush nuk e di që unë s`jam fëmijë më, por engjull ishte tamam si unë e kisha ëndërruar në fëmijëri. Engjull që më kishte thënë, se ai ishte shptimtari im.
Ëndërra më nuk kam. Ato m`i ka marr lufta. Lufta që bëhet me gjak. Lufta e kuqe me fytyra të zeza, që unë nuk e di përse bëhet, s`dua as ta di. Tani unë e kam vetëm një dëshirë. E di që dëshirat nuk duhen treguar për realizimin e tyre, andaj s`po flas. Unë vetëm po pres zbritjen, forcën dhe dritën e tij. Fshati është në errësirë dhe terr. Babai na thotë se është koha për gjumë dhe ne duhet të flemë, unë nuk dua të fle, jo pa e parë engjellin tim. Mezi më largojnë nga dritarja. Tani jemi të gjithë së bashku dhe po presim. Habitem me ta se çka po presin. Unë e di që pres engjellin tim mbrojtës. Unë e ndjej se engjelli im po vie, e ndjej…
Pas disa çasteve diçka na bën dritë fshatin, dhomën, neve, mua. Unë braf në këmbë dhe bërtas; Është engjelli im, engjelli im mbrojtës…
Të gjithë ngritemi në këmbë dhe shikojmë kah qielli. Qielli që tani ka dritë, bën dritë. Veç tani kujtohem se ka kohë që askush nga ne s`ka shikuar qiellin, s`ka parë dritë dhe buzëqeshje në fytyra.
Dëgjoj zëra: Amerika, Amerika, Amerika!
Pastaj Amerika po na liron, Amerika po na liron…
Unë kërcej disa herë nga vendi. Shikoj shtëpinë tonë të ndritshme, fytyrat tona vezullojnë dhe unë po qesh me të madhe. Pastaj të gjithëm duartrokasim dhe brohorisim përsëri; Amerika, Amerika, Amerika!
Engjelli vjen nga qielli, bën dritë dhe sjell paqe.
Unë nuk e di se ç`është kjo Amerika? Cka është Amerika? Kush është Amerika?
Unë nuk di asgjë, s`kam si të di. Unë di vetëm të ndjejë, ndjej si fëmijët edhe pse s`jam më fëmijë. Oh, ju ndoshta nuk e dini se si është të jesh fëmijë dhe i rritur në një trup të vogël, me duar dhe këmbë të shkurtëra.
Fëmijë si unë që kurrë s`ka pasur fëmijëri. Fëmijë si unë pa ardhmëri, pa ëndërra dhe me shumë luftë brenda vetes, ani pse e dua lirinë për të tjerët. Këtë liri që s`mund ta gëzoj brendësia, trupi dhe shpirti im. Liria ime ka me ardhë kur unë ta takoj engjellin tim.
Amerika qenka engjelli im mbrojtës. Amerika na ka shpëtuar. Amerika qenka paqja. Amerika e ndali luftën. Amerika qenka engjull!
Të gjithë familja dalim jashtë në oborr dhe bërtasim: Amerika, Amerika, Amerika!
Që atëherë mbaj mend këtë emër, më është ngulitur aq shumë në shpirtë, mendje dhe zemer. Engjujt nuk harrohen. Engjujt na mbrojnë gjithmonë. Engjujt janë shpëtimtarët e kësaj Bote!
Gjithmonë kam ikur, ikur, ikur…
Askush nuk e shihte ikjen time, ikja te ne nuk shihet pa ikur!
Unë vazhdoja të ikja, doja të tretesha, avullohesha dhe të shëndërrohesha në një hiç gjë, gjersa erdha këtu…
Lufta me vetveten që më nuk e dua, lira me të tjerët bashkë me veten qenka më e bukura liri që vjen. Liria që din ta sjell vetëm një engjull nga qielli me paqe. Se në qiell jetojnë engjujt këtë ende e besoj, s`ka kush që e mohon se në tokë atëherë bie paqja.
Qielli me tokën kurrë nuk kanë qenë në luftë!
Ky është engjelli im me emrin Amerika, që unë e kam takuar para dy muajve. Amerika qenka një vend i mahnitshëm, më i bukur sesa e kisha ëndërruar. Më i ndritshëm se e kisha parë në qiell. Me më shumë paqe dhe liri që ne kishim kërkuar.
AMERIKA QENKA DRITE. AMERIKA QENKA LIRI. AMERIKA QENKA PAQE!
Tani jam te engjelli im, tani jam në mbrojtje, liri, paqe dhe dritë. Nuk kam frikë më nga lufta me luftën, as lufta me veten. Nga paqja njerzit nuk frikësohen. Paqja që e sjellin nga qielli engjujt për njerzit fëmijë!
Lum si unë që takova këtë engjull, engjelli im i fëmijërisë së luftës dhe ardhmërisë së paqes!
Besoni te engjelli im, engjelli juaj, engjelli jonë!
Amerika ime, Amerika juaj, Amerika jonë!

Detroit, MI 2014!

OSO KUKA – TRIMËRIA QË SFIDOI LEGJENDAT

December 22, 2014 by dgreca

Nga Kolec TRABOINI/
Shprehja “Je mbyllur si Oso Kuka” përdoret në zhargonin e bisedave të përditshme kur komunikon me një njeri, që ke kohë që nuk e ke parë, a që rri brenda në shtëpi për të studiuar dhe del disi rrallë në shoqëri. Në fakt shprehja nuk është krejt e saktë, sepse kujtdo që i thuhet nuk është as në kushtet, as në qëllimin e “mbylljes” si Oso Kuka. Për ta kuptuar se jo çdo mbyllje në shtëpi, në zyrë, konvikt a sallë studimi, është e ngjashme me mbylljen në Kullë të Vraninës të Oso Kukës me djemtë e tjerë shkodranë, le t’ju sjellim në kujtesë ngjarjen:
Ishte koha e perandorisë otomane e shtrire ne tre kontinente. Malazezët që kishin shtetin dhe mbretërinë e tyre të dalë pas traktatit të Shën Stefanit në mbarim të luftës ruso-turke, kërkonin pushtimin e territoreve nën Perandorinë Otomane, të cilat në të vërtetë ishin toka shqiptare. Siç thonë kronikat e kohës, në maj të vitit 1862, forcat malazeze nisën sulmet në Malësi të Shkodrës por u thyen nga malësorët e Hotit dhe të Grudës. Një muaj më vonë, forca të shumta ushtarake të Malit te Zi, sulmuan ishullin e Vraninës. Për të mbrojtur pikën kufitare të Vraninës, që është në anën veriore të Liqenit të Shkodrës, dolën vullnetarë nga rinia shkodrane. Ndër këto ishte dhe i riu nga qyteti i Shkodrës Oso Kuka. Detyra e grupit të tij prej 24 vetash ishte të mbronin Kullën e Vraninës, që ishte dhe postë kufitare, që ndante shtetin malazez me perandorinë otomane. U zhvilluan luftime të shumta, në mes grupit të djelmoshave shkodranë të komanduar nga Oso Kuka dhe ushtarëve të shumtë malazezë. Oso Kuka me shokët e vet rezistoi gjatë, mirëpo sulmuesit malazezë ishin të shumtë, dhe vendosën ta marrin me çdo kusht Vraninën. Oso Kukës po i vriteshin bashkëluftëtarët e vet një e nga një dhe ndihma nga qyteti i Shkodrës po vononin të vinin. Në momentet e fundit, kur malazezët mendonin se kulla do të dorëzohej, sepse ishin vrarë pothuaj të gjithë mbrojtësit, Oso Kuka me dy-tre shokët e mbetur gjallë ne mes te cileve edhe një djalë i ri shkodran i quajtur Salë Behri, megjithëse me trupin plagë, vendosin të mos dorëzohen të gjallë në duart e armikut. Mbledhin të gjitha fuçitë e barotit në një vend të kullës dhe ndenjën në pritje të sulmit vendimtar të armiqve. Kur ushtaret malazezë menduan se shqiptaret ishin vrarë të gjithë dhe i u afruan kullës me dëshirën kush më parë të hynte brenda për të vendosur flamurin malazez në majë të kullës, Oso Kuka i gatshëm me pishtar në dorë, i vuri flakën fuçive të barotit. Bëri atë që nuk e bëri dot Ali Pasha në Janinë ku mbeti kryeprerë. U dëgjua një shpërthim i tmerrshëm. Kulla e Vraninës u hodh në erë bashkë me rrethuesit dhe mbrojtësit. Jehona e kësaj ngjarjeje shumë shpejt u përcoll në Shkodër e në Cetinë – kryeqyteti i Malit te Zi. Ishin vrarë të 24 djelmoshat shkodranë në kohën më të bukur të jetës së tyre, por e kishin shpaguar veten, duke vrarë me qindra armiq që u dogjën e u përvëluan në ekstazën e fitores, cfarë u kthye në një tragjedi aq pikëlluese e humbëse, sa edhe sot e kësaj dite kujtohet me hidhërim në Mal të Zi nëpër këngët popullore elegjiake. Nenat shkodrane e rapsodët e Malësisë së Shkodrës, trimërinë e Oso Kukës e kënduan në këngë trimërie, që edhe sot e kësaj dite dëgjohen me admirim nga i gjithë populli shqiptar. Oso Kuka shumë shpejt u kthye në simbol trimërie e vetëmohimi për mbrojtjen e trojeve shqiptare, që mizorisht u pushtuan nga fqinjët tanë ballkanikë, dhe shëmbëllesa e tij ishte e gjallë e frymëzuese edhe në zjarrin e luftës për lirinë dhe pavarësinë e Shqipërisë dhe me pas. Ai u kthye në simbol mbarëkombëtar. Ndër shkrimtarët që është frymëzuar më shumë nga akti vetëmohues i Oso Kukës është Atë Gjergj Fishta, i cili në kryeveprën e tij “Lahuta e Malcis” i kushtoi katër prej tridhjetë këngëve të librit: Oso Kuka, Preja, Vranina, dhe Deka.

Nga eksperienca e studentit kosovar ne SHBA

December 21, 2014 by dgreca

Nga Merlinda Tahiri/
Fotografia eshte vetem njera forme e shperfaqjes se momenteve tona jetesore. Por nuk dua ta le me kaq ndjenjen e bukur te perjetuar dy jave radhazi.
Edhe sikur ta imagjinoja, nuk do te mund te ishte me e kompletuar se realiteti qe perjetova dy jave ne Washington DC, gjersa ndoqa “Washington Winter School” ne Trinity University, organizuar nga “Bislimi Group Foundation ” gjegjesisht profesor Faton Bislimi.
Dikush mund te thote se zhvillimi kapitalist amerikan me ka lene gojehapur. Dicka nga kjo edhe eshte e vertete. Por, ka shume me shume se kaq.
Jo e gjithe bukuria e ketij vendi pasqyrohet ne ndertesat dhe infrastrukturen e saj moderne. Kjo eshte vetem njera ane e saj e bukur. Ana tjeter eshte deshmia e arritjes se kombit ne krijimin e kulminacionit magjik; ate te butesise, dashurise dhe humanizmit – Njeriut.
Njeriut – qytetarit te rendomte dhe atij politikberes.
Tani, e kuptoj medyshjen tuaj te lidhshmerise ndermjet njeriut te bute, te dashur dhe humanist me politikberesin kosovar pershembull. Edhe une i bashkengjitem medyshjes suaj.
Nga takimet qe kishim me disa sosh, realisht kuptova ekzistencen e lidhjes se fuqishme te ketyre elementeve njerezor ne vete politikberesin amerikan. Edhe te atyre shqiptare qe jane formuar dhe veprojne atje, e qe nuk jane pak.
Takimet tona me diplomatet amerikane te aranzhuara per 15 minuta zakonisht zgjatesishin deri ne 1 ore. Nga ketu kuptoja rendesine e studentit dhe dashamiresine qe shprehnin me rastin e takimit.
Nga takimet e shumta qe kishim sikurse me Ish sekretaren e shtetit znj. Albright, senatorin nga Arizona Z.Flake, Zv. Ambasadoren e BE-se ne Washington Znj.Hehlen, Konsullen e Shqiperise Znj. Nesho dhe Ambasadoren e Shqiperise Znj. Toska, do ta mbaj gjate ne mendje takimin me ish kongresistin republikan Joseph DioGuardi dhe ate per disa arsye:
1.Te jesh zeri i shqiptareve per njezet vite me radhe ne SHBA per arritjen e lirise dhe pavaresise se tyre dhe te ndjesh se ende misioni nuk ka perfunduar edhe pse ne moshe te shtyer, do te thote vullnet dhe dashuri e madhe per kete vend.
2.Te flasesh me gjuhen e butesise dhe ngrohtesise per vendin dhe popullin deri ne ate mase sa syte here pas here mbusheshin lote, do te thote te jesh njeri me zemer te madhe.
I tille eshte me te vertete DioGuardi – Njeri me zemer te madhe.
Duke u rikthyer ne kohe dhe duke pare vepren e tij te vlefshme dhe kontributin e tij, nuk mund te ndahesha nga ai pa i thene se: “Me te veretete i ngjante babait te mire te kombit”.
Nga modestia e tij e madhe, e pash qe trupi iu kerrus.
Ndersa ne, dikush ne heshtje e dikush me ze, shprehnim falenderimin tone per perpjekjet e tij te vazhdueshme ne ceshtjen shqiptare dhe per te qenurit zeri i pare i lobit shqiptar ne SHBA.

Po ambasada e Kosoves ne Washington? Cfare ben? Lobon? Krijon lidhje te reja me institucionet ne SHBA? Implementon projekte?
Asnjehere nuk e morem vesh.
Takimin e pare qe uruam ta kishim ishte pikerisht me Ambasadorin e Kosoves ne ShBA.
Do shkonim ne shtepine tone – thonim ne. Por ja qe shtepija jone nuk na ktheu pergjigje per dy jave te tera. Edhe atehere kur te gjithe diplomatet nderkombetare caktuan takimet, ne ishim ne pritje te pergjigjes se ambasadorit tone, i cili nuk mirrte mundin te na kthente qofte edhe pergjigjen negative.
Me ne fund na ftoi ne takim. E beri dy dite para se te ktheheshim ne Kosove. E beri sa per ta bere. Sic behen edhe te gjitha punet tjera ne Kosoves. Sa per t’i bere.
Per te mos komentuar me shume mbi takimin nga I cili morem vetem pergjigje “biznesore” ajo cfare na cuditi te gjitheve, ishte mungesa e flamurit ne ambasade.
Mungonte flamuri i Kosoves ne Ambasaden e Kosoves ne Washington.
Edhe ne foton tone te perbashket mungon flamuri. E c’kuptim mund te kete ajo foto ne Ambasaden e Kosoves ne SHBA pa flamurin tone shteteror? Mua personalisht, nuk me hyn ne pune.
Per ta perfunduar eksperiencen time, ky udhetim ishte dhurata me e bukur qe kam marre ndonjehere. Une e quaj dhurate Krishtlindjesh.
Nuk e kompletuam ne vete kete udhetim te bukur. As une dhe asnje nga anetaret e grupit, nuk do te mund t’i realizonim takimet e lartpermendura pa ndihmen e profesor Faton Bislimi. Qasja e tij e lehte ne institucionet e lartpermendura dhe marredheniet e tij te aferta me perfaqesues politik atje, linte te nenkuptonte se marredheniet institucionale ne fund te fundit ndertohen mbi bazen e marredhenieve njerezore – virtyteve njerezore.
Ndjehem e lumtur qe takova dhe mesova nga studenti i Harvardit, ai i cili na ben krenar te gjitheve per ballafaqimin e tij me ish presidentin serb Boris Tadiq dhe per perfaqesimin e shtetit tone ne menyre kaq dinjotoze.
Shembull per t’u ndjekur!
Faleminderit profesor!

… Ne kishim në mes dy perëndi

December 21, 2014 by dgreca

Visarit dhe Edës…/
Nga Ilir LEVONJA/Florida/
Zoti u ruajt mendt e kokës Visar dhe Eda! Çfarë të them tjetër?! Edhe këto nuk po di si i them! Le që nuk janë fjalët e mia. Do ta them në fund se të kujt janë! Por duke ditur ashtin tënd Visar, zemrën, natyrën, për hatër të asaj dashurie shokësh, a miqësie burrash…, unë e di që ti sonte nuk e pranon as këtë ngushëllim. Ti nuk je egoist. Këto orë të mbrapshta ti nuk ke hallin e vetes. Ashtu siç janë në përgjithësi prindërit. Po kështu edhe Eda. Jemi ne të tjerët. Baballarët apo prindërit me nga një fëmijë. Ne, ”jashtë” gjëmës tënde.
Sot më shumë se kurrë kam urryer cilësimet djali i vetëm. I poetit, deputetit, ministrit. Fati tij i mbrapsht. Vuajtjet që nuk iu ndanë etj.
Sot më shumë se kurrë kam urryer fjalët dheu, lëndina, amëshim, paqe, u prehtë. Të gjithë llojet e ngushëllimeve që kemi. Jo për faj të ekzistencës së tyre, por për inat të fatit të mbrapsht. Rriskut tënd. Pafuqishmërisë time për të kthyer kohën.
Sot më shumë se kurrë kam urryer edhe besimin në gjërat e bukura të prindit. Madje jam lëshuar. Kam folur me vete se si, apo qysh mund ta ndajmë këtë dhimbje.? Kam ndërruar vendet me tim bir. Ka qënë ai që më ka marrë prej dore.
Sot kam urryer diskutimet alla shqiptare, në raport me jetën, jetën e këtueshme dhe të përtejme. Dokrrat e pakujdesisë, deri tek elementët e sigurisë me vendime qeverie.
Kam parë për orë të tëra portretin e Atjonit. Vetëm 19, flokëzi, kaçurrel. I bukur.
U kujtova se dikur, kur ti dhe unë diskutonim për Mario Lucin, na iku pa u ndjerë dhe mblidhte bar në lulishten e madhe. Ndaj kam qeshur, ndërsa kam lotuar.
Gjithmonë kam kërkuar të di pse ka qënë e madhe miqësia jonë. Ne kishim në mes dy perëndi. A të kujtohet, kur më thoshe eja pa droje se ime më të do shumë. Edhe e imja, sekretarja ime siç e quaja unë. Ngrente telefonin dhe përgjigjej, po tani. Të vi menjëherë. Dhe më jepte urdhër. Shko se të pret Visari. Pastaj shtonte, sepse më pëlqen ky njëri. Mua sot mu kujtuan këto perëndesha. Mbaj mend se në një vaki, e kisha tmerrësisht të vështirë. Nuk dija se çfarë të thosha. Qe një rast i dhimbshëm. Një rast, të më falësh për krahasimin miku im, si ky i yti. Çfarë të thosha… ajo më këshilloi, i thuaj të ruajt Zoti mendt e kokës. Sepse është gjëm veç për prindërit.

Kombi ka nevojë për atdhedashuri!

December 20, 2014 by dgreca

Nga Fahri XHARRA/
Kur vete njeriu, i lirë e i vetëm, larg atdheut, viset e reja, ndryshimi i zakoneve, ëmbëlsia e udhëtimit e një mijë gjëra që vihen re ndër popuj të huaj, të gjitha këto ta përgëzojnë zemrën e të bëjnë jo të harrosh Shqipërinë, por të mos të vejë tek ajo aq dendur mendja.
“Abdullah Klinaku i Partisë së Drejtësisë ka paralajmëruar realizimin e agjendave fetare në Qeverinë Mustafa. Ai në një shënim në Facebook ka thënë se PD përmes Ministrisë së Mjedisit do t’ua lehtësoj jetën qytetarëve të Kosovës, e veçanërisht muslimanëve.”(Blic)
Ç’janë Tyrqitë? – Një komp i egërë t’ardhmë nga shkretëtirat e Asisë së veriut me nga një hostennë dorë… Na ç’kemi me ta? Amos erthmë me ta?
Jo kurrë! Na s’jemi as Turqias të ardhurë nga shkretëtirat e Asisë. Na jemi m’i vjetri komp i Evropësë; kemi të drejtë në dhet’t’Evropësë më tepër se çdo komp.
Sami Frashëri, 1899 (1999: 71-2)
“Më tutje, si ngopen sytë së pari ndryshime, gazi shuhet pak nga pak. S`di ç`të mungon, s`di se ç`të duhet. Një hije trishtimi ta mbulon fytyrën e, pikë së pari herë-herë, pastaj më dendur e më në fund shpesh e pothuaj kurdo e kudo, kujtimi i prindërve, i miqve e shokëve, kujtimi i dheut ku u lindëm e u rritëm, ku qamë foshnja e ku lozëm djelm, kujtimi i atyre maleve larg të cilëve nuk rron dot mirë një shqiptar, kujtimi i kombit që, me gjithë ca të liga që ka, është kombi ynë, e më tepër kujtimi e dëshira e etja e gjuhës sonë ta shtrëngojnë e ta dërrmojnë me të vërtetë zemrën.(F.K)”
(- Shfuziqimin e vendimit të Ministrit paraprak për rrënimin e Kullës së Jetimëve në Prevallë, sepse ka qenë një vendim tendencioz dhe aspak ligjor.
-. Rishikimin e planeve urbanistike dhe rregullative të qyteteve, të cilët nuk kanë planifikuar edhe vendet për xhamitë, kur besimtarët kryjen namazin.
– Eliminimin e pengesave për ndëtimin e xhamive, sikur se që janë dy xhami në Prishtinë (Veternik dhe Matiçan) plani i Partisë së Drejtësisë )
Ah, malli i Shqipërisë, malli i atdheut të dashur, i shenjtë mall e dashuri e shenjtë, kush është ai shqiptar që s`e ka pasur në dhe të huaj! Duhet të jesh jashtë Shqipërisë e të jesh larg për të kuptuar se ç`forcë e ç`bukuri të ëmbël ka për veshët kjo fjalë: Shqipëri! Ajo më e zbrazura letër, ajo fjala më e vogël, na sjell, kur vjen nga Shqipëria, një gaz të parrëfyeshëm, se na sjell si një copë të atdheut…(s`kishte shtet të Kosovës atëherë)
“Mirëpo mendova thellë se si pushtetarët në bashkim të ngushtë me krerët fetarë kanë bërë cmos për të asimiluar shqiptarët edhe fenë e tyre tradicionale. Osmanët kanë favorizuar ata që pranonin fenë myslimane, kanë vështirësuar jetën e të krishterëve me taksa të rënda dhe pengesa të tjera. Dhe në rastin konkret në Maqedoni, afër kohës së sotme, nuk tolerohej të jesh shqiptar ortodoks… Si në Greqi ku “nuk ka ekzistuar” një pakicë shqiptare – të gjithë grekër dhe pikë – Jugosllavia dhe sheti i pavarur i Maqedonisë kanë bërë të gjitha përpjekjet për të rrënjosur në trurin e njerëzve: “Ju flisni shqip (fatkeqësisht) por ju jeni maqedonas.” Dhe shqiptarët ortodoks të cilët pranuan të bëhen “maqedonas” merrnin përfitime ekonomike dhe shoqërore.(Ullmar Quick)”
Pse jemi aq të lehtë, që të rekrutohemi? Për kë? Kush po na rekruton? Çfarë lakmie e dreqit të mallkuar, na shtyn që të lidhemi më forcat më të errëta e më të urryera të botës? Ku janë fajet? Duhet të dihet një gjë. Krejt propaganda fetare është në duart e Serbisë. Të vetëdijshëm apo jo, me para apo pa to, të gjithë jemi në kurthin e atyre që të ardhmen tonë e shohin ndryshe e jo ashtu se si e duam ne. Ne vetëm jemi duke i shkuar mbrapa një të papriture e cila do të na kushtojë shumë shtrenjtë.
Të gjithë jemi me mendimin e Rilindësve se për ne shqiptarët s`ka formulim tjetër përveç atij që feja s`mund të shërbejë dot si një faktor lidhjeje kombëtare dhe duhet të kemi kujdes që ajo të mos marrë peshë të madhe më tepër se sa duhet në jetën tonë publike, e aq më pak në atë politike e intelektuale
Ndezni dritat e civilizuara te ditëve të civilizuara për popullin e civilizuar !
Jam Europë, këndonte dikur një këngë dhe sa e kishim për zemër.